Ο συνολικός επανασχεδιασμός του Rocabella Mykonos οργανώνει το ξενοδοχείο ως μια ακολουθία προστατευμένων διαδρομών, υπόσκαφων αναφορών και φυτεμένων υπαίθριων χώρων, με πέτρα, ξυλεία και γήινες επιφάνειες να ενοποιούν το υφιστάμενο συγκρότημα.

Ο επανασχεδιασμός του Rocabella Mykonos από τον Ελευθέριο Αμπατζή ξεκίνησε το 2022 ως συνολική αναδιαμόρφωση ενός ξενοδοχειακού συγκροτήματος που αναπτύσσεται από το 2000. Η επέμβαση περιλαμβάνει την ανακατασκευή των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, την προσθήκη νέων δωματίων και λειτουργιών και την αναπροσαρμογή χρήσεων στο υφιστάμενο κέλυφος.

Αφετηρία της νέας ταυτότητας αποτελεί το ίδιο το όνομα του ξενοδοχείου —Rocabella, «όμορφος βράχος» στα ιταλικά— και ο γρανιτένιος βράχος που κυριαρχούσε αρχικά στο σημείο. Τμήμα του χρειάστηκε να ανασκαφεί κατά την κατασκευή, ενώ θραύσματά του παραμένουν διάσπαρτα στους κοινόχρηστους χώρους. Η σχεδιαστική προσέγγιση αξιοποιεί αυτή τη γεωλογική αναφορά, δημιουργώντας χώρους που δίνουν την αίσθηση ότι έχουν λαξευτεί μέσα στο έδαφος.

Μια διαδρομή μέσα στο βραχώδες τοπίο

Η χωρική οργάνωση αναπτύσσεται ως ένα δίκτυο μονοπατιών, διαδρόμων και διαφορετικών επιπέδων και όχι ως ένας ενιαίος ξενοδοχειακός όγκος.

Οι διαδρομές συνδέουν χώρους διαφορετικών αναλογιών, βαθμών περίκλεισης και ιδιωτικότητας. Η ακανόνιστη ακολουθία τους παραπέμπει σε ένα σύστημα κοιλοτήτων μέσα στον βράχο, εναλλάσσοντας προστατευμένα εσωτερικά σημεία με ανοίγματα προς το τοπίο.

Η κυκλοφορία γίνεται έτσι μέρος της εμπειρίας του ξενοδοχείου. Στενότερα περάσματα οδηγούν σε βεράντες και κοινόχρηστους χώρους, ενώ οι μεταβολές των επιπέδων δημιουργούν σταδιακές μεταβάσεις από περισσότερο εκτεθειμένες σε περισσότερο προστατευμένες περιοχές.

Διαφορετικά δωμάτια, κοινή σχεδιαστική γλώσσα

Τα δωμάτια διαφοροποιούνται μεταξύ τους, ακολουθώντας την ιδέα ότι καθένα αποτελεί μια διαφορετική κοιλότητα του «όμορφου βράχου».

Η διάταξη και οι αναλογίες μεταβάλλονται ανάλογα με τη θέση και τον προσανατολισμό τους. Παράλληλα, οι χώροι προστατεύονται από τον έντονο ήλιο και τον άνεμο, διατηρώντας ανεμπόδιστες θεάσεις προς τη θάλασσα, το λιμάνι της Μυκόνου, τη Δήλο και τη Ρήνεια.

Πίσω από το λευκό κυκλαδίτικο κέλυφος, οι εσωτερικοί χώροι αποκτούν θερμότερη και περισσότερο αδρή υλικότητα. Η ξυλεία και η πέτρα συνδυάζονται με τσιμεντοκονία σε γήινες αποχρώσεις, η οποία καλύπτει ομοιογενώς τις εσωτερικές επιφάνειες και επανέρχεται στους κοινόχρηστους χώρους.

Πέτρα, ξυλεία και γήινες επιφάνειες

Η επιλογή των υλικών ενισχύει τη σχέση της αρχιτεκτονικής με το βραχώδες τοπίο.

Οι πέτρινες επιφάνειες διατηρούν έντονη υφή, ενώ η ξυλεία εισάγει θερμότερους τόνους. Η συνεχής τσιμεντοκονία περιορίζει τις οπτικές διακοπές και συνδέει τις διαφορετικές περιοχές σε επίπεδο υλικότητας.

Η ταυτότητα του εσωτερικού δεν βασίζεται σε μια διακοσμητική απόδοση της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής. Διαμορφώνεται κυρίως μέσα από τη μάζα, την υφή, τη σκιά και μια περιορισμένη παλέτα φυσικών υλικών.

Η περισσότερο γήινη εικόνα του εσωτερικού δημιουργεί παράλληλα αντίστιξη με το φωτεινό λευκό των εξωτερικών όγκων.

Rocabella Villa

Πέρα από την αναδιαμόρφωση των υφιστάμενων δωματίων, στο πρόγραμμα προστίθεται η Rocabella Villa, μια ανεξάρτητη κατοικία με ιδιωτική πισίνα.

Η villa εντάσσεται λειτουργικά στο συγκρότημα και έχει άμεση πρόσβαση στους κοινόχρηστους χώρους του ξενοδοχείου, διατηρώντας ταυτόχρονα μεγαλύτερο βαθμό ιδιωτικότητας και απομόνωσης.

Η σχέση αυτή ανάμεσα στις κοινές παροχές και την ιδιωτική κατοίκηση ακολουθεί τη συνολική λογική του έργου, όπου η έκθεση, η προστασία και η κοινωνική επαφή μεταβάλλονται σταδιακά μέσα στο συγκρότημα.

Φύτευση και επανένταξη στο τοπίο

Η φύτευση αποτελεί καθοριστικό μέρος του επανασχεδιασμού.

Διαμορφώνονται φυτεμένα δώματα και νέες ζώνες φύτευσης περιμετρικά του ξενοδοχείου, ενώ σημαντικό μέρος των προηγουμένως κενών χώρων φυτεύεται με γηγενή κακτοειδή.

Η βλάστηση περιορίζει οπτικά την παρουσία των δομημένων επιφανειών και επαναφέρει φυτεμένες περιοχές μέσα στο πυκνά διαμορφωμένο συγκρότημα.

Δεν αντιμετωπίζεται επομένως ως πρόσθετο διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως μέρος της συνολικής αρχιτεκτονικής αναδιοργάνωσης και της σχέσης του ξενοδοχείου με το άνυδρο κυκλαδίτικο τοπίο.

Ενοποίηση του συγκροτήματος

Κύριος στόχος της επέμβασης είναι η αισθητική ενοποίηση ενός ξενοδοχείου που είχε δεχθεί διαδοχικές προσθήκες και μετατροπές από την αρχική του κατασκευή.

Αντί τα δωμάτια, οι κοινόχρηστοι χώροι και οι εξωτερικές περιοχές να αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητες παρεμβάσεις, εισάγεται ένα κοινό χωρικό και υλικό λεξιλόγιο σε όλο το συγκρότημα.

Οι προστατευμένες διαδρομές, οι χώροι που παραπέμπουν σε κοιλότητες του βράχου, η φύτευση και οι γήινες επιφάνειες ανταποκρίνονται παράλληλα στις κλιματικές συνθήκες της Μυκόνου, περιορίζοντας την έκθεση στον ήλιο και τον άνεμο.

Το Rocabella Mykonos οργανώνεται έτσι γύρω από διαδοχικές μεταβάσεις ανάμεσα στην περίκλειση και την εξωστρέφεια, την κοινή χρήση και την ιδιωτικότητα, το δομημένο και το φυσικό τοπίο.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025, στην ενότητα INTERIORS.

Καρυδιά, φυσική πέτρα και παλαιωμένο δρύινο παρκέ χαρακτηρίζουν την ανακαίνιση μιας μεζονέτας 141τ.μ. κάτω από τις στέγες του Παρισιού, όπου μια σπειροειδής σκάλα και ανακλαστικές επιφάνειες ενισχύουν τη διάχυση του φυσικού φωτός στα δύο επίπεδα.

Το Stairway to Heaven στο Παρίσι από τη Véronique Cotrel είναι μια μεζονέτα 141τ.μ. στον τελευταίο όροφο ενός αρχοντικού του 17ου αιώνα, στην καρδιά της συνοικίας Marais. Το εσωτερικό επανασχεδιάστηκε συνολικά, με πλήρη καθαίρεση των υφιστάμενων χωρισμάτων και αναδιοργάνωση του κύριου επιπέδου, ενώ δύο επιπλέον υπνοδωμάτια εντάχθηκαν στον ημιώροφο.

Μια master σουίτα και μια ανοιχτή κουζίνα συμπληρώνουν το νέο πρόγραμμα. Η καρυδιά και η πέτρα επανεμφανίζονται στους διαφορετικούς χώρους και συγκροτούν μια ενιαία υλική παλέτα με έμφαση στις αντιθέσεις υφής και φωτεινότητας.

Αναδιοργάνωση σε δύο επίπεδα

Η επέμβαση βασίζεται στην πλήρη αναδιάρθρωση της αρχικής κάτοψης.

Ο κύριος όροφος ανοίγεται και επαναπροσδιορίζεται λειτουργικά, ενώ ο ημιώροφος αξιοποιείται για τη δημιουργία δύο επιπλέον υπνοδωματίων. Η νέα οργάνωση αντιμετωπίζει τα δύο επίπεδα ως μέρη ενός ενιαίου εσωτερικού, αξιοποιώντας την ιδιαίτερη γεωμετρία κάτω από την επικλινή στέγη.

Η ανοιχτή κουζίνα εντάσσεται στους χώρους διημέρευσης, ενώ η κύρια σουίτα οργανώνεται στο αναδιαμορφωμένο βασικό επίπεδο.

Αντί για την εισαγωγή πολλών διαφορετικών τελειωμάτων, ο σχεδιασμός βασίζεται στην επανάληψη μιας περιορισμένης ομάδας υλικών.

Καρυδιά και πέτρα

Η καρυδιά διατρέχει τους διαφορετικούς χώρους της κατοικίας και αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία της σύνθεσης.

Η σκούρα, θερμή επιφάνειά της δημιουργεί αντίστιξη με τον ορυκτό χαρακτήρα της πέτρας, αναδεικνύοντας τη διαφορετική υφή των δύο υλικών. Η συνύπαρξή τους παραπέμπει διακριτικά στο πνεύμα των interiors της δεκαετίας του 1970, χωρίς να αναπαράγει κυριολεκτικά τη γλώσσα της περιόδου.

Η ίδια υλική παλέτα επανέρχεται στους χώρους διημέρευσης, την κουζίνα και τις ιδιωτικές περιοχές, δημιουργώντας συνέχεια ανάμεσα στις διαφορετικές λειτουργίες.

Η σπειροειδής σκάλα ως κεντρικό στοιχείο

Μια λευκή σπειροειδής σκάλα αποτελεί βασικό στοιχείο του κύριου χώρου.

Η σκάλα συνδέει το βασικό επίπεδο με τον ημιώροφο, ενώ η βάση της επενδύεται με μάρμαρο Serpeggiante Grey. Η συμπαγής πέτρινη βάση λειτουργεί ως αντίβαρο στην περισσότερο ελαφριά παρουσία της λευκής σπειροειδούς κατασκευής.

Η καμπύλη γεωμετρία της εισάγει μια διαφορετική γραμμή μέσα στο εσωτερικό, απέναντι στις περισσότερο γραμμικές επιφάνειες της καρυδιάς, του δαπέδου και της επίπλωσης.

Η σκάλα δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως στοιχείο κυκλοφορίας, αλλά συμμετέχει ενεργά στη σύνθεση του καθιστικού και ενισχύει την οπτική σύνδεση των δύο επιπέδων.

Ενίσχυση του φυσικού φωτός

Βασική πρόκληση του σχεδιασμού ήταν η καλύτερη διάχυση του φυσικού φωτός στο σύνολο της κατοικίας.

Τα παράθυρα που προεξέχουν από την επικλινή στέγη διαθέτουν σχετικά βαθιές πλευρικές επιφάνειες. Οι επιφάνειες αυτές επενδύονται με καθρέφτες, αντανακλώντας το φως προς το εσωτερικό και διευρύνοντας οπτικά τον χώρο.

Μέσα από τις ανακλάσεις, στοιχεία της εξωτερικής βλάστησης μεταφέρονται επίσης οπτικά στο εσωτερικό, διευρύνοντας το πεδίο γύρω από τα ανοίγματα.

Ο χειρισμός αξιοποιεί έτσι την ίδια τη γεωμετρία των παραθύρων ως μέρος της στρατηγικής φυσικού φωτισμού.

Φως και ιδιωτικότητα στον ημιώροφο

Το φυσικό φως μεταφέρεται και στα υπνοδωμάτια του ημιώροφου.

Για να διατηρηθεί η ιδιωτικότητα χωρίς να διακοπεί η διάχυση του φωτός, οι διαχωριστικές επιφάνειες ενσωματώνουν φεγγίτες από ριγωτό γυαλί. Η ημιδιαφανής υφή επιτρέπει τη διέλευση του φωτός περιορίζοντας παράλληλα τις άμεσες θεάσεις μεταξύ των χώρων.

Το γυαλί λειτουργεί έτσι ως ενδιάμεσο στοιχείο ανάμεσα στη διαφάνεια και την περίκλειση και αντιπαραβάλλεται με τις περισσότερο συμπαγείς επιφάνειες καρυδιάς και πέτρας.

Παλαιωμένο δρύινο παρκέ

Το δάπεδο καλύπτεται με παλαιωμένο ανοιχτόχρωμο δρύινο παρκέ από μακριές και λεπτές σανίδες.

Η φωτεινότερη απόχρωση της δρυός δημιουργεί αντίθεση με τη σκούρα καρυδιά και ενισχύει τη φωτεινότητα του διαμερίσματος. Παράλληλα, η συνεχής διάστρωση του δαπέδου συνδέει σε επίπεδο υλικότητας τις διαφορετικές περιοχές της κατοικίας.

Η καρυδιά, η πέτρα, το γυαλί και η ανοιχτόχρωμη δρυς συγκροτούν τελικά μια περιορισμένη αλλά έντονα διαφοροποιημένη παλέτα. Οι μεταξύ τους αντιθέσεις επιτρέπουν στις μεταβολές του φυσικού φωτός κάτω από τη στέγη να αποτελέσουν ενεργό μέρος της εμπειρίας του εσωτερικού.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην ετήσια έκδοση Apartments 2024 των ek Architectural Publications.

Ένα τυπικό αθηναϊκό διαμέρισμα στο Παγκράτι αναδιοργανώνεται με έμφαση στο φυσικό φως και την οπτική συνέχεια, συνδυάζοντας έναν ενιαίο χώρο διημέρευσης με το αποκατεστημένο ξύλινο παρκέ και μια συνεχή ξύλινη επένδυση που ενσωματώνει δευτερεύουσες λειτουργίες.

Το διαμέρισμα στο Παγκράτι από τους Narration Architects επαναδιατυπώνει την τυπική διάταξη μιας αθηναϊκής κατοικίας μέσα από περιορισμένες αλλά ουσιαστικές επεμβάσεις. Περιττά εσωτερικά χωρίσματα και ο σκοτεινός διάδρομος αφαιρούνται, επιτρέποντας στο φυσικό φως να εισχωρήσει βαθύτερα στο εσωτερικό και δημιουργώντας μεγαλύτερη συνέχεια ανάμεσα στους κύριους χώρους.

Η ανακαίνιση δεν επιχειρεί να εξαλείψει τον προϋπάρχοντα χαρακτήρα του διαμερίσματος. Το ξύλινο δάπεδο σε μοτίβο ψαροκόκαλου αποκαθίσταται και επεκτείνεται στους ενοποιημένους χώρους, ενώ ενσωματωμένες κατασκευές και ξύλινες επενδύσεις οργανώνουν την αποθήκευση, την κυκλοφορία και τις δευτερεύουσες λειτουργίες.

Ενοποίηση των χώρων διημέρευσης

Η νέα οργάνωση της κάτοψης βασίζεται στην άρση του αρχικού κατακερματισμού.

Ο σκοτεινός διάδρομος και τα περιττά χωρίσματα καταργούνται και στη θέση τους δημιουργείται μια ανοιχτή ακολουθία χώρων, όπου η κουζίνα, η τραπεζαρία και το καθιστικό διατηρούν άμεση οπτική σχέση μεταξύ τους.

Το φυσικό φως διαχέεται πλέον σε μεγαλύτερο τμήμα του διαμερίσματος, ενώ η κυκλοφορία ενσωματώνεται στους χώρους καθημερινής χρήσης αντί να οργανώνεται σε μια ανεξάρτητη ζώνη.

Οι διαφορετικές λειτουργίες ορίζονται μέσα από την επίπλωση, τις υλικότητες και τις σταθερές κατασκευές, χωρίς να απαιτούνται νέα χωρίσματα.

Η κουζίνα ως κοινωνικός πυρήνας

Η κουζίνα αποκτά κεντρικό ρόλο στη νέα διαμόρφωση.

Τοποθετείται σε άμεση σχέση με το καθιστικό και αντιμετωπίζεται ως χώρος συνάντησης και όχι ως απομονωμένη λειτουργική περιοχή. Η κεντρική νησίδα εξυπηρετεί το φαγητό και την καθημερινή συγκέντρωση, ανταποκρινόμενη στην επιθυμία των ιδιοκτητών για έναν ανοιχτό χώρο φιλοξενίας.

Η θέση της ενισχύει τη συνέχεια της κάτοψης και επιτρέπει σε δραστηριότητες που παραδοσιακά κατανέμονται σε διαφορετικούς χώρους να συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο περιβάλλον.

Η κουζίνα λειτουργεί έτσι ταυτόχρονα ως χώρος προετοιμασίας, τραπεζαρία και σημείο κοινωνικής επαφής.

Ένας ξύλινος όγκος ενσωματώνει τις δευτερεύουσες λειτουργίες

Βασική σχεδιαστική κίνηση αποτελεί η πλήρης ενσωμάτωση του λουτρού πίσω από μια συνεχή ξύλινη επένδυση.

Η πρόσβαση πραγματοποιείται μέσα από μια κρυφή πόρτα, με αποτέλεσμα η είσοδος και οι βοηθητικές λειτουργίες να εντάσσονται σε έναν καθαρό ξύλινο όγκο.

Αντί η αποθήκευση και οι δευτερεύοντες χώροι να εμφανίζονται ως ανεξάρτητα στοιχεία, συγκεντρώνονται σε μια ενιαία αρχιτεκτονική επιφάνεια.

Η ξύλινη επένδυση αποκτά έτσι πολλαπλό ρόλο: λειτουργεί ως όριο, ενσωματώνει τις απαιτούμενες χρήσεις και παράλληλα προσδίδει θερμότερη υλικότητα στον χώρο διημέρευσης.

Διατήρηση του δαπέδου σε ψαροκόκαλο

Το αρχικό ξύλινο δάπεδο σε μοτίβο ψαροκόκαλου αποτελεί βασικό στοιχείο σύνδεσης με την προηγούμενη μορφή του διαμερίσματος.

Αντί να αντικατασταθεί, αποκαθίσταται και επεκτείνεται στους χώρους που προκύπτουν από τη νέα ενοποίηση της κάτοψης. Με αυτόν τον τρόπο, διαφορετικές περιοχές που προηγουμένως χωρίζονταν από τοίχους και διαδρόμους συνδέονται σε επίπεδο υλικότητας.

Το παρκέ δεν αντιμετωπίζεται επομένως απλώς ως στοιχείο προς διατήρηση, αλλά συμμετέχει ενεργά στη νέα οργάνωση του εσωτερικού.

Η υφή και η θερμή απόχρωση της ξυλείας δημιουργούν παράλληλα αντίστιξη με τις καθαρότερες επιφάνειες των νέων κατασκευών.

Χαμηλές κατασκευές και οπτική συνέχεια

Στο καθιστικό, οι οριζόντιες γραμμές και τα χαμηλά έπιπλα διατηρούν ανεμπόδιστες θεάσεις και ενισχύουν την αίσθηση ευρυχωρίας.

Η ίδια λογική εφαρμόζεται στο υπνοδωμάτιο, όπου μια χαμηλή κατασκευή πίσω από το κρεβάτι ολοκληρώνεται με ένα λεπτό ξύλινο ράφι. Ενσωματωμένες εσοχές αντικαθιστούν τα συμβατικά κομοδίνα, εντάσσοντας τις καθημερινές λειτουργίες στη συνολική διαμόρφωση.

Τα χαμηλά στοιχεία περιορίζουν τα οπτικά εμπόδια και επιτρέπουν στις αναλογίες των χώρων να παραμένουν ευανάγνωστες.

Φυσικά υλικά, ουδέτερες αποχρώσεις και μελετημένος φωτισμός ολοκληρώνουν το εσωτερικό, χωρίς οι νέες επεμβάσεις να επιβαρύνουν την αρχική δομή της κατοικίας.

Από τον κατακερματισμό στη συνέχεια

Η ανακαίνιση βασίζεται τελικά στη μείωση των ανεξάρτητων χωρικών στοιχείων.

Τα χωρίσματα αφαιρούνται όπου ο διαχωρισμός δεν είναι απαραίτητος, ενώ η αποθήκευση, η πρόσβαση στους δευτερεύοντες χώρους και η επίπλωση συγκεντρώνονται σε ενιαίες αρχιτεκτονικές κατασκευές.

Οι Narration Architects χρησιμοποιούν το αποκατεστημένο ξύλινο δάπεδο, τη συνεχή ξύλινη επένδυση και την ανοιχτή σχέση της κουζίνας με το καθιστικό για να διαμορφώσουν ένα σύγχρονο οικιακό εσωτερικό, χωρίς να εξαλείφουν τον προϋπάρχοντα χαρακτήρα του διαμερίσματος.

Το αποτέλεσμα οργανώνεται γύρω από το φυσικό φως, την οπτική συνέχεια και μια περιορισμένη υλική παλέτα, μετατρέποντας την αρχικά κατακερματισμένη κάτοψη σε έναν πιο ενιαίο χώρο κατοίκησης.

Το εταιρικό πορτοκαλί, οι εμφανείς ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και οι θερμότερες επιφάνειες ξυλείας οργανώνουν τα κεντρικά γραφεία της M-STAT στην Αθήνα, συνδέοντας την τεχνολογική ταυτότητα της εταιρείας με διαφορετικές συνθήκες εργασίας και συνάντησης.

Το M-Stat Headquarters στην Αθήνα από τους Minos Digenis Arquitectos διαμορφώνει έναν ενιαίο χώρο 600τ.μ. ως έδρα της εταιρείας τεχνολογίας M-STAT. Δύο βασικές ιδέες καθορίζουν την ταυτότητα του εσωτερικού: η επαναλαμβανόμενη χρήση του εταιρικού πορτοκαλί χρώματος και η διατήρηση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων σε εμφανή θέση, ως αναφορά στην τεχνολογική δραστηριότητα της εταιρείας.

Αντί οι τεχνικές υποδομές να αποκρύπτονται πάνω από μια συμβατική ψευδοροφή, καλώδια, αεραγωγοί και σωληνώσεις εντάσσονται στην αρχιτεκτονική σύνθεση. Η πορτοκαλί απόχρωσή τους μεταφέρει την εταιρική ταυτότητα σε ολόκληρο τον χώρο και μετατρέπει ένα καθαρά λειτουργικό σύστημα σε βασικό στοιχείο του σχεδιασμού.

Οι εγκαταστάσεις ως μέρος του εσωτερικού

Οι εμφανείς εγκαταστάσεις αναπτύσσονται κάτω από μια χαμηλή ζώνη οροφής σε ύψος περίπου 2,50m, δημιουργώντας ένα συνεχές οριζόντιο επίπεδο πάνω από τους χώρους εργασίας.

Η απόδοσή τους με πορτοκαλί χρώμα συνδέει τις δύο βασικές έννοιες του έργου: την εταιρική ταυτότητα και την εμφανή παρουσία της τεχνολογίας. Η οροφή παύει έτσι να λειτουργεί ως ουδέτερο υπόβαθρο και αποκτά ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του εσωτερικού.

Οι υπόλοιπες επιφάνειες διατηρούν περισσότερο ουδέτερο χαρακτήρα, ώστε το δίκτυο των τεχνικών στοιχείων να παραμένει ευανάγνωστο και να λειτουργεί ως κοινό νήμα ανάμεσα στις διαφορετικές περιοχές.

Διαφορετικές συνθήκες εργασίας

Το λειτουργικό πρόγραμμα συνδυάζει θέσεις εργασίας και αίθουσες συσκέψεων με χώρους που διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τρόπο χρήσης τους.

Η οργάνωση δεν περιορίζεται στη συμβατική εναλλαγή γραφείων και κλειστών αιθουσών. Ενσωματώνονται άτυπα σημεία συνάντησης και περιοχές για διάλειμμα και κοινωνική επαφή.

Ένας χώρος αναψυχής με τραπέζι πινγκ πονγκ εισάγει μια περισσότερο ανεπίσημη χρήση, ενώ η ανοιχτή κουζίνα λειτουργεί ως κοινός χώρος όπου οι εργαζόμενοι μπορούν να συναντώνται κατά τη διάρκεια του πρωινού ή του μεσημεριανού διαλείμματος.

Οι διαφορετικές αυτές περιοχές διευρύνουν την καθημερινή λειτουργία των γραφείων, προσφέροντας συνθήκες για συγκεντρωμένη εργασία, συνεργασία και άτυπη επικοινωνία.

Ένα θερμότερο εργασιακό περιβάλλον

Παράλληλα με την τεχνική έκφραση των εμφανών εγκαταστάσεων, ο σχεδιασμός εισάγει υλικά και στοιχεία που παραπέμπουν σε ένα περισσότερο οικείο περιβάλλον.

Η ξυλεία λειτουργεί ως θερμότερη αντίστιξη στον βιομηχανικό χαρακτήρα της οροφής. Η φυσική υφή της εξισορροπεί την ένταση του πορτοκαλί και την παρουσία των τεχνικών στοιχείων.

Η φύτευση αποτελεί ένα ακόμη επίπεδο της σύνθεσης και εντάσσεται στους κοινόχρηστους χώρους, ενισχύοντας τον περισσότερο ανεπίσημο χαρακτήρα τους.

Διαμορφώνονται έτσι δύο παράλληλες συνθήκες: στο επάνω επίπεδο κυριαρχεί το εμφανές δίκτυο της τεχνικής υποδομής, ενώ στο επίπεδο της καθημερινής χρήσης η ξυλεία, η φύτευση και οι κοινόχρηστες λειτουργίες δημιουργούν ένα θερμότερο εργασιακό περιβάλλον.

Η εταιρική ταυτότητα ως αρχιτεκτονικό στοιχείο

Το χρώμα δεν εφαρμόζεται ως μια πρόσθετη γραφιστική χειρονομία, αλλά ενσωματώνεται στις ίδιες τις υποδομές του χώρου.

Η πορτοκαλί απόδοση των καλωδίων, των αεραγωγών και των σωληνώσεων συνδέει άμεσα την εταιρική ταυτότητα της M-STAT με τον τεχνολογικό εξοπλισμό που υποστηρίζει τη λειτουργία των γραφείων.

Με αυτόν τον τρόπο, η αναγνωρίσιμη εικόνα της εταιρείας δεν εξαρτάται από την επανάληψη λογοτύπων ή άλλων διακοσμητικών στοιχείων, αλλά ενσωματώνεται στην ίδια την κατασκευή του εσωτερικού.

Οι Minos Digenis Arquitectos χρησιμοποιούν τον ενιαίο χώρο, τις εμφανείς εγκαταστάσεις, την ξυλεία και τις διαφορετικές περιοχές συνάντησης για να διαμορφώσουν ένα σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον, όπου η τεχνολογική ταυτότητα συνδυάζεται με περισσότερο ανεπίσημες μορφές καθημερινής εργασίας.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek290 | Σεπτέμβριος 2024.

Terrazzo, ξυλεία, χάλυβας και γυαλί συγκροτούν την περιορισμένη υλική παλέτα ενός οροφοδιαμερίσματος 350τ.μ. στο Τελ Αβίβ, όπου οι μεταβολές του φυσικού φωτός αναδεικνύουν τις διαφορετικές επιφάνειες.

Το ρετιρέ στο Τελ Αβίβ από τους Pitsou Kedem Architects βρίσκεται στην κορυφή ενός πύργου στο κέντρο της πόλης, πάνω σε έναν δρόμο που συνδέει μια πολυσύχναστη αγορά με τη θάλασσα. Το εσωτερικό των 350τ.μ. οργανώνεται γύρω από μια περιορισμένη παλέτα terrazzo, ξυλείας, χάλυβα και γυαλιού, με το φυσικό φως να μεταβάλλει την αντίληψη των υλικών κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Αντί για την εισαγωγή πολλών διαφορετικών τελειωμάτων, ο σχεδιασμός βασίζεται στην επανάληψη. Τα ίδια υλικά εμφανίζονται σε δάπεδα, τοίχους, σταθερές κατασκευές και στοιχεία κυκλοφορίας, δημιουργώντας μια ενιαία γλώσσα με διαφοροποιήσεις στην υφή, την αντανάκλαση και τη σκιά.

Το terrazzo ως συνεχής επιφάνεια

Το ανοιχτόχρωμο terrazzo αποτελεί το βασικό υλικό του διαμερίσματος.

Το μίγμα λευκού σκυροδέματος με γκρίζα θραύσματα πέτρας παραπέμπει σε ένα γνώριμο υλικό της οικιακής αρχιτεκτονικής του Τελ Αβίβ, όπου χρησιμοποιήθηκε ευρέως κατά τη μοντερνιστική περίοδο της δεκαετίας του 1950.

Στο οροφοδιαμέρισμα, το terrazzo καλύπτει το δάπεδο και συνεχίζεται κατακόρυφα στους βασικούς τοίχους που περιβάλλουν τον πυρήνα του πύργου. Η επανάληψή του συνδέει τις οριζόντιες και κατακόρυφες επιφάνειες και προσδίδει ενότητα στον κεντρικό χώρο.

Η ανοιχτή του απόχρωση αντανακλά το φυσικό φως, ενώ τα γκρίζα θραύσματα μεταβάλλονται οπτικά ανάλογα με την ώρα της ημέρας. Έτσι, η επιφάνεια λειτουργεί ως ουδέτερο υπόβαθρο χωρίς να γίνεται ομοιόμορφη.

Η ξυλεία ως θερμότερη αντίστιξη

Απέναντι στον ορυκτό χαρακτήρα του terrazzo, ο καπλαμάς φυσικής ξυλείας εισάγει μια θερμότερη υλικότητα.

Οι φυσικές αποχρώσεις και τα νερά της ξυλείας αναδεικνύονται από το φως και δημιουργούν αντίθεση με τις ανοιχτόχρωμες επιφάνειες του δαπέδου και των τοίχων.

Η σχέση των δύο υλικών βασίζεται στην αντίθεση: το terrazzo προσδίδει συνέχεια και φωτεινότητα, ενώ η ξυλεία εισάγει βάθος και θερμότητα χωρίς να διακόπτει τη συνοχή του εσωτερικού.

Λευκή χαλύβδινη βιβλιοθήκη

Στον κεντρικό χώρο, μια ειδικά σχεδιασμένη βιβλιοθήκη από λευκό βαμμένο χάλυβα αποτελεί βασικό στοιχείο της σύνθεσης.

Η λεπτή γεωμετρία της συνδυάζει αποθήκευση, χωρική οργάνωση και τεχνική λειτουργία. Η πίσω επιφάνειά της επενδύεται με terrazzo, συνδέοντάς την με τον κεντρικό πυρήνα του διαμερίσματος.

Παράλληλα, στο εσωτερικό της ενσωματώνεται η μονάδα κλιματισμού, ώστε ο τεχνικός εξοπλισμός να μην διακόπτει την καθαρότητα των επιφανειών.

Ο λευκός χάλυβας αποκτά πιο ελαφριά παρουσία απέναντι στο terrazzo, ενώ οι λεπτές ακμές της κατασκευής δημιουργούν μεταβαλλόμενες σκιές κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η λευκή σκάλα προς το δώμα

Κυρίαρχο στοιχείο του διαμερίσματος είναι επίσης η λευκή χαλύβδινη σκάλα που οδηγεί στη βεράντα του δώματος.

Η σκάλα βρίσκεται κάτω από φεγγίτη και δίπλα σε γυάλινο τοίχο, με αποτέλεσμα το φυσικό φως να μεταβάλλει συνεχώς την εικόνα της. Μεταλλικές λωρίδες φιλτράρουν το φως και δημιουργούν εναλλαγές σκιάς πάνω στη σκάλα και τις γύρω επιφάνειες.

Πέρα από τη λειτουργία της ως στοιχείο κυκλοφορίας, η σκάλα καταγράφει τις αλλαγές του φωτός μέσα στην ημέρα. Η λευκή της επιφάνεια τη συνδέει οπτικά με τη χαλύβδινη βιβλιοθήκη, ενώ το γυαλί διαφοροποιεί την περιοχή της από τον περισσότερο συμπαγή κεντρικό πυρήνα.

Μάρμαρο Carrara στα λουτρά

Στα λουτρά, το terrazzo αντικαθίσταται από φυσικό μάρμαρο Carrara.

Η γκρι και λευκή χρωματική παλέτα διατηρείται, ώστε οι περισσότερο ιδιωτικοί χώροι να διαφοροποιούνται υλικά χωρίς να αποκτούν ανεξάρτητη σχεδιαστική γλώσσα.

Τα νερά του μαρμάρου εισάγουν μεγαλύτερη μεταβολή στις επιφάνειες, παραμένοντας όμως σε συνέχεια με τους ανοιχτούς τόνους που χαρακτηρίζουν συνολικά το διαμέρισμα.

Υλικό και φως ως ενιαία γλώσσα

Το εσωτερικό οργανώνεται τελικά γύρω από τη συνεχή σχέση ανάμεσα στο terrazzo, την ξυλεία, τον χάλυβα και το γυαλί.

Το terrazzo ενοποιεί τις βασικές επιφάνειες, η ξυλεία εισάγει θερμότητα, ο λευκός χάλυβας διαμορφώνει σταθερές κατασκευές και στοιχεία κυκλοφορίας, ενώ το γυαλί επιτρέπει στο φυσικό φως να εισέρχεται βαθύτερα στον χώρο.

Οι Pitsou Kedem Architects χρησιμοποιούν έτσι μια περιορισμένη υλική παλέτα για να δημιουργήσουν ένα συνεκτικό οικιακό εσωτερικό, όπου οι μεταβολές του φωτός και της σκιάς αποτελούν μέρος της καθημερινής εμπειρίας του χώρου.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Ένα συνεχές λευκό κέλυφος, στοιχεία σε απόχρωση μέντας και αιωρούμενες κατασκευές από δρυ οργανώνουν την ανακαίνιση μιας μεζονέτας στο Κουκάκι γύρω από το φως, το χρώμα και μια περιορισμένη υλική παλέτα.

Το Casa Menta στο Κουκάκι από τους Space is around us αποτελεί την ανακαίνιση μιας μεζονέτας, με αφετηρία το φως, τα χρώματα και την ατμόσφαιρα του μεσογειακού τοπίου.

