Το Minthis Spa από τους Woods Bagot βρίσκεται στο κέντρο ενός μεγάλου θερέτρου ευεξίας κοντά στην Πάφο. Τοποθετημένο στην κορυφή ενός υψώματος, το κτίριο έχει πανοραμική θέα προς την κοιλάδα της Έζουσας και το ιστορικό μοναστήρι του Σταυρού της Μίνθης.

Η αρχιτεκτονική ανταποκρίνεται με διαφορετικό τρόπο στις δύο πλευρές του οικοπέδου. Προς την κεντρική πλατεία και το κλιμακωτό υπαίθριο αμφιθέατρο, η όψη παραμένει ελεγχόμενη και σε μεγάλο βαθμό κλειστή. Αντίθετα, η απέναντι πλευρά ανοίγεται προς την κοιλάδα και τον μακρινό ορίζοντα.

 

 

Ανάδυση από την πλαγιά

Το κέντρο ευεξίας μοιάζει να αναδύεται από το επικλινές έδαφος. Τα φυτεμένα δώματα σχηματίζουν μια γεωμετρική προέκταση του τοπίου. Παράλληλα, η χαμηλή οριζόντια σύνθεση περιορίζει την οπτική παρουσία του κτιρίου όταν αυτό παρατηρείται από ψηλότερα σημεία.

Το διώροφο spa περιλαμβάνει 2.100τ.μ. χώρων ευεξίας. Το πρόγραμμα διαθέτει οκτώ εξειδικευμένα δωμάτια θεραπειών, τέσσερα από τα οποία έχουν ιδιωτικές εσωτερικές αυλές. Επιπλέον, περιλαμβάνει θερμαινόμενη εσωτερική πισίνα μήκους 25m, μικρότερη πισίνα thermal spa, γυμναστήριο, αίθουσα yoga, χώρο χαλάρωσης και εγκαταστάσεις σωματικής περιποίησης.

Στη βάση του κτιρίου βρίσκεται ένα ακόμη επίπεδο 700τ.μ. Απευθύνεται αποκλειστικά στο προσωπικό και στεγάζει τις υποστηρικτικές λειτουργίες. Έτσι, η καθημερινή λειτουργία δεν παρεμβαίνει στην πορεία των επισκεπτών.

Από την πλατεία προς το αίθριο

Η πρόσβαση γίνεται από την κεντρική πλατεία του θερέτρου, μέσω μιας υπαίθριας διαδρομής. Προς αυτή την πλευρά, ένα πλέγμα από τυποποιημένους όγκους ανεπίχριστου σκυροδέματος σχηματίζει μια προστατευμένη όψη. Τα κενά ανάμεσά τους επιτρέπουν την ανάπτυξη αναρριχώμενης βλάστησης.

Το πλέγμα διακόπτεται στο σημείο της εισόδου. Εκεί, τα υαλοστάσια αποκαλύπτουν το κεντρικό αίθριο. Ένας κατακόρυφος κήπος με αρωματικά φυτά της περιοχής αναπτύσσεται μέσα σε μαύρες μεταλλικές υποδοχές. Η επαναλαμβανόμενη γεωμετρία τους παραπέμπει άμεσα στη σύνθεση της εξωτερικής όψης.

Το φυτεμένο αίθριο αποτελεί τον χωρικό πυρήνα του έργου. Οδηγεί προς το lobby και τη reception, ενώ διατηρεί ελεύθερες τις οπτικές φυγές προς το θέρετρο και το τοπίο.

Στον χώρο υποδοχής, το γραφείο από λευκό μάρμαρο Βώλακα τοποθετείται μπροστά από επιφάνειες ανεπίχριστου σκυροδέματος. Μια επιτοίχια κεραμική σύνθεση λειτουργεί ως εικαστικό σημείο αναφοράς. Παράλληλα, οι μεγάλες ξύλινες επιφάνειες σε τοίχους και οροφές εξισορροπούν την αδρότητα του σκυροδέματος.

 

 

Διαβαθμισμένη ησυχία

Οι εσωτερικές λειτουργίες οργανώνονται σε δύο πτέρυγες, σύμφωνα με τις διαφορετικές απαιτήσεις ιδιωτικότητας και ησυχίας. Οι δύο πισίνες και το γυμναστήριο βρίσκονται αριστερά από το αίθριο. Στη δεξιά πλευρά, τα δωμάτια θεραπειών αναπτύσσονται γραμμικά.

Τέσσερα από αυτά διαθέτουν ιδιωτικές υπαίθριες αυλές. Οι περίκλειστοι αυτοί χώροι εισάγουν φυσικό φως, βλάστηση και αέρα στις αίθουσες, χωρίς να τις εκθέτουν στις κοινόχρηστες ζώνες κυκλοφορίας.

Προς την κοιλάδα, οι βασικές λειτουργικές ενότητες τονίζονται με στιβαρά πλαίσια από φυσική φλαμουριά, χωρίς χημική επεξεργασία. Στα διάκενα διαμορφώνονται μεταβατικοί χώροι με θέα προς το τοπίο. Τα ανοίγματα, που φτάνουν σε ύψος τα 5m, μεταφέρουν το φυσικό φως βαθιά στο εσωτερικό.