Η επέμβαση μετατρέπει ένα συμβατικό εσωτερικό της δεκαετίας του 2000 σε ένα πιο καθαρό και σύγχρονο περιβάλλον κατοίκησης. Αντί για την προσθήκη πολλών υλικών και διακοσμητικών στοιχείων, ο σχεδιασμός βασίζεται στην αφαίρεση. Ένα συνεχές λευκό αρχιτεκτονικό κέλυφος λειτουργεί ως υπόβαθρο για το χρώμα, την επίπλωση και τις καθημερινές λειτουργίες.

Κοινόχρηστοι και ιδιωτικοί χώροι σε δύο επίπεδα

Η λειτουργική οργάνωση ακολουθεί τη διάρθρωση της μεζονέτας.

Στο επίπεδο της εισόδου διατηρούνται οι κοινόχρηστοι χώροι, ενώ στον όροφο οργανώνονται οι ιδιωτικές λειτουργίες. Ο αρχικά ενιαίος χώρος του πρώτου επιπέδου διαμορφώνεται σε τρεις διακριτές αλλά οπτικά συνδεδεμένες ζώνες: κουζίνα, τραπεζαρία και καθιστικό.

Η διαφοροποίηση δεν βασίζεται σε νέα χωρίσματα. Η επίπλωση, το χρώμα και οι σταθερές κατασκευές ορίζουν τις επιμέρους λειτουργίες, διατηρώντας παράλληλα τη συνέχεια του χώρου.

Έτσι, οι χώροι διημέρευσης παραμένουν ανοιχτοί και ευέλικτοι, ενώ το επάνω επίπεδο αποκτά περισσότερο ιδιωτικό χαρακτήρα.

Το λευκό κέλυφος ως υπόβαθρο

Οι λευκές επιφάνειες συγκροτούν τη βασική αρχιτεκτονική γλώσσα της κατοικίας.

Με αναφορά στις ασβεστωμένες επιφάνειες της μεσογειακής αρχιτεκτονικής, οι τοίχοι και οι οροφές δημιουργούν ένα συνεχές υπόβαθρο που αντανακλά το φυσικό φως και ενισχύει την αίσθηση ευρυχωρίας στα δύο επίπεδα.

Η προσέγγιση δεν επιχειρεί να αναπαράγει ένα τυπικό «μεσογειακό» εσωτερικό. Αντίθετα, το λευκό λειτουργεί ως ουδέτερος καμβάς πάνω στον οποίο αποκτούν μεγαλύτερη σαφήνεια το χρώμα, οι υφές και οι λειτουργίες.

Η περιορισμένη αυτή επεξεργασία μειώνει επίσης την οπτική ένταση του υφιστάμενου χώρου και αναδεικνύει επιλεγμένα σταθερά στοιχεία.

Διατήρηση και ανανέωση των υφιστάμενων υλικών

Μέρος της επέμβασης βασίζεται στην ανανέωση και όχι στην πλήρη αντικατάσταση των υλικών που προϋπήρχαν.

Η τσιμεντοκονία στους κοινόχρηστους χώρους και τη σκάλα ανανεώνεται με ένα συνεχές ανοιχτό γκρι τελείωμα, δημιουργώντας ένα ουδέτερο δάπεδο στο επίπεδο διημέρευσης.

Αντίθετα, το αρχικό ξύλινο παρκέ στα υπνοδωμάτια συντηρείται. Η θερμότερη υλικότητα της ξυλείας διαφοροποιεί τους ιδιωτικούς χώρους από τις περισσότερο ορυκτές επιφάνειες του κάτω επιπέδου.

Η συνύπαρξη των δύο υλικών επιτρέπει στο υπάρχον εσωτερικό να παραμένει μέρος της νέας κατοικίας χωρίς να καθορίζει αποκλειστικά την εικόνα της.

Αιωρούμενα στοιχεία και ενσωματωμένη επίπλωση

Μια σειρά από ελαφρές κατασκευές εισάγει λειτουργία και χρώμα μέσα στο λευκό κέλυφος.

Η κουζίνα σε απόχρωση μέντας αποτελεί έναν από τους βασικούς όγκους στο επίπεδο εισόδου. Στο καθιστικό, το αιωρούμενο έπιπλο από καπλαμά δρυ ενισχύει την αίσθηση ελαφρότητας, ενώ οι αποθηκευτικοί χώροι και οι σταθερές κατασκευές ενσωματώνονται στην αρχιτεκτονική.

Η λευκή σκάλα αντιμετωπίζεται ως γλυπτικό στοιχείο μέσα στη μεζονέτα. Η συνεχής μορφή της ενισχύει την οπτική σύνδεση ανάμεσα στα δύο επίπεδα και ακολουθεί την περιορισμένη υλική γλώσσα της κατοικίας.

Τα επιμέρους στοιχεία οργανώνουν έτσι την καθημερινή χρήση χωρίς να επιβαρύνουν οπτικά τον χώρο.

Η μέντα ως επαναλαμβανόμενο χρώμα

Το χρώμα κατέχει κεντρικό ρόλο στη σύνθεση.

Η παλέτα αντλεί αναφορές από τη θάλασσα, την ελιά, την ανοιχτόχρωμη πέτρα και τις απαλές παστέλ αποχρώσεις του μεσογειακού τοπίου.

Μέσα στο κυρίως λευκό και ανοιχτό γκρι περιβάλλον, η απόχρωση της μέντας επανεμφανίζεται σε διαφορετικά σημεία και δημιουργεί οπτική συνέχεια ανάμεσα στους χώρους.

Η παρουσία της είναι εντονότερη στην κουζίνα, ενώ βαθύτεροι τόνοι του πράσινου συγκεντρώνονται στο μπάνιο. Εκεί, το ντους με τα πράσινα πλακίδια διαμορφώνεται ως περισσότερο συμπαγές στοιχείο και εισάγει μεγαλύτερη χρωματική ένταση.

Ελαφρότητα στην καθημερινή χρήση

Η αποθήκευση, η κυκλοφορία και η επίπλωση αντιμετωπίζονται ως μέρος της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

Πολλές καθημερινές λειτουργίες ενσωματώνονται σε αιωρούμενα ή οπτικά ελαφρά στοιχεία, αντί να προστίθενται ως ανεξάρτητα έπιπλα. Με αυτόν τον τρόπο, οι κύριοι χώροι παραμένουν καθαροί και η κίνηση ανάμεσα στις διαφορετικές ζώνες γίνεται ανεμπόδιστα.

Το λευκό κέλυφος διατηρεί σκόπιμα ήρεμη παρουσία. Η ξυλεία, το ανοιχτό γκρι δάπεδο και οι πράσινες αποχρώσεις συγκροτούν μια περιορισμένη παλέτα, ενώ το φυσικό φως μεταβάλλει την ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το Casa Menta συνδυάζει τελικά τη λειτουργική αναδιοργάνωση με μια λογική αφαίρεσης. Μέσα από το χρώμα, τα αιωρούμενα στοιχεία και την επιλεκτική διατήρηση των υφιστάμενων υλικών, οι Space is around us διαμορφώνουν ένα σύγχρονο οικιακό εσωτερικό με σαφήνεια και διακριτικές αναφορές στο μεσογειακό τοπίο.

Οι ανάγλυφες οροφές, το καθαρό ύψος πέντε μέτρων και μια ξύλινη σκάλα ηλικίας περίπου ενός αιώνα αποτελούν το υπόβαθρο για την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος της δεκαετίας του 1920 στην Κυψέλη.

Το The Upper House στην Αθήνα από τους A&O Architects και Saint of Athens καταλαμβάνει τον πρώτο όροφο ενός κτιρίου της δεκαετίας του 1920 στην Κυψέλη. Το διαμέρισμα των 220τ.μ. διατηρεί χαρακτηριστικά της εκλεκτικιστικής οικιακής αρχιτεκτονικής που αναπτύχθηκε στην Αθήνα στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, όπως οροφές ύψους πέντε μέτρων, περίτεχνες γύψινες διακοσμήσεις και μια ιδιαίτερα άνετη χωρική οργάνωση.

Η κατοικία είχε αρχικά κατασκευαστεί για την οικογένεια ενός Έλληνα βιομηχάνου. Η νέα επέμβαση προσαρμόζει το εσωτερικό στις σημερινές απαιτήσεις χωρίς να αναιρεί τα βασικά χαρακτηριστικά του.

Τα διατηρημένα αρχιτεκτονικά στοιχεία συνυπάρχουν με νέες λειτουργίες, ειδικές κατασκευές, σύγχρονη επίπλωση και τεχνικό εξοπλισμό.

Διατήρηση της αρχικής χωρικής οργάνωσης

Η υφιστάμενη κάτοψη βασίζεται σε μεγάλους χώρους που συνδέονται μέσα από μεγάλα ανοίγματα και επιτρέπουν την άνετη κυκλοφορία σε ολόκληρη την κατοικία.

Αντί να αντικατασταθεί η διάταξη από ένα ριζικά διαφορετικό σύστημα, η ανακαίνιση αξιοποιεί τις υπάρχουσες αναλογίες και τις σχέσεις ανάμεσα στα δωμάτια.

Δύο χώροι υποδοχής επανασχεδιάζονται ως καθιστικά, ενώ στο πρόγραμμα εντάσσονται νέα τραπεζαρία, κύριο υπνοδωμάτιο με ιδιωτικό λουτρό, ξενώνας και WC επισκεπτών.

Βιβλιοθήκη, κουζίνα και pantry συμπληρώνουν τις λειτουργίες. Οι επιμέρους περιοχές παραμένουν σαφείς, αλλά η αρχική κυκλοφορία τις συνδέει σε μια συνεχή ακολουθία.

Ιδιαίτερη θέση διατηρεί η αρχική ξύλινη σκάλα. Η προσεκτική αποκατάστασή της αφήνει ευανάγνωστη την ηλικία και την προηγούμενη ζωή του διαμερίσματος.

Ο υφιστάμενος διάκοσμος ως μέρος του νέου εσωτερικού

Οι αρχικές γύψινες διακοσμήσεις αντιμετωπίζονται ως ενεργό στοιχείο του σχεδιασμού και όχι ως απομονωμένο ιστορικό κατάλοιπο.

Τα ανάγλυφα μοτίβα των οροφών διατηρούνται μέσα σε μια περισσότερο συγκρατημένη χρωματική παλέτα, ώστε να παραμένουν ευανάγνωστα το βάθος, η κλίμακα και η λεπτομέρειά τους.

Το μεγάλο ύψος των δωματίων ενισχύει την παρουσία τους και μεταβάλλει τις αναλογίες της νέας επίπλωσης και του φωτισμού.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί, επομένως, να εξουδετερώσει τον εκλεκτικιστικό χαρακτήρα του διαμερίσματος. Τα σύγχρονα στοιχεία τοποθετούνται μέσα στο υφιστάμενο πλαίσιο, δημιουργώντας ελεγχόμενες αντιθέσεις ανάμεσα στον ιστορικό διάκοσμο και τις νέες προσθήκες.

Ειδικές κατασκευές και διαφορετικές ταυτότητες

Οι custom-made κατασκευές αποκτούν σημαντικό ρόλο στο εσωτερικό.

Ειδικά σχεδιασμένη ντουλάπα, ξύλινες επενδύσεις και ιαπωνική ταπετσαρία προσδίδουν διαφορετική ταυτότητα στα επιμέρους δωμάτια, χωρίς να διακόπτουν τη συνοχή της κατοικίας.

Ορισμένα από τα νέα στοιχεία αντιμετωπίζονται ως μέρος των αρχιτεκτονικών επιφανειών, ενώ άλλα λειτουργούν ως αυτόνομα έπιπλα και αντικείμενα.

Έπιπλα ιδιαίτερου σχεδιασμού, φωτιστικά, σύγχρονοι ανεμιστήρες οροφής, έργα τέχνης και προσωπικά αντικείμενα των κατοίκων συνυπάρχουν με την αρχική αρχιτεκτονική. Έτσι, κάθε δωμάτιο αποκτά ξεχωριστό χαρακτήρα, ενώ παράλληλα διατηρείται η αίσθηση ενός εσωτερικού που έχει συγκεντρώσει διαφορετικές χρονικές στρώσεις.

Ο σχεδιασμός δεν επιδιώκει την απόλυτη ομοιομορφία. Επιτρέπει διαφοροποιήσεις σε χρώμα, υλικά και επίπλωση ανάμεσα στις επιμέρους περιοχές.

Ξύλινο δάπεδο και ελληνικό μάρμαρο

Η υλική παλέτα συνδέει τους χώρους και ταυτόχρονα διατηρεί την αντίθεση ανάμεσα στο αποκατεστημένο κέλυφος και τις νέες επεμβάσεις.

Το ξύλινο δάπεδο σε διάταξη chevron διατρέχει τους κύριους χώρους και διαμορφώνει ένα συνεχές γεωμετρικό υπόβαθρο. Ελληνικό μάρμαρο χρησιμοποιείται επιλεκτικά, ιδιαίτερα στα λουτρά και σε επιφάνειες όπου απαιτείται περισσότερο ορυκτός χαρακτήρας.

Η ξυλεία επανέρχεται τόσο στην αρχική σκάλα όσο και στις νέες ειδικές κατασκευές. Με αυτόν τον τρόπο, διαφορετικές χρονικές φάσεις του εσωτερικού αποκτούν μια κοινή υλική αναφορά χωρίς να συγχέονται μεταξύ τους.

Ξυλεία, μάρμαρο, βαμμένες επιφάνειες, ταπετσαρίες και γύψινος διάκοσμος δημιουργούν τελικά ένα εσωτερικό που βασίζεται στην ποικιλία των υφών και όχι σε ένα ενιαίο τελείωμα.

Σύγχρονα συστήματα μέσα στο ιστορικό κέλυφος

Η ανακαίνιση ενσωματώνει σύγχρονες τεχνολογίες στην υφιστάμενη κατασκευή.

Συστήματα Internet of Things, καθώς και νέες εγκαταστάσεις θέρμανσης και ψύξης, υποστηρίζουν την καθημερινή λειτουργία της κατοικίας χωρίς να αποκτούν κυρίαρχη παρουσία στο εσωτερικό.

Η τεχνική αναβάθμιση λειτουργεί συμπληρωματικά προς την αποκατάσταση. Η σύγχρονη άνεση εισάγεται μέσα στο υπάρχον χωρικό πλαίσιο χωρίς να γίνεται αφορμή για την εξάλειψή του.

Μια νέα στρώση στο εσωτερικό της δεκαετίας του 1920

Το The Upper House οργανώνεται τελικά γύρω από τη συνύπαρξη διαφορετικών χρονικών περιόδων.

Οι αρχικές αναλογίες, η ξύλινη σκάλα και οι γύψινες διακοσμήσεις διατηρούν την ταυτότητα της κατοικίας. Οι νέες ξυλουργικές κατασκευές, οι ταπετσαρίες, η επίπλωση, ο φωτισμός και τα τεχνικά συστήματα προσθέτουν ένα σύγχρονο επίπεδο.

Οι A&O Architects και Saint of Athens αντιμετωπίζουν έτσι την ανακαίνιση όχι ως ανακατασκευή ενός ιστορικού εσωτερικού, αλλά ως συνέχεια της εξέλιξής του. Το υπάρχον κέλυφος παραμένει ευανάγνωστο και υποδέχεται μια νέα συνθήκη κατοίκησης.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Καμπύλες επιφάνειες, ευέλικτες αίθουσες σεμιναρίων και εμφανείς εγκαταστάσεις οργανώνουν έναν επιπλέον όροφο των γραφείων της Baseblue στον Πειραιά για εταιρικές εκδηλώσεις, συναντήσεις και εκπαίδευση προσωπικού.

Τα γραφεία της Baseblue στον Πειραιά από τους R.C.TECH καταλαμβάνουν έναν επιπλέον όροφο στα υφιστάμενα κεντρικά της ναυτιλιακής εταιρείας. Η επέμβαση, που ολοκληρώθηκε το 2023, διαμορφώνει χώρους για εταιρικές εκδηλώσεις, επιμορφωτικά σεμινάρια, συναντήσεις και περισσότερο άτυπες μορφές συνεργασίας.

Ο σχεδιασμός αντλεί αναφορές από τη χωρική ατμόσφαιρα της ταινίας 2001: A Space Odyssey του Stanley Kubrick. Η αναφορά δεν μεταφέρεται μέσα από κυριολεκτικές εικόνες, αλλά μέσω συνεχών επιφανειών, χρωματικών αντιθέσεων και καμπύλων στοιχείων που οργανώνουν την κίνηση και ενισχύουν την αίσθηση ελαφρότητας.

Κεντρική ζώνη με συνέχεια οροφής και δαπέδου

Η κύρια περιοχή του ορόφου ορίζεται από μια γυαλιστερή λευκή ψευδοροφή. Η γεωμετρία της αντιστοιχεί σε διαφορετική απόχρωση του δαπέδου, δημιουργώντας μια ευανάγνωστη κεντρική ζώνη χωρίς πρόσθετα χωρίσματα.

Στην είσοδο, ένα μεγάλο λευκό τραπέζι λειτουργεί ταυτόχρονα ως υποδοχή και κοινόχρηστη επιφάνεια εργασίας. Δίπλα του, ένας καμπύλος μπλε μεταλλικός τοίχος ακολουθεί τη γεωμετρία του και διαχωρίζει οπτικά τον χώρο συγκέντρωσης από τις αίθουσες σεμιναρίων.

Στην απέναντι πλευρά, δύο καμπύλοι καναπέδες σχηματίζουν ένα κυκλικό καθιστικό. Η διάταξη δημιουργεί μια περισσότερο άτυπη περιοχή συζήτησης και επαναφέρει τη γεωμετρία των καμπύλων επιφανειών.

Ευελιξία στην εκπαίδευση

Η δυνατότητα μεταβολής αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της αίθουσας σεμιναρίων. Πτυσσόμενα κινητά πανέλα επιτρέπουν τη διαίρεσή της σε δύο αυτόνομους χώρους ή την ενοποίησή της σε μία μεγαλύτερη αίθουσα.

Ανάλογη ευελιξία ακολουθεί η επίπλωση. Η διάταξη των τραπεζιών μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τον αριθμό των συμμετεχόντων και τον χαρακτήρα κάθε δραστηριότητας.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ακουστική απόδοση. Διάτρητη ψευδοροφή από γυψοσανίδα και ειδικά σχεδιασμένες ξύλινες επενδύσεις ενσωματώνονται στον χώρο, αντιμετωπίζοντας τις τεχνικές απαιτήσεις ως μέρος της συνολικής αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

Δρυς και εμφανής κατασκευή

Στην αίθουσα συναντήσεων, η υλικότητα διαφοροποιείται. Μία από τις επιφάνειες επενδύεται με δρυ, ενώ στην οροφή η υφιστάμενη πλάκα Zoellner παραμένει εμφανής.

Η σχέση ανάμεσα στις νέες επενδύσεις και την υπάρχουσα κατασκευή επεκτείνεται και στους υπόλοιπους χώρους. Τμήματα των Η/Μ εγκαταστάσεων διατηρούνται εμφανή, εντάσσοντας την τεχνική υποδομή στην εικόνα του εσωτερικού.

Η επιλογή αποφεύγει την πλήρη απόκρυψη του υφιστάμενου κελύφους πίσω από μια ενιαία ψευδοροφή. Ο αρχικός φορέας και οι νέες παρεμβάσεις παραμένουν έτσι διακριτά και ευανάγνωστα.

Επιμήκεις αρχιτεκτονικές επιφάνειες

Τα οριζόντια και κατακόρυφα στοιχεία αποκτούν σκόπιμα μεγαλύτερη κλίμακα από εκείνη ενός συμβατικού επίπλου ή χωρίσματος. Η λευκή οροφή, ο μπλε μεταλλικός τοίχος, οι επιφάνειες εργασίας και οι ξύλινες επενδύσεις γίνονται αντιληπτές ως συνεχείς αρχιτεκτονικές επιφάνειες.

Οι επιμήκεις αναλογίες τους, σε συνδυασμό με την εμφανή κατασκευή και τις εγκαταστάσεις, περιορίζουν την αίσθηση ενός συμβατικού περίκλειστου γραφείου. Τα επιμέρους στοιχεία μοιάζουν να αποδεσμεύονται μεταξύ τους, δημιουργώντας ένα περισσότερο ανάλαφρο εσωτερικό.

Το μπλε μέταλλο, οι λευκές επιφάνειες, η φυσική δρυς και η υφιστάμενη κατασκευή συγκροτούν μια περιορισμένη παλέτα, μέσα από την οποία οι διαφορετικές λειτουργίες παραμένουν σαφείς.

Χώρος εργασίας πέρα από το ατομικό γραφείο

Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην ατομική εργασία. Δίνει έμφαση στην εκπαίδευση, τη συνάντηση και τη συλλογική δραστηριότητα.

Αίθουσες σεμιναρίων, meeting rooms, κοινόχρηστες επιφάνειες εργασίας και άτυπα καθιστικά συνυπάρχουν στον ίδιο όροφο. Τα κινητά στοιχεία επιτρέπουν στις μεταξύ τους σχέσεις να μεταβάλλονται ανάλογα με τις ανάγκες.

Τα γραφεία Baseblue λειτουργούν έτσι ως μια ευέλικτη επέκταση των κεντρικών εγκαταστάσεων της εταιρείας. Με περιορισμένο αριθμό αρχιτεκτονικών χειρισμών —καμπύλες επιφάνειες, χρώμα, εμφανή κατασκευή και κινητά χωρίσματα— δημιουργούνται διαφορετικές συνθήκες εργασίας χωρίς κατακερματισμό του εσωτερικού.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 290 | Σεπτέμβριος 2024, μηνιαία έκδοση των ek Architectural Publications.

Τα υφιστάμενα μωσαϊκά δάπεδα και οι ανάγλυφες οροφές αποτελούν την αφετηρία για την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος 200τ.μ. στη Βαρκελώνη, όπου το χρώμα, οι ειδικές ξυλουργικές κατασκευές και η νέα χωρική οργάνωση συνδέουν τον ιστορικό χαρακτήρα με τη σύγχρονη κατοίκηση.

Το διαμέρισμα στο Paseo San Juan από τους YLAB Architects βρίσκεται σε κτίριο του 19ου αιώνα στο κέντρο της Βαρκελώνης. Η κατοικία των 200τ.μ., η οποία βρισκόταν σε κακή κατάσταση, αναδιαμορφώθηκε για ένα ζευγάρι από την Αυστραλία που επιθυμούσε να δημιουργήσει τη μόνιμη ευρωπαϊκή του βάση και, παράλληλα, έναν άνετο χώρο φιλοξενίας για συγγενείς και φίλους.

Η επέμβαση συνδυάζει τις σύγχρονες απαιτήσεις κατοίκησης με τη διατήρηση των ιδιαίτερων αρχιτεκτονικών στοιχείων. Τα περίτεχνα μωσαϊκά δάπεδα και οι αρχικές ανάγλυφες οροφές παραμένουν βασικά χαρακτηριστικά του εσωτερικού, ενώ η κάτοψη, οι ειδικές κατασκευές, τα τελειώματα και οι τεχνικές υποδομές προσαρμόζονται στο νέο πρόγραμμα.

Δύο διακριτές περιοχές κατοίκησης

Η νέα διαρρύθμιση οργανώνει την κατοικία σε δύο βασικές ζώνες, οι οποίες διαχωρίζονται από το χολ της εισόδου.

Η μεγαλύτερη περιλαμβάνει τους χώρους διημέρευσης και φιλοξενίας, επιτρέποντας στην καθημερινή ζωή και τις κοινωνικές λειτουργίες να αναπτύσσονται σε μια περισσότερο ανοιχτή ακολουθία χώρων.

Η μικρότερη λειτουργεί ως ιδιωτική σουίτα και προσφέρει στους ιδιοκτήτες μια περισσότερο απομονωμένη περιοχή της κατοικίας.

Ο διαχωρισμός δημιουργεί σαφή διάκριση ανάμεσα στη συλλογική και την ιδιωτική ζωή, χωρίς να κατακερματίζει το διαμέρισμα σε απομονωμένα δωμάτια. Το χολ μετατρέπεται σε σημείο μετάβασης, επιτρέποντας στις δύο περιοχές να λειτουργούν με έναν βαθμό αυτονομίας.

Το υφιστάμενο μωσαϊκό ως αφετηρία του χρώματος

Κεντρικό σημείο αναφοράς για τη νέα χρωματική παλέτα αποτελεί το αρχικό μωσαϊκό δάπεδο.

Τα χρώματα και τα μοτίβα μεταβάλλονται από δωμάτιο σε δωμάτιο, δημιουργώντας μια ακολουθία διαφορετικών επιφανειών που αποτελούσαν ήδη μέρος της ταυτότητας του διαμερίσματος.

Αντί να περιορίσουν αυτή την ποικιλία, οι YLAB Architects την αξιοποιούν ως βάση για την επιλογή των νέων τελειωμάτων. Οι τοίχοι αποκτούν απαλές, συμπληρωματικές αποχρώσεις που συνομιλούν με τα υφιστάμενα δάπεδα χωρίς να τα ανταγωνίζονται.

Ένα συνεχές σκούρο καφέ φινίρισμα διατρέχει την κατοικία μέσα από σοβατεπί, πλαίσια και ειδικές ξυλουργικές κατασκευές. Η γραμμή αυτή προσδίδει ενότητα στο σύνολο και τονίζει τις μεταβάσεις ανάμεσα στα διαφορετικά δωμάτια.

Φως στους περισσότερο κλειστούς χώρους

Η υφιστάμενη κάτοψη περιλαμβάνει μικρότερους εσωτερικούς χώρους με περιορισμένη πρόσβαση στο φυσικό φως.

Στρατηγικά τοποθετημένος φωτισμός και ανακλαστικές επιφάνειες ενισχύουν την αίσθηση βάθους και φωτεινότητας. Αντί για ριζική μεταβολή της ιστορικής διάταξης, οι συνθήκες βελτιώνονται μέσα από ελεγχόμενες παρεμβάσεις στις επιφάνειες και τον φωτισμό.

Παράλληλα, τα αρχικά κουφώματα αντικαταστάθηκαν από σύγχρονα στοιχεία υψηλής απόδοσης, ώστε να ενισχυθούν η θερμική και η ακουστική μόνωση.

Η τεχνική αναβάθμιση εντάσσεται διακριτικά στην ανακαίνιση, υποστηρίζοντας τις σημερινές απαιτήσεις εσωτερικής άνεσης χωρίς να κυριαρχεί στην εικόνα του διαμερίσματος.

Ειδικές κατασκευές και υφιστάμενη αρχιτεκτονική

Οι ειδικές ξυλουργικές κατασκευές αποτελούν ένα νέο λειτουργικό επίπεδο μέσα στο διατηρημένο αρχιτεκτονικό πλαίσιο.

Οι αποχρώσεις τους συνδέονται με τα χρώματα που προϋπήρχαν στο εσωτερικό, ενώ ο σχεδιασμός τους επιτρέπει να συνυπάρχουν με τις αρχικές οροφές, τα μωσαϊκά δάπεδα και τα ανοίγματα.

Ανάλογη λογική ακολουθεί και η επίπλωση κατά παραγγελία. Τα επιμέρους στοιχεία ανταποκρίνονται στην ατμόσφαιρα και τη χρωματική ταυτότητα κάθε δωματίου, διατηρώντας παράλληλα τη συνοχή του συνόλου.

Η επέμβαση εξελίσσεται έτσι μέσα από την προσθήκη και τον συντονισμό νέων στοιχείων και όχι μέσα από την πλήρη αντικατάσταση του υφιστάμενου εσωτερικού.

Ενιαίος χώρος διημέρευσης

Η κύρια κοινόχρηστη περιοχή οργανώνεται ως ανοιχτή ακολουθία καθιστικού, κουζίνας και τραπεζαρίας.

Η νησίδα της κουζίνας ορίζει τη λειτουργία του μαγειρέματος χωρίς να την απομονώνει από τον υπόλοιπο χώρο. Στο καθιστικό, δύο αντικριστοί καναπέδες οργανώνονται γύρω από ένα κυκλικό μάλλινο χαλί, δημιουργώντας μια σαφή περιοχή συνάθροισης μέσα στην ανοιχτή κάτοψη.

Η γειτονική τραπεζαρία ανοίγεται προς έναν εξώστη με μωσαϊκό δάπεδο, το οποίο συνεχίζει την υλική γλώσσα του εσωτερικού και ενισχύει τη μετάβαση προς τον υπαίθριο χώρο.

Οι διαφορετικές λειτουργίες ορίζονται επομένως μέσα από την επίπλωση, τις επιφάνειες και το χρώμα και όχι μέσα από νέα χωρίσματα.

Η ιδιωτική περιοχή

Στην άλλη πλευρά του χολ, η ιδιωτική σουίτα αποκτά περισσότερο εσωστρεφή χαρακτήρα.

Το κρεβάτι πλαισιώνεται από ένα μεγάλο επενδεδυμένο προσκέφαλο με κρυφό φωτισμό, δημιουργώντας πιο ήπιες συνθήκες φωτισμού. Σε μικρή απόσταση διαμορφώνεται γωνιά ανάγνωσης με πολυθρόνα και μαρμάρινο βοηθητικό τραπέζι.

Η μικρότερη κλίμακα και ο περισσότερο ελεγχόμενος φωτισμός διαφοροποιούν την ιδιωτική περιοχή από τους φωτεινότερους χώρους διημέρευσης, χωρίς να εγκαταλείπεται η κοινή υλική και χρωματική γλώσσα.

Η διαφορετική ατμόσφαιρα προκύπτει κυρίως από τη χρήση, το φως και την επίπλωση και όχι από την εφαρμογή ενός ανεξάρτητου σχεδιαστικού λεξιλογίου.

Η ιστορία ως ενεργό στοιχείο του εσωτερικού

Στο διαμέρισμα του Paseo San Juan, τα υφιστάμενα μωσαϊκά δάπεδα και οι ανάγλυφες οροφές δεν αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα ιστορικά κατάλοιπα.

Αποτελούν ενεργά στοιχεία του νέου σχεδιασμού. Οι χρωματικές επιλογές προκύπτουν από τις αρχικές επιφάνειες, οι νέες ειδικές κατασκευές οργανώνονται σε σχέση με αυτές, ενώ ο σύγχρονος φωτισμός και τα ανακλαστικά υλικά ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες συνθήκες της υπάρχουσας κάτοψης.

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, οι YLAB Architects ισορροπούν ανάμεσα στη διατήρηση και την προσαρμογή. Η ιστορική ταυτότητα του διαμερίσματος παραμένει ευανάγνωστη, ενώ οι χώροι αποκτούν τις συνθήκες άνεσης, ιδιωτικότητας και φιλοξενίας που απαιτεί η σύγχρονη κατοίκηση.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Ένα δάπεδο με μοτίβο σκακιέρας απλώνεται στους κοινόχρηστους χώρους ενός διαμερίσματος 200τ.μ., λειτουργώντας ως εικαστικό διακοσμητικό στοιχείο και κάνναβος οργάνωσης της οικογενειακής ζωής.

Το διαμέρισμα Brooklin στο Σάο Πάολο από τους Küster Brizola Arquitetos αναδεικνύει το παραδοσιακό μοτίβο της σκακιέρας ως βασικό στοιχείο ενός σύγχρονου οικιακού εσωτερικού.

Η κατοικία των 200τ.μ. σχεδιάστηκε για ένα ζευγάρι με δύο παιδιά, με έμφαση στην καθημερινή οικογενειακή ζωή, τη φιλοξενία και τη δημιουργία προσωπικών αναμνήσεων.

Αντί να αντιμετωπίσουν το καρό μοτίβο ως  απλή διακοσμητική λεπτομέρεια, οι αρχιτέκτονες το επεκτείνουν σχεδόν σε ολόκληρο τον χώρο διημέρευσης. Έτσι, η γεωμετρία του οργανώνει τη σχέση ανάμεσα στο καθιστικό, τους χώρους παιχνιδιού, την τραπεζαρία και την κουζίνα.

Κάνναβος σκακιέρας στους κοινόχρηστους χώρους

Το γεωμετρικό δάπεδο αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο στοιχείο του διαμερίσματος. Ωστόσο, ο ρόλος του δεν περιορίζεται στην εικόνα.

Η επανάληψη του μοτίβου σε μεγάλη κλίμακα μειώνει την οπτική του ένταση. Η επιφάνεια γίνεται αντιληπτή σαν ένα συνεχές «χαλί» που συνδέει τις διαφορετικές λειτουργίες.

Παράλληλα, η γεωμετρία του δαπέδου ευθυγραμμίζεται με τις ειδικές ξυλουργικές κατασκευές και τους πέτρινους πάγκους. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένας κάνναβος που οργανώνει συνολικά το εσωτερικό.

Η ισχυρή παρουσία του δαπέδου καθόρισε την επιλογή των υπόλοιπων υλικών. Οι ανοιχτόχρωμες επιφάνειες λειτουργούν ως ήρεμο υπόβαθρο, ενώ οι μπλε πινελιές εισάγουν μια πιο δροσερή ατμόσφαιρα.

Η δρυς ως υλικό που διατρέχει το διαμέρισμα

Οι ειδικές κατασκευές από αμερικανική δρυ εμφανίζονται σε όλη την κατοικία και συνδέουν σε επίπεδο υλικότητας τις διαφορετικές περιοχές.

Η θερμή απόχρωση της ξυλείας εξισορροπεί το γεωμετρικό δάπεδο και τις αρχιτεκτονικές επιφάνειες. Παράλληλα, η ξυλουργική ενσωματώνει κεραμικά αντικείμενα από το οικογενειακό εργαστήριο αγγειοπλαστικής των κατοίκων.

Τα στοιχεία αυτά εισάγουν μια προσωπική ιστορία στο νέο εσωτερικό. Δεν αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητη διακόσμηση, αλλά εντάσσονται στα ράφια και τους αποθηκευτικούς χώρους.

Έτσι, το νέο περιβάλλον συνδέεται με αντικείμενα και δραστηριότητες που προϋπήρχαν της κατοικίας.

Όρια χωρίς απομόνωση

Η διατήρηση της χωρικής συνέχειας αποτέλεσε βασικό ζητούμενο του σχεδιασμού. Μια πολυλειτουργική ραφιέρα οργανώνει την κυκλοφορία και διαχωρίζει διακριτικά το καθιστικό από τους δύο χώρους παιχνιδιού.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η διαμόρφωση του playroom. Στην αρχική πρόταση του κατασκευαστή, το δωμάτιο αυτό προοριζόταν για κλειστό home office.

Οι αρχιτέκτονες αντικατέστησαν τον συμπαγή τοίχο με ένα λεπτό μεταλλικό διαχωριστικό. Έτσι, εξασφαλίζεται η απαραίτητη ιδιωτικότητα χωρίς να χάνεται η οπτική σχέση με τον κοινόχρηστο χώρο.

Οι διαφορετικές λειτουργίες παραμένουν, επομένως, ευανάγνωστες. Ταυτόχρονα, τα όρια γίνονται περισσότερο διαπερατά και το διαμέρισμα διατηρεί την αίσθηση ενός ενιαίου περιβάλλοντος.

Αντικείμενα με ιστορία

Η επίπλωση περιλαμβάνει αντικείμενα με ιστορική και συναισθηματική αξία.

Στον χώρο ψυχαγωγίας, ένα ιταλικό τραπέζι από pietra dura ηλικίας περίπου ενός αιώνα αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς. Το αντικείμενο προέρχεται από τη Φλωρεντία και εισάγει μια διαφορετική χρονικότητα στο σύγχρονο εσωτερικό.

Μαζί με τα κεραμικά της οικογένειας, το τραπέζι ενισχύει μια βασική ιδέα του έργου: η νέα αρχιτεκτονική λειτουργεί ως πλαίσιο για αντικείμενα που μεταφέρουν προσωπική μνήμη.

Το διαμέρισμα δεν διαμορφώνεται, συνεπώς, ως αφηρημένη σύνθεση ανεξάρτητη από τους κατοίκους. Η ταυτότητά του προκύπτει από τη συνύπαρξη της γεωμετρικής ακρίβειας, των ειδικών κατασκευών και των αντικειμένων που έχουν συλλεχθεί με την πάροδο του χρόνου.

Κουζίνα και βεράντα ως κοινός πυρήνας

Η ενοποίηση της βεράντας με την κουζίνα δημιουργεί έναν μεγάλο και συνεχή χώρο για το μαγείρεμα, το φαγητό και τις οικογενειακές συγκεντρώσεις.

Στο κέντρο της σύνθεσης, η νησίδα από πέτρα Paraná Cromos λειτουργεί ως βασικό σταθερό στοιχείο. Οι λοξοτμημένες ακμές της επαναλαμβάνονται στο καθημερινό τραπέζι φαγητού, δημιουργώντας μια μορφολογική σύνδεση ανάμεσα στα δύο αντικείμενα.

Κεραμικά πλακίδια εισάγουν πράσινες αποχρώσεις στην κουζίνα. Σε συνδυασμό με την αμερικανική δρυ, διευρύνουν την παλέτα του έργου με μπλε, πράσινους και τερακότα τόνους.

Η κουζίνα δεν αντιμετωπίζεται ως απομονωμένος βοηθητικός χώρος. Η σύνδεσή της με τη βεράντα τη μετατρέπει σε βασικό πυρήνα της κοινωνικής ζωής του διαμερίσματος.

Γεωμετρία, άνεση και ταυτότητα

Σε όλη την κατοικία, η γεωμετρική ακρίβεια εξισορροπείται από υλικά με χαρακτηριστικές υφές και αντικείμενα που συνδέονται με την ιστορία των κατοίκων.

Το δάπεδο ορίζει τον κάνναβο. Η δρυς εισάγει θερμότητα και συνέχεια. Η πέτρα και τα κεραμικά προσθέτουν χρώμα και υφή, ενώ τα διαπερατά χωρίσματα διατηρούν τις οπτικές σχέσεις ανάμεσα στις λειτουργίες.

Το έργο μετατρέπει τελικά ένα γνώριμο διακοσμητικό μοτίβο σε χωρικό εργαλείο. Μέσα από την επέκταση της σκακιέρας στους κοινόχρηστους χώρους και τον συντονισμό της με την αρχιτεκτονική, οι Küster Brizola Arquitetos χρησιμοποιούν τη γεωμετρία για να οργανώσουν την κυκλοφορία, τη συλλογική ζωή και την προσωπική ταυτότητα της κατοικίας.

Δύο ανεξάρτητα παραθεριστικά διαμερίσματα μεταφέρουν το τοπίο και την πολιτιστική μνήμη της Σερίφου μέσα από διαφορετικές χρωματικές παλέτες, φυσικά υλικά και ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία.

Το Seriphos Estate αφορά τον συνολικό επανασχεδιασμό ενός κτιρίου της δεκαετίας του 1970, κοντά στην παραλία του Αγίου Ιωάννη στη Σέριφο. Η επέμβαση των Ioli Chiotini Studio περιλαμβάνει δύο ανεξάρτητες κατοικίες: το Κέλυφος στον όροφο και το Έδαφος στο ισόγειο.

Αντί να αναπαράγει κυριολεκτικά την κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, ο σχεδιασμός μεταφέρει στοιχεία του τόπου μέσα από το χρώμα, την υλικότητα και τη μορφή. Ο ελληνικός ορίζοντας ανάμεσα στον ουρανό και τη θάλασσα, η τραχύτητα της άνυδρης γης και, κυρίως, το έντονο καλοκαιρινό φως αποτελούν βασικές αναφορές των δύο εσωτερικών.

Δύο κατοικίες με διαφορετική χρωματική ταυτότητα

Παρότι τα δύο διαμερίσματα αποτελούν μέρη του ίδιου έργου, το καθένα αποκτά διαφορετική ατμόσφαιρα.

Στο Έδαφος κυριαρχούν οι γήινες και κοκκινωπές αποχρώσεις, οι οποίες συνδέονται με την ξηρή μορφολογία του νησιού. Αντίθετα, το Κέλυφος χαρακτηρίζεται από γαλαζοπράσινους τόνους που παραπέμπουν στη θάλασσα και στις μεταβολές του ορίζοντα.

Η διαφοροποίηση προσδίδει σαφή ταυτότητα σε κάθε κατοικία, χωρίς να διακόπτει την κοινή σχεδιαστική λογική. Το χρώμα δεν λειτουργεί απλώς ως διακοσμητικό επίπεδο. Αποτελεί εργαλείο αφαιρετικής απόδοσης εικόνων και αισθήσεων της Σερίφου.

Έτσι, η σύνδεση με τον τόπο προκύπτει μέσα από τη μνήμη και όχι από τη μορφολογική μίμηση.

Σύγχρονη απόδοση κυκλαδίτικων μορφών

Χτιστά καθιστικά με οργανικές καμπύλες, εσοχές κάτω από καμάρες και ξύλινες δοκίδες στις οροφές επανερμηνεύουν στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Σερίφου.

Οι αναφορές απλοποιούνται και εντάσσονται σε μια σύγχρονη γλώσσα εσωτερικού σχεδιασμού. Οι καμπύλες μαλακώνουν τις μεταβάσεις ανάμεσα στις λειτουργίες, ενώ οι εσοχές δημιουργούν περισσότερο προστατευμένες περιοχές καθιστικού και ανάπαυσης.

Τα φυσικά υλικά ενισχύουν την αίσθηση οικειότητας. Η ψάθα εμφανίζεται στις ντουλάπες και το λινό ύφασμα στα κρεβάτια, εισάγοντας απτικές επιφάνειες και θερμότητα στο εσωτερικό.

Οι δίχρωμες λευκές και γαλάζιες κουρτίνες δημιουργούν μια περισσότερο άμεση σχέση με τη θέα. Η οριζόντια εναλλαγή των χρωμάτων παραπέμπει στη συνάντηση ουρανού και θάλασσας, μεταφέροντας τον ορίζοντα στο εσωτερικό μέσα από το ύφασμα.

Πολιτιστικές αναφορές σε ειδικά σχεδιασμένα αντικείμενα

Πλήθος custom-made κατασκευών εισάγουν πιο συγκεκριμένες αναφορές στην ιστορία και τον πολιτισμό της Σερίφου.

Τα λατομεία, τα μελίσσια και η μυθολογία του νησιού μεταπλάθονται σε ειδικά σχεδιασμένους καθρέφτες, αρθρωτά κρεμαστά φωτιστικά και μαρμάρινες επενδύσεις στα έπιπλα της κουζίνας.

Τα στοιχεία αυτά δεν αναπαράγουν κυριολεκτικά παραδοσιακά αντικείμενα. Αντίθετα, μεταφέρουν αναγνωρίσιμους συσχετισμούς σε σύγχρονες μορφές και λεπτομέρειες.

Έτσι, η αναφορά στον τόπο λειτουργεί σε δύο κλίμακες. Το τοπίο αποδίδεται μέσα από τη συνολική παλέτα, ενώ η πολιτιστική μνήμη εμφανίζεται στη μικρότερη κλίμακα της επίπλωσης, του φωτισμού και των ειδικών κατασκευών.

Υπαίθρια κατοίκηση κάτω από ξύλινες πέργκολες

Οι υπαίθριοι χώροι και στα δύο επίπεδα προστατεύονται από ξύλινες πέργκολες με επικάλυψη από φυσικό καλάμι.

Χτιστά καθιστικά και μεγάλα μαξιλάρια συνεχίζουν τη χρωματική παλέτα των εσωτερικών χώρων. Οι βεράντες λειτουργούν έτσι ως προεκτάσεις των κατοικιών και όχι ως ανεξάρτητες εξωτερικές διαμορφώσεις.

Στο ισόγειο, η εξωτερική κουζίνα και το μεγάλο τραπέζι φαγητού αποτελούν τον κύριο πυρήνα της υπαίθριας ζωής, με ανοιχτή θέα προς το νησιωτικό τοπίο.

Η χρήση ξυλείας, καλαμιού, χτιστών στοιχείων και υφασμάτων διατηρεί παράλληλα μια υλική συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και τους εκτεθειμένους θερινούς χώρους.

Προσωπική μνήμη μέσα στο νέο εσωτερικό

Δίπλα στις ευρύτερες αναφορές στη Σέριφο, στο έργο εντάσσονται προσωπικά αντικείμενα του ιδιοκτήτη.

Η παρουσία τους διατηρεί ίχνη από το παρελθόν του μικρού συγκροτήματος και εισάγει μια περισσότερο προσωπική διάσταση στις δύο ανακαινισμένες κατοικίες. Η νέα διαμόρφωση δεν αντιμετωπίζει, επομένως, το παρελθόν ως κάτι που πρέπει να εξαλειφθεί.

Το Seriphos Estate οργανώνεται τελικά γύρω από διαφορετικές κλίμακες μνήμης: το τοπίο και το φως των Κυκλάδων, την πολιτιστική ιστορία της Σερίφου και την προσωπική σχέση με το υφιστάμενο ακίνητο.

Μέσα από το χρώμα, τα φυσικά υλικά και τις ειδικά σχεδιασμένες κατασκευές, οι Ioli Chiotini Studio μετατρέπουν αυτές τις αναφορές σε δύο σύγχρονα εσωτερικά με διαφορετικές ταυτότητες αλλά κοινή σύνδεση με τον τόπο.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek 290 | Σεπτέμβριος 2024, μηνιαία έκδοση των ek Architectural Publications. 

Μια σειρά ήπιων επεμβάσεων μετατρέπει ένα ισόγειο διαμέρισμα στο Κολωνάκι στην πρώτη μόνιμη έδρα του αρχιτεκτονικού γραφείου, διατηρώντας τα ξύλινα δάπεδα, τις γυάλινες εσωτερικές πόρτες και την τοξωτή είσοδο.

Ο χώρος εργασίας των Local Local καταλαμβάνει ένα ισόγειο διαμέρισμα 77τ.μ. στο Κολωνάκι. Σχεδιασμένο από τους Local Local ως η πρώτη μόνιμη έδρα του γραφείου, το έργο προσαρμόζει ένα υφιστάμενο οικιστικό εσωτερικό μέσα από ήπιες, μη δομικές επεμβάσεις.

Πριν από τη μεταφορά στο νέο γραφείο, η ομάδα εργαζόταν στην κατοικία Plaka House της ιδρύτριας Σοφίας Ξανθάκου. Καθώς η ομάδα μεγάλωσε, προέκυψε η ανάγκη για έναν αυτόνομο χώρο συλλογικής εργασίας.

Η νέα διαμόρφωση μεταφέρει στο καθημερινό περιβάλλον του γραφείου τη γενικότερη προσέγγιση των Local Local απέναντι στο συγκείμενο, την υλική ιστορία και την αξιοποίηση του υπάρχοντος.

Αξιοποίηση του υφιστάμενου διαμερίσματος

Καθώς πρόκειται για μισθωμένο ακίνητο, η επέμβαση σχεδιάστηκε εξαρχής ως περιορισμένη και μη δομική. Αντί να μετασχηματιστεί ριζικά η κάτοψη, αξιοποιήθηκαν οι ποιότητες που διέθετε ήδη το διαμέρισμα.

Τα αρχικά ξύλινα δάπεδα επισκευάστηκαν και απέκτησαν ανοιχτότερη απόχρωση, ώστε να ενισχυθεί η φωτεινότητα του ισογείου. Για τον ίδιο λόγο, οι τοίχοι βάφτηκαν λευκοί.

Οι υφιστάμενες ξύλινες θύρες με ανάγλυφους υαλοπίνακες αποκαταστάθηκαν και απέκτησαν ελαφρώς σκουρότερη απόχρωση. Παράλληλα, διατηρήθηκε η τοξωτή είσοδος.

Τα στοιχεία αυτά αφήνουν ευανάγνωστη την προηγούμενη οικιστική ταυτότητα του χώρου. Η νέα χρήση δεν επιχειρεί, επομένως, να την αποκρύψει πίσω από μια συμβατική διαμόρφωση γραφείου.

Η κάτοψη σε σχήμα Γ οργανώνεται κυρίως ανάμεσα στον βασικό χώρο εργασίας και την αίθουσα συναντήσεων, η οποία διαθέτει δύο προσβάσεις. Η απλή αυτή δομή υποστηρίζει διαφορετικούς τρόπους ατομικής και συλλογικής εργασίας χωρίς νέα μόνιμα χωρίσματα.

Η επίπλωση ως μέρος του σχεδιασμού

Ένα μεγάλο τραπέζι από μασίφ κυπαρίσσι στην αίθουσα συναντήσεων αποτέλεσε την αφετηρία για τα υπόλοιπα ειδικά σχεδιασμένα έπιπλα.

Με αναφορά στο υλικό και τις αναλογίες του, οι Local Local σχεδίασαν ένα μεγάλο κοινόχρηστο τραπέζι εργασίας και δύο σταθμούς δίπλα στα παράθυρα. Η μασίφ ξυλεία συνδυάζεται με φορμάικα, ώστε οι επιφάνειες να ανταποκρίνονται στην έντονη καθημερινή χρήση.

Παράλληλα, καθίσματα που βρίσκονταν ήδη σε αποθήκευση επανεντάχθηκαν στον χώρο. Έτσι, τα νέα ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία συνυπάρχουν με υπάρχοντα αντικείμενα, αντί να συγκροτούν ένα πλήρως ομοιογενές σύνολο επίπλωσης.

Η αίθουσα συναντήσεων ήταν προηγουμένως υπνοδωμάτιο. Η αρχική ντουλάπα διατηρήθηκε, αλλά αφαιρέθηκαν οι θύρες της και προστέθηκαν ρολά. Με αυτή τη μικρή αλλαγή, μετατράπηκε σε ανοιχτό σύστημα αποθήκευσης για δείγματα υλικών και έντυπο υλικό έργων.

Βιβλία και συλλογική εργασία

Σε έναν από τους βασικούς τοίχους τοποθετείται σύστημα ραφιών Vitsœ, όπου συγκεντρώνεται η αρχιτεκτονική βιβλιοθήκη της Σοφίας Ξανθάκου. Η συλλογή δημιουργήθηκε σταδιακά μέσα σε σχεδόν μία δεκαετία σπουδών και επαγγελματικής δραστηριότητας.

Τα βιβλία, τα οποία προηγουμένως βρίσκονταν σε αποθήκευση, αποτελούν πλέον εργαλείο καθημερινής έρευνας και ταυτόχρονα βασικό οπτικό υπόβαθρο του γραφείου.

Στον απέναντι τοίχο, ένας επιμήκης διάτρητος μεταλλικός πίνακας σε πράσινο φυστικί χρησιμοποιείται για την ανάρτηση σχεδίων, αναφορών και έργων υπό εξέλιξη.

Το ειδικά σχεδιασμένο στοιχείο επιτρέπει στην ομάδα να απομακρύνεται από την οθόνη και να αξιολογεί συλλογικά τη δουλειά σε μεγαλύτερη κλίμακα. Ο τοίχος μετατρέπεται έτσι σε ενεργό εργαλείο της σχεδιαστικής διαδικασίας.

Μια πιο διακριτή είσοδος

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην είσοδο. Ο προϋπάρχων χώρος υποδοχής ήταν σκοτεινός και χωρίς σαφή ταυτότητα.

Οι Local Local συνεργάστηκαν με τον καλλιτέχνη Theodore Psychoyos για δύο ειδικά σχεδιασμένα γλυπτικά αντικείμενα από μάρμαρο: μια κονσόλα και ένα κάθισμα.

Το μάρμαρο, υλικό που επανέρχεται στα έργα του γραφείου, αποκτά εδώ περισσότερο έντονη παρουσία απέναντι στα ανοιχτόχρωμα ξύλινα δάπεδα και τους λευκούς τοίχους.

Τα δύο στοιχεία λειτουργούν ταυτόχρονα ως χρηστικά αντικείμενα και ως σαφές κατώφλι ανάμεσα στον κοινόχρηστο χώρο του κτιρίου και το εσωτερικό του γραφείου.

Ο φωτισμός συμπληρώνει τη διαμόρφωση με επιλεγμένα φωτιστικά του Michael Anastassiades. Φωτιστικά οροφής χρησιμοποιούνται στον κύριο χώρο, ενώ ένα επιδαπέδιο φωτιστικό τοποθετείται στην αίθουσα συναντήσεων.

Ένας χώρος που μπορεί να μεταβάλλεται

Ο σχεδιασμός δεν επιδιώκει την εικόνα ενός ολοκληρωμένου και αμετάβλητου γραφείου. Υφιστάμενα αρχιτεκτονικά στοιχεία, αποκατεστημένα αντικείμενα, νέες ξυλουργικές κατασκευές, βιβλία, δείγματα υλικών και έργα τέχνης συνυπάρχουν σκόπιμα.

Η προσέγγιση αφήνει περιθώριο για σταδιακή μεταβολή. Νέα αντικείμενα και αναφορές μπορούν να προστεθούν, οι τοίχοι να φιλοξενήσουν διαφορετικό υλικό και οι επιμέρους περιοχές να ανταποκριθούν στις μελλοντικές ανάγκες της ομάδας.

Μέσα από έναν περιορισμένο αριθμό επεμβάσεων, ο χώρος εργασίας των Local Local δείχνει πώς ένα τυπικό αθηναϊκό διαμέρισμα μπορεί να αποκτήσει νέα λειτουργία χωρίς να χάσει τον προηγούμενο χαρακτήρα του. Το υπάρχον κέλυφος γίνεται το υπόβαθρο για ένα περιβάλλον συλλογικής εργασίας, υλικής έρευνας και σταδιακής οικειοποίησης.

Δύο κρυφές αποθηκευτικές μονάδες οργανώνουν το διαμέρισμα σε κοινόχρηστη και ιδιωτική ζώνη, ενώ οι χαράξεις από τον κάνναβο των όψεων ενισχύουν τη διαφάνεια και την αρχιτεκτονική ταυτότητα του πρώην συγκροτήματος Δοξιάδη.

Το διαμέρισμα βρίσκεται στο οικιστικό συγκρότημα One Athens στο Κολωνάκι, σε ένα κτίριο ιδιαίτερης τυπολογίας και αρχιτεκτονικής, το οποίο στο παρελθόν στέγαζε τα κεντρικά γραφεία του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη.

Η αναδιαμόρφωση από τους Proplusma Architects αντιμετωπίζει με σεβασμό την αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτιρίου. Αντί να επιβάλει μια ανεξάρτητη μορφολογική γλώσσα, αναδεικνύει τις οπτικές φυγές, τη διαφάνεια και επιλεγμένα στοιχεία της αρχικής κατασκευής.

Δύο ζώνες μέσα από κρυφές αποθηκευτικές μονάδες

Δύο συνεχείς αποθηκευτικές κατασκευές διασχίζουν εγκάρσια την κάτοψη και οργανώνουν τη βασική διάταξη της κατοικίας.

Η πρώτη ζώνη περιλαμβάνει τους κοινόχρηστους χώρους: καθιστικό, τραπεζαρία και ενιαία κουζίνα. Η δεύτερη, περισσότερο ιδιωτική, φιλοξενεί τα παιδικά υπνοδωμάτια με τα λουτρά τους και το κύριο υπνοδωμάτιο με walk-in βεστιάριο και λουτρό.

Οι κατασκευές δεν λειτουργούν μόνο ως αποθηκευτικοί χώροι. Με την κλίμακά τους μετατρέπονται σε αρχιτεκτονικά όρια, οργανώνουν την κυκλοφορία και ενσωματώνουν επιμέρους χρήσεις.

Έτσι, η διάκριση ανάμεσα στις δύο περιοχές επιτυγχάνεται χωρίς την ανάπτυξη μιας συμβατικής ακολουθίας από διαδρόμους και αυτόνομα δωμάτια.

Κάνναβος με αφετηρία τις όψεις

Βασικό εργαλείο της σύνθεσης αποτελεί το μοτίβο των όψεων του υφιστάμενου κτιρίου. Από αυτό προκύπτουν νοητοί άξονες που καθορίζουν τις χαράξεις τόσο στο οριζόντιο όσο και στο κατακόρυφο επίπεδο.

Οι γραμμές συντονίζουν τα ανοίγματα, τις ξυλουργικές κατασκευές, τις οροφές και τα σταθερά στοιχεία. Επομένως, οι επιμέρους επεμβάσεις δεν γίνονται αντιληπτές ως ανεξάρτητα αντικείμενα, αλλά ως μέρη ενός συνολικού συστήματος.

Παράλληλα, η επιλογή ενισχύει τη σύνδεση της ανακαίνισης με την αρχιτεκτονική του συγκροτήματος. Η εξωτερική γεωμετρική λογική μεταφέρεται στο εσωτερικό και οργανώνει τις οπτικές σχέσεις μέσα στην κάτοψη.

Εμφανές σκυρόδεμα και συνεχές ξύλινο δάπεδο

Στο καθιστικό, ένα φάτνωμα στην οροφή αφήνει ορατά τα αρχικά δοκάρια από εμφανές σκυρόδεμα. Ο ρυθμός τους παραμένει ευανάγνωστος ως χαρακτηριστικό στοιχείο της κατασκευής και αποκτά κεντρικό ρόλο στον κοινόχρηστο χώρο.

Ο κρυφός φωτισμός περιμετρικά του φατνώματος τονίζει το βάθος και την επανάληψη των δοκαριών, χωρίς να τα απομονώνει από τη συνολική σύνθεση.

Το ξύλινο δάπεδο σε ψαροκόκαλο διατρέχει ολόκληρο το διαμέρισμα. Η θερμή υλικότητά του αντιπαραβάλλεται με το εμφανές σκυρόδεμα και τις περισσότερο μονοχρωματικές ξυλουργικές κατασκευές. Παράλληλα, η συνεχής χάραξή του ενισχύει τη χωρική συνοχή.

Στο κέντρο της κοινόχρηστης ζώνης, η νησίδα της κουζίνας λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Ο μεγάλος μαρμάρινος πάγκος δημιουργεί αντίστιξη με τις σκούρες επιφάνειες πίσω του και συνδέει την κουζίνα με την τραπεζαρία και το καθιστικό.

Λευκές και μαύρες επιφάνειες αποθήκευσης

Οι δύο κρυφές αποθηκευτικές μονάδες επενδύονται με ξύλο σε λευκή και μαύρη λάκα. Ένας συνεχής κάνναβος από κατακόρυφες σκοτίες οργανώνει τις μεγάλες επιφάνειες και υποδηλώνει τις διαφορετικές λειτουργίες που κρύβονται πίσω τους.

Στη λευκή πλευρά ενσωματώνονται η τηλεόραση του καθιστικού και το bar δίπλα στην τραπεζαρία. Όταν παραμένουν κλειστά, γίνονται μέρος μιας συνεχούς αρχιτεκτονικής επιφάνειας και δεν εμφανίζονται ως ανεξάρτητα έπιπλα.

Στην απέναντι πλευρά κυριαρχεί η μαύρη λάκα. Εκτός από αποθηκευτικούς χώρους, η κατασκευή ενσωματώνει μια κρυφή θύρα που οδηγεί στην ιδιωτική ζώνη.

Η μετάβαση γίνεται έτσι διακριτικά, χωρίς να διακόπτεται η συνέχεια της επιφάνειας.

Εξατομικευμένοι ιδιωτικοί χώροι

Στην ιδιωτική περιοχή, το κοινό σχεδιαστικό σύστημα επιτρέπει μεγαλύτερη διαφοροποίηση.

Τα παιδικά δωμάτια οργανώνονται σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες των χρηστών τους. Ειδικά σχεδιασμένες κατασκευές και διαφορετικές χρωματικές παλέτες προσδίδουν σε κάθε δωμάτιο ξεχωριστό χαρακτήρα. Η αντίστοιχη παλέτα συνεχίζεται και στο λουτρό του.

Στο κύριο υπνοδωμάτιο, βασικό σχεδιαστικό στοιχείο γίνεται το βάθος. Καθρέφτες, διαφανείς θύρες του βεστιαρίου και κρυφός φωτισμός δημιουργούν διαδοχικά επίπεδα αντανακλάσεων.

Η διαφάνεια επανέρχεται έτσι ως βασική αρχή του έργου. Τα όρια παραμένουν σαφή, αλλά μαλακώνουν μέσα από οπτικές συνδέσεις και διαφορετικούς βαθμούς αδιαφάνειας.

Μέσα από μια ελεγχόμενη παλέτα ξυλείας, μαρμάρου, λακαρισμένων επιφανειών, γυαλιού και εμφανoύς σκυροδέματος, η ανακαίνιση διαμορφώνει ένα σύγχρονο εσωτερικό που διατηρεί τη σύνδεσή του με το υφιστάμενο κτίριο. Η ταυτότητα του έργου προκύπτει κυρίως από τις χαράξεις, την ενσωμάτωση των λειτουργιών και τη διαχείριση της διαφάνειας.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Ειδικές ξυλουργικές κατασκευές και κινητά διαχωριστικά αντικαθιστούν τα σταθερά δωμάτια, επιτρέποντας σε ένα μικρό διαμέρισμα της δεκαετίας του 1970 να προσαρμόζεται ανάμεσα στην συλλογική κατοίκηση, την εργασία και την ιδιωτικότητα.

Το διαμέρισμα βρίσκεται στη «Στρογγυλή Πολυκατοικία» της Κηφισιάς, την οποία σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Νίκος Δεσποτίδης. Το κτίριο κατασκευάστηκε την περίοδο 1973–1974. Η αναδιαμόρφωση από τους Georgios Apostolopoulos Architects επανεξετάζει την εσωτερική οργάνωση, διατηρώντας παράλληλα ευανάγνωστη την αρχική γεωμετρία.

Πριν από την επέμβαση, η κάτοψη ήταν κατακερματισμένη. Δύο στενοί και επιμήκεις διάδρομοι οδηγούσαν προς το υπνοδωμάτιο και την κουζίνα, ενώ το λουτρό καταλάμβανε το κέντρο. Έτσι, οι χώροι διημέρευσης περιορίζονταν σε μια στενή ζώνη με μειωμένο φυσικό φως.

Κατάργηση των εσωτερικών διαχωρισμών

Η επέμβαση ξεκίνησε με την αφαίρεση όλων των εσωτερικών χωρισμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, αποκαλύφθηκε η αρχική γεωμετρία του διαμερίσματος και δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για ένα συνεχές εσωτερικό.

Αντί να αντικατασταθεί η παλιά κάτοψη από μια νέα διάταξη κλειστών δωματίων, οι διαφορετικές λειτουργίες οργανώνονται μέσω ειδικών ξυλουργικών κατασκευών και κινητών διαχωριστικών.

Τα στοιχεία αυτά ορίζουν περιοχές κατοίκησης, ύπνου, εργασίας και αποθήκευσης, χωρίς να διακόπτουν τη συνοχή του χώρου. Επομένως, το διαμέρισμα μπορεί να λειτουργήσει ως ενιαία ενότητα ή να χωριστεί σε περισσότερο ιδιωτικές ζώνες.

Μεταβαλλόμενα όρια ιδιωτικότητας

Παρά το περιορισμένο εμβαδόν, το πρόγραμμα απαιτούσε δύο υπνοδωμάτια και όλες τις βασικές λειτουργίες μιας κατοικίας. Η απαίτηση οδήγησε στην επανεξέταση της ιδιωτικότητας ως μεταβαλλόμενης σχέσης και όχι ως σταθερού ορίου.

Η κύρια κρεβατοκάμαρα λειτουργεί ως προέκταση του καθιστικού. Ανάμεσα στις δύο περιοχές, μια ακολουθία από ντουλάπες προσφέρει αποθηκευτικό χώρο και διαμορφώνει διαδοχικά οπτικά φίλτρα.

Οι ξυλουργικές κατασκευές περιορίζουν την άμεση θέα, χωρίς να δημιουργούν την αίσθηση ενός πλήρως κλειστού δωματίου. Έτσι, το υπνοδωμάτιο παραμένει συνδεδεμένο με το ευρύτερο εσωτερικό, διατηρώντας έναν ελεγχόμενο βαθμό απομόνωσης.

Ένα δωμάτιο που εμφανίζεται όταν χρειάζεται

Στην απέναντι πλευρά της κάτοψης διαμορφώνεται ένας δεύτερος ευέλικτος χώρος. Ανάλογα με τις ανάγκες, μπορεί να λειτουργήσει ως τραπεζαρία, γραφείο ή δεύτερο υπνοδωμάτιο.

Ένα ενιαίο σύστημα ξυλουργικών κατασκευών ενσωματώνει αποθηκευτικούς χώρους, πτυσσόμενο γραφείο και αναδιπλούμενο κρεβάτι. Όταν τα στοιχεία παραμένουν κλειστά, ο χώρος σχεδόν εξαφανίζεται και εντάσσεται στο ανοιχτό εσωτερικό.

Όταν απαιτείται ιδιωτικότητα, συρόμενα διαχωριστικά δημιουργούν ένα αυτόνομο δωμάτιο. Με αυτόν τον τρόπο, το διαμέρισμα αποκτά δεύτερο υπνοδωμάτιο χωρίς να δεσμεύει μόνιμα χώρο για μια περιστασιακή χρήση.

Η ίδια περιοχή μπορεί, επομένως, να υποστηρίξει διαφορετικά σενάρια καθημερινότητας. Εμφανίζεται όταν χρειάζεται και υποχωρεί μόλις ολοκληρωθεί η χρήση της.

Η κουζίνα ως κοινωνικός πυρήνας

Η νέα κουζίνα τοποθετείται στο κέντρο της κάτοψης, στη θέση του παλιού λουτρού. Οι λειτουργίες της οργανώνονται γύρω από μια μεγάλη νησίδα, η οποία συνδέεται άμεσα με το καθιστικό και την τραπεζαρία.

Η νησίδα προσανατολίζεται προς το υφιστάμενο τζάκι και μετατρέπεται σε κοινό σημείο της κατοικίας. Το μαγείρεμα, η συζήτηση και η καθημερινή συνύπαρξη μπορούν να εξελίσσονται γύρω από τον ίδιο πυρήνα.

Η μεταφορά της κουζίνας αλλάζει επίσης την κυκλοφορία. Η λειτουργία δεν προσεγγίζεται πλέον μέσα από έναν στενό διάδρομο. Αντίθετα, αποτελεί μέρος του ενιαίου χώρου διημέρευσης και συνδέεται άμεσα με τις γύρω χρήσεις.

Σχεδόν μονοχρωματική υλικότητα

Η υλική παλέτα παραμένει λιτή και σχεδόν μονοχρωματική. Η πατητή τσιμεντοκονία επεκτείνεται στα δάπεδα, τους τοίχους και τις πόρτες, περιορίζοντας τις οπτικές διακοπές ανάμεσα στις επιφάνειες.

Η συνέχεια του υλικού ενισχύει την ενότητα του εσωτερικού. Παράλληλα, επιτρέπει στην αρχική κατασκευή, την καμπύλη γεωμετρία και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική λογική της πολυκατοικίας να παραμένουν ευανάγνωστες.

Το συγκρατημένο υλικό υπόβαθρο αναδεικνύει τις μεταβολές των θυρών, των διαχωριστικών και των ενσωματωμένων επίπλων. Ο χωρικός μετασχηματισμός, και όχι η εφαρμοσμένη διακόσμηση, αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό του έργου.

Το διαμέρισμα οργανώνεται τελικά ως ένα ευέλικτο εσωτερικό χωρίς μόνιμα καθορισμένα δωμάτια. Οι χώροι μπορούν να ανοίγουν, να απομονώνονται ή να αλλάζουν χρήση, επιτρέποντας στη χωρική συνέχεια και την ιδιωτικότητα να συνυπάρχουν.

Η ανακαίνιση ανοίγει μια κατακερματισμένη κατοικία της δεκαετίας του 1970 στο φυσικό φως και μετατρέπει μέρος του εσωτερικού σε έναν γενναιόδωρο ημιυπαίθριο χώρο.

Η θερινή κατοικία στο Ηράκλειο αφορά την ανακαίνιση ενός διώροφου κτιρίου της δεκαετίας του 1970, σε προάστιο της πόλης. Σχεδιασμένη από τους iLi Studio, η επέμβαση επιδιώκει να προσδώσει περισσότερο εξοχικό χαρακτήρα στην υφιστάμενη κατοικία. Παράλληλα, ενισχύει τη σχέση της με τον υπαίθριο χώρο.

Η μελέτη οργανώνεται σε δύο στάδια. Το πρώτο, που ολοκληρώθηκε το 2025, αφορά την ανακαίνιση του Β΄ ορόφου. Το δεύτερο προβλέπει την προσθήκη ενός νέου χώρου στο δώμα.

Απελευθέρωση της υφιστάμενης κάτοψης

Πριν από την επέμβαση, εσωτερικοί τοίχοι διαχώριζαν την κατοικία σε επιμέρους ενότητες. Το κλειστό χωλ και η απομονωμένη κουζίνα περιόριζαν την οπτική συνέχεια, ενώ το φυσικό φως δεν μπορούσε να διαπεράσει ολόκληρο το βάθος της κάτοψης.

Η νέα διαμόρφωση καταργεί τα συγκεκριμένα χωρίσματα και συνενώνει την κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό. Οι κύριες λειτουργίες της καθημερινής ζωής αναπτύσσονται πλέον σε έναν ενιαίο χώρο.

Η επιλογή απλοποιεί την κυκλοφορία και δημιουργεί μεγαλύτερες οπτικές φυγές στο εσωτερικό. Επιπλέον, επιτρέπει στο φυσικό φως να εισέρχεται από διαφορετικές πλευρές και να μεταβάλλει την ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Ενιαίος χώρος καθημερινής ζωής

Η ανοιχτή κάτοψη δεν αναιρεί τη διακριτή λειτουργία των επιμέρους περιοχών. Η κουζίνα, η τραπεζαρία και το καθιστικό ορίζονται μέσα από τον εξοπλισμό, τα σταθερά στοιχεία και τον προσανατολισμό τους, χωρίς να περιβάλλονται από τοίχους.

Με αυτόν τον τρόπο, οι διαφορετικές χρήσεις παραμένουν ευανάγνωστες και ταυτόχρονα διατηρούν άμεση οπτική επαφή. Η κίνηση γίνεται πιο ελεύθερη, ενώ ο όροφος αποκτά συνοχή.

Η ανακαίνιση αξιοποιεί το υφιστάμενο κέλυφος ως υπόβαθρο για έναν διαφορετικό τρόπο κατοίκησης. Αντί να βασίζεται στην αύξηση του κλειστού εμβαδού, επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητες ανάμεσα στον κοινόχρηστο χώρο, το φως και την καθημερινή χρήση.

Περιορισμός του εσωτερικού προς όφελος του υπαίθριου χώρου

Κεντρική χειρονομία του έργου αποτελεί η δημιουργία ενός νέου ημιυπαίθριου χώρου μπροστά από το καθιστικό. Ο υφιστάμενος εξώστης δεν είχε το απαραίτητο βάθος για να λειτουργήσει ως ουσιαστικός χώρος εκτόνωσης.

Οι iLi Studio επέλεξαν, επομένως, να περιορίσουν το εμβαδόν του εσωτερικού. Μέρος του μετατρέπεται σε μια βαθύτερη και περισσότερο λειτουργική στεγασμένη βεράντα.

Παρότι μειώνει την κλειστή επιφάνεια, η επέμβαση διευρύνει τις δυνατότητες κατοίκησης. Ο νέος χώρος μπορεί να φιλοξενήσει καθημερινές δραστηριότητες στο ύπαιθρο, προσφέροντας ταυτόχρονα προστασία.

Ένα μεγάλο άνοιγμα τον συνδέει με το καθιστικό. Όταν παραμένει ανοιχτό, ενισχύει την οπτική συνέχεια και επιτρέπει στους δύο χώρους να λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο. Αντίστοιχα, όταν κλείνει, ο ημιυπαίθριος διατηρεί τον χαρακτήρα ενός αυτόνομου υπαίθριου δωματίου.

Από την προαστιακή κατοικία στη θερινή κατοίκηση

Ο νέος ημιυπαίθριος χώρος μεταβάλλει την ισορροπία του έργου. Η σχέση με το ύπαιθρο δεν περιορίζεται πλέον σε έναν συμβατικό εξώστη. Αντίθετα, η στεγασμένη βεράντα αποκτά τον χαρακτήρα βασικού χώρου της κατοικίας και λειτουργεί ως κατώφλι ανάμεσα στο εσωτερικό και τον κήπο.

Ο εξοχικός χαρακτήρας δεν προκύπτει από μια μορφολογική μεταμόρφωση του κτιρίου. Διαμορφώνεται μέσα από την οργάνωση της καθημερινής ζωής γύρω από το φυσικό φως, την εξωστρέφεια και την υπαίθρια κατοίκηση.

Μέσα από έναν περιορισμένο αριθμό στοχευμένων επεμβάσεων, η θερινή κατοικία στο Ηράκλειο αναδεικνύει τις δυνατότητες του υφιστάμενου κελύφους. Η αφαίρεση των εσωτερικών τοίχων εισάγει περισσότερο φως, ενώ ο ημιυπαίθριος χώρος ενισχύει τη σύνδεση με το κρητικό κλίμα.

Η ανακαίνιση διατηρεί τη θολοειδή δομή υφιστάμενων θερινών κατοικιών στην Οία, εισάγοντας στοχευμένες λειτουργικές αλλαγές, φυσικά υλικά και επιλεγμένες χρωματικές εντάσεις.

Οι ανακαινισμένες θερινές κατοικίες αποτελούν μέρος ενός μεγαλύτερου συγκροτήματος στον παραδοσιακό οικισμό της Οίας. Έχουν νότιο προσανατολισμό και θέα προς το ηφαίστειο και την Καλντέρα. Τα υφιστάμενα κελύφη αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της νεότερης αρχιτεκτονικής του νησιού.

Η επέμβαση των Kapsimalis Architects επικεντρώνεται στους εσωτερικούς χώρους. Διατηρεί την αρχική δομή και ταυτότητα, προσαρμόζοντας παράλληλα τις κατοικίες στις σύγχρονες απαιτήσεις φιλοξενίας.

Κάθε ενότητα περιλαμβάνει καθιστικό, υπνοδωμάτιο και λουτρό. Οι εσωτερικοί χώροι εκτονώνονται σε ιδιωτικές αυλές με μικρές πισίνες και θέα προς το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο.

Ανάδειξη των θολοειδών χώρων

Βασική επιδίωξη ήταν η διατήρηση και ανάδειξη των υφιστάμενων θολοειδών σχηματισμών. Ο θόλος, το σταυροθόλιο και η σκάφη προσδίδουν σε κάθε κατοικία διακριτό χωρικό χαρακτήρα.

Ο επανασχεδιασμός δεν αποκρύπτει τα συγκεκριμένα στοιχεία. Αντίθετα, τα αντιμετωπίζει ως αφετηρία της εσωτερικής σύνθεσης. Τα νέα έπιπλα και οι λειτουργικές προσθήκες ακολουθούν την υπάρχουσα γεωμετρία χωρίς να την ανταγωνίζονται.

Οι επεμβάσεις παραμένουν σκόπιμα περιορισμένες. Μικρές αλλαγές στα σταθερά και κινητά έπιπλα βελτιώνουν την κυκλοφορία, την αποθήκευση και την καθημερινή χρήση. Παράλληλα, διατηρούνται οι αρχικές αναλογίες των χώρων.

Τα τοξωτά ανοίγματα ενισχύουν τη συνέχεια ανάμεσα στις επιμέρους ενότητες. Η καμπύλη μορφή τους επαναλαμβάνει τη γεωμετρία των οροφών. Έτσι, οι κατοικίες γίνονται αντιληπτές ως ακολουθίες από συνδεδεμένους θολοειδείς χώρους.

Περιορισμένη υλική παλέτα

Λευκός λείος σοβάς καλύπτει τους τοίχους και τις οροφές. Η συνεχής επιφάνειά του ενισχύει την πλαστικότητα της αρχιτεκτονικής και επιτρέπει στο φυσικό φως να αναδεικνύει τις καμπύλες.

Μεγάλες πλάκες ανοιχτόχρωμου γκρι μαρμάρου διαμορφώνουν τα δάπεδα. Οι διακριτικές τονικές μεταβολές τους προσθέτουν βάθος, χωρίς να διαταράσσουν την οπτική ενότητα.

Οι ξύλινες κατασκευές επενδύονται με δρυ σε ανοιχτή απόχρωση. Διαφορετικά είδη μαρμάρου χρησιμοποιούνται στα σταθερά έπιπλα και τους πάγκους. Παράλληλα, κεραμικά claustra σε φυσικό χρώμα φιλτράρουν τις οπτικές σχέσεις ανάμεσα σε επιλεγμένους χώρους.

Υπόλευκα υφάσματα ολοκληρώνουν το ήρεμο υλικό υπόβαθρο. Ο σοβάς, το μάρμαρο, η δρυς και τα υφάσματα συνδέουν τις διαφορετικές κατοικίες, χωρίς να εξαλείφουν τις ιδιαίτερες χωρικές τους ποιότητες.

Αντανακλάσεις και χρωματικές εντάσεις

Τμήματα των τοίχων και ξύλινες κατασκευές επενδύονται με καθρέφτη. Οι αντανακλάσεις αυξάνουν την αντιληπτή διάσταση των μικρότερων χώρων και πολλαπλασιάζουν το φυσικό φως.

Τα γυάλινα στοιχεία περιορίζουν ακόμη περισσότερο το οπτικό βάρος των διαχωριστικών. Στα λουτρά, διαφανείς επιφάνειες διατηρούν τη συνέχεια των θόλων, ενώ οι διαφορετικές λειτουργίες παραμένουν σαφώς οργανωμένες.

Μέσα στο ουδέτερο περιβάλλον, κινητά έπιπλα σε βαθύ κόκκινο εισάγουν μια συγκεντρωμένη χρωματική ένταση. Φωτιστικά από μέταλλο και γυαλί, καθώς και επιλεγμένα σκουρόχρωμα ξύλινα στοιχεία, προσθέτουν επιπλέον αντιθέσεις.

Το χρώμα χρησιμοποιείται επιλεκτικά και όχι ως συνεχές διακοσμητικό θέμα. Επομένως, τα κόκκινα στοιχεία λειτουργούν ως διακριτά σημεία προσανατολισμού μέσα στους λευκούς και γκρίζους χώρους.

Αυλές προς την Καλντέρα

Οι εξωτερικές όψεις διατηρούνται και αναμορφώνονται ήπια. Οι αυλές επανασχεδιάζονται με νέες τραπεζαρίες, χτιστούς πάγκους και φύτευση.

Οι υπαίθριες ζώνες λειτουργούν ως προεκτάσεις των περιορισμένων εσωτερικών χώρων. Μικρές πισίνες, προστατευμένα καθιστικά και καδραρισμένες φυγές προς την Καλντέρα υποστηρίζουν τη θερινή κατοίκηση, χωρίς να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του συγκροτήματος.

Η σχέση ανάμεσα στους λευκούς εσωτερικούς χώρους και τον γαλάζιο ορίζοντα παραμένει κεντρική. Τα ανοίγματα καδράρουν τη θάλασσα, ενώ το φυσικό φως κινείται πάνω στις καμπύλες επιφάνειες κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Μέσα από συγκρατημένες αλλαγές, η ανακαίνιση προσαρμόζει τις υφιστάμενες κατοικίες στις σύγχρονες ανάγκες. Οι θολοειδείς σχηματισμοί παραμένουν κυρίαρχοι, πλαισιωμένοι από φυσικά υλικά, ανακλαστικές επιφάνειες και επιλεγμένα στοιχεία.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 288 | Ιούνιος 2024, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Στο Minos Palace Resort στην Κρήτη, η χωρική ροή, οι ελεγχόμενες αισθητηριακές μεταβάσεις και η στενή σχέση με τη φύση διαμορφώνουν ένα περιβάλλον εξατομικευμένης ευζωίας.

Το Nao Longevity Hub βρίσκεται στο Minos Palace Resort, στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης. Σχεδιασμένο από τους Stones & Walls, το έργο διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο εσωτερικός σχεδιασμός μπορεί να υποστηρίξει μια ευρύτερη προσέγγιση στην ευζωία και τη μακροζωία.

Η κίνηση μέσα στον χώρο, η επαφή με το φυσικό τοπίο, το φως, οι υλικότητες και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία. Το εσωτερικό δεν αποτελεί απλώς το υπόβαθρο των θεραπειών και των αξιολογήσεων. Αντίθετα, συμμετέχει ενεργά στη σταδιακή μετάβαση του επισκέπτη προς έναν πιο ήρεμο ρυθμό.

Η ροή ως χωρική αρχή

Η ονομασία Nao προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα «νάω», που σημαίνει «ρέω», και παραπέμπει στη διαχρονική αρχή του «πάντα ῥεῖ». Η έννοια αυτή καθορίζει την οργάνωση του εσωτερικού και τη συνεχή μετάβαση από τη μία λειτουργική ζώνη στην επόμενη.

Η εμπειρία ξεκινά πριν από την άφιξη, μέσα από μια εξατομικευμένη αξιολόγηση που θέτει τις βάσεις του προγράμματος. Στο εσωτερικό του Nao, η διαδοχή των χώρων, η σχέση με το τοπίο και η σταδιακή αποκλιμάκωση των ερεθισμάτων δημιουργούν μια διαδικασία αποφόρτισης.

Το σύνολο του προγράμματος δεν αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο. Αντίθετα, αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία από κατώφλια. Οι μεταβολές στο φως, την περίκλειση, τις υφές και την ατμόσφαιρα σηματοδοτούν την πορεία από τη μία δραστηριότητα στην άλλη.

Έτσι, η κυκλοφορία δεν λειτουργεί μόνο ως πρακτική σύνδεση μεταξύ των χώρων. Αποτελεί μέρος της εμπειρίας ευζωίας και προετοιμάζει τον επισκέπτη για μια διαφορετική αντίληψη του χρόνου.

Φύση και αισθητηριακή συγκράτηση

Ο σχεδιασμός βασίζεται στην κατανόηση ότι το φυσικό περιβάλλον επηρεάζει τη σωματική και ψυχική κατάσταση. Το φυσικό φως, οι απτικές επιφάνειες και η οπτική σχέση με το εξωτερικό συμβάλλουν σε μια σταδιακά πιο ήσυχη χωρική εμπειρία.

Αντί να διαχωρίζουν τις λειτουργίες με απότομα όρια, οι Stones & Walls δημιουργούν συνέχεια μέσα από μια κοινή υλική και ατμοσφαιρική γλώσσα. Οι χώροι αξιολόγησης, κίνησης, θεραπείας και ανάπαυσης παραμένουν διακριτοί, αλλά εντάσσονται στην ίδια πορεία.

Το φυσικό τοπίο δεν λειτουργεί μόνο ως καδραρισμένη θέα. Τα χρώματα, οι ρυθμοί και η αίσθηση ανοιχτού ορίζοντα μεταφέρονται στον συγκρατημένο χαρακτήρα του εσωτερικού. Η σχέση με τη φύση διαμορφώνεται επομένως χωρίς κυριολεκτικές διακοσμητικές αναπαραστάσεις.

Πέντε αλληλένδετοι πυλώνες

Ο χωρικός σχεδιασμός λειτουργεί παράλληλα με μια εξατομικευμένη μεθοδολογία, οργανωμένη γύρω από πέντε βασικούς πυλώνες: Διατροφή, Ύπνος, Κίνηση, Διαχείριση του Στρες, καθώς και Ανθρώπινες Σχέσεις και Αίσθηση του Ανήκειν.

Τα διαγνωστικά εργαλεία και τα ατομικά προγράμματα διαμορφώνουν μια διαφορετική διαδρομή για κάθε επισκέπτη. Το εσωτερικό υποστηρίζει αυτή τη διαδικασία μέσα από χώρους με διαφορετικούς βαθμούς δραστηριότητας, ιδιωτικότητας και αισθητηριακής έντασης.

Οι πιο ενεργές ή τεχνολογικά υποστηριζόμενες λειτουργίες εξισορροπούνται από ήσυχα περιβάλλοντα ανάπαυσης και περισυλλογής. Οι μεταβάσεις σχεδιάζονται ως σταδιακές, διατηρώντας την αρχή της συνεχούς ροής.

Η αρχιτεκτονική και η μεθοδολογία έχουν, επομένως, συμπληρωματικό ρόλο. Η αξιολόγηση καθορίζει το προσωπικό πρόγραμμα, ενώ ο φυσικός χώρος το οργανώνει σε μια σαφή ακολουθία.

Μια διαφορετική αντίληψη της πολυτέλειας

Το Nao αντανακλά μια ευρύτερη μεταβολή στον σχεδιασμό της σύγχρονης φιλοξενίας και των χώρων ευεξίας. Η πολυτέλεια δεν εκφράζεται πλέον αποκλειστικά μέσα από την υλική επιτήδευση ή την οπτική αφθονία. Συνδέεται επίσης με τον χρόνο, την ιδιωτικότητα, την εξατομικευμένη φροντίδα και την ποιότητα του περιβάλλοντος.

Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο συνδυάζει τον εσωτερικό σχεδιασμό, την επιστήμη και τη φύση σε μια ενιαία εμπειρία. Στόχος δεν είναι μόνο η δημιουργία ενός αισθητικά ελεγχόμενου χώρου, αλλά ενός περιβάλλοντος που υποστηρίζει έναν περισσότερο ισορροπημένο καθημερινό ρυθμό.

Η αρχιτεκτονική συμβολή βρίσκεται στη μετατροπή της αφηρημένης έννοιας της ροής σε χωρική εμπειρία. Η άφιξη, η αξιολόγηση, η κίνηση, η θεραπεία και η ανάπαυση αποτελούν διαδοχικά στάδια μιας συνεχούς πορείας.

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Στην Πάτρα, το Δύο Έξι Δέκα από το KARN Studio μετασχηματίζει έναν εσωτερικό χώρο 173 τ.μ. σε ένα ανοιχτό και πορώδες περιβάλλον που μεσολαβεί ανάμεσα στον δρόμο και τις δραστηριότητες στο εσωτερικό. Με επικεφαλής του σχεδιασμού τη Νάνσυ Καραγιάννη, η μελέτη επανερμηνεύει τη γνώριμη τυπολογία του καταστήματος γειτονιάς μέσα από τη διαφάνεια, τη χωρική συνέχεια και την έμφαση στη συλλογική χρήση.

Τα μεγάλα ανοίγματα, οι περιστρεφόμενες θύρες και τα χαμηλά κατώφλια αποδυναμώνουν το συμβατικό όριο ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Αντί να λειτουργεί ως ένα περίκλειστο εμπορικό εσωτερικό, ο χώρος επεκτείνει τη δραστηριότητά του προς το πεζοδρόμιο, διατηρώντας συνεχή οπτική και φυσική σχέση με την πόλη.

Ένας ανοιχτός χώρος χωρίς διαχωριστικά

Το εσωτερικό οργανώνεται ως ένας ενιαίος και ευέλικτος χώρος. Αντί για την υποδιαίρεση της κάτοψης μέσω τοίχων, οι υπάρχοντες φέροντες στύλοι αρθρώνουν τις επιμέρους περιοχές, διατηρώντας παράλληλα τη συνολική χωρική συνέχεια.

Ένας σαφής οπτικός άξονας συνδέει την είσοδο με τον πάγκο εξυπηρέτησης, επιτρέποντας στις διαφορετικές λειτουργίες να αποκαλύπτονται σταδιακά και να παραμένουν άμεσα κατανοητές. Το μεγάλο ελεύθερο ύψος ενισχύει την αίσθηση ευρυχωρίας, ενώ τα αναρτημένα γραμμικά φωτιστικά εισάγουν ρυθμό και κλίμακα στον ενιαίο όγκο.

Το σύστημα φωτισμού συμβάλλει επίσης στον βιομηχανικό χαρακτήρα του εσωτερικού. Μεταλλικά πλαίσια, εμφανείς εγκαταστάσεις και τυποποιημένα στοιχεία παραμένουν ορατά, διαμορφώνοντας μια άμεση σχέση ανάμεσα στην κατασκευή, τη χρήση και την ατμόσφαιρα.

Ζώνες υλικών μέσα σε έναν ενιαίο χώρο

Η παλέτα των υλικών είναι σκόπιμα περιορισμένη. Το εμφανές τούβλο προσδίδει στον πάγκο εξυπηρέτησης μια θερμότερη και περισσότερο απτική παρουσία, σε αντίστιξη με το συνεχές δάπεδο και τις ουδέτερες επιφάνειες του περιβάλλοντος χώρου.

Κοντά στην όψη, μια ζώνη με πράσινα και λευκά πλακίδια σηματοδοτεί σημεία στάσης και αλληλεπίδρασης. Η αλλαγή της υλικότητας δεν λειτουργεί ως φυσικό όριο, αλλά καθοδηγεί διακριτικά την κίνηση και διαφοροποιεί τις χρήσεις μέσα στην κατά τα άλλα ενιαία κάτοψη.

Με αυτόν τον τρόπο, διαμορφώνονται διαφορετικές χωρικές συνθήκες χωρίς να διαταράσσεται η ανοιχτή οργάνωση του εσωτερικού. Τα υλικά, η επίπλωση και ο φωτισμός γίνονται τα κύρια εργαλεία οργάνωσης.

Ένα εσωτερικό σε επαφή με την πόλη

Το φυσικό φως εισέρχεται από τις υαλοστάσεις στις δύο πλευρές του χώρου, διατηρώντας συνεχή οπτική επαφή με τους γύρω δρόμους. Η φύτευση μετριάζει τον αυστηρό χαρακτήρα της υλικότητας και εισάγει μια πιο οικεία, σχεδόν οικιακή κλίμακα.

Η διάταξη των επίπλων παραμένει ευέλικτη, επιτρέποντας στο εσωτερικό να ανταποκρίνεται τόσο στην καθημερινή χρήση όσο και σε μεγαλύτερες συλλογικές συναθροίσεις. Η δυνατότητα προσαρμογής ενισχύει την αντίληψη του καταστήματος γειτονιάς ως ενός κοινού αστικού χώρου και όχι ως μιας στατικής σύνθεσης.

Το Δύο Έξι Δέκα συνδυάζει την αμεσότητα ενός βιομηχανικού εσωτερικού με στοιχεία οικειότητας και ανεπιτήδευτης χρήσης. Μέσα από τα ανοιχτά του όρια και την ευέλικτη οργάνωση, η καθημερινή δραστηριότητα του καταστήματος εντάσσεται στην ευρύτερη ζωή του δρόμου.

Στο Σάο Πάολο, η Casa MAS είναι το αποτέλεσμα μιας πλήρους ανακαίνισης από τους SUITE Arquitetos, με αφετηρία την ενοποίηση των χώρων και την υλικότητα ως βασικό στοιχείο της σύνθεσης.

Η κατοικία επανασχεδιάζεται με βάση την καθημερινή ζωή της οικογένειας, ενισχύοντας τη συνέχεια των χώρων και τη σχέση ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Το φως, τα υλικά και η επίπλωση λειτουργούν σε άμεση σχέση μεταξύ τους, διαμορφώνοντας ένα ήρεμο και συνεκτικό περιβάλλον κατοίκησης.

Ο χώρος διημέρευσης ως κέντρο της κατοικίας

Στο κέντρο της κατοικίας, ο ενιαίος χώρος διημέρευσης οργανώνει τις κοινόχρηστες λειτουργίες, συνδέοντας το καθιστικό, την τραπεζαρία, την κουζίνα και τον υπαίθριο χώρο σε ένα ενιαίο σύνολο.

Ο χώρος υποστηρίζει διαφορετικούς τρόπους χρήσης, από την καθημερινή οικογενειακή ζωή έως πιο ήσυχες στιγμές, πάντοτε με τον κήπο ως σταθερή οπτική αναφορά. Τα μεγάλα ανοίγματα διευρύνουν την αίσθηση του χώρου και καθιστούν το φυσικό φως ενεργό στοιχείο της αρχιτεκτονικής, μεταβάλλοντας την ατμόσφαιρα στη διάρκεια της ημέρας.

Ο υπαίθριος χώρος γίνεται έτσι αισθητός από το εσωτερικό και δεν αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό τμήμα της κατοικίας. Ο κήπος αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς και ενισχύει τη συνέχεια ανάμεσα στην καθημερινή ζωή και το τοπίο.

Συνέχεια των υλικών και επίπλωση

Η υλικότητα ορίζει την ταυτότητα του έργου. Η χτενιστή πέτρα travertino, βραζιλιάνικης προέλευσης, διαμορφώνει μια ενιαία βάση στους χώρους διημέρευσης, ενώ οι ξύλινες κατασκευές με καπλαμά δρυός διατρέχουν το εσωτερικό και ενισχύουν τη συνοχή του συνόλου.

Ο χαλαζίτης, που ενσωματώνεται σε κόγχες και στα ξύλινα σταθερά έπιπλα της τραπεζαρίας, εισάγει υφή και βάθος. Σε συνδυασμό με τα υφάσματα, τις λείες επιφάνειες και τον προσεκτικά μελετημένο φωτισμό, η παλέτα δημιουργεί μια διακριτικά χρυσαφένια ατμόσφαιρα, χωρίς υπερβολές.

Η επίπλωση λειτουργεί ως συνέχεια της αρχιτεκτονικής. Στο καθιστικό, το βοηθητικό τραπέζι και το φωτιστικό συνδιαλέγονται με τον συνολικό σχεδιασμό και την υλικότητα. Ο καναπές επανασχεδιάστηκε ειδικά για την κατοικία. Οι πιο ευθείες γραμμές του τον καθιστούν κεντρικό στοιχείο της σύνθεσης και ενισχύουν τον χαρακτήρα του εσωτερικού.

Η ιδιωτική ζώνη και ο κήπος

Στην ιδιωτική ζώνη, η συνέχεια των υλικών και η χρωματική ουδετερότητα δημιουργούν μια πιο ήρεμη ατμόσφαιρα. Η master σουίτα συνδυάζει πλέξεις, υφάσματα και ξύλινο δάπεδο, με άμεση πρόσβαση στη βεράντα που επαναφέρει τη σχέση με το εξωτερικό.

Στο wc επισκεπτών, το μάρμαρο χρησιμοποιείται στις επενδύσεις και στον λαξευτό νιπτήρα με λείο φινίρισμα. Ο διάχυτος φωτισμός αναδεικνύει την υφή της πέτρας χωρίς να κυριαρχεί στον χώρο.

Στο εξωτερικό, η πυκνή φύτευση περιβάλλει την πισίνα και δημιουργεί έναν προστατευμένο χώρο, απομακρυσμένο από τον ρυθμό της πόλης. Έπιπλα λιτού σχεδιασμού και ανθεκτικά υλικά υποστηρίζουν τη συνεχή καθημερινή χρήση.

Μέσα από την ενοποίηση των χώρων, το φυσικό φως και τη συνέχεια των υλικών, η Casa MAS προτείνει έναν ευέλικτο τρόπο κατοίκησης, όπου το εσωτερικό, ο κήπος, η επίπλωση και η καθημερινότητα λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο.

Ανακαίνιση διαμερίσματος σε πολυκατοικία της δεκαετίας του 1970

Το έργο αφορά την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος 85,00 τ.μ., στον πρώτο όροφο πολυκατοικίας της δεκαετίας του 1970, στη Νεάπολη Νίκαιας. Βασικό ζητούμενο του ιδιοκτήτη ήταν η όσο το δυνατόν μικρότερη επέμβαση στο υφιστάμενο διαμέρισμα, σε συνδυασμό με τη δημιουργία επαρκών αποθηκευτικών χώρων.

Ο σχεδιασμός βασίστηκε στη διαμόρφωση μιας ανοιχτής κάτοψης, η οποία ενοποιεί τους χώρους διημέρευσης, ενισχύει την αίσθηση διαμπερότητας και επιτρέπει στο φυσικό φως να διαχέεται σε όλο το διαμέρισμα. Η κατοικία επαναοργανώνεται έτσι μέσα από περιορισμένες αλλά στοχευμένες κινήσεις, που μεταβάλλουν ουσιαστικά τον τρόπο χρήσης του χώρου.

Ένας ενιαίος χώρος διημέρευσης

Η βασική παρέμβαση αφορά την καθαίρεση της τοιχοποιίας που διαχώριζε το σαλόνι και την τραπεζαρία από τον διάδρομο και την κουζίνα. Με αυτόν τον τρόπο, οι έως τότε αποκομμένοι χώροι συγχωνεύονται σε μια πιο συνδεδεμένη και λειτουργική διάταξη, ενώ το φυσικό φως φτάνει ακόμη και στον διάδρομο, στο κέντρο της κάτοψης.

Η καθαίρεση αποκάλυψε τα βασικά φέροντα στοιχεία του κτιρίου, όπως το υποστύλωμα που βρίσκεται στο κέντρο του ενιαίου χώρου και τη δοκό που διατρέχει κατά μήκος το διαμέρισμα, από την είσοδο έως το υπνοδωμάτιο. Αντί να αποκρυφθούν, τα στοιχεία αυτά εντάσσονται στη νέα οργάνωση και συμβάλλουν στη σαφήνεια της κάτοψης.

Βιβλιοθήκη-φίλτρο ανάμεσα στις ζώνες

Το διαμέρισμα οργανώνεται σε τρεις διακριτές ζώνες: την είσοδο και τους χώρους διημέρευσης, τον μεταβατικό χώρο προς την ιδιωτική ζώνη με το λουτρό, την αποθήκη και τον διάδρομο, και τέλος το υπνοδωμάτιο με το βοηθητικό δωμάτιο-γραφείο.

Κεντρικό ρόλο στη νέα διάταξη αναλαμβάνει μια βιβλιοθήκη, τοποθετημένη κάτω από τη δοκό. Λειτουργεί ως διαχωριστικό έπιπλο και οριοθετεί τους χώρους διημέρευσης από τους ιδιωτικούς, χωρίς να δημιουργεί πλήρη αποκοπή. Η πλάτη της από ραβδωτό υαλοπίνακα επιτρέπει τη διάχυση του φυσικού φωτός προς τον διάδρομο, περιορίζοντας ταυτόχρονα την άμεση οπτική επαφή. Το υλικό λειτουργεί και ως αναφορά στην αισθητική του αρχικού διαμερίσματος της δεκαετίας του 1970.

Η κουζίνα ως χώρος συνάντησης

Η κουζίνα αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο τμήμα της ανοιχτής κάτοψης. Συνδέεται άμεσα με την τραπεζαρία και το καθιστικό και αναπτύσσεται στον άξονα βορρά-νότου, λειτουργώντας ως ζωτικό μέρος του ενιαίου χώρου διημέρευσης.

Η βοηθητική νησίδα προσφέρει επιπλέον επιφάνεια εργασίας, αλλά και τη δυνατότητα η κουζίνα να λειτουργεί ως χώρος συνάθροισης. Με αυτόν τον τρόπο, ο καθαρά λειτουργικός της χαρακτήρας διευρύνεται και εντάσσεται στην καθημερινή κοινωνική ζωή του διαμερίσματος.

Αποθηκευτικοί χώροι μέσα από περιορισμένες επεμβάσεις

Η νέα οργάνωση του διαμερίσματος ανταποκρίνεται στο αρχικό ζητούμενο για αυξημένη λειτουργικότητα και επαρκείς αποθηκευτικούς χώρους, χωρίς εκτεταμένες κατασκευαστικές παρεμβάσεις. Στην είσοδο σχεδιάζεται εντοιχισμένη ντουλάπα, τμήμα του λουτρού αξιοποιείται για τη δημιουργία αποθήκης, ενώ το κάτω μέρος της βιβλιοθήκης λειτουργεί ως πρόσθετος αποθηκευτικός χώρος.

Οι λύσεις αυτές ενισχύουν την καθημερινή ευχρηστία του διαμερίσματος, χωρίς να επιβαρύνουν την κάτοψη ή να αναιρούν την αίσθηση συνέχειας του ενιαίου χώρου.

Γήινη παλέτα και αναφορές στη δεκαετία του 1970

Η υλικότητα κινείται σε ήπιους, γήινους τόνους, συνδυάζοντας το γκρι των δομικών στοιχείων με θερμές υπόλευκες αποχρώσεις και φυσικό ξύλο. Πιο έντονες χρωματικές αναφορές εμφανίζονται στην κουζίνα και στο υπνοδωμάτιο, όπου κυριαρχεί το πράσινο, καθώς και στο λουτρό, όπου επιλέγεται το μπλε.

Στα υπνοδωμάτια διατηρήθηκε το υφιστάμενο δάπεδο, έπειτα από συντήρηση, ενώ στον ενιαίο χώρο διημέρευσης τοποθετήθηκαν κεραμικά πλακίδια μεγάλων διαστάσεων, ενισχύοντας την αίσθηση συνέχειας και ενοποίησης.

Έπιπλα, αντικείμενα και προσωπική ταυτότητα

Ορισμένα έπιπλα σχεδιάστηκαν ειδικά για το διαμέρισμα, ενώ η δανέζικη πολυθρόνα από τη συλλογή του ιδιοκτήτη, τα φωτιστικά, τα έργα τέχνης και τα χειροποίητα διακοσμητικά αντικείμενα με καμπύλες μορφές συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ιδιαίτερης ταυτότητας του χώρου.

Μέσα από τη σύνθεση γεωμετρικών μορφών, τη χρήση φυσικών υλικών και την υιοθέτηση σύγχρονων σχεδιαστικών γραμμών, το διαμέρισμα επιτυγχάνει μια ισορροπημένη συνύπαρξη του παλαιού με το σύγχρονο. Επαναπροσδιορίζεται ως ένας ευέλικτος και εργονομικός χώρος κατοίκησης, με σαφή αρχιτεκτονική ταυτότητα και λειτουργική οργάνωση.

Ένα διαμέρισμα της δεκαετίας του 1970 σε νέα καθημερινή χρήση

Σε ένα περίοπτο κτίριο της δεκαετίας του 1970, στη ζωντανή πόλη των Ιωαννίνων, το Thalen Apt από τους Pantazi5 Architects είναι μια ανακαίνιση διαμερίσματος 74,00 τ.μ., σχεδιασμένη για ένα ιδιαίτερα κοινωνικό ζευγάρι. Το έργο συνδυάζει τη νοσταλγία της παιδικής ηλικίας, τον υπάρχοντα χαρακτήρα του χώρου και μια ανοιχτή διάθεση προς τους τρόπους κατοίκησης που έρχονται.

Αντί να διαγράψει τη μνήμη του αρχικού διαμερίσματος, ο επανασχεδιασμός λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα σε όσα ο χώρος ήδη φέρει και σε όσα καλείται πλέον να υποστηρίξει. Το αποτέλεσμα είναι ένα σφιχτά δουλεμένο εσωτερικό που συνδυάζει φιλοξενία, πρακτικότητα και καθαρές υλικές αντιθέσεις.

Μία επέμβαση, ένας νέος χώρος διημέρευσης

Η μελέτη εστιάζει στους χώρους διημέρευσης του διαμερίσματος. Μία μόνο μετατροπή στην υπάρχουσα κάτοψη επιτρέπει τη συγχώνευση των έως τότε διαχωρισμένων χώρων σε μια πιο συνδεδεμένη και λειτουργική διάταξη, δημιουργώντας έναν εκτεταμένο, φυσικά φωτισμένο χώρο που γίνεται το κέντρο της κατοικίας.

Ο νέος αυτός πυρήνας υποστηρίζει την καθημερινή χρήση, τη συνάντηση και πιο ευέλικτες οικιακές ρουτίνες. Δεν οργανώνεται μέσα από σκληρούς διαχωρισμούς, αλλά μέσα από την υλικότητα, την οπτική συνέχεια και τη σαφή σχέση ανάμεσα σε ανοιχτές, διαφανείς και κλειστές ζώνες.

Ανοιχτός, διάφανος και ξύλινος χώρος

Ο ενιαίος χώρος διακρίνεται οπτικά σε τρεις περιοχές: τον ανοιχτό χώρο, τον διάφανο χώρο και τον ξύλινο χώρο. Αντιστοιχούν στο καθιστικό, την κουζίνα και τη ζώνη εξυπηρέτησης, η οποία περιλαμβάνει αποθήκη και WC.

Παρότι διαφοροποιούνται έντονα ως προς τον τόνο και την υφή, οι τρεις περιοχές ρέουν απρόσκοπτα η μία στην άλλη. Υφιστάμενες χρήσεις, όπως η τραπεζαρία στην κουζίνα και η διάταξη του καθιστικού, διατηρούνται και επανερμηνεύονται, ενώ νέες λειτουργίες προστίθενται ώστε να ενισχύσουν τον πρακτικό και φιλόξενο χαρακτήρα του διαμερίσματος.

Πράσινο μάρμαρο και παραμετρική εγκατάσταση καθρέφτη

Ο ανοιχτός χώρος αποτελεί τον κύριο χώρο διημέρευσης του διαμερίσματος. Συνδέεται στενά με την κουζίνα και, μέσω της ζώνης εξυπηρέτησης, οδηγεί προς τους ιδιωτικούς χώρους της κατοικίας.

Επενδυμένος με πράσινο μαρμάρινο δάπεδο, ο φωτεινός αυτός χώρος περιλαμβάνει έπιπλα κατασκευασμένα από υλικά του υπάρχοντος διαμερίσματος. Μια παραμετρικά σχεδιασμένη εγκατάσταση καθρέφτη αποτελεί την πιο χαρακτηριστική χειρονομία του χώρου, εστιάζοντας σε συγκεκριμένες οπτικές προς το γειτονικό νεοβυζαντινό μνημείο της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας.

Η κουζίνα ως διάφανος χώρος

Η κουζίνα αποτελεί μέρος του ενιαίου χώρου διημέρευσης, αλλά ορίζεται μέσα από ένα γυάλινο πέτασμα που διατηρεί την οπτική επαφή και την αλληλεπίδραση με το καθιστικό. Η νέα διάταξη διάφανων και αδιαφανών ντουλαπιών διαμορφώνει έναν ευέλικτο χώρο για μαγείρεμα και φαγητό.

Οι πάγκοι από μαύρο γρανίτη προσδίδουν στην κουζίνα έντονη υλική παρουσία, ενώ τα ανοιχτά γκρι πλακίδια και τα μαύρα μεταλλικά ράφια ολοκληρώνουν την παλέτα. Τα ράφια προσθέτουν μια γλυπτική ποιότητα στον χώρο, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως αποθηκευτική επιφάνεια.

Ξύλο iroko και εσωστρεφής ζώνη εξυπηρέτησης

Δίπλα στη διάφανη ζώνη της κουζίνας, ο ξύλινος χώρος είναι το πιο εσωστρεφές τμήμα του διαμερίσματος. Επενδυμένος με ξύλο iroko σε επανάχρηση από το αρχικό διαμέρισμα, συγκεντρώνει την αποθήκη και το WC, ενώ παράλληλα μεσολαβεί προς τους ιδιωτικούς χώρους της κατοικίας.

Μέσα από αυτόν τον συμπαγή πυρήνα εξυπηρέτησης, η ανακαίνιση προσθέτει λειτουργικότητα χωρίς να κατακερματίζει τον νέο χώρο διημέρευσης. Το Thalen Apt γίνεται έτσι μια μελέτη πάνω στο πώς ένα μικρό διαμέρισμα μπορεί να αναδιοργανωθεί μέσα από μία ακριβή χωρική κίνηση, μετατρέποντας τα υπάρχοντα υλικά, τη μνήμη και τη σύγχρονη χρήση σε ένα ενιαίο οικιακό περιβάλλον.

Μια πρώην αποθήκη μετατρέπεται σε χώρο ευεξίας

Στο Μεταξουργείο, οι Studio Maneo μετατρέπουν μια πρώην αποθήκη σε έναν φωτεινό και ήρεμο χώρο ευεξίας. Το Hekate Fitness Club βασίζεται στην αρχιτεκτονική ιδέα της αποσύνδεσης από την πόλη, διαμορφώνοντας ένα εσωτερικό όπου η άσκηση, η ασφάλεια και η αισθητηριακή αποφόρτιση συνυπάρχουν.

Παρότι η ιδιοκτήτρια προέρχεται από τον χώρο του αθλητισμού, το ζητούμενο δεν ήταν η δημιουργία ενός συμβατικού γυμναστηρίου. Ο σχεδιασμός επιδιώκει πρώτα απ’ όλα να προσφέρει στον επισκέπτη μια αίσθηση προσωπικής ασφάλειας και σεβασμού της ταυτότητάς του, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως ανάσα από τους ρυθμούς και τα ερεθίσματα του αστικού κέντρου.

Αποσύνδεση από την ένταση της πόλης

Η έννοια της ευεξίας προσεγγίζεται ως σωματική και πνευματική εμπειρία. Στόχος ήταν ο επισκέπτης να αισθανθεί πιο κοντά στη φύση, αλλά και στη δική του εσωτερική κατάσταση, μέσα από έναν χώρο που δεν οργανώνεται μόνο γύρω από την απόδοση, αλλά και γύρω από την κίνηση, τη συγκέντρωση και την αποκατάσταση.

Η ατμόσφαιρα διαμορφώνεται με φυσικά υλικά, καθαρές γεωμετρίες και το φως ως βασικό εργαλείο σύνθεσης. Οι ξύλινες επενδύσεις, οι τόνοι τερακότας και οι γήινες αποχρώσεις συγκροτούν ένα ήρεμο περιβάλλον, όπου η εναλλαγή φωτός και σκιάς γίνεται μέρος της εμπειρίας του χώρου.

Φυσικά υλικά και ήπια αδιαφάνεια

Η όψη οργανώνεται με αμμοβολημένο γυαλί, επιτυγχάνοντας ισορροπία ανάμεσα στη διάχυση του φωτός και την απαλή αδιαφάνεια. Με αυτόν τον τρόπο, ο χώρος προστατεύεται από την άμεση οπτική έκθεση προς τον δρόμο, ενώ το φυσικό φως εισέρχεται με ήπιο τρόπο, δημιουργώντας ένα ασφαλές και ατμοσφαιρικό περιβάλλον άσκησης.

Στο εσωτερικό, ο χώρος των 140,00 τ.μ. αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα. Στο ισόγειο φιλοξενούνται η υποδοχή και οι βασικοί χώροι άσκησης, ενώ στον όροφο τοποθετούνται οι βοηθητικές λειτουργίες, όπως τα αποδυτήρια και τα λουτρά. Η χωρική λογική του «κουτιού μέσα σε κουτί» ορίζει με σαφήνεια τις χρήσεις, χωρίς να κατακερματίζει την ατμόσφαιρα του εσωτερικού.

Το «κουτί μέσα σε κουτί» και ο χώρος πολεμικών τεχνών

Ο χώρος των πολεμικών τεχνών ορίζεται από ξύλινα πάνελ στους τοίχους, διαφοροποιούμενος από τις υπόλοιπες χρήσεις και ενισχύοντας την αίσθηση ενός εσωτερικού όγκου που φωλιάζει μέσα στον μεγαλύτερο χώρο. Η χειρονομία αυτή προσδίδει στο έργο καθαρότητα και βάθος, διατηρώντας παράλληλα τη συνέχεια ανάμεσα στις επιμέρους λειτουργίες.

Αντίστοιχα, η ξύλινη υποδοχή σχεδιάζεται ως ένα στοιχείο σε μορφή κουτιού. Η επένδυση με κλοστρά τη συνδέει οπτικά με τον χώρο των πολεμικών τεχνών στο βάθος, επαναφέροντας την ιδέα των ένθετων όγκων μέσα από το υλικό, τον ρυθμό και τη διαφάνεια.

Γραμμικοί φεγγίτες και σκάλα ως φίλτρο φωτός

Δύο βασικά στοιχεία καθορίζουν τις φωτιστικές ποιότητες του έργου: οι γραμμικοί φεγγίτες και η κεντρική σκάλα που οδηγεί στο δεύτερο επίπεδο. Οι φεγγίτες επιτρέπουν στο φυσικό φως να διαχέεται απαλά στη διάρκεια της ημέρας, μεταβάλλοντας σταδιακά την ατμόσφαιρα του εσωτερικού.

Η σκάλα πλαισιώνεται από έναν ψηλό, ελεύθερα τοποθετημένο τοίχο, ο οποίος λειτουργεί ως φίλτρο ανάμεσα στις δύο βασικές χρήσεις. Στο μέσο του τοίχου, μια κατακόρυφη σχισμή επενδύεται με κλοστρά, δημιουργώντας εναλλαγές φωτός και σκιάς, πλήρους και κενού, αδιαφάνειας και διαφάνειας.

Εσωτερική φύτευση ως χειρονομία αποφόρτισης

Καθώς ο επισκέπτης διασχίζει τον χώρο, συναντά φυτά εσωτερικού χώρου τοποθετημένα σε χτιστές ζαρντινιέρες. Η φύτευση δεν λειτουργεί ως απλή διακόσμηση, αλλά ως μεταβατικό φίλτρο ανάμεσα στην εμπειρία της άσκησης και της ευεξίας.

Η χειρονομία αυτή υποστηρίζει την αποφόρτιση τόσο κατά την είσοδο από την ένταση της πόλης όσο και κατά την έξοδο, μετά τη σωματική άσκηση. Μέσα από αυτή την ακολουθία, το Hekate Fitness Club αντιμετωπίζει την ευεξία ως εμπειρία που ξεκινά πριν από την προπόνηση και συνεχίζεται μετά από αυτήν, συνδέοντας σώμα, φως, υλικότητα και ατμόσφαιρα.

Το διαμέρισμα του Arthur Casas στο Σάο Πάολο

Σχεδιασμένο ως ιδιωτική κατοικία του ίδιου του αρχιτέκτονα, το AC Apartment από τον Arthur Casas συνδυάζει κατασκευαστική ακρίβεια, λειτουργικότητα και προσωπική αφήγηση. Βρίσκεται στο Praça Henrique Monteiro, ένα συγκρότημα μικτών χρήσεων που επίσης φέρει την υπογραφή του, και λειτουργεί ως άμεση προέκταση της σκέψης του γύρω από την αρχιτεκτονική, το design και τη σύγχρονη αστική ζωή.

Κάθε απόφαση, από τη διάταξη της κάτοψης έως τη λεπτομέρεια των ξυλουργικών κατασκευών, ανταποκρίνεται συνειδητά στις ανάγκες της καθημερινότητας. Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία που συνδυάζει χωρική ροή, κρυφά συστήματα και σαφή αισθητική πρόθεση, σηματοδοτώντας ταυτόχρονα μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο ζωής του αρχιτέκτονα: από μια κατοικία της δεκαετίας του ’40 στο Pacaembu, σχεδιασμένη από τον Artigas, σε ένα πιο συμπαγές, σύγχρονο και πρακτικό αστικό διαμέρισμα.

Κάτοψη 300,00 τ.μ. χωρίς ανενεργούς χώρους

Με επιφάνεια περίπου 300,00 τ.μ., το διαμέρισμα σχεδιάστηκε ώστε να περιορίζονται οι ανενεργοί χώροι και να προτάσσονται οι άμεσες κινήσεις, η λειτουργική σαφήνεια και η ευελιξία των χώρων. Ο πλήρης αυτοματισμός, οι ειδικές κατασκευές και η εκτεταμένη χρήση φυσικών υλικών διαμορφώνουν μια ατμόσφαιρα ακριβή αλλά φιλόξενη, ελεγχόμενη αλλά κατοικημένη.

Το εσωτερικό λειτουργεί επίσης ως ήρεμο υπόβαθρο για την προσωπική συλλογή του Arthur Casas: έργα τέχνης, γλυπτά, βιβλία, φωτογραφίες, αντικείμενα συναισθηματικής αξίας και κομμάτια design. Όπως σημειώνει ο ίδιος, το να σχεδιάζει για τον εαυτό του είναι εύκολο, καθώς γνωρίζει με ακρίβεια τι του αρέσει και πώς ζει.

Ενιαίος χώρος διημέρευσης

Με την είσοδο στο διαμέρισμα, η ενοποίηση των χώρων γίνεται αμέσως αντιληπτή. Η πόρτα ανοίγει σε έναν ενιαίο χώρο διημέρευσης, όπου το living, η τραπεζαρία, το home theater και η κουζίνα συνδέονται μέσα από μια μοναδική αρχιτεκτονική χειρονομία. Η κυκλοφορία παραμένει ρευστή και ανεμπόδιστη, ενώ τα σταθερά στοιχεία οργανώνουν φυσικά τη χωρική εμπειρία.

Στο living, ο καναπές Fusca του Arthur Casas για τη Micasa κατέχει κεντρική θέση, πλαισιωμένος από καρέκλες Bauhaus του Franco Albini, την πολυθρόνα Elda του Joe Colombo και το τραπέζι Desenho του Arthur Casas. Η ατμόσφαιρα καθορίζεται έντονα από την τέχνη, με έργα των Mira Schendel, Carlito Carvalhosa, Anna Maria Maiolino και Waltércio Caldas, μεταξύ άλλων.

Τραπεζαρία, κουζίνα και σταθερές ξύλινες κατασκευές

Η μετάβαση προς την τραπεζαρία γίνεται αβίαστα. Ένα τραπέζι από τάβλες ξύλου canela, σχεδιασμένο από τον Arthur Casas, πλαισιώνεται από καθίσματα Flair’o της B&B Italia, ενώ γλυπτά των Rafael Oboé, Liuba Wolf, Ilha do Ferro και Rhodes ενισχύουν τον πολυεπίπεδο χαρακτήρα του χώρου. Ένας πίνακας του Paulo Pasta κυριαρχεί στον τοίχο, ενώ τα ενσωματωμένα φωτιστικά στη συνεχή ξύλινη οροφή εξασφαλίζουν φωτισμό ακριβείας σε όλο το διαμέρισμα.

Στην κουζίνα ξεχωρίζουν το σκαμπό Disco του Arthur Casas για το Studio Objeto και οι πάγκοι από Neolith Basalt Grey, ενταγμένοι σε ειδική ξυλουργική κατασκευή σχεδιασμένη από τον ίδιο. Οι ξυλουργικές κατασκευές αποκρύπτουν τις ηλεκτρικές συσκευές και βελτιστοποιούν την αποθήκευση, επιτρέποντας στην κουζίνα είτε να ενσωματώνεται στον χώρο διημέρευσης είτε να απομονώνεται με συρόμενη πόρτα, ανάλογα με τη χρήση.

Home theater και πολυλειτουργικό γραφείο

Δίπλα στην κουζίνα, το home theater επαναφέρει τον καναπέ Fusca, αυτή τη φορά σε συνδυασμό με το τραπεζάκι Tavolino 1932 του Gio Ponti, την πολυθρόνα Marsala του Michael Ducaroy για τη Ligne Roset και μια ταπισερί του Henri Laurens. Στα ράφια, γλυπτά, κεραμικά και πιάτα των Livia Gorka, Pablo Picasso και Jean Lurçat συνυπάρχουν με βιβλία και προσωπικά αντικείμενα.

Ανάμεσα στον χώρο διημέρευσης και την ιδιωτική ζώνη, το γραφείο λειτουργεί ως πολυλειτουργικό δωμάτιο. Χρησιμοποιείται ως χώρος εργασίας, ενώ μπορεί επίσης να φιλοξενήσει ένα κρεβάτι όταν επισκέπτεται το σπίτι κάποιο από τα παιδιά του αρχιτέκτονα. Στον χώρο ξεχωρίζουν το σκαμπό Pivot High της Vitra και η συλλογή μικρογραφιών αυτοκινήτων του Arthur Casas, εκτεθειμένη σε ειδικά σχεδιασμένες εσοχές.

Μετάβαση προς την ιδιωτική ζώνη

Ο διάδρομος που οδηγεί στα υπνοδωμάτια επενδύεται με ξύλο, δημιουργώντας μια ήρεμη μετάβαση προς τους ιδιωτικούς χώρους του διαμερίσματος. Στους τοίχους, μια συλλογή φωτογραφιών περιλαμβάνει έργα των Pierre Verger, Mario Cravo Neto, Bob Wolfenson και Cristiano Mascaro, μετατρέποντας την κυκλοφορία σε εκθεσιακή ακολουθία.

Στη master suite, η ατμόσφαιρα διαμορφώνεται μέσα από διακριτικό φωτισμό, vintage φωτιστικά, σώματα όπως το Ledtube της Marset, συνεχή ξύλινη οροφή και ειδικά σχεδιασμένα έπιπλα. Η πολυθρόνα του Giuseppe Scapinelli και το κομοδίνο από μάρμαρο Via Appia συμπληρώνουν τον χώρο, μαζί με έργα καλλιτεχνών όπως οι Tarsila do Amaral, Emiliano Di Cavalcanti, Athos Bulcão και Flávio de Carvalho.

Τεχνολογία, ακρίβεια και ατμόσφαιρα

Κάθε τεχνική λεπτομέρεια ενσωματώθηκε με ακρίβεια: κεντρική αναρρόφηση, ενσωματωμένο ηχητικό σύστημα, αόρατος κλιματισμός, σύστημα προστασίας από την υγρασία, έξυπνοι αισθητήρες και πλήρης αυτοματισμός. Τα φωτιστικά της XAL αναδεικνύουν τα έργα τέχνης και τα υλικά με ακριβή κατανομή φωτός, χωρίς να ανταγωνίζονται την αρχιτεκτονική.

Ο τεχνικός αυτός έλεγχος υποστηρίζει τη συνολική ατμόσφαιρα του διαμερίσματος. Το έργο δεν αφορά μόνο την αποδοτικότητα ή την έκθεση αντικειμένων, αλλά τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος κατοίκησης όπου οι υποδομές υποχωρούν μέσα στην αρχιτεκτονική, αφήνοντας τα υλικά, την τέχνη και την καθημερινή ζωή να έρθουν στο προσκήνιο.

Αρχιτεκτονική σε κλίμακα 1:1

Η κατοίκηση ενός διαμερίσματος που σχεδιάστηκε από τον ίδιο, από το κτίριο και την κάτοψη έως τα τελειώματα και τα έπιπλα, επιτρέπει στον Arthur Casas να βιώσει την αρχιτεκτονική του σε κλίμακα 1:1. Το Praça Henrique Monteiro, που συνδυάζει ξενοδοχείο, εστιατόριο, αρτοποιείο, jazz club και κατοικίες στο ίδιο συγκρότημα, αντιμετωπίζεται από τον αρχιτέκτονα ως ένας ζωντανός οργανισμός σε συνεχή προσαρμογή.

Για τον Casas, το διαμέρισμα δεν μπορεί να αποκοπεί από το ευρύτερο έργο. Η σημασία του βρίσκεται στη συνέχεια της αρχιτεκτονικής γλώσσας ανάμεσα στην κατοικία, τον πύργο και τις υπόλοιπες λειτουργίες του συγκροτήματος. Το AC Apartment είναι, επομένως, ταυτόχρονα ιδιωτική κατοικία και βιωμένο αρχιτεκτονικό μανιφέστο: ένα σφιχτά δουλεμένο αστικό διαμέρισμα, διαμορφωμένο από την αρχιτεκτονική, την τέχνη, τη μνήμη και τις καθημερινές συνήθειες.

Ένα μικρό nail studio στο Παγκράτι

Στο Παγκράτι, το Nailon Room από το So Far Studio διαμορφώνεται ως ένα συνοικιακό nail studio σε έναν ιδιαίτερα περιορισμένο χώρο μόλις 20,00 τ.μ. Αντί η μικρή επιφάνεια να αντιμετωπιστεί ως περιορισμός, το έργο οργανώνεται ως ένα ενιαίο, ατμοσφαιρικό περιβάλλον, όπου το φως, η υφή και η χωρική συνέχεια καθορίζουν την εμπειρία του εσωτερικού.

Ο σχεδιασμός εστιάζει στην απαλότητα και την οικειότητα, δημιουργώντας μια ήρεμη παύση μέσα στον ρυθμό της πόλης. Με την είσοδο στον χώρο, η εμπειρία καθορίζεται από μια αιωρούμενη υφασμάτινη εγκατάσταση στην οροφή, η οποία εισάγει αίσθηση ελαφρότητας, χωρίς να μειώνει την καθαρότητα του δωματίου.

Μια αιωρούμενη υφασμάτινη εγκατάσταση ως εργαλείο χωρικής διαμόρφωσης

Η ημιδιαφανής υφασμάτινη επιφάνεια λειτουργεί ταυτόχρονα ως φίλτρο φωτός και ως χωρικό εργαλείο. Διαχέει τον φωτισμό στο εσωτερικό, μαλακώνει την ατμόσφαιρα και μεταμορφώνει την αντίληψη του χώρου σε κάτι πιο ήσυχο, πιο εσωστρεφές και σχεδόν σκηνογραφικό.

Η επέμβαση στην οροφή αποτελεί το βασικό στοιχείο ταυτότητας του έργου. Προσδίδει στο συμπαγές σχέδιο βάθος και συνέχεια, ενώ συγκροτεί μια άμεσα αναγνωρίσιμη εικόνα για το studio.

Υλικά, αντανακλάσεις και παστέλ τόνοι

Η περιορισμένη παλέτα υλικών, με τσιμεντοκονία, επιφάνειες κόντρα πλακέ και λεπτομέρειες σε παστέλ φυστικί απόχρωση, διαμορφώνει μια ήρεμη αρχιτεκτονική γλώσσα, βασισμένη στην υφή και την απτικότητα. Οι καθαρές γεωμετρίες και οι προσεκτικά ισορροπημένες αναλογίες ενισχύουν τη σαφήνεια του εσωτερικού, επιτρέποντας στις λίγες υλικές χειρονομίες να καθορίσουν την ατμόσφαιρα.

Οι διακριτικές αντανακλάσεις και οι διαδοχικές διαφάνειες μεταβάλλουν την αίσθηση του βάθους στη διάρκεια της ημέρας. Ένας μεγάλος καθρέφτης, τοποθετημένος στον βασικό άξονα του χώρου, διευρύνει οπτικά το δωμάτιο, πολλαπλασιάζοντας την παρουσία της υφασμάτινης εγκατάστασης και απαλύνοντας τα φυσικά όρια της μικρής κάτοψης.

Γραμμικό bar και ενσωματωμένος πάγκος

Η χωρική οργάνωση αναπτύσσεται γύρω από ένα μακρύ γραμμικό στοιχείο bar, το οποίο λειτουργεί ταυτόχρονα ως reception desk, σταθμός μανικιούρ και κοινωνικό κατώφλι. Το στοιχείο αυτό συγκεντρώνει τη δραστηριότητα και προσδίδει στον μικρό εσωτερικό χώρο καθαρή λειτουργική τάξη.

Απέναντι, ένας συνεχής ενσωματωμένος πάγκος φιλοξενεί την αναμονή, την έκθεση προϊόντων και τον σταθμό πεντικιούρ σε μία ενιαία χειρονομία. Με αυτόν τον τρόπο, οι διαφορετικές λειτουργίες του studio συνυπάρχουν χωρίς να κατακερματίζουν τον χώρο.

Ατμόσφαιρα αντί για οπτική υπερβολή

Αντί να δοθεί προτεραιότητα στη χωρητικότητα ή στην οπτική ένταση, το Nailon Room εστιάζει στην ατμόσφαιρα, την απαλότητα και την αισθητηριακή εμπειρία. Μέσα από τη διάχυση του φωτός, τους χαμηλούς τόνους και τη συνέχεια των υλικών, το εσωτερικό αποσπά προσωρινά τον επισκέπτη από την ένταση της πόλης.

Το αποτέλεσμα είναι ένα φιλόξενο και γοητευτικό περιβάλλον, που ισορροπεί διακριτικά ανάμεσα στη λειτουργικότητα και τη σκηνογραφία. Μέσα σε μόλις 20,00 τ.μ., το έργο συγκροτεί έναν πλήρη εσωτερικό κόσμο, ορισμένο από λιτότητα, καθαρότητα και ατμοσφαιρική ακρίβεια.

Μια απαιτητική μεταμόρφωση στην καρδιά του Κολωνακίου

Στην καρδιά του Κολωνακίου, ένα διαμέρισμα 170,00 τ.μ. ανακαινίζεται από τους Kokosalaki Architecture, μέσα από μια διαδικασία που οργανώνεται γύρω από την τέχνη, τα αντικείμενα, τις υφές και τη σύγχρονη αστική κατοίκηση. Στο έργο, μια απαιτητική μεταμόρφωση κατοικίας σε πολυκατοικία της δεκαετίας του ’50 στο κέντρο της Αθήνας, ο χαρακτήρας του υπάρχοντος κελύφους αντιμετωπίζεται ως αφετηρία και όχι ως περιορισμός.

Ως βασικό σημείο εκκίνησης λαμβάνεται η σημαντική προσωπική συλλογή έργων τέχνης του ιδιοκτήτη, καθώς και η σαφής αισθητική του αντίληψη για τη σύγχρονη πολυτέλεια. Η ανακαίνιση δεν επιδιώκει ένα επιδεικτικό αποτέλεσμα, αλλά τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος πιο ήρεμου, καθαρού και σύγχρονου, χωρίς να χάνεται η ζεστασιά, η ατμόσφαιρα και η προσωπικότητα του χώρου.

Τέχνη, αντικείμενα και σύγχρονη αστική κατοίκηση

Η κατοικία σχεδιάζεται ως ένα πολυεπίπεδο εσωτερικό, όπου η τέχνη δεν λειτουργεί ως μεταγενέστερη προσθήκη, αλλά ως οργανικό στοιχείο της συνολικής ατμόσφαιρας. Τα έργα, τα αντικείμενα και οι υφές εντάσσονται σε μια σύνθεση που επιτρέπει στο διαμέρισμα να παραμένει προσωπικό, χωρίς να χάνει την αίσθηση τάξης και καθαρότητας.

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, η σύγχρονη αστική κατοίκηση ερμηνεύεται όχι ως ουδέτερο σκηνικό, αλλά ως καθημερινή εμπειρία με χαρακτήρα. Οι επιφάνειες, τα έπιπλα, ο φωτισμός και οι λεπτομέρειες οργανώνονται με τρόπο που υποστηρίζει την οικειότητα, την ιδιωτικότητα και την παρουσία της τέχνης μέσα στην καθημερινή ζωή.

Επέμβαση μέσα στο υπάρχον κέλυφος

Όπως συμβαίνει συχνά στις ανακαινίσεις πολυκατοικιών της δεκαετίας του ’50 στο κέντρο της Αθήνας, η διαδικασία συνοδεύτηκε από τεχνικές και κατασκευαστικές προκλήσεις: παλαιές υποδομές, περιορισμούς πρόσβασης, σύνθετους συντονισμούς και την ανάγκη συνεχούς ισορροπίας ανάμεσα στη σύγχρονη επέμβαση και τον χαρακτήρα του υφιστάμενου διαμερίσματος.

Οι περιορισμοί αυτοί ενσωματώνονται στον σχεδιασμό με τρόπο ελεγχόμενο. Η νέα αρχιτεκτονική γλώσσα δεν επιβάλλεται στο υπάρχον, αλλά αναπτύσσεται μέσα από αυτό, επιτρέποντας στην κατοικία να αποκτήσει μια πιο σύγχρονη ταυτότητα, διατηρώντας παράλληλα τη μνήμη και την κλίμακά της.

Φως, αντιθέσεις και ατμόσφαιρα

Το διαμέρισμα εξελίσσεται μέσα από μια αλληλουχία αντιθέσεων. Από τους φωτεινούς, λουσμένους στο φυσικό φως χώρους διημέρευσης μέχρι το πιο σκοτεινό και ατμοσφαιρικό WC, η κατοικία αποκτά διαφορετικές εντάσεις και ποιότητες, χωρίς να χάνει τη συνοχή της.

Η απαλότητα αντιπαραβάλλεται με τη δομή, τα φυσικά υλικά με τις εκλεπτυσμένες λεπτομέρειες, η ανοιχτή αίσθηση με την προστασία. Οι αντιθέσεις αυτές δεν λειτουργούν συγκρουσιακά, αλλά συνθέτουν μια κατοικία με βάθος, ρυθμό και εσωτερική ισορροπία.

Διακριτική πολυτέλεια και προσωπικός χαρακτήρας

Η πολυτέλεια προσεγγίζεται με διακριτικότητα. Η κατοικία σχεδιάζεται ώστε να μοιάζει ταυτόχρονα σύγχρονη και βαθιά προσωπική, χωρίς υπερβολές ή επιφανειακές χειρονομίες. Η αίσθηση ποιότητας προκύπτει από την ακρίβεια των επιλογών, τη σχέση των υλικών, την ατμόσφαιρα και τον τρόπο με τον οποίο ο χώρος υποδέχεται την καθημερινή ζωή.

Η ανακαίνιση διαμορφώνει ένα σπίτι ήρεμο, καθαρό και εκλεπτυσμένο, όπου η τέχνη, οι υφές και η σύγχρονη αστική κατοίκηση συνυπάρχουν σε ισορροπία. Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία διακριτικά πολυτελής, σχεδιασμένη ως προσωπικός χώρος ζωής στο κέντρο της Αθήνας.

Ιαπωνική αισθητική στη σύγχρονη Αθήνα

Το Darya J Hotel αποτελεί έναν σύγχρονο προορισμό φιλοξενίας στην Αθήνα, όπου οι αρχές της ιαπωνικής αισθητικής μεταφράζονται σε μια εκλεπτυσμένη αρχιτεκτονική εμπειρία. Βασισμένο στις έννοιες της απλότητας, της ισορροπίας και της αυθεντικότητας των υλικών, το έργο δημιουργεί μια ατμόσφαιρα ηρεμίας και διακριτικής πολυτέλειας μέσα στον πυκνό αστικό ιστό της πόλης.

Κοινόχρηστοι χώροι, υπαίθρια αυλή και δώμα

Οι κοινόχρηστοι χώροι οργανώνονται γύρω από μια αίσθηση συνέχειας και ροής, συνδέοντας το lobby, το bar και την αίθουσα πρωινού με έναν διαμορφωμένο υπαίθριο χώρο με φύτευση και πισίνα. Στον ημιώροφο διαμορφώνονται ευέλικτοι χώροι co-working, ενώ στο δώμα αναπτύσσεται roof bar με jacuzzi, προσφέροντας πανοραμική θέα προς την Αθήνα.

Δωμάτια, σουίτες και χωρικές μεταβάσεις

Στους πέντε ορόφους του ξενοδοχείου αναπτύσσονται 34 δωμάτια, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων σουιτών. Η χωρική οργάνωση χαρακτηρίζεται από καθαρότητα και ευέλικτες μεταβάσεις μεταξύ των λειτουργιών. Σε επιλεγμένα δωμάτια, υπερυψωμένες επιφάνειες ύπνου και διαχωριστικά στοιχεία εμπνευσμένα από τις παραδοσιακές ιαπωνικές noren δημιουργούν μια σύγχρονη ερμηνεία της ιαπωνικής κατοίκησης.

Υλικότητα και κατασκευαστική ακρίβεια

Η υλικότητα αποτελεί βασικό στοιχείο της σύνθεσης. Ξυλεία σε θερμές αποχρώσεις κερασιάς, μάρμαρα Βώλακα και Κρήτης, φυσικές υφές και ειδικές τεχνοτροπίες συνθέτουν χώρους με έντονη απτική ποιότητα και διαχρονικό χαρακτήρα. Custom φωτιστικά, συνεπίπεδες λεπτομέρειες και προσεκτικά σχεδιασμένες ενώσεις ενισχύουν τη συνολική αίσθηση αρμονίας και ακρίβειας.

Πρόσοψη εμπνευσμένη από τα shoji screens

Η αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτιρίου εκφράζεται κυρίως μέσα από τη μεταλλική όψη, εμπνευσμένη από τα παραδοσιακά ιαπωνικά shoji screens. Κατακόρυφα μεταλλικά στοιχεία και διάτρητες επιφάνειες λειτουργούν ως φίλτρα φωτός και ιδιωτικότητας, προσδίδοντας βάθος, ρυθμό και μια διαρκώς μεταβαλλόμενη εικόνα στο κέλυφος. Κατά τις βραδινές ώρες, ο γραμμικός φωτισμός αναδεικνύει τη γεωμετρία της σύνθεσης, ενισχύοντας την παρουσία του κτιρίου στο αστικό τοπίο.

Ηρεμία, υλικότητα και ατμόσφαιρα

Το Darya J Hotel προσεγγίζει τη φιλοξενία ως μια εμπειρία ηρεμίας, υλικότητας και προσεκτικά συντεθειμένης ατμόσφαιρας, όπου η ιαπωνική φιλοσοφία συναντά τη σύγχρονη Αθήνα.

Ένα ρετιρέ ανοίγεται στο φως

Το D Flat της Βιργινίας Μαλάμη είναι μετασχηματισμός ενός ρετιρέ στη Βουλιαγμένη, με ανοίγματα σε τρεις πλευρές, σε έναν πιο καθαρό και φωτεινό χώρο κατοικίας. Στην αρχική διάταξη, οι χώροι διημέρευσης ήταν στραμμένοι προς μία μόνο κατεύθυνση, αφήνοντας το βάθος του διαμερίσματος υποφωτισμένο. Η ανακαίνιση ανοίγει την κάτοψη από άκρη σε άκρη, επιτρέποντας στο φυσικό φως να διατρέχει τα συνολικά 14,50 μ. του εσωτερικού από το πρωί έως το βράδυ.

Το έργο εγκαθιστά μια νέα σχέση ανάμεσα στους ενεργούς κοινόχρηστους χώρους και τα πιο ήσυχα ιδιωτικά δωμάτια. Αντί να αντιμετωπίσει το διαμέρισμα ως ακολουθία ανεξάρτητων δωματίων, ο ανασχεδιασμός εισάγει μια συνεχή χωρική οργάνωση, ισορροπώντας την ανοιχτότητα, την ιδιωτικότητα και τη μεταβαλλόμενη παρουσία του φωτός μέσα στη διάρκεια της ημέρας.

Τρεις διαμήκεις ζώνες κατοίκησης

Η κάτοψη οργανώνεται σε τρεις διαμήκεις ζώνες: τη ζώνη διημέρευσης, μια κεντρική ζώνη εξυπηρέτησης και εγκαταστάσεων, και τη ζώνη ύπνου. Αυτή η διάταξη δημιουργεί μια ποικιλία στον ρυθμό και την ατμόσφαιρα. Οι κοινόχρηστοι χώροι παραμένουν ανοιχτοί και ευέλικτοι, σχεδιασμένοι για να φιλοξενούν διαφορετικές εκδηλώσεις της καθημερινής ζωής, ενώ τα υπνοδωμάτια είναι πιο ήρεμα και περίκλειστα.

Η μεσαία ζώνη λειτουργεί ως κατώφλι ανάμεσα στις δύο αυτές συνθήκες. Προσδίδει πάχος στην κάτοψη, ορίζει μεταβάσεις και συγκεντρώνει τα πιο τεχνικά στοιχεία του διαμερίσματος, επιτρέποντας στους χώρους διημέρευσης και στα υπνοδωμάτια να διατηρούν μια αίσθηση ηρεμίας και καθαρότητας.

Μια ξύλινη ραχοκοκαλιά από δρυ για τις υποδομές της κατοίκησης

Στο κέντρο του έργου βρίσκεται μια συνεχής κατασκευή από δρυ, η οποία διατρέχει το μήκος του διαμερίσματος. Είναι ταυτόχρονα έπιπλο και χώρος: ένα ακριβές αρχιτεκτονικό στοιχείο που συγκεντρώνει σχεδόν όλα όσα εισάγονται εκ νέου από την ανακαίνιση σε ένα ενιαίο σύστημα.

Η ξύλινη ραχοκοκαλιά περιλαμβάνει την κουζίνα, αποθηκευτικό χώρο για παλτά στην είσοδο, κρυφές πόρτες προς τα υπνοδωμάτια, ντουλάπι με πλυντήριο, WC, βιβλιοθήκη και έπιπλο τηλεόρασης. Με τη συγκέντρωση αυτών των λειτουργιών, η υπόλοιπη κάτοψη παραμένει ανοιχτή και απαλλαγμένη από περιττά στοιχεία. Ένας συνεχής γραμμικός φωτισμός ακολουθεί το μήκος της κατασκευής, μετατρέποντάς τη μετά τη δύση του ήλιου σε πρωταγωνιστή του διαμερίσματος: μια φωτισμένη ραχοκοκαλιά που δίνει στο νέο πρόγραμμα ενιαία και αναγνωρίσιμη παρουσία.

Υλική συνέχεια μέσα από μάρμαρο και δρυ

Η προσέγγιση της υλικότητας βασίστηκε στη συνέχεια και όχι στην αντικατάσταση. Το υπάρχον μπεζ μάρμαρο Ιωαννίνων διατηρήθηκε ως σταθερό σημείο αναφοράς, ενώ η νέα δρυς έρχεται σε διάλογο με την προϋπάρχουσα παρουσία του ξύλου στο διαμέρισμα.

Μαζί, το μάρμαρο και η δρυς δημιουργούν έναν μετρημένο ρυθμό κατά μήκος της κάτοψης μέσα από μοτίβα, αρμούς και επαναλήψεις. Οι κόκκινες και λευκές ριγέ τέντες επανεισάγονται επίσης, επαναφέροντας την αρχική τους γραφική παρουσία στο ανανεωμένο διαμέρισμα.

Επανάχρηση και χωρική μνήμη

Η επανάχρηση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της στάσης του έργου απέναντι στη βιωσιμότητα και στον σεβασμό του υπάρχοντος. Εκεί όπου απαιτήθηκε νέο μάρμαρο στην περιοχή της κουζίνας, μετά την αφαίρεση του παρκέ, το υλικό προήλθε από την κατεδάφιση γειτονικής ανακαίνισης.

Η επιλογή αυτή μειώνει τα απόβλητα και επεκτείνει τη ζωή ενός ήδη υπάρχοντος υλικού, δίνοντάς του νέο ρόλο μέσα στο διαμέρισμα. Η ανακαίνιση, επομένως, δεν εργάζεται μόνο με νέα στοιχεία, αλλά και με θραύσματα υλικής μνήμης που ενσωματώνονται στη σύγχρονη οργάνωση του έργου.

Ελληνική ατμόσφαιρα και ελβετική ακρίβεια

Το D Flat αντανακλά επίσης την προσωπική αρχιτεκτονική διαδρομή της Βιργινίας Μαλάμη. Μεγαλωμένη μέσα σε ένα ελληνικό πολιτισμικό πλαίσιο, με τη χαρακτηριστική του σχέση με το φως, τα υλικά και την καθημερινή εξωστρέφεια της κατοίκησης, και αρχιτεκτονικά διαμορφωμένη στην Ελβετία, όπου η ακρίβεια και η λειτουργική σαφήνεια είναι αδιαπραγμάτευτες, η αρχιτέκτονας συνθέτει στο έργο δύο διαφορετικές αναφορές χωρίς ιεραρχία.

Η τοπική ατμόσφαιρα και οι οικείες χωρικές αναφορές συνδυάζονται με μια ελβετικής επιρροής πειθαρχία στην οργάνωση, τη συγκέντρωση των υποδομών και τις κρυφές μεταβάσεις. Το αποτέλεσμα είναι ένα διαμέρισμα ήρεμο και λειτουργικό, που διατηρεί ισχυρή σχέση με το περιβάλλον και την ιστορία του.

Νέα ζωή για ένα κληρονομημένο διαμέρισμα

Η ανακαίνιση αναγνωρίζει επίσης την προσωπική ιστορία του διαμερίσματος, το οποίο βρίσκεται μέσα σε μια οικοδομή που είχε αρχικά κατασκευαστεί από τον πατέρα της Βιργινίας Μαλάμη. Ο υπάρχων χαρακτήρας και η χωρική μνήμη αντιμετωπίζονται ως υλικό προς επεξεργασία, εκλέπτυνση και συνέχεια, όχι ως κάτι που πρέπει να αντικατασταθεί.

Τελικά, το D Flat είναι ένα έργο ευθυγράμμισης: της κάτοψης με τον ήλιο, της νέας επέμβασης με την υπάρχουσα ύλη και της σύγχρονης ζωής με τον κληρονομημένο χαρακτήρα του χώρου. Μέσα από μια συνεχή ξύλινη ραχοκοκαλιά από δρυ, διατηρημένο μάρμαρο και προσεκτικά οργανωμένο φως, το διαμέρισμα μετατρέπεται σε έναν ήρεμο και ακριβή χώρο κατοίκησης.

Ένα σύγχρονο café στο αλπικό τοπίο

Στο Tarvisio, μια πόλη που χαρακτηρίζεται από τη θέση της ανάμεσα στην Ιταλία, την Αυστρία και τη Σλοβενία, το Caffè Nazionale επαναλειτουργεί ως ένας σύγχρονος χώρος συνάντησης και κοινωνικής ζωής. Σχεδιασμένο από την αρχιτέκτονα Elisa Mansutti, το έργο επαναφέρει στο προσκήνιο ένα όνομα βαθιά ριζωμένο στη συλλογική μνήμη της πόλης, επανερμηνεύοντάς το μέσα από μια γλώσσα από καμάρες, ξύλο, μάρμαρο και φύτευση.

Το Tarvisio βρίσκεται σε παραμεθόριο περιοχή, που χαρακτηρίζεται από την ανταλλαγή, τη διέλευση και την άφιξη. Ανάμεσα στις κορυφές των Ιουλιανών Άλπεων και το Δάσος του Tarvisio, το café αντλεί από αυτή τη συνθήκη του περάσματος και της συνάντησης, μεταφράζοντας μορφές και υλικά της αλπικής παράδοσης σε ένα εκλεπτυσμένο εσωτερικό καθημερινής χρήσης.

Η επανερμηνεία ενός ιστορικού café

Το έργο καταλαμβάνει έναν μεγάλο, κενό εμπορικό χώρο στον κεντρικό δρόμο της πόλης, με μεγάλη βιτρίνα προς τον δρόμο και εσωτερική οργάνωση που καθορίζεται από μια σειρά υφιστάμενων υποστυλωμάτων. Αντί να αντιμετωπιστούν ως περιορισμός, τα υποστυλώματα ενσωματώθηκαν σε ένα ρυθμικό αρχιτεκτονικό σύστημα που οργανώνει το σύνολο του χώρου.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εσωτερικό που ισορροπεί ανάμεσα στην ανοιχτή αίσθηση και την προστασία. Το café παραμένει οπτικά συνδεδεμένο με τον δρόμο, ενώ η εσωτερική του σύνθεση εισάγει μια πιο πολυεπίπεδη ακολουθία χώρων, επιτρέποντας διαφορετικές χρήσεις στη διάρκεια της ημέρας.

Οι καμάρες ως διαπερατά κατώφλια

Η πρώτη σχεδιαστική χειρονομία ήταν η μετατροπή των υφιστάμενων υποστυλωμάτων σε έναν τοίχο οργανωμένο από μια συνεχή σειρά αψίδων. Ξεκινώντας από την είσοδο, αυτή η ακολουθία εκτείνεται κατά μήκος του εσωτερικού, φιλτράροντας τον χώρο και εγκαθιστώντας έναν σαφή ρυθμό.

Οι καμάρες διακρίνουν την περιοχή του bistro από το πιο εσωστρεφές lounge, χωρίς να τα διαχωρίζουν πλήρως. Κανονικές και μετρημένες, λειτουργούν ως διαπερατά κατώφλια: αρχιτεκτονικά στοιχεία που υποδηλώνουν τη διαίρεση, διατηρώντας ταυτόχρονα την οπτική συνέχεια και τη ροή της κίνησης.

Ένα αρθρωτό σύστημα από ξύλο ελάτης

Στο πίσω μέρος του café, ένα φόντο από ξύλο ελάτης παραπέμπει στα γηγενή είδη δέντρων της περιοχής του Tarvisio. Θερμό και απτικό, το ξύλινο σύστημα διαχωρίζει τους χώρους εξυπηρέτησης από τον δημόσιο χώρο, εισάγοντας μια υλικότητα άμεσα συνδεδεμένη με το περιβάλλον αλπικό τοπίο.

Το σύστημα βασίζεται σε κάνναβο 0,60 μ. Κατακόρυφα ξύλινα στοιχεία επενδύουν τους τοίχους και διαμορφώνουν ανοιχτά ράφια για την έκθεση φιαλών κρασιού. Ακολουθώντας τον ίδιο ρυθμό, τα στοιχεία αυτά επεκτείνονται προς την οροφή, όπου μετατρέπονται σε δοκούς και πάνελ που ενσωματώνουν τον φωτισμό. Τοίχοι, έπιπλα και οροφές συνδέονται έτσι μέσα από μια συνεχή αρθρωτή τάξη.

Πράσινο μάρμαρο και η λειτουργική καρδιά του café

Ο πάγκος αποτελεί τη λειτουργική καρδιά του Caffè Nazionale. Σχεδιασμένος σε διάταξη L, με κεντρική νησίδα, συνδυάζει υλικά που παραπέμπουν στο αλπικό περιβάλλον: ξύλο ελάτης και πράσινο μάρμαρο.

Η διάταξη προσφέρει άνετες επιφάνειες εργασίας, υπερυψωμένο επίπεδο για γρήγορη εξυπηρέτηση και άμεση πρόσβαση προς το υπόγειο και τους χώρους του προσωπικού. Η λειτουργική σαφήνεια συνδυάζεται με υλική ένταση, καθιστώντας τον πάγκο τόσο εργαλείο εργασίας όσο και οπτικό σημείο αναφοράς μέσα στο café.

Lounge, ψηλό τραπέζι και σκηνογραφική φύτευση

Κατά μήκος της υαλωμένης όψης, ένας ξύλινος πάγκος αναπτύσσεται παράλληλα με τα παράθυρα. Η επένδυση του καθίσματος με πράσινο δέρμα ενισχύει την υλική παλέτα του εσωτερικού, προσφέροντας ταυτόχρονα έναν άνετο χώρο παραμονής. Τα θερμαντικά σώματα ενσωματώνονται πίσω από ξύλινα διάτρητα πάνελ, διατηρώντας την οπτική συνέχεια και επιτρέποντας την κυκλοφορία του θερμού αέρα.

Στην περιοχή του lounge, ένα μεγάλο ψηλό τραπέζι από μάρμαρο, πακτωμένο στο δάπεδο, λειτουργεί ως γλυπτική παρουσία. Στιβαρό αλλά εκλεπτυσμένο, μετατρέπει τον χώρο σε σημείο αφιερωμένο στη συνάντηση. Στο πίσω μέρος του lounge, μια υπερυψωμένη γραμμική ζαρντινιέρα επενδυμένη με γυαλιστερά πράσινα κεραμικά πλακίδια εισάγει ένα ζωντανό φόντο, μεταφέροντας την παρουσία του εξωτερικού τοπίου στο εσωτερικό.

Ευέλικτη φιλοξενία για διαφορετικές στιγμές της ημέρας

Η διάταξη σχεδιάστηκε ώστε να υποστηρίζει πολλαπλές χρήσεις, οργανωμένη γύρω από τη ρυθμική ακολουθία των καμαρών που χωρίζει το café σε δύο βασικές ζώνες: το bistro και το lounge. Κάθε περιοχή μπορεί να φιλοξενεί διαφορετικές δραστηριότητες, διατηρώντας παράλληλα μια συνεκτική συνολική ατμόσφαιρα.

Από τα πρωινά γεύματα και τα brunches μέχρι τα απογευματινά aperitifs και τις βραδινές ζωντανές μουσικές εμφανίσεις, το café μπορεί να προσαρμόζεται σε διαφορετικά κοινωνικά και πολιτιστικά προγράμματα. Ο συνδυασμός αρθρωτών στοιχείων, ανοιχτής κάτοψης και ευέλικτης επίπλωσης επιτρέπει στο Caffè Nazionale να παραμένει φιλόξενο και λειτουργικό σε όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Αλπικά υλικά και ανανεωμένη τοπική ταυτότητα

Το έργο ξεκινά από το υπάρχον μαρμάρινο δάπεδο, το οποίο χαρακτηρίζεται από μεταβαλλόμενους τόνους ανάμεσα στο δασικό πράσινο και το βαθύ κοκκινωπό καφέ. Από αυτή την υλική αφετηρία αναπτύσσεται μια παλέτα που επανερμηνεύει το αλπικό πλαίσιο: ξύλο ελάτης για τους τοίχους και τις οροφές, πράσινο που εκφράζεται μέσα από το μάρμαρο, τα γυαλισμένα κεραμικά πλακίδια και τον ανάγλυφο σοβά, και ζωντανή φύτευση που ολοκληρώνει τη σύνθεση.

Μέσα από αυτά τα στοιχεία, το Caffè Nazionale γίνεται κάτι περισσότερο από ένας ανακαινισμένος χώρος φιλοξενίας. Συλλαμβάνεται ως ένας τόπος συνάντησης και ταυτότητας, σε διαρκή διάλογο με την πόλη, το τοπίο και τη μνήμη του Tarvisio ως παραμεθόριου τόπου κίνησης και ανταλλαγής.

Ένα διαμέρισμα της δεκαετίας του ’70 επανασχεδιάζεται μέσα από την καμπύλη

Στη Γλυφάδα, οι Grozopoulos+Associates ανέλαβαν τη ριζική ανακαίνιση ενός διαμερίσματος 100,00 τ.μ. της δεκαετίας του ’70. Η αρχική κατοικία έφερε τα τυπικά χωρικά και υλικά χαρακτηριστικά της εποχής: διαχωρισμένα δωμάτια, τυποποιημένη οργάνωση, παρκέ, μωσαϊκά και μια κατακερματισμένη εσωτερική διάταξη.

Οι ιδιοκτήτες ζήτησαν τον πλήρη ανασχεδιασμό του διαμερίσματος, με στόχο τη δημιουργία μιας σύγχρονης και φιλόξενης κατοικίας, κατάλληλης τόσο για ιδία χρήση όσο και για βραχυχρόνια μίσθωση. Αντί να διαγράψει τη μνήμη του υπάρχοντος εσωτερικού, η πρόταση αναβαθμίζει το διαμέρισμα με βάση τις απαιτήσεις της σύγχρονης διαβίωσης, διατηρώντας παράλληλα στοιχεία από την ατμόσφαιρα και τον υλικό χαρακτήρα της εποχής του.

Αναδιοργάνωση της κάτοψης για τη σύγχρονη κατοίκηση

Η ανακαίνιση περιλάμβανε ουσιαστική αναδιάταξη της κάτοψης. Η θέση του λουτρού αντιμετατέθηκε με εκείνη της κουζίνας, ο διάδρομος διανοίχθηκε, ενώ τα δάπεδα και οι επενδύσεις στην κουζίνα, το λουτρό και το WC αντικαταστάθηκαν πλήρως.

Η νέα οργάνωση επιτρέπει στο διαμέρισμα να λειτουργεί με μεγαλύτερη σαφήνεια και ροή. Η παλαιότερη διαίρεση των χώρων δίνει τη θέση της σε μια πιο ανοιχτή οικιακή ακολουθία, όπου οι βασικοί χώροι διημέρευσης συνδέονται οπτικά και λειτουργικά.

Οι καμπύλες ως χωρικά και λειτουργικά εργαλεία

Κεντρική σχεδιαστική χειρονομία αποτέλεσε η εισαγωγή καμπύλων γεωμετριών στο σύνολο του διαμερίσματος. Οι καμπύλες εμφανίζονται στις οροφές, στα σταθερά έπιπλα και στα κινητά στοιχεία, συγκροτώντας μια ενιαία χωρική γλώσσα για την κατοικία.

Δεν λειτουργούν, ωστόσο, μόνο ως μορφολογικό μοτίβο. Οι καμπύλες οργανώνουν τον χώρο, ενσωματώνουν τον φωτισμό, μαλακώνουν τις μεταβάσεις και ορίζουν διακριτικά τις επιμέρους λειτουργικές ζώνες, προσδίδοντας στο εσωτερικό συνέχεια χωρίς την ανάγκη αυστηρών διαχωρισμών.

Ένα bar-counter από πράσινο μάρμαρο ως σημείο αναφοράς

Η ενοποίηση της κουζίνας με την τραπεζαρία και το καθιστικό οργανώνεται γύρω από ένα γραμμικό bar-counter, επενδυμένο με βαθιά πράσινο ινδικό μάρμαρο. Τοποθετημένο ως σημείο αναφοράς αλλά και ως καθημερινό λειτουργικό στοιχείο, το counter αγκυρώνει τον ενιαίο χώρο διημέρευσης.

Η φυσική πέτρα, με το χαρακτηριστικό χρώμα και το βάθος της, εισάγει μια αίσθηση διακριτικής πολυτέλειας. Η έντασή της εξισορροπείται από τις ξύλινες επιφάνειες της νέας κουζίνας και από το αποκατεστημένο παρκέ, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στις νέες παρεμβάσεις και την υλική μνήμη του διαμερίσματος.

Αποκατάσταση του παρκέ και συνέχεια της υλικής μνήμης

Το αρχικό παρκέ σε διάταξη ψαροκόκαλου αποκαταστάθηκε και σφραγίστηκε με προσοχή, ώστε να λειτουργεί ως μια διαχρονική επιφάνεια που συνδέει το παρελθόν του διαμερίσματος με τη νέα του ταυτότητα. Η επιλογή αυτή βασίστηκε όχι μόνο σε αισθητικά και ιστορικά κριτήρια, αλλά και στη βιωσιμότητα της παρέμβασης.

Με τη διατήρηση και επανάχρηση του υπάρχοντος δαπέδου, μειώθηκε σημαντικά η ανάγκη για νέα υλικά. Το αποκατεστημένο παρκέ γίνεται έτσι τόσο οπτική βάση του εσωτερικού όσο και διακριτική υπενθύμιση της προηγούμενης ζωής του διαμερίσματος.

Γήινοι τόνοι, οργανικές μορφές και ένα αστικό καταφύγιο

Η παλέτα υλικών και χρωμάτων κινείται σε ήπιους, γήινους τόνους, με κυρίαρχα τα θερμά υπόλευκα χρώματα, το φυσικό και το σκούρο ξύλο, ενώ πιο έντονες αποχρώσεις εισάγονται σε έπιπλα και επιλεγμένες λεπτομέρειες. Σύγχρονα φωτιστικά, έπιπλα, έργα τέχνης και διακοσμητικά αντικείμενα με οργανικές μορφές ενισχύουν τον συνολικό χαρακτήρα του χώρου.

Μέσα από καμπύλες γεωμετρίες, φυσικά υλικά και σύγχρονες γραμμές, η ανακαίνιση διαμορφώνει μια ισορροπημένη σχέση ανάμεσα στο παλιό και το νέο. Το διαμέρισμα μετατρέπεται σε έναν ευέλικτο και εκλεπτυσμένο χώρο διαμονής: ένα ήσυχο αστικό καταφύγιο, που συγκροτείται μέσα από σαφήνεια, θερμότητα και λιτότητα.

Κατοικία από καμπύλες

Η κατοικία αναπτύσσεται σε έναν εσωτερικό χώρο 240m², διαμορφωμένο μέσα από απαλές γεωμετρίες, φυσικό φως και υλική συνοχή. Σχεδιασμένο ως ένα ήρεμο οικιακό περιβάλλον, το έργο οργανώνεται μέσα από ρευστές μεταβάσεις και μια διακριτική χρωματική παλέτα, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που μεταβάλλεται ανεπαίσθητα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η ιδιοκτήτρια της κατοικίας, συνιδρύτρια γνωστού fashion brand, επιθυμούσε ένα περιβάλλον που να αντανακλά τον τρόπο ζωής της και τις μνήμες από τα ταξίδια της στη Μεσόγειο. Αναφορές στη φύση, στα ήπια τοπία και στη νοτιοευρωπαϊκή αρχιτεκτονική διαμόρφωσαν έναν εσωτερικό κόσμο που χαρακτηρίζεται από ρέουσες γραμμές, συγκρατημένους τόνους και προσεκτικά επιλεγμένα φυσικά υλικά.

Οι καμπύλες αποτελούν το βασικό συνθετικό στοιχείο του έργου, εμφανιζόμενες σε αρχιτεκτονικές χειρονομίες, ενσωματωμένα έπιπλα, εσοχές παραθύρων, πάγκους και λεπτομέρειες κατασκευής. Περισσότερο από μια αισθητική επιλογή, οι στρογγυλεμένες μορφές λειτουργούν ως μηχανισμός διάχυσης του φωτός, απαλύνοντας την αντίληψη του χώρου και δημιουργώντας μια αίσθηση ηρεμίας και συνέχειας.

Χωρική οργάνωση

Η επίτευξη αυτής της αίσθησης ρευστότητας προϋπέθεσε μια εκτεταμένη αναδιοργάνωση της κατοικίας, που περιλάμβανε την ανακατασκευή της σκάλας, το άνοιγμα των κοινόχρηστων χώρων και την απομάκρυνση των έντονων γωνιών. Στο κέντρο της σύνθεσης δεσπόζει μια γλυπτική σκάλα, σχεδιασμένη ως ένας συνεχής όγκος που αναδύεται μέσα στον χώρο. Η ασύμμετρη μορφή της, τα στρογγυλεμένα ξύλινα πατήματα και το καμπύλο κιγκλίδωμα αναδεικνύουν την ακρίβεια της κατασκευής, ενώ παράλληλα συνδέουν λειτουργικά τις γειτονικές ζώνες, όπως το γραφείο και τον χώρο παιχνιδιού.

Ο κύριος χώρος διημέρευσης οργανώνεται γύρω από ένα ευρύχωρο καθιστικό και μια ανοιχτή κουζίνα με κρυφούς αποθηκευτικούς χώρους. Το τζάκι ενσωματώνεται σε μια μακριά πολυλειτουργική κατασκευή που λειτουργεί ταυτόχρονα ως καθιστικό στοιχείο, ενώ οι καμπύλες βιβλιοθήκες, οι διακριτικές γύψινες λεπτομέρειες στην οροφή, οι θερμοί τόνοι του ξύλου και οι λευκές επιφάνειες ενισχύουν τον ήπιο μινιμαλιστικό χαρακτήρα του έργου.

Παλέτα υλικών

Τα λουτρά αντιμετωπίζονται ως ιδιωτικοί χώροι χαλάρωσης, εμπνευσμένοι από spa interiors και τη μεσογειακή αίσθηση ευεξίας. Οι μονολιθικές ζώνες λουτρού, οι εσοχές, οι ελεύθερες μπανιέρες και οι walk-in ντουζιέρες πλαισιώνονται από απαλές γεωμετρίες και χειροποίητα γυαλιστερά πλακίδια, των οποίων οι ανεπαίσθητες ατέλειες δημιουργούν ένα διακριτικό παιχνίδι φωτός και σκιάς.

Οι στρογγυλεμένοι πάγκοι με ενσωματωμένους νιπτήρες, οι κρυφές αποθηκεύσεις, τα γραμμικά σιφώνια και οι ενσωματωμένες λεπτομέρειες ενισχύουν την καθαρότητα της σύνθεσης, διατηρώντας παράλληλα την πρακτικότητα της καθημερινής χρήσης. Ξύλο, λινό, πέτρα και microcement συνθέτουν μια απτική υλικότητα, ενοποιημένη μέσα από αποχρώσεις του λευκού και του γκρι.

Το έργο ξεχωρίζει για τη μορφολογική του συνέπεια και τη διακριτική του ένταση. Αντί να επιβάλλεται, ο εσωτερικός χώρος αποκτά χαρακτήρα μέσα από την ακρίβεια, την ηρεμία και τη συνέχεια, δημιουργώντας μια κατοικία που λειτουργεί ως καταφύγιο καθημερινής επιστροφής.

Χωρική συμφωνία

Το έργο εντάσσεται στον πυκνό αστικό ιστό της Λεμεσού, το έργο διαμορφώνεται ως ένα εκλεπτυσμένο καταφύγιο που διερευνά την εκφραστική δυναμική της υλικότητας, του φωτός και της χωρικής συνέχειας. Το εσωτερικό αναπτύσσεται ως μια προσεκτικά επιμελημένη σύνθεση, όπου απτικές επιφάνειες, πολυεπίπεδος φωτισμός και bespoke λεπτομέρειες συγκροτούν μια ατμόσφαιρα ταυτόχρονα οικεία και εκλεπτυσμένη. Κάθε στοιχείο συμβάλλει σε μια αφήγηση καθημερινής κομψότητας, όπου ο σχεδιασμός λειτουργεί όχι μόνο ως οπτική γλώσσα, αλλά ως βιωματικό μέσο.

Χωρική οργάνωση

Ο χώρος καθιστικού αναπτύσσεται ως ένα ρευστό, ενιαίο περιβάλλον, όπου τα όρια αποδυναμώνονται υπέρ της συνέχειας και της οπτικής συνοχής. Μια βιβλιοθήκη με οπίσθιο φωτισμό λειτουργεί ως κεντρική αρχιτεκτονική χειρονομία, εκπέμποντας ένα απαλό, διάχυτο φως που παραπέμπει σε ηλιοβασίλεμα, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί ως επιφάνεια έκθεσης επιλεγμένων αντικειμένων και βιβλίων. Η φωτεινή αυτή επιφάνεια οργανώνει τον χώρο, προσδίδοντας μια σχεδόν εκθεσιακή ποιότητα στο οικιακό περιβάλλον.

Τα έπιπλα τοποθετούνται με τρόπο που ενισχύει τόσο την άνεση όσο και την αντίθεση, με έναν καναπέ σε γκρι saddle leather να συνδυάζεται με μια έντονη κόκκινη πολυθρόνα. Υαλοστάσια πλήρους ύψους επεκτείνουν τον εσωτερικό χώρο προς το μπαλκόνι, δημιουργώντας άμεση οπτική σύνδεση με μια ζωηρή τοιχογραφία στην αυλή και ενισχύοντας τον διάλογο μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού χώρου.

Παλέτα υλικών

Η κουζίνα αποτελεί τον λειτουργικό πυρήνα της κατοικίας, ισορροπώντας ανάμεσα στην καθημερινή χρήση και την κοινωνική διάδραση. Ξύλινα ερμάρια προσδίδουν θερμότητα, ενώ οι επιφάνειες από γκρι πέτρα και οι ενσωματωμένες συσκευές διαμορφώνουν μια σύγχρονη αισθητική. Η κεντρική νησίδα λειτουργεί ταυτόχρονα ως χώρος προετοιμασίας και σημείο συνάντησης, συνδέοντας οργανικά την κουζίνα με το καθιστικό και την τραπεζαρία.

Στον χώρο της τραπεζαρίας, ένας γλυπτικός πολυέλαιος σε απόχρωση ροζ χρυσού καθορίζει την ατμόσφαιρα, διαχέοντας το φως πάνω από το μαύρο τραπέζι. Επενδυμένες καρέκλες και επιμελημένες επιφάνειες σερβιρίσματος εισάγουν μια αίσθηση εκλεπτυσμένου παιχνιδιού, ενώ οι ημιδιαφανείς κουρτίνες φιλτράρουν το φυσικό φως, δημιουργώντας ένα ήρεμο και οικείο περιβάλλον.

Μελέτη φωτισμού

Το υπνοδωμάτιο προσεγγίζεται ως ένας αισθητηριακός χώρος, όπου η υλικότητα και οι υφές καθορίζουν τη χωρική ταυτότητα. Ταπετσαρία με υφή denim διαμορφώνει ένα απαλό, υφασμάτινο υπόβαθρο, πλαισιώνοντας ένα γλυπτικό κρεβάτι επενδυμένο με πράσινο ύφασμα. Επιφάνειες από πράσινο μάρμαρο και λεπτομέρειες με δέρμα εισάγουν έναν σύνθετο υλικό διάλογο, ισορροπώντας ανάμεσα στην απτικότητα και την ακρίβεια.

Ο φωτισμός διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ατμόσφαιρας, με γραμμικά φωτιστικά με ορειχάλκινες λεπτομέρειες να αναδεικνύουν έργα τέχνης και επιφάνειες, ενώ ένας πολυέλαιος με χρυσά φύλλα λειτουργεί ως σκηνογραφικό στοιχείο. Το αποτέλεσμα ενισχύει την αίσθηση οικειότητας, μετατρέποντας το υπνοδωμάτιο σε έναν χώρο περισυλλογής και εμβύθισης.

Συνολικά, ο εσωτερικός σχεδιασμός επιτυγχάνει μια συνεκτική σύνθεση λειτουργίας, κατασκευαστικής ποιότητας και αφηγηματικής διάστασης, ευθυγραμμισμένη με την αρχιτεκτονική ταυτότητα της κατοικίας, προσφέροντας μια πολυεπίπεδη και διακριτή εμπειρία κατοίκησης.

Υλική συνοχή

Η κατοικία σχεδιάζεται με την υλικότητα ως κεντρικό άξονα της σύνθεσης και τη χωρική ενοποίηση ως βασική αρχή της αρχιτεκτονικής οργάνωσης. Το έργο εκφράζει μια εκλεπτυσμένη αρχιτεκτονική γλώσσα, διαμορφωμένη μέσα από την ακρίβεια στη λεπτομέρεια και μια ουσιαστική κατανόηση της σύγχρονης κατοίκησης.

Παλέτα υλικών

Το σκυρόδεμα ορίζει τη δομική και μορφολογική έκφραση της σύνθεσης, προσδίδοντας στην κατοικία έναν έντονο αστικό χαρακτήρα. Σε αντιδιαστολή, οι επενδύσεις από καπλαμά ξύλου freijó αναπτύσσονται συνεχώς στους εσωτερικούς χώρους, συγκροτώντας μια ενιαία χωρική αφήγηση που συνδέει διαφορετικά προγραμματικά στοιχεία, από το home cinema έως τον ξενώνα. Οι πόρτες, επενδεδυμένες με φυσικές ίνες φύλλων μπανάνας, εισάγουν μια επιπλέον υλικότητα και απτική ποιότητα, ενισχύοντας τη σύνδεση του έργου με την εκφραστική δύναμη των υλικών. Το τελικό αποτέλεσμα συγκροτεί έναν ισορροπημένο διάλογο ανάμεσα σε πιο «ακατέργαστες» αναφορές και μια σύγχρονη αρχιτεκτονική έκφραση.

Χωρική Οργάνωση

Η χωρική οργάνωση διαμορφώνεται μέσα από διαβαθμίσεις ανοίγματος και κλειστότητας, επιτρέποντας μια ρευστή και συνεκτική ανάγνωση της κατοικίας. Η κουζίνα και η τραπεζαρία συγκροτούν ένα ενιαίο οπτικό και υλικό πεδίο, με δυνατότητα πλήρους ενοποίησης, ενώ βοηθητικοί χώροι, όπως η κάβα και το pantry, ενσωματώνονται σε πιο συμπαγείς χωρικές συνθήκες. Οι μεταβάσεις εξελίσσονται ομαλά, ενισχύοντας τη συνέχεια της κίνησης και αναβαθμίζοντας την καθημερινή εμπειρία κατοίκησης.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η σχέση αρχιτεκτονικής και φύσης αποτελεί θεμελιώδη παράμετρο της σύνθεσης. Ο χώρος της υπαίθριας κουζίνας οργανώνεται γύρω από ένα υφιστάμενο δέντρο, το οποίο ενσωματώνεται ως ενεργό στοιχείο του σχεδιασμού. Ο κήπος διεισδύει στο εσωτερικό, λειτουργώντας ως φυσική συνέχεια της αρχιτεκτονικής δομής και συμβάλλοντας στην άρση των ορίων μεταξύ μέσα και έξω.

Στον τρίτο όροφο, που προορίζεται αποκλειστικά για το ζευγάρι, η κύρια σουίτα αναπτύσσει άμεση σχέση με το εξωτερικό μέσω μεγάλων ανοιγμάτων. Το λουτρό, περιβαλλόμενο από φύτευση, επεκτείνεται προς μια βεράντα με υδρομασάζ, ενισχύοντας τη βιωματική διάσταση του χώρου. Στο ίδιο επίπεδο, ένας χώρος γραφείου ενσωματώνεται σε συνέχεια, συνδεδεμένος μέσω μιας ειδικά σχεδιασμένης βιβλιοθήκης που συνδυάζει αποθήκευση, ανάγνωση και λειτουργική υποστήριξη, διατηρώντας τη συνοχή της συνολικής σύνθεσης.

Η αρχιτεκτονική ως πλουραλιστικό τοπίο

Το έργο διαμορφώνεται ως μια σύγχρονη αρχιτεκτονική πρόταση, που εναρμονίζει την ταυτότητα της εταιρείας με τις βασικές της αξίες: την καινοτομία, την τεχνική εξειδίκευση και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Συγκεντρώνοντας πολλαπλές οντότητες με διακριτά πεδία δραστηριότητας, η σύνθεση οργανώνει μια ακολουθία χωρικών περιβαλλόντων, όπου κάθε ένα εκφράζει έναν επιμέρους εταιρικό χαρακτήρα, παραμένοντας ταυτόχρονα ενταγμένο σε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό πλαίσιο.

Ο σχεδιασμός αναπτύσσεται ως μια πολυεπίπεδη διερεύνηση της μορφής, της υλικότητας και της ατμόσφαιρας. Αντί για μια μονολιθική ταυτότητα, το κτίριο συγκροτείται ως ένα σύνολο επιμέρους χωρικών ενοτήτων, καθεμία από τις οποίες διακρίνεται από τη δική της μορφολογική γλώσσα, γεωμετρία και αισθητηριακή ποιότητα, συνθέτοντας μια συνεκτική αλλά πολυφωνική εμπειρία χώρου.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Σε αυτό το πλαίσιο, επιλεγμένες περιοχές υιοθετούν ένα pop-art και μεταμοντέρνο λεξιλόγιο, αντλώντας αναφορές από την εκφραστική γλώσσα του Ettore Sottsass και της Memphis School. Μέσα από τη χρήση έντονων χρωμάτων, γραφικών μοτίβων και γλυπτικών όγκων, οι χώροι αυτοί δημιουργούν έναν δυναμικό και παιγνιώδη ρυθμό, ενισχύοντας τη δημιουργικότητα και τη χωρική εμπειρία.

Αντίθετα, άλλες ζώνες υιοθετούν μια ωμή, βιομηχανική αισθητική, παραπέμποντας σε σύγχρονα πρότυπα σχεδιασμού χώρων εργασίας. Εκτεθειμένα δομικά στοιχεία, προσεκτικά μελετημένος φωτισμός και μια παλέτα «ειλικρινών» υλικών συνθέτουν περιβάλλοντα όπου η λειτουργική σαφήνεια συνυπάρχει με την ατμοσφαιρική ένταση.

Χωρική οργάνωση

Συμπληρώνοντας αυτές τις εκφραστικές ενότητες, ορισμένοι όροφοι σχεδιάζονται με μια μινιμαλιστική προσέγγιση, όπου η χωρική λιτότητα, οι ελεγχόμενες γεωμετρίες και η λειτουργική ακρίβεια αποτελούν βασικές αρχές. Η αφαίρεση της μορφής επιτρέπει μια καθαρή ανάγνωση του χώρου, αναδεικνύοντας τις αναλογίες, το φως και τις ουσιώδεις ποιότητες του δομημένου περιβάλλοντος.

Η συνύπαρξη αυτών των διαφορετικών χωρικών γλωσσών συγκροτεί ένα δυναμικό εσωτερικό τοπίο, όπου η ποικιλομορφία λειτουργεί ως βασικός μοχλός της αρχιτεκτονικής εμπειρίας, ενώ η συνοχή διασφαλίζεται μέσω μιας προσεκτικά ενορχηστρωμένης σύνθεσης.

Βιοφιλική στρατηγική

Το έργο ενσωματώνει επίσης βιοφιλικά περιβάλλοντα, τοποθετώντας τη φύση και το φυσικό φως στον πυρήνα της χωρικής σύνθεσης. Πλούσια φύτευση, φιλτραρισμένο φυσικό φως και οργανικές υφές ενισχύουν τη βιωματική σύνδεση με το φυσικό περιβάλλον, αντανακλώντας τη δέσμευση της εταιρείας στη βιωσιμότητα και την εταιρική κοινωνική ευθύνη.

Συνολικά, οι διαφορετικές αυτές χωρικές συνθήκες συγκροτούν ένα «ζωντανό», πολυφωνικό αρχηγείο – ένα αρχιτεκτονικό οικοσύστημα όπου κάθε επιμέρους οντότητα κατοικεί έναν χώρο που αντανακλά την ταυτότητά της, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει σε ένα ενιαίο όραμα, βασισμένο στον πειραματισμό, την καινοτομία και τον συνεχή επαναπροσδιορισμό του σύγχρονου χώρου εργασίας.

Ευανάγνωστα όρια

Ο εσωτερικός σχεδιασμός ενός γραφειακού χώρου 300m² για μια ασφαλιστική εταιρεία προσεγγίζεται ως μελέτη διαφάνειας, χωρικής συνέχειας και οργανωτικής σαφήνειας. Η πρόταση εισάγει την έννοια της «κάψουλας» ως κύριο μορφολογικό και λειτουργικό εργαλείο, οργανώνοντας τον χώρο εργασίας μέσω μιας σειράς διαφανών όγκων που αρθρώνουν το πρόγραμμα, διατηρώντας παράλληλα ένα ενιαίο οπτικό πεδίο σε όλο το εσωτερικό.

Χωρική οργάνωση

Απομακρυνόμενος από τις συμβατικές τυπολογίες κλειστών γραφείων, ο σχεδιασμός αξιοποιεί γυάλινους όγκους για τη στέγαση ιδιωτικών λειτουργιών, όπως αίθουσες συσκέψεων και γραφεία διοίκησης. Οι «κάψουλες» αυτές λειτουργούν ως ελαφριές αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις μέσα στον ανοιχτό κάναβο, επιτρέποντας στο φυσικό φως να διαχέεται σε όλο τον χώρο, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν οπτικές συνδέσεις μεταξύ των επιμέρους τμημάτων. Ο χώρος εργασίας συγκροτείται ως ένα ενιαίο περιβάλλον, όπου τα όρια είναι σαφή αλλά όχι περιοριστικά, υποστηρίζοντας τόσο τη συνεργασία όσο και τη συγκέντρωση.

Παλέτα υλικών

Η επιλογή των υλικών διαμορφώνει καθοριστικά την ατμόσφαιρα του εσωτερικού. Εμφανείς καλωδιώσεις σε μεταλλικές ράγες, διάτρητα μεταλλικά πάνελ και διαχωριστικά από υαλότουβλα αναδεικνύουν τη λειτουργική και τεχνική διάσταση του χώρου. Αντίθετα, ουδέτερες επιφάνειες εισάγουν μια αίσθηση θερμότητας και ισορροπίας, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στη βιομηχανική έκφραση και μια πιο οικεία υλικότητα. Η αντίθεση αυτή συγκροτεί μια ταυτότητα που είναι ταυτόχρονα ακριβής και φιλόξενη.

Μελέτη φωτισμού

Στην είσοδο, ένα εκτεταμένο διάτρητο μεταλλικό πέτασμα ορίζει το πρώτο χωρικό κατώφλι. Ως ημιδιαφανές φίλτρο, διαμορφώνει διακριτικά την περιοχή της υποδοχής, διατηρώντας παράλληλα τη διαπερατότητα του βλέμματος προς τον ανοιχτό χώρο εργασίας. Το φως και η κίνηση διαχέονται μέσω της επιφάνειάς του, δημιουργώντας μια σταδιακή μετάβαση από τη ζώνη εισόδου προς το εσωτερικό.

Ο φωτισμός ενισχύει περαιτέρω τη χωρική ανάγνωση του έργου. Γραμμικά φωτιστικά στοιχεία υπογραμμίζουν τους βασικούς άξονες κίνησης, ενώ γλυπτικές και κατευθυνόμενες φωτιστικές συνθέσεις αναδεικνύουν επιμέρους ζώνες εργασίας και συνάντησης. Σε συνδυασμό με το άπλετο φυσικό φως που εισέρχεται από τα μεγάλα ανοίγματα, η στρατηγική φωτισμού εντείνει τον ρυθμό, το βάθος και τη σαφήνεια του εσωτερικού χώρου.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εργασιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, ευελιξία και συνοχή. Μέσα από τη σύνθεση υλικών, φωτός και διαφανών όγκων, ο χώρος υποστηρίζει τη συνεργασία, διατηρώντας ταυτόχρονα στιγμές ιδιωτικότητας και συγκέντρωσης, σε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό πλαίσιο.

Ανάδειξη του κανάβου

Το Διοικητικό Μέγαρο του ΟΤΕ στην Αθήνα είναι η υλοποιημένη αρχιτεκτονική μελέτη ενός πολυώροφου κτιρίου γραφείων, σχήματος “αστέρος εν κατόψει“, σύμφωνα με την πρόταση που πήρε το δεύτερο βραβείο ανάμεσα σε δώδεκα επιλεγμένους μελετητές. Το έργο αφορά στην ανακαίνιση και ανακατασκευή γραφειακών και κοινόχρηστων χώρων από τον 2ο έως και τον 13ο όροφο, η οποία αποφασίστηκε το 2019 στο πλαίσιο εκσυγχρονισμού και ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού κελύφους.  

Ιστορία και δομή του κτιρίου

Η κατασκευή του αρχικού όγκου ξεκίνησε το 1974, με μερικές τροποποιήσεις επί αρχικών σχεδίων, ενώ τελικά το κτίριο τέθηκε σε λειτουργία τη δεκαετία του ’80, συγκεντρώνοντας όλες τις υπηρεσίες του “Οργανισμού Τηλεπικοινωνιών Ελλάδας“. Σε οικόπεδο εμβαδού 52 στρεμμάτων υλοποιήθηκε κτίριο συνολικής δόμησης 65.000m2.

Η νέα πρόταση εσωτερικής διαμόρφωσης των γραφειακών χώρων ακολούθησε τις χαράξεις της κατασκευαστικής δομής του υφιστάμενου κελύφους. Η ανωδομή συγκροτείται από τρεις πτέρυγες ορθογωνικής κάτοψης, συνδεδεμένες μέσω ενός κεντρικού κυκλικού πυρήνα κατακόρυφων κινήσεων.

Η κάθε πτέρυγα των 13 ορόφων είχε μελετηθεί σε κατακόρυφο κατασκευαστικό κάναβο 1,25×1,25m, που αποτυπώνεται στις όψεις με εξωτερικά -μη δομικά- οριζόντια και κάθετα τοιχοπετάσματα οπλισμένου σκυροδέματος. Αντίστοιχα έχει αντιμετωπιστεί και ο κυκλικός πυρήνας, όπου τα τοιχοπετάσματα είναι μόνο κατακόρυφα και σε τοξωτή διάταξη. Κάθε πτέρυγα “χωρίστηκε“ σε τρεις επιμήκεις ζώνες, σε κάθε μία εκ των οποίων αντιστοιχούν έξι ανοίγματα των 1,25m, με συνολικό πλάτος 7,50m εκάστη.

Λειτουργική οργάνωση

Με αυτόν τον τρόπο επεξεργάστηκαν εναλλακτικές ενότητες εργασίας (modules) σε πλήρη αντιστοιχία με τον κατασκευαστικό κάναβο του κτιρίου. Στις δυο πλαϊνές ζώνες κάθε πτέρυγας χωροθετήθηκαν ανοιχτοί και κλειστοί γραφειακοί χώροι, καθώς και ειδικές αίθουσες συσκέψεων. Σε αυτά τα μέρη που απολαμβάνουν το προνόμιο φυσικού φωτισμού και απεριόριστης θέας, η διάταξη των θέσεων σε δύο ομάδες των τεσσάρων δημιούργησε τη μέγιστη ενότητα των οκτώ θέσεων εργασίας.

Οι τέσσερις γωνιακές περιοχές κάθε πτέρυγας έκλεισαν με μόνιμα χωρίσματα, αποκτώντας ειδικές χρήσεις, με εναλλαγή κατά περίπτωση γραφείων διευθυντών, χώρων εργασίας, συνεργασίας, συναντήσεων, ανάπαυσης, δημιουργικότητας, ξεκούρασης και απομόνωσης των εργαζομένων.

Κινητά, ευέλικτα ή μόνιμα χωρίσματα για ενοποίηση, επανάληψη ή διαχωρισμό, μπορούν να καλύψουν με μηχανική πειθαρχία όλες τις δυνατές συνθήκες ευελιξίας, λειτουργικότητας και προσαρμοστικότητας. Στην κεντρική ζώνη και σύμφωνα με τον κατασκευαστικό κάναβο, αναπτύσσονται τα δωμάτια συσκέψεων, υγιεινής και διημέρευσης.

Σχεδιαστικές επεμβάσεις

Όπως meeting rooms & areas, wc, κλειστή κουζίνα, χώροι εκτύπωσης και αντιγραφής, ημιανοικτά meeting booths για ιδιωτικές συζητήσεις και ελεύθεροι ανοικτοί χώροι συνάθροισης και εκτόνωσης. Μεγάλο τμήμα καταλαμβάνει ο κεντρικός υφιστάμενος πυρήνας με τους Η/Μ χώρους και το κλιμακοστάσιο διαφυγής, ενώ ένα ειδικό project/meeting room στην απόληξη και ο ιδιαίτερος σχεδιασμός και επιλογή υλικών της περιοχής εισόδου, ολοκληρώνουν την κεντρική ζώνη. Βασική χρήση του κεντρικού κυκλικού πυρήνα είναι η κίνηση και επικοινωνία και δευτερευόντως οι βοηθητικές χρήσεις wc και αποθηκών.

Οι επεμβάσεις ήταν οι ελάχιστες δυνατές, με επεξεργασία των υφιστάμενων υλικών επενδύσεων ή τοπική προσθήκη νέων, σχεδιασμό και αλλαγή φωτισμού και οροφών και προσθήκη ειδικών κατασκευών και επιλεγμένων τεμαχίων επίπλωσης στις ακτινωτές καμπύλες περιοχές ανάπαυσης ή διαλείμματος ανάμεσα στις πτέρυγες.

Σε μία από αυτές, ο ανοικτός χώρος υγειονομικού ενδιαφέροντος (κυλικείο) αναβαθμίστηκε πλήρως βάσει προδιαγραφών, με νέα στοιχεία, φωτισμό και εξοπλισμό. Ομοίως, αναβαθμίστηκαν τα wc με αντικατάσταση χωρισμάτων, επενδύσεων και ειδών υγιεινής.

Παλέτα υλικών

Βασικές παράμετροι στη διαδικασία σχεδιασμού, επιλογής και μεθόδων εφαρμογής υλικών ήταν η τήρηση των προδιαγραφών των συστημάτων πιστοποίησης κτιριακών εγκαταστάσεων Leed και Well Building Standard.

Τα υλικά κατασκευής ακολουθούν τη λογική μιας κεντρικής σχεδιαστικής χάραξης με σταθερή επιλογή δαπέδων, ηχοαπορροφητικών οροφών και φωτισμού, αλλά με δεκάδες εναλλαγές σε επενδύσεις, υφές, χρώματα, διακριτικές αποχρώσεις ή ποιότητες και εξοπλισμό επίπλωσης, ώστε κάθε πτέρυγα και όροφος να συγκροτεί μια τόσο διακριτή όσο και μοναδική οπτική ταυτότητα, ένα ολοκληρωμένο συνθετικό και αισθητικό αποτέλεσμα σύμφωνα με το νέο concept της μελέτης.

Η αρχιτεκτονική μελέτη των νέων εσωτερικών διαμορφώσεων του διοικητικού μεγάρου και της ελαφράς οπτικής διαφοροποίησής του στην όψη (με αλλαγή των κουφωμάτων αλουμινίου), ολοκληρώνει αισθητικά την ταυτότητα, υλοποιώντας πλήρως τις απαιτήσεις των συστημάτων πιστοποίησης, με σεβασμό στο υφιστάμενο κέλυφος και την καταξίωση στην αστική συνείδηση ενός μεγάλου οργανισμού.

Μεταβαλλόμενο περιβάλλον

Η εσωτερική αρχιτεκτονική των γραφείων της διεθνούς νομικής εταιρείας White & Case προκύπτει από μια εκλεπτυσμένη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η τοπική ταυτότητα μπορεί να συνυπάρξει με ένα διεθνοποιημένο εταιρικό πλαίσιο. Βασισμένο σε μια σύνθεση παράδοσης και σύγχρονης έκφρασης, το έργο θέτει στο επίκεντρο τον άνθρωπο, διαμορφώνοντας μια χωρική αφήγηση που προκύπτει από πολιτισμικές, συμπεριφορικές και λειτουργικές παραμέτρους.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η συνθετική προσέγγιση εδράζεται σε μια εις βάθος ανάγνωση του τόπου, όπου άυλες πολιτισμικές ποιότητες και πρότυπα χρήσης καθορίζουν τη χωρική οργάνωση. Κάθε σχεδιαστική επιλογή  – από την ενσωμάτωση βραζιλιάνικων υλικών και έργων τέχνης έως την επιλογή επίπλων από τοπικούς σχεδιαστές – λειτουργεί ως μια συνειδητή χειρονομία ανάδειξης της ταυτότητας, χωρίς την προσφυγή σε στερεοτυπικές αναφορές. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον φιλόξενο και ταυτόχρονα δυναμικό, που ενθαρρύνει τη συμμετοχή μέσω διακριτικών αλλά ουσιαστικών αναφορών στον τόπο.

Χωρική οργάνωση

Η κάτοψη οργανώνεται ως μια συνεχής και ρευστή ακολουθία χώρων, που συνδέει τις κοινόχρηστες λειτουργίες, όπως η υποδοχή, το café και η φυτεμένη βεράντα,  με ιδιωτικούς χώρους εργασίας και αίθουσες συσκέψεων. Οι ανοιχτές ζώνες εργασίας συμπληρώνονται από ακουστικές λύσεις, phone booths και ευέλικτους χώρους συναντήσεων, υποστηρίζοντας διαφορετικά σενάρια χρήσης. Τα κινητά χωρίσματα επιτρέπουν στις αίθουσες συσκέψεων να λειτουργούν είτε ενιαία είτε ανεξάρτητα, ενισχύοντας τον ευέλικτο και μεταβαλλόμενο χαρακτήρα του χώρου. Η ίδια λογική επεκτείνεται και στον χώρο υποδοχής, ο οποίος σχεδιάζεται ως μετασχηματιζόμενο περιβάλλον, ικανό να φιλοξενήσει εκδηλώσεις ή να λειτουργήσει σε πιο επίσημο, καθημερινό πλαίσιο.

Παλέτα υλικών

Η υλική παλέτα αντλεί αναφορές από τη φύση, με το ξύλο και την πέτρα να αποδίδουν τις υφές και τους τόνους του βραζιλιάνικου τοπίου. Μια σταδιακή χρωματική μετάβαση, από πιο σκούρους τόνους στον πυρήνα προς φωτεινότερες αποχρώσεις στην περιφέρεια, ενισχύει την αίσθηση βάθους και χωρικής συνέχειας. Καμπύλα στοιχεία σε δάπεδα και διαχωριστικά, εμπνευσμένα από το έργο του Roberto Burle Marx, εισάγουν μια αίσθηση ροής και κίνησης, ενισχύοντας τη ρευστή ταυτότητα του χώρου.

Τέλος, το έργο ενσωματώνει δομικές και προγραμματικές στρατηγικές που προδιαγράφουν τη μελλοντική του εξέλιξη. Μέσα από την ενσωμάτωση της προσαρμοστικότητας στον σχεδιασμό, ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της σύγχρονης εργασίας, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα το ζήτημα της χωρικής απαξίωσης. Το γραφείο μετατρέπεται έτσι σε ένα δυναμικό περιβάλλον, ικανό να ανανεώνεται, να προσαρμόζεται στο εκάστοτε πλαίσιο και να εκφράζει ταυτόχρονα την εταιρική και την πολιτισμική του ταυτότητα.

Τελετουργική διαδικασία

Το LOULOU, ένα εμβληματικό boutique αφιερωμένο σε σπάνια και πρωτοποριακά γυαλιά, παρουσιάζει τον νέο του χώρο στη Λυών, σχεδιασμένο ως ένα αρχιτεκτονικό “σκηνικό” που αποτυπώνει τόσο την αποκλειστικότητα των συλλογών του όσο και την ταυτότητα του brand. Με διεθνή αναγνώριση και παρουσία ανάμεσα στα πέντε κορυφαία οπτικά καταστήματα παγκοσμίως, το έργο συγκροτεί μια σύνθεση design, δεξιοτεχνίας και επιμελημένης εμπορικής εμπειρίας.

Η boutique φιλοξενεί μια προσεκτικά επιλεγμένη συλλογή γυαλιών από διεθνείς σχεδιαστές, δίνοντας έμφαση στη σπανιότητα, την καινοτομία και την αξία της λεπτομέρειας. Δημιουργοί από διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα, όπως η Ιαπωνία, η Γαλλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βραζιλία, συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο αφήγημα που αναδεικνύει την υλική ακρίβεια και την αισθητική καθαρότητα.

Retail concept

Στη νέα της τοποθεσία στη Λυών, η boutique καθιερώνεται ως προορισμός για ένα κοινό με αυξημένη σχεδιαστική ευαισθησία. Η μετεγκατάσταση σηματοδοτεί μια στρατηγική εξέλιξη, μετατρέποντας τον χώρο σε μια χωρική αφήγηση όπου τα αντικείμενα αποκαλύπτονται σταδιακά, ενισχύοντας την αίσθηση της ανακάλυψης. Η εμπειρία λιανικής απομακρύνεται από τα συμβατικά πρότυπα των οπτικών καταστημάτων, υιοθετώντας τη φιλοσοφία της «ήσυχης πολυτέλειας», όπου η διακριτικότητα, η φινέτσα και η προσωπική επαφή καθορίζουν τη σχέση με το προϊόν.

Η προσέγγιση αυτή επαναπροσδιορίζει τη διαδικασία επιλογής ως μια οικεία και σχεδόν τελετουργική εμπειρία, όπου τα γυαλιά αποκαλύπτονται σταδιακά, θυμίζοντας πράξεις φιλοξενίας και προσεκτικής φροντίδας. Η boutique λειτουργεί όχι μόνο ως εμπορικός χώρος, αλλά και ως πλατφόρμα ανάδειξης ανεξάρτητου design και τοπικής δημιουργίας.

Χωρική οργάνωση

Η πρόταση διαμορφώνει μια σύγχρονη εσωτερική γλώσσα μέσα από μια συγκρατημένη αλλά εκφραστική παλέτα υλικών. Ροζ σκυρόδεμα, σκούρο ξύλο και βουρτσισμένο μέταλλο συνδυάζονται, συγκροτώντας ένα πολυεπίπεδο περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στην απτική εμπειρία και τη χωρική συνοχή.

Η οργάνωση του χώρου αναπτύσσεται ως μια αλληλουχία πιο ιδιωτικών ζωνών, που κορυφώνεται σε ένα περιβάλλον με αναφορές σε boudoir, ενισχύοντας τη βιωματική διάσταση της επίσκεψης. Η διάταξη αυτή εξυπηρετεί τόσο την έκθεση όσο και την εξατομικευμένη εξυπηρέτηση, ενσωματώνοντας λειτουργίες όπως ο έλεγχος όρασης σε ένα ενιαίο και εκλεπτυσμένο αρχιτεκτονικό σύνολο.

Παλέτα υλικών

Η υλικότητα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στη διαμόρφωση της ταυτότητας του χώρου. Η αντιπαράθεση αδρών και εκλεπτυσμένων επιφανειών δημιουργεί έναν διάλογο μεταξύ σταθερότητας και ακρίβειας, ενώ η ελεγχόμενη χρήση χρώματος και υφής συμβάλλει σε μια ατμόσφαιρα διακριτικής πολυτέλειας.

Η επεξεργασία των λεπτομερειών ενισχύει τη δέσμευση του brand στη δεξιοτεχνία, μεταφράζοντας τις ποιότητες των συλλογών γυαλιών σε χωρική έκφραση. Μέσα από αυτή τη συνθήκη, η boutique υπερβαίνει τον καθαρά εμπορικό της χαρακτήρα, μετασχηματιζόμενη σε μια αρχιτεκτονική έκφραση επιμελημένου design και αισθητηριακής εμπειρίας.

Κοινόχρηστος πυρήνας

Ο επανασχεδιασμός των γραφείων του Τμήματος Διαχείρισης Περιουσίας μιας δυναμικής χρηματιστηριακής εταιρείας στην Αθήνα αποτέλεσε μια ευκαιρία για την αναβάθμιση της καθημερινής εμπειρίας των εργαζομένων, μέσα από τη βελτίωση των ποιοτικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών του εργασιακού τους περιβάλλοντος. Τα γραφεία καταλαμβάνουν το ισόγειο ενός εξαώροφου κτιρίου της δεκαετίας του 1990, όπου η υπάρχουσα συνθήκη αποτέλεσε τη βάση για μια σύγχρονη επανερμηνεία του χώρου.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Βασική επιδίωξη της μελέτης ήταν η δημιουργία επαρκών θέσεων εργασίας για μια διαρκώς επεκτεινόμενη ομάδα, καθώς και η κάλυψη αναγκών άνεσης, ηχομόνωσης, συνεργασίας και ευελιξίας. Η πρόκληση εντοπίστηκε στον μεγάλο αριθμό χρηστών σε σχέση με τη διαθέσιμη επιφάνεια, σε συνδυασμό με το υβριδικό μοντέλο εργασίας.

Η χωρική οργάνωση βασίζεται σε έναν επιμήκη, κοινόχρηστο “πυρήνα”, που λειτουργεί ως βασικός άξονας κίνησης και δραστηριοτήτων. Ο πυρήνας αυτός ενσωματώνει θέσεις εργασίας, καθιστικό, αποθηκευτικούς χώρους και βοηθητικές λειτουργίες, ενώ περιμετρικά οργανώνονται οι πιο ιδιωτικοί χώροι: γραφεία διαφορετικής χωρητικότητας, γραφείο διεύθυνσης, χώρος συσκέψεων, καθώς και υποστηρικτικές χρήσεις όπως κουζινάκι και WC.

Παλέτα υλικών

Η άρση των αυστηρών ορίων επιτυγχάνεται μέσω γυάλινων διαχωριστικών, που ενισχύουν την οπτική συνέχεια και τη συνολική αντίληψη του χώρου ως ενιαίου περιβάλλοντος. Παράλληλα, η «απογύμνωση» του κελύφους, με την αφαίρεση των ψευδοροφών και την ανάδειξη του φέροντος οργανισμού και των εγκαταστάσεων, εισάγει μια αισθητική ειλικρίνειας και βιομηχανικής καθαρότητας.

Σε αντιδιαστολή με τα εμφανή δομικά στοιχεία –σκυρόδεμα, μέταλλο και δίκτυα–, η υλικότητα εμπλουτίζεται με θερμές και απτικές ποιότητες: δάπεδα βινυλικής ψάθας σε αποχρώσεις άμμου, επιφάνειες φυσικού καπλαμά καρυδιάς, υφάσματα με χρωματικές εντάσεις και ενσωματωμένες φυτεύσεις. Το αποτέλεσμα συγκροτεί μια ισορροπημένη σύνθεση μεταξύ τεχνικής αφαίρεσης και οικειότητας.

Μελέτη φωτισμού και ακουστικής

Ο σχεδιασμός του φωτισμού αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα, δεδομένης της ανομοιογενούς εισροής φυσικού φωτός στον ισόγειο χώρο. Μέσω συνδυασμού άμεσου και έμμεσου τεχνητού φωτισμού, κινητών σκιάστρων και ειδικών μεμβρανών στα ανοίγματα, επιτυγχάνεται η εξισορρόπηση της φωτεινότητας και ο έλεγχος των αντιθέσεων.

Ταυτόχρονα, η ακουστική άνεση διασφαλίζεται με την επιλογή ηχοαπορροφητικών υλικών, όπως διάτρητες επιφάνειες, υφασμάτινα σκίαστρα και ειδικά δάπεδα, που συμβάλλουν στη δημιουργία ενός ήρεμου και παραγωγικού περιβάλλοντος εργασίας.

Με οδηγό τις αρχές της καθαρότητας, της διαφάνειας και της ειλικρίνειας, το έργο διαμορφώνει έναν πολυεπίπεδο, ευέλικτο χώρο εργασίας που ενθαρρύνει τη συνεργασία, υποστηρίζει τη συγκέντρωση και ενισχύει την καθημερινή εμπειρία των χρηστών.

Εξωστρεφής γεωμετρία

Απλές γραμμικές γεωμετρίες, καθαρότητα μορφής, φωτεινότητα και αίσθηση φρεσκάδας συνδυάζονται με λειτουργικότητα και ζεστασιά, διαμορφώνοντας τον σχεδιασμό του “Pick Up” all day coffee & brunch. Μέσα από μια εξωστρεφή χωρική προσέγγιση, η πρόταση αναδεικνύει τη σχέση εσωτερικού και εξωτερικού, ενεργοποιώντας έναν ουσιαστικό διάλογο με τον δρόμο και το άμεσο αστικό περιβάλλον. Μέσω μιας περιορισμένης παλέτας οικονομικών υλικών – όπως το τουβλάκι τερακότας, το λευκό γυαλιστερό κεραμικό πλακάκι, η πατητή τσιμεντοκονία και το κόντρα πλακέ σημύδας – ο χώρος διατυπώνει μια διαχρονική αισθητική μέσα από ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό πρίσμα.

Χωρική Οργάνωση

Η σύνθεση οργανώνεται σε δύο βασικές ζώνες: το ανοιχτό μπαρ προετοιμασίας καφέ και γευμάτων και τον χώρο των τραπεζοκαθισμάτων. Η σαφής αυτή λειτουργική διάκριση ενισχύει τη χρηστικότητα, διατηρώντας παράλληλα τη χωρική συνέχεια. Ο γραμμικός κτιστός καναπές από τερακότα, οι σταθερές κατασκευές με επένδυση κεραμικού πλακιδίου και μια custom-made σύνθεση από επαναχρησιμοποιημένα «σπασμένα» πλακάκια συνθέτουν ένα συνεκτικό και ευέλικτο εσωτερικό περιβάλλον. Η διάταξη δίνει έμφαση τόσο στην αποδοτικότητα όσο και στην άνεση, ενισχύοντας τον κοινωνικό χαρακτήρα του χώρου.

Παλέτα υλικών

Οι εσωτερικές επιφάνειες σε λευκή απόχρωση λειτουργούν ως ουδέτερο φόντο, επιτρέποντας στην υλικότητα της τερακότας και στη στιλπνότητα των κεραμικών πλακιδίων να αναδειχθούν ως κυρίαρχα στοιχεία της σύνθεσης. Το δάπεδο από πατητή τσιμεντοκονία, σε απόχρωση σκυροδέματος, προσδίδει μια αίσθηση υλικής πυκνότητας και συνέχειας, ενοποιώντας τον εσωτερικό χώρο. Η παρουσία φυτεύσεων ενισχύει τη φρεσκάδα, ενδυναμώνοντας τον διάλογο μέσα–έξω και εξισορροπώντας τη μεταλλική και ορυκτή παλέτα.

Εταιρική ταυτότητα

Η σχεδιαστική λογική επεκτείνεται στον εξωτερικό χώρο, όπου η πρόσοψη λειτουργεί ως ενεργό στοιχείο της ταυτότητας του έργου. Μια custom-made κυκλική επιγραφή, κατασκευασμένη από τερακότα και λευκό κεραμικό πλακάκι, αποτελεί το κεντρικό οπτικό σημείο αναφοράς, εντάσσοντας το κατάστημα στον αστικό ιστό. Η χειρονομία αυτή ενοποιεί τη συνολική υλικότητα της πρότασης και ενισχύει την παρουσία της στον δημόσιο χώρο, ολοκληρώνοντας μια συνεκτική αρχιτεκτονική αφήγηση που γεφυρώνει την εσωτερική ατμόσφαιρα με τη δημόσια εικόνα.

Χωρικός διαμεσολαβητής

Εντός των υψηλών περιμετρικών τοίχων ενός ανενεργού εργοστασίου, το έργο αναπτύσσεται ως μια προσεκτικά ενορχηστρωμένη επέμβαση που επανακαθορίζει τη σχέση μεταξύ κατοίκησης, βιομηχανικής μνήμης και τοπίου. Αντί της κατεδάφισης του υφιστάμενου κελύφους, η πρόταση διατηρεί τη λιθοδομή, μετατρέποντας τους περιορισμούς σε χωρικές δυνατότητες. Πίσω από μια διακριτική είσοδο, η κατοικία αποκαλύπτεται σταδιακά, οργανωμένη γύρω από έναν κεντρικό υπαίθριο κήπο που λειτουργεί ως πυρήνας της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

Στρατηγική ανακαίνισης

Με πρόσωπο σε μια δημόσια πλατεία στο Lendinara, το έργο διατηρεί ένα συγκρατημένο, σχεδόν αδιαπέραστο εξωτερικό. Ένας ψηλός τοίχος, με ακανόνιστο περίγραμμα, ανακαλεί τη διαστρωμάτωση της βιομηχανικής ιστορίας της περιοχής. Το μοναδικό εμφανές άνοιγμα – μια μικρή μεταλλική θύρα – αποκρύπτει τη χωρική πολυπλοκότητα που αναπτύσσεται στο εσωτερικό. Με την είσοδο, η αντίληψη μεταβάλλεται ριζικά, αποκαλύπτοντας έναν καταπράσινο, περιμετρικά οριοθετημένο κήπο με υψηλούς τοίχους και αναρριχώμενη βλάστηση.

Ενταγμένο σε ένα περιβάλλον όπου τα ίχνη της βιομηχανικής δραστηριότητας συνυπάρχουν με τον οικιστικό ιστό και τους ελεύθερους χώρους πρασίνου, το έργο συνομιλεί άμεσα με το περιβάλλον του. Η εγγύτητα με το δημόσιο πάρκο και τον ιστορικό κήπο της Ca’ Dolfin-Marchiori καθορίζει τη σχεδιαστική προσέγγιση, εισάγοντας το τοπίο ως ουσιώδες στοιχείο της εμπειρίας κατοίκησης.

Σχεδιασμός τοπίου

Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται ο κήπος, αντιληπτός ως ένας υπαίθριος χώρος-δωμάτιο που οργανώνει το σύνολο του οικιακού προγράμματος. Προκύπτει από τη μερική αποξήλωση της στέγης του εργοστασίου και την επανατοποθέτηση του νέου όγκου, εισάγοντας φως, αέρα και οπτική συνέχεια σε ένα κατά τα άλλα εσωστρεφές κέλυφος.

Η κατοικία αναπτύσσεται ως ένας συμπαγής, διώροφος όγκος ενταγμένος εντός των διατηρημένων περιμετρικών τοίχων. Η χωρική του οργάνωση εγκαθιδρύει έναν συνεχή διάλογο με τον κήπο, με κυρίαρχο στοιχείο τον διπλού ύψους χώρο διημέρευσης που ανοίγεται πλήρως προς αυτόν μέσω μιας εκτεταμένης όψης από υαλοστάσια. Πλαισιωμένη από ξύλινη δικτυωτή κατασκευή, η διαφανής αυτή επιφάνεια λειτουργεί ως φίλτρο μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού, ενισχύοντας τον κατακόρυφο ρυθμό της σύνθεσης και επεκτεινόμενη στη γεωμετρία της στέγης.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το έργο συγκροτείται μέσα από μια συνειδητή ισορροπία ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την εσωστρέφεια, την αποκάλυψη και την απόκρυψη. Από τον δρόμο, η κατοικία παραμένει πλήρως αθέατη, ενώ στο εσωτερικό της ξεδιπλώνεται μέσω επιλεγμένων οπτικών φυγών προς το πράσινο. Η ακολουθία αυτή των χωρικών μεταβάσεων συγκροτεί μια ελεγχόμενη αλλά δυναμική εμπειρία κίνησης και αντίληψης.

Σε επίπεδο υλικότητας και κατασκευής, η επέμβαση συνδυάζει ξύλο, χάλυβα και γυαλί εντός του υφιστάμενου λιθόκτιστου κελύφους. Η νέα κατασκευή αντηχεί το βιομηχανικό αποτύπωμα του παρελθόντος, εισάγοντας παράλληλα ένα εκλεπτυσμένο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο που δίνει έμφαση στη διαφάνεια, την ελαφρότητα και τη χωρική συνέχεια.

Καθοδηγούμενος από την αντίληψη του τοπίου ως αρχιτεκτονικού εργαλείου, ο σχεδιασμός υπερβαίνει τις νοσταλγικές αναφορές στη βιομηχανική κληρονομιά. Αντιθέτως, επανατοποθετεί τον κήπο ως θεμελιώδη συνθήκη της σύγχρονης κατοίκησης – όχι ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως ουσιαστικό χωρικό και περιβαλλοντικό μηχανισμό που συγκροτεί την ταυτότητα της κατοικίας.

Ροή και ηρεμία

Στο Hudayriyat Island του Abu Dhabi, ανάμεσα στην έρημο και τη θάλασσα, το Ilios Beach Club και το Nalu Surf Club επαναπροσδιορίζουν την εμπειρία του surf και της φιλοξενίας. Οι δύο πολυτελείς χώροι τοποθετούνται στον πυρήνα του Surf Abu Dhabi, της μεγαλύτερης και πιο προηγμένης τεχνητής εγκατάστασης κυμάτων παγκοσμίως.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Αφετηρία της συνθετικής ιδέας αποτέλεσε η δυναμική εμπειρία της στιγμής κατά την οποία ο surfer συναντά το κύμα – τη βύθιση, την αντίσταση, τη ροή και τελικά την επιστροφή στην ηρεμία. Αυτή η διαδοχή έντασης και εκτόνωσης μεταφράστηκε σε μια αρχιτεκτονική αφήγηση, όπου ο ρυθμός, η παύση και η κίνηση οργανώνουν τη μετάβαση ανάμεσα στους δύο χώρους και καθοδηγούν την εμπειρία του επισκέπτη.

Λειτουργική οργάνωση

Το Ilios Beach Club αποτυπώνει την αρμονία και την κομψότητα της surf κουλτούρας. Το ισόγειο επίπεδο ανοίγεται οπτικά προς το τοπίο, ενώ το lounge του πρώτου ορόφου λειτουργεί ως σημείο παύσης με πανοραμική θέα προς το περιβάλλον. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ο φωτισμός και η ατμόσφαιρα μεταβάλλονται σταδιακά, διαμορφώνοντας μια μετάβαση από το φως της ημέρας σε ένα πιο θεατρικό νυχτερινό σκηνικό.

Αντίστοιχα, το Nalu Surf Club ενσαρκώνει τον ζωντανό και ανεπιτήδευτο παλμό του surf lifestyle. Θερμοί τόνοι και υφές που θυμίζουν άμμο, αλάτι και φθαρμένο ξύλο συγκροτούν ένα πιο γήινο περιβάλλον. Το ισόγειο επίπεδο παραμένει ενεργό και ζωντανό καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ενώ στον πρώτο όροφο το VIP lounge προσφέρει μια πιο ιδιωτική και εσωστρεφή εμπειρία.

Κεντρικό στοιχείο της σύνθεσης αποτελεί το εντυπωσιακό wave pool, μήκους 65 μέτρων και πλάτους 14 μέτρων, το οποίο καθορίζει την κλίμακα, τον ρυθμό και την ένταση της αρχιτεκτονικής οργάνωσης. Οι καμπύλες των κυμάτων μεταφράζονται σε κυματοειδείς οροφές, ρευστές γραμμές, πολλαπλά επίπεδα και αξονικές πορείες που διαμορφώνουν την κίνηση σε ολόκληρο το συγκρότημα.

Υλικά & φωτισμός

Η επιλογή των υλικών ενισχύει την ίδια αίσθηση ροής και συνέχειας. Τραβερτίνο, ξυλεία δρυός, teak και iroko, ραβδωτό γυαλί, γλυπτικές λεπτομέρειες και επενδύσεις από φυσικές ίνες συνθέτουν ένα θερμό και απτικό περιβάλλον.

Ο φυσικός φωτισμός και ο διαμπερής αερισμός μεγιστοποιούνται, ενισχύοντας τη σύνδεση του χώρου με τον άνεμο και τον ήλιο – στοιχεία άρρηκτα συνδεδεμένα με την εμπειρία του surf. Παράλληλα, ένα πολυεπίπεδο σύστημα τεχνητού φωτισμού υπογραμμίζει τις καμπύλες και τις γεωμετρίες του χώρου, αναδεικνύοντας την αρχιτεκτονική μορφή κατά τις βραδινές ώρες.

Μέσα από τα Ilios και Nalu διαμορφώνεται ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό σύνολο που ισορροπεί ανάμεσα στη ροή και την ηρεμία. Το αποτέλεσμα είναι μια πολυαισθητηριακή εμπειρία φιλοξενίας βασισμένη στον ρυθμό, την ισορροπία και την αυθεντικότητα της surf κουλτούρας.

Χωρική σκηνογραφία

Στόχος του έργου αποτελεί την πλήρη μετατροπή μιας κατοικίας που είχε σχεδιαστεί στις αρχές της δεκαετίας του 1980 από τον αρχιτέκτονα Ν. Βαλσαμάκη. Το κτίριο, στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης, φιλοξενεί πλέον τη Siskou Derma Clinic, ένα σύγχρονο δερματολογικό κέντρο που επιχειρεί να αναδιαμορφώσει την τυπολογία του ιατρικού χώρου στην Ελλάδα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον οικείο και εκλεπτυσμένο, μακριά από τα στερεότυπα του συμβατικού ιατρείου.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχική κατοικία αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του μοντέρνου κινήματος στην πόλη, με καθαρές γεωμετρικές συνθέσεις, ισορροπημένους όγκους και λευκό επίχρισμα που αναδεικνύει την πλαστικότητα της μορφής. Η επέμβαση επιδίωξε να διατηρήσει την αρχιτεκτονική ταυτότητα του αρχικού σχεδιασμού, ενσωματώνοντας νέες παρεμβάσεις που εξασφαλίζουν λειτουργική αναβάθμιση και χωρική συνοχή.

Η σχεδιαστική στρατηγική εστίασε στην επαναδιατύπωση της εμπειρίας ενός ιατρικού περιβάλλοντος, αντλώντας αναφορές από τη σύγχρονη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική κλινικών. Μέσα από λεπτές επεμβάσεις και προσεκτική διαχείριση των υλικών και των αναλογιών, το έργο επιτυγχάνει να ισορροπήσει ανάμεσα στον σεβασμό προς το υπάρχον κτίσμα και την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου λειτουργικού προγράμματος.

Οργάνωση & υλικά

Το εσωτερικό περιβάλλον οργανώνεται γύρω από την ιδέα της οικείας άνεσης, δημιουργώντας χώρους που μεταδίδουν ηρεμία και εμπιστοσύνη στους επισκέπτες. Η αισθητική του χώρου αντλεί στοιχεία από τον εκλεπτυσμένο μοντερνισμό και την παράδοση του mid-century design, με υλικά και αντικείμενα που λειτουργούν ως βασικοί φορείς της ατμόσφαιρας.

Οι δρύινες επενδύσεις τοίχων, οι βελούδινες πολυθρόνες και τα επιλεγμένα φωτιστικά σώματα συγκροτούν μια παλέτα υλικών και υφών που αποπνέει διακριτική πολυτέλεια. Η σύνθεση παραμένει αυστηρά μινιμαλιστική, επιτρέποντας στα υλικά να αναδεικνύονται μέσα από την υφή και τη φυσική τους παρουσία, χωρίς περιττές μορφολογικές χειρονομίες. Κάθε αντικείμενο τοποθετείται με προσοχή μέσα στον χώρο, συμβάλλοντας σε μια συνολική εμπειρία καθαρών γραμμών και ισορροπημένης αισθητικής.

Μελέτη φωτισμού

Η σκηνογραφία του εσωτερικού χώρου οργανώνεται μέσα από εναλλαγές φωτός, υφών και οπτικών εστιάσεων που καθοδηγούν την κίνηση του επισκέπτη. Ο φωτισμός λειτουργεί ως βασικό εργαλείο διαμόρφωσης της ατμόσφαιρας.

Η μελέτη φωτισμού ενισχύει την αίσθηση ιδιωτικότητας και άνεσης, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τις αρχιτεκτονικές επιφάνειες και τις λεπτομέρειες του εσωτερικού σχεδιασμού. Μέσα από διακριτικές φωτιστικές παρεμβάσεις δημιουργείται μια ισορροπία μεταξύ λειτουργικότητας και αισθητικής εμπειρίας.

Την τελική εικόνα του χώρου συμπληρώνει η παρουσία επιλεγμένων έργων τέχνης που εντάσσονται οργανικά στο αρχιτεκτονικό αφήγημα του έργου.

Βιομηχανική αισθητική

Στο κέντρο της πόλης του Βόλου, ένα κατάστημα specialty coffee με έντονο αστικό χαρακτήρα συστήνεται στο κοινό μέσα από την ευδιάκριτη σχεδιαστική ταυτότητά του. Η κεντρική ιδέα βασίζεται στη δημιουργία ενός χώρου λιτού και φρέσκου με διακριτικά βιομηχανικά στοιχεία που αποπνέει ενέργεια και έντονη πρωινή διάθεση.

Χωρική οργάνωση

Σε ένα μικρό χώρο 35m2 που περιλαμβάνει χωρικές ενότητες όπως bar, χώρο παραγωγής, διάδρομο πελατών, χώρο καθιστικού καθώς και βοηθητικούς χώρους αποθήκης και WC, μεγάλη έμφαση δίνεται στη διαμόρφωση μιας λειτουργικής και εργονομικής κάτοψης.

Στο εσωτερικό, το κεντρικά τοποθετημένο bar λειτουργεί τόσο σαν το κυρίαρχο λειτουργικό στοιχείο παραγωγής όσο και το σημείο καθημερινής συνάντησης. Πίσω από αυτό συγκροτούνται συνθέσεις από μεταλλικές κατασκευές ραφιών σε μορφή κανάβου αναδεικνύοντας το εσωτερικό ύψος του χώρου ενώ κρεμαστά κυκλικά μεταλλικά στοιχεία προσδίδουν έναν επιπλέον βιομηχανικό χαρακτήρα.

Σχεδιασμός όψης

Ο εξωστρεφής χαρακτήρας του χώρου καθορίζεται σημαντικά από τη σχεδιαστική προσέγγιση των όψεων. Οι λεπτεπίλεπτοι λευκοί μεταλλικοί σκελετοί ανοίγουν το εσωτερικό προς το αστικό περιβάλλον, μετατρέποντας τη διαδικασία παρασκευής του καφέ σε καθημερινή αστική εμπειρία. Επιπλέον οι χειροποίητες πόρτες από ξύλο πεύκου προσθέτουν ένα χαρακτηριστικό τόνο οικειότητας και ήπιας αντίθεσης στο λευκό σύνολο.

Υλικά, φωτισμός & κατασκευές

Τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά, οι λευκές επιφάνειες κυριαρχούν ενώ χαρακτηριστικά μεταλλικά στοιχεία έντονου κίτρινου χρώματος προσδίδουν μια pop διάθεση. Ανάμεσα τους, η χρήση δρύινων υφών έρχεται να προσδώσει μια αίσθηση ηρεμίας και ισορροπίας. Την παλέτα υλικών συμπληρώνει η στοχευμένη χρήση λευκών τετράγωνων πλακιδίων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις λεπτομέρειες της κατασκευής. Από τα laser cut πόμολα των εισόδων μέχρι τα στρόγγυλα παρτέρια, καθώς και τις ρευστές διακοσμητικές μορφές, όλα αποτελούν προϊόν σχεδιασμού με στόχο την διαμόρφωση μιας ενιαίας και συναφούς ταυτότητας.

Σημαντικό ρόλο τέλος παίζει και ο τεχνητός φωτισμός που ακολουθεί μια εργαστηριακή προσέγγιση τόσο με τη χρήση κρεμαστών γραμμικών φωτισμών στο bar όσο και επιγραφών τύπου ΝΕΟΝ και light-box, ολοκληρώνοντας τον αστικό χαρακτήρα του έργου.

Στοχευμένες παρεμβάσεις

Athena Residence is the renovation of a 1960s apartment in central Athens, conceived as a small-scale hospitality project within the dense urban fabric of Kolonaki.

Το Athena Residence αποτελεί την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος της δεκαετίας του 1960 στο κέντρο της Αθήνας, σχεδιασμένου ως ένα εγχείρημα μικρής κλίμακας φιλοξενίας, ενταγμένο στον συμπαγή αστικό ιστό του Κολωνακίου.

Στρατηγική Επανάχρησης

Το έργο ανταποκρίνεται στη μεταβαλλόμενη πραγματικότητα της σύγχρονης Αθήνας, όπου οι οικιακοί εσωτερικοί χώροι καλούνται ολοένα και περισσότερο να υποστηρίξουν υβριδικούς τρόπους κατοίκησης – την καθημερινή ζωή παράλληλα με τη βραχυχρόνια διαμονή. Εργαζόμενο εντός των περιορισμών ενός υφιστάμενου κελύφους και ενός αυστηρά καθορισμένου προϋπολογισμού, το έργο υιοθετεί μια στρατηγική ήπιων αλλά ουσιαστικών παρεμβάσεων. Αντί να επιδιώκει έναν μορφολογικό μετασχηματισμό, ο σχεδιασμός δίνει προτεραιότητα στην επανάχρηση, στη χωρική καθαρότητα και στη μακροχρόνια απόδοση.

Το αρχικό ξύλινο δάπεδο διατηρήθηκε και αποκαταστάθηκε προσεκτικά. Νέα, ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία ξυλουργικών κατασκευών σε ξύλο και ορείχαλκο οργανώνουν την κουζίνα, τους αποθηκευτικούς χώρους και τις ντουλάπες ως σταθερά αρχιτεκτονικά στοιχεία και όχι ως αυτόνομα έπιπλα, ενισχύοντας την αίσθηση συνοχής και μονιμότητας. Διακριτικές αναδιατάξεις της κάτοψης βελτιώνουν τη ροή, τη διείσδυση του φυσικού φωτός και τη χωρική ευελιξία, επιτρέποντας στο διαμέρισμα να προσαρμόζεται σε μεταβαλλόμενα πρότυπα χρήσης χωρίς να αλλοιώνει τη δομική του λογική.

Προσέγγιση Βιωσιμότητας

Η ενεργειακή απόδοση αποτέλεσε κεντρικό άξονα της βιώσιμης στρατηγικής του έργου. Σε μια πόλη όπου σημαντικό μέρος του οικιστικού αποθέματος παραμένει ενεργειακά ανεπαρκές, η ανακαίνιση εστίασε στη δραστική μείωση των λειτουργικών ενεργειακών αναγκών, αντί σε επιφανειακές αναβαθμίσεις. Υαλοστάσια υψηλής ενεργειακής απόδοσης, φωτισμός χαμηλής κατανάλωσης, πρόβλεψη για φωτοβολταϊκά συστήματα και η αντικατάσταση της κεντρικής θέρμανσης φυσικού αερίου με αντλία θερμότητας αέρα-νερού οδήγησαν σε μείωση άνω του 65% στην κατανάλωση λειτουργικής ενέργειας. Η ενεργειακή κατηγορία του διαμερίσματος αναβαθμίστηκε από Ζ σε Β+, σηματοδοτώντας μια ουσιαστική περιβαλλοντική βελτίωση εντός του υφιστάμενου κελύφους.

Σχεδιαστική Φιλοσοφία

Το Athena Residence αντανακλά μια ευρύτερη αρχιτεκτονική στάση που αναδύεται στην Αθήνα, η οποία αποδίδει αξία στη συνέχεια, την ευθύνη και την προσεκτική διαχείριση του υφιστάμενου δομημένου περιβάλλοντος. Αντί να επιδιώκει εντυπωσιασμό, το έργο αναδεικνύει πώς στοχευμένες και ακριβείς παρεμβάσεις μπορούν να ενισχύσουν την άνεση, την περιβαλλοντική απόδοση και τη διάρκεια ζωής ενός χώρου. Με αυτόν τον τρόπο, προτείνει ένα εναλλακτικό μοντέλο μικρής κλίμακας φιλοξενίας: ένα μοντέλο ενσωματωμένο στην καθημερινότητα της πόλης, με σεβασμό στη υλικότητα και τη μνήμη του τόπου, και προσανατολισμό στη διαχρονική ανθεκτικότητα.

Προκατασκευασμένα στοιχεία

Το έργο αποτελεί ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα σύγχρονης κατοικίας, όπου το κτίριο αντιμετωπίζεται ως οργανικό μέρος του τοπίου, ενώ παράλληλα προωθούνται βιώσιμες κατασκευαστικές πρακτικές και μοντέλα κατοίκησης με σαφή προσανατολισμό στο μέλλον.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η κατοικία αναπτύχθηκε σε στενή συνεργασία με τους ιδιοκτήτες και παρουσιάστηκε στο πλαίσιο ενός ευρέως αναγνωρισμένου τηλεοπτικού προγράμματος αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού, σηματοδοτώντας ένα ουσιαστικό βήμα για την ευρύτερη αποδοχή της προκατασκευασμένης κατοικίας στο σύγχρονο αρχιτεκτονικό τοπίο. Η σχεδιαστική και κατασκευαστική διαδικασία βασίστηκε στη σαφήνεια και την προβλεψιμότητα, με την εκτός εργοταξίου κατασκευή να εξασφαλίζει αυστηρό έλεγχο κόστους, υψηλή ακρίβεια και συνέπεια μεταξύ αρχικής σύλληψης και τελικής υλοποίησης. Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει ένα σύγχρονο πρότυπο αυτοστεγαστικής κατοικίας, όπου η αποδοτικότητα, η ποιότητα και η οικονομική ασφάλεια λειτουργούν συμπληρωματικά.

Χωρική οργάνωση

Σε ιδιωτικό αγροτικό οικόπεδο, η ισόγεια κατοικία οργανώνεται με γνώμονα τη διαχρονική προσαρμοστικότητα και τη σύγχρονη οικογενειακή διαβίωση. Το λειτουργικό πρόγραμμα αναπτύσσεται σε τέσσερα υπνοδωμάτια, ευρύχωρους ενιαίους χώρους καθιστικού, τραπεζαρίας και κουζίνας, καθώς και σε πιο ιδιωτικές ζώνες, όπως χώρος χαλάρωσης, γραφείο και βοηθητικοί χώροι. Οι συμπληρωματικές χρήσεις στεγάζονται σε ανεξάρτητα βοηθητικά κτίσματα – γκαράζ, γυμναστήριο και εργαστήριο – τα οποία οργανώνονται περιμετρικά διαμορφωμένων κήπων. Η διακριτική περιστροφή της κάτοψης διαμορφώνει διαφορετικούς προσανατολισμούς, ελεγχόμενες οπτικές φυγές και προστατευμένους υπαίθριους χώρους.

Υλικά & κατασκευή

Το κτιριακό κέλυφος επενδύεται με μαύρη καμένη ξυλεία προέλευσης Ηνωμένου Βασιλείου, επιτρέποντας στο κτίριο να ενσωματώνεται οπτικά στο φυσικό του περιβάλλον. Η επιλογή αυτή συνδυάζει τη μορφολογική διακριτικότητα με μια σύγχρονη αρχιτεκτονική έκφραση, ενισχύοντας τον διάλογο μεταξύ αρχιτεκτονικής και τοπίου.

Η κατοικία υλοποιήθηκε ως σύνολο πέντε προκατασκευασμένων ογκομετρικών μονάδων, οι οποίες συναρμολογήθηκαν επί τόπου μέσα σε μία ημέρα. Η στρατηγική της προκατασκευής συνέβαλε καθοριστικά στην επίτευξη υψηλής κατασκευαστικής ακρίβειας, στον περιορισμό της όχλησης στο περιβάλλον και στη μείωση του ενσωματωμένου άνθρακα. Παράλληλα, η χρήση ξυλείας, η ενσωμάτωση φωτοβολταϊκών συστημάτων και η ελαφριά δομική συναρμολόγηση ενισχύουν τη συνολική περιβαλλοντική απόδοση του έργου, επιβεβαιώνοντας τον βιώσιμο χαρακτήρα του.

Οπτική διαπερατότητα

Ένα κομμωτήριο μικρής κλίμακας, συνολικής επιφάνειας μόλις 28m2, έχει μετασχηματιστεί σε μια ολοκληρωμένη χωρική εμπειρία που χαρακτηρίζεται από καθαρότητα, ζεστασιά και απολύτως στοχευμένες επιλογές υλικών. Το έργο, στον εμπορικό πυρήνα της Μελισσίων, διερευνά τον τρόπο με τον οποίο το φως, το χρώμα και η δομή μπορούν να συνδυαστούν αρμονικά, αναβαθμίζοντας ένα περιορισμένο πρόγραμμα σε έναν εκφραστικό και αξέχαστο εσωτερικό χώρο.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η σχεδιαστική προσέγγιση βασίζεται στην ακρίβεια και την οπτική διαπερατότητα. Ραβδωτό γυαλί και υαλότουβλα, τοποθετημένα τόσο στην όψη όσο και στα εσωτερικά διαχωριστικά, χρησιμοποιούνται για να φιλτράρουν διακριτικά το φυσικό φως, δημιουργώντας ένα ήπια φωτισμένο περιβάλλον που υπερβαίνει οπτικά τα πραγματικά του όρια. Η ελεγχόμενη αυτή διαφάνεια ενισχύει το βάθος και την ατμόσφαιρα του χώρου, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα την απαιτούμενη ιδιωτικότητα.

Η όψη διαμορφώνεται ως μια έντονη σύνθεση από κόκκινο μεταλλικό πλαίσιο, καμπύλες γραμμές και ημιδιαφανή υαλότουβλα, προσδίδοντας στον χώρο μια σαφή και αναγνωρίσιμη ταυτότητα. Ένα περιστρεφόμενο άνοιγμα καθιστά το κατώφλι ρευστό και φιλόξενο, ενώ το ενσωματωμένο εξωτερικό καθιστικό επεκτείνει την εμπειρία του εσωτερικού προς τον δρόμο, ενισχύοντας τη σχέση του κομμωτηρίου με τον αστικό του περίγυρο και προσφέροντας έναν χώρο στάσης και αναμονής.

Λειτουργική οργάνωση

Η διάταξη του χώρου χαρακτηρίζεται από σαφήνεια και λειτουργικότητα. Ο κύριος τοίχος φιλοξενεί μια σειρά από καθρέφτες πλήρους ύψους και μαύρες καρέκλες εργασίας, τοποθετημένες έτσι ώστε να μεγιστοποιείται η αντανάκλαση του φωτός και να διατηρείται η ανεμπόδιστη κίνηση. Οι αποθηκευτικοί χώροι ενσωματώνονται διακριτικά μέσω ψηλών ντουλαπιών και ραφιών προϊόντων, διατηρώντας το περιβάλλον καθαρό και οργανωμένο. Σε όλο το εσωτερικό, κόκκινες λεπτομέρειες λειτουργούν ως στοχευμένα σημεία έμφασης – από τον εξοπλισμό έως τον θερμό φωτισμό του βοηθητικού χώρου – επαναφέροντας τη χρωματική γλώσσα της όψης και προσδίδοντας ζωντάνια στο ουδέτερο εσωτερικό σκηνικό.

Παλέτα υλικών

Η παλέτα των υλικών στο εσωτερικό ενισχύει μια αίσθηση διακριτικής αυτοπεποίθησης και ηρεμίας. Οι επιφάνειες αποδίδονται σε απαλούς γκρι τόνους, συνθέτοντας ένα συνεκτικό και ήρεμο υπόβαθρο. Η εμφανής οροφή από σκυρόδεμα εισάγει μια αδρή, απτική ποιότητα που έρχεται σε αντίθεση με τη λεία υφή των τοίχων και των καθρεφτών, γειώνοντας τον χώρο και αναδεικνύοντας την κατακόρυφη διάστασή του. Το λιτό αυτό περιβάλλον έχει σχεδιαστεί ώστε να υποστηρίζει, και όχι να επισκιάζει, τον καθημερινό ρυθμό λειτουργίας του κομμωτηρίου.

Μέσα από την προσεκτική ενορχήστρωση υλικών, δομικών στοιχείων και φωτός, διαμορφώνεται ένας χώρος όπου κάθε επιμέρους στοιχείο βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με τα υπόλοιπα. Ο μινιμαλισμός ισορροπεί με τον χαρακτήρα, η ακρίβεια με τη ζεστασιά και η λειτουργικότητα με την ατμόσφαιρα, συνθέτοντας ένα εσωτερικό που αποδεικνύει πως ακόμη και οι πιο μικρές κλίμακες μπορούν να αποκτήσουν βάθος, ταυτότητα και αίσθηση ήρεμης εκλέπτυνσης.

Παιγνιώδης φωτισμός

Το έργο αφορούσε την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος 70 τ.μ. στον δεύτερο όροφο, κοντά στον Λυκαβηττό. Ο σχεδιασμός βασίστηκε σε μια ανοιχτή κάτοψη, επιτρέποντας στο φυσικό φως να διαχέεται σε βάθος στο εσωτερικό. Για την οργάνωση του ενιαίου χώρου, δόθηκε έμφαση στις μεταβατικές ζώνες μέσω της χρήσης έντονων χρωμάτων και υφών. Η κουζίνα αντιμετωπίστηκε ως ένα ενσωματωμένο έπιπλο, ενώ μεταλλικά διαχωριστικά και πόρτες σχεδιάστηκαν ώστε να εξυπηρετούν διαφορετικά σενάρια καθημερινής χρήσης. Τα χαρακτηριστικά στοιχεία της δεκαετίας του ’70 διατηρήθηκαν και συνδυάστηκαν με πιο ζωντανά και βιομηχανικά στοιχεία, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο κολάζ υλικών.

Στρατηγική ανακαίνισης

Η βασική παρέμβαση ήταν η μεταφορά της κουζίνας, με στόχο τη βέλτιστη χωρική οργάνωση του διαμερίσματος. Στην αρχική της θέση, η κουζίνα παρεμπόδιζε την είσοδο, δεν είχε οπτική και λειτουργική σύνδεση με τους υπόλοιπους χώρους και παρουσίαζε έλλειψη φυσικού φωτισμού και περιορισμένο μέγεθος. Η νέα της θέση επέτρεψε τη δημιουργία ενός επιμήκους διαδρόμου εισόδου και ενός ευρύχωρου, πολυλειτουργικού αποθηκευτικού στοιχείου που ενσωματώνει πάγκο εισόδου, ντουλάπα, πλυντήριο και γενικούς αποθηκευτικούς χώρους. Η κουζίνα σχεδιάστηκε ως λειτουργικό αντικείμενο και όχι ως ξεχωριστός χώρος – ενταγμένη στην ανοιχτή κάτοψη και διακριτικά προσαρμοσμένη στις ανάγκες της καθημερινότητας. Συνδέεται άμεσα με την τραπεζαρία και τοποθετείται απέναντι από την μπαλκονόπορτα, ώστε να αξιοποιείται καλύτερα το φυσικό φως.

Λειτουργική διάταξη

Το διαμέρισμα οργανώνεται σε τρεις διακριτές ζώνες. Η πρώτη ζώνη, που περιλαμβάνει τους μεταβατικούς χώρους όπως ο διάδρομος και οι αποθηκευτικοί χώροι, λειτουργεί ως ένα χρωματικό πλαίσιο για τους πιο ήπιους και λιτούς κύριους χώρους. Μια καθοριστική παρέμβαση αποτέλεσε η καθαίρεση του τοίχου μεταξύ υπνοδωματίου και καθιστικού, αποκαλύπτοντας τα φέροντα στοιχεία του κτιρίου, όπως την κεντρική κολόνα και τις δοκούς. Στη θέση του αρχικού διαχωριστικού, τοποθετήθηκε τετράφυλλη μεταλλική πόρτα με ραβδωτό γυαλί, ως αναφορά στα παραδοσιακά ξύλινα συρόμενα χωρίσματα με υαλοπίνακες που συναντώνται σε αθηναϊκά διαμερίσματα. Το ραβδωτό γυαλί ενισχύει την αισθητική της δεκαετίας του ’70, επιτρέποντας παράλληλα τη διάχυση του φωτός στον χώρο και προσφέροντας ιδιωτικότητα όταν απαιτείται.

Παλέτα υλικών

Το αρχικό μωσαϊκό δάπεδο, το οποίο αποκαλύφθηκε αλλά είχε υποστεί εκτεταμένες φθορές από προηγούμενες παρεμβάσεις, αντικαταστάθηκε με ψηφίδες σε turquoise απόχρωση, ενισχύοντας την αντανάκλαση του φωτός στους ενδιάμεσους και πιο σκοτεινούς χώρους. Για τις ξυλουργικές κατασκευές επιλέχθηκε καπλαμάς σημύδας, με έντονα νερά και θερμή κιτρινωπή απόχρωση, ενώ το κατώφλι της εισόδου τονίζεται με μπορντό χρώμα.

Η δεύτερη ζώνη περιλαμβάνει τους κύριους χώρους διαβίωσης – καθιστικό, τραπεζαρία και υπνοδωμάτιο – όπου το υφιστάμενο δρύινο παρκέ επισκευάστηκε και διατηρήθηκε. Τα υπόλοιπα στοιχεία σχεδιάστηκαν ώστε να αναδεικνύουν τη θερμότητα του ξύλου μέσω αντιθέσεων, με τη χρήση βιομηχανικών υλικών όπως εμφανές σκυρόδεμα, μεταλλικά στοιχεία (συρόμενες πόρτες και ράφια), γυαλί και χρωματιστές λεπτομέρειες σε φωτιστικά και πόμολα.

Η τρίτη ζώνη, που περιλαμβάνει την κουζίνα και το λουτρό, χαρακτηρίζεται από τη χρήση μαρμάρου Διονύσου ως κυρίαρχου υλικού, σε αναφορά στα υλικά που προϋπήρχαν στο διαμέρισμα. Στην κουζίνα, το μάρμαρο εφαρμόστηκε στον πάγκο και την πλάτη, δημιουργώντας έντονες αντανακλάσεις που έρχονται σε αντίθεση με τα ματ, λευκά λακαριστά ντουλάπια. Στο λουτρό, επιλέχθηκαν μαρμάρινες πλάκες διαστάσεων 40×40 εκ., προσδίδοντας μια πιο παιχνιδιάρικη εκδοχή σε αυτό το διαχρονικό υλικό.

Καθημερινή διαβίωση

Η συνολική προσέγγιση αποπνέει μια σύγχρονη κατοικία υψηλής αισθητικής, όπου η άνεση, η λειτουργικότητα και η υλικότητα συνυπάρχουν, προσφέροντας έναν χώρο καθημερινής διαβίωσης με χαρακτήρα, ηρεμία και διαχρονική αξία.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το διαμέρισμα βρίσκεται στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, επί της οδού Παλαιών Πατρών Γερμανού. Η νέα κάτοψη έχει μελετηθεί σε ζώνες, σύμφωνα με την καθημερινότητα της οικογένειας. Ένας μεγάλος κοινός χώρος με πρόσβαση στα δύο ανοίγματα της πρόσοψης περιλαμβάνει μεγάλη κουζίνα με πάσο και τραπεζαρία, και ένα άνετο καθιστικό. Το κρυφό μπαρ, και ένα μικρό γραφείο με αποθηκευτικούς χώρους συμμετρικά του για καθημερινή χρήση, ξεχωρίζουν για τον χαρακτήρα που προσδίδουν.

Έμφαση δόθηκε στους αποθηκευτικούς χώρους όπου μελετήθηκαν με προσοχή τόσο στην όψη τους όσο και στην εσωτερική τους διαμόρφωση για την μέγιστη εκμετάλλευση χώρου. Το κύριο υπνοδωμάτιο φιλοξενεί walk-in γκαρνταρόμπα, ένα ακόμη γραφείο και ιδιωτικό λουτρό. Δύο παιδικά δωμάτια και ένα μεγαλύτερο λουτρό ολοκληρώνουν την διαμόρφωση της κατοικίας.

Custom κατασκευές

Έχοντας ως αφετηρία τη μορφολογία του διαμερίσματος, σχεδιάστηκαν custom κατασκευές, έτσι ώστε να “ντυσουν” τα σημεία που το απαιτούσαν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το μεγάλο δοκάρι που διέκοπτε τον ενιαίο χώρο και επανασχεδιάστηκε ως δοκιδωτή πλάκα, ενσωματωμένη πλέον στη συνολική σύνθεση. Η επιλογή αποκλειστικά custom επίπλωσης παρείχε τη δυνατότητα πλήρους σχεδιαστικού ελέγχου κάθε στοιχείου, χωρίς περιορισμούς σε υλικά, διαστάσεις ή τυποποιημένες λύσεις, εξασφαλίζοντας συνοχή, λειτουργικότητα και ενιαία αισθητική ταυτότητα στον χώρο.

Υλικότητα και φωτισμός

Η έμφαση στο συνδυασμό ιδιαίτερων και ποικίλων υλικών αποτέλεσε το κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού, δίνοντας χαρακτήρα και ενδιαφέρον σε κάθε σημείο του διαμερίσματος, διατηρώντας ένα αρμονικό αποτέλεσμα. Η εναλλαγή τους χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο χωρικής αφήγησης, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από τον έναν χώρο στον άλλο, όπως το πλακάκι με το έντονο μοτίβο στην είσοδο και το χολ που λειτουργεί ως σαφές όριο αλλά και ως σημείο εισαγωγής στον χώρο. Ο φωτισμός, φυσικός και τεχνητός, έχει μελετηθεί ώστε να ενισχύει τις υφές και τα υλικά αλλά και να δημιουργεί την κατάλληλη ατμόσφαιρα.

Τρεις φάσεις σχεδιασμού

Η μελέτη επικεντρώνεται στον ανασχεδιασμό του καθιστικού με βασική αρχή τη διατήρηση της υφιστάμενης κάτοψης στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Η αρχική διάταξη περιλάμβανε ένα σαφώς οριοθετημένο χωλ εισόδου και μια κλειστή κουζίνα, η οποία συνδεόταν με τους ιδιωτικούς χώρους μέσω διαδρόμου. Η πρόκληση του έργου ήταν η αναδιοργάνωση των κοινόχρηστων χώρων ώστε να προκύψει ένα πιο ανοιχτό, λειτουργικό και σύγχρονο περιβάλλον, χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του διαμερίσματος.

Λειτουργική διάταξη

Σε πρώτη φάση, ο μετασχηματισμός βασίζεται σε στοχευμένες επεμβάσεις μικρής κλίμακας αλλά μεγάλης χωρικής επίδρασης. Η πόρτα προς τους ιδιωτικούς χώρους καταργείται, επιτρέποντας την αναδιάταξη και τη λειτουργική αναβάθμιση της κουζίνας. Οι τοίχοι του χωλ εισόδου αφαιρούνται, ενοποιώντας τον χώρο και ενισχύοντας τη ροή από την είσοδο προς το καθιστικό. Παράλληλα, η κουζίνα συνδέεται άμεσα με την τραπεζαρία και το καθιστικό, συγκροτώντας έναν ενιαίο χώρο καθημερινής ζωής.

Κεντρικό στοιχείο της πρώτης φάσης αποτελεί η εισαγωγή συρόμενων διαχωριστικών πετασμάτων από κόντρα πλακέ. Τα πετάσματα λειτουργούν ως ευέλικτο φίλτρο: επιτρέπουν την οπτική και λειτουργική απόκρυψη της κουζίνας όταν αυτό απαιτείται, ενώ ταυτόχρονα προσδίδουν υλικότητα και θερμότητα στη μινιμαλιστική, λευκή παλέτα του χώρου.

Custom κατασκευές

Έπειτα από μεγάλο χρονικό διάστημα, η κατοίκηση του χώρου ανέδειξε την ανάγκη για μια βιβλιοθήκη στον τοίχο δίπλα στην είσοδο. Η εγγύτητα της πόρτας προς τους ιδιωτικούς χώρους αποτέλεσε ταυτόχρονα περιορισμό και σχεδιαστική αφορμή. Ως αποτέλεσα, αναπτύχθηκε -κατά τη δεύτερη φάση του σχεδιασμού- ένα αρθρωτό σύστημα βιβλιοθήκης, αποτελούμενο από τρεις διασυνδεδεμένες μονάδες αυξανόμενου μεγέθους. Η βαθμιαία αυτή κλιμάκωση επιτρέπει τη φιλοξενία βιβλίων διαφορετικών διαστάσεων, με το μεγαλύτερο τμήμα να τοποθετείται πλησιέστερα στην πόρτα.

Η κατασκευή, από κόντρα πλακέ και γκρι-μπλε φορμάικα, εισάγει μια διακριτική χρωματική αντίστιξη στο χώρο, παραμένοντας ωστόσο συνεπής με τη λιτή αισθητική της πρώτης φάσης. Η πόρτα, αρχικά λευκή και οπτικά αποσπασματική, επενδύθηκε με ρίγες από κόντρα πλακέ, ενσωματώνοντάς την πλήρως στη συνολική σύνθεση.

Βοηθητικοί χώροι & υλικά

Τέλος, σε τρίτη φάση μελέτης και κατασκευής, προέκυψε η ανάγκη για επιπλέον αποθηκευτικό χώρο, με αποτέλεσμα την επέκταση του συστήματος βιβλιοθήκης, σύμφωνα με τη γλώσσα και τις αναλογίες της υφιστάμενης κατασκευής, αλλά και με προσαρμογή στις νέες λειτουργικές απαιτήσεις των κατοίκων.

Η νέα επέμβαση κλήθηκε να συνδυάσει πολλαπλές χρήσεις: εκτεταμένα ράφια βιβλίων, κλειστούς αποθηκευτικούς χώρους, θέση για την αφαίρεση και φύλαξη υποδημάτων κατά την είσοδο, καθώς και ένα διακριτικό σύστημα γάντζων για πανωφόρια. Ο σχεδιασμός απέφυγε τη δημιουργία μιας τυπικής “γκαρνταρόμπας”, επιδιώκοντας μια λύση που λειτουργεί τόσο όταν χρησιμοποιείται όσο και όταν παραμένει κενή, χωρίς να διαταράσσει την ισορροπία του χώρου.

Κρίσιμη παράμετρος υπήρξε η ομαλή ένταξη της επέκτασης στο υφιστάμενο σύστημα, με ιδιαίτερη έμφαση στις σωστές αναλογίες πλάτους και βάθους. Τα τρία κεντρικά ράφια της νέας κατασκευής αναπαράγουν τις αναλογίες των τριών συρόμενων πετασμάτων της πρώτης φάσης, εγκαθιδρύοντας έναν διακριτικό οπτικό διάλογο μεταξύ των διαφορετικών χρονικών στρωμάτων του έργου. Ένα γωνιακό ράφι λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος μεταξύ παλαιού και νέου, ενώ κάτω από τα κύρια ράφια, κινητά κουτιά από κόντρα πλακέ με ρόδες προσφέρουν ευέλικτες και μεταβαλλόμενες λύσεις αποθήκευσης.