Υλικότητα και καδραρισμένες φυγές

Η υλική παλέτα συνδυάζει φυσικές ξύλινες δοκίδες, σκυρόδεμα με εμφανή ξυλότυπο και γκρίζα πέτρα. Η τελευταία εμφανίζεται άλλοτε γυαλισμένη και άλλοτε αδρή. Ο φυσικός και ο τεχνητός φωτισμός αναδεικνύουν τις διαφορετικές υφές και ενισχύουν τις προοπτικές φυγές προς το κατάφυτο περιβάλλον.

Η εσωτερική πισίνα τοποθετείται δίπλα σε υαλοστάσια πλήρους ύψους. Οι αντανακλάσεις του νερού επεκτείνουν οπτικά το τοπίο προς το εσωτερικό, ενώ η ξύλινη οροφή προσδίδει θερμότητα στον χώρο. Αντίθετα, οι σκοτεινότεροι διάδρομοι δημιουργούν μια σταδιακή μετάβαση προς τις πιο ιδιωτικές αίθουσες.

Η επίπλωση ακολουθεί την ίδια λογική φυσικότητας. Απαλά οργανικά σχήματα, πλεκτές επιφάνειες, ξύλο και υφάσματα με έντονο ανάγλυφο εξισορροπούν την αυστηρή γεωμετρία της αρχιτεκτονικής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 281 | Οκτώβριος 2023, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Ένα περίκλειστο τοπίο στο κέντρο της κατοικίας

Στο Austin του Texas, το Tarrytown Residence από τους Alterstudio Architecture εισάγει μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα σε μια γειτονιά κατά βάση παραδοσιακή, με μεταπολεμικό χαρακτήρα. Η κατοικία οργανώνεται γύρω από ένα ιδιωτικό τοπίο, ανάμεσα σε έναν περίκλειστο κήπο προς τον δρόμο και μια κεντρική αυλή στο εσωτερικό του οικοπέδου.

Ο εξωτερικός χώρος δεν αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα συνθήκη, αλλά ως κεντρικό στοιχείο της καθημερινής ζωής. Το εσωτερικό ανοίγεται προς το τοπίο, κάτω από ένα συνεχές επίπεδο οροφής, με ειδικά υαλοστάσια συναρμολογημένα επί τόπου, σχεδιασμένα ώστε να περιορίζεται στο ελάχιστο η παρουσία του πλαισίου.

Ανάμεσα στον κήπο, την αυλή και το εσωτερικό

Η κατοικία σχεδιάζεται ως ακολουθία από κατώφλια. Η είσοδος γίνεται κάτω από το καμπύλο κλαδί μιας γειτονικής βελανιδιάς, μέσα από μια προσεκτικά σκηνοθετημένη διαδρομή.

Σε όλη την κάτοψη, οι αρχιτέκτονες επιδιώκουν μια λεπτή ισορροπία: από τη μία πλευρά, κάθε χώρος διατηρεί τη διακριτή του ταυτότητα· από την άλλη, η κατοικία παραμένει ενιαία και συνεχής. Περιορισμένες οπτικές φυγές προς τους επόμενους χώρους, εναλλαγές θέας και απρόσμενες στιγμές στη στροφή της διαδρομής προσδίδουν στην κατοικία μια πολυεπίπεδη ποιότητα, όπου η κίνηση γίνεται μέρος της αρχιτεκτονικής εμπειρίας.

 

 

Φως από ψηλά

Στο κέντρο της κατοικίας, ένα απρόσμενο υπερυψωμένο άνοιγμα φέρνει το εσωτερικό σε επαφή με τον ουρανό. Η χειρονομία αυτή ισορροπεί τον φυσικό φωτισμό στο βαθύτερο σημείο της κάτοψης, καδράροντας παράλληλα τη θέα προς την κορυφή των δέντρων.

Σε ένα κτίριο που οργανώνεται κυρίως μέσα από την οριζόντια συνέχεια, αυτή η κατακόρυφη τομή λειτουργεί ως ήπιο χωρικό γεγονός. Προσδίδει στο κέντρο της κατοικίας ύψος, ατμόσφαιρα και προσανατολισμό, επιτρέποντας στο φυσικό φως να λειτουργήσει ως βασικό υλικό του έργου.

Κατακόρυφες εντάσεις σε μια οριζόντια κατοικία

Παρότι η κατοικία οργανώνεται κυρίως οριζόντια, δύο χώροι εισάγουν ένταση καθ’ ύψος: η διώροφη βιβλιοθήκη και ένας αντίστοιχης κλίμακας προστατευμένος ημιυπαίθριος χώρος. Μαζί, εμπλουτίζουν την τομή του σπιτιού και δημιουργούν στιγμές απρόσμενου χωρικού βάθους.

Μια γέφυρα με γυάλινο δάπεδο, που ξεκινά από το loft του γραφείου, επιτρέπει την πρόσβαση στα ψηλότερα ράφια της βιβλιοθήκης και καταλήγει σε μικρό εξώστη προς τον προστατευμένο ημιυπαίθριο χώρο. Το στοιχείο αυτό συνδυάζει κίνηση, κατασκευή και θέα, μετατρέποντας μια λειτουργική σύνδεση σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της κατοικίας.

 

 

Αφαιρετικοί όγκοι και ελεγχόμενη ιδιωτικότητα

Η κατοικία πλαισιώνεται από δύο αφαιρετικούς όγκους, επενδυμένους με μαύρη πλίνθο μεγάλου μήκους και κέδρο βαμμένο σε μαύρη απόχρωση. Οι όγκοι αυτοί ολοκληρώνουν τη σύνθεση, ενώ προστατεύουν το εσωτερικό από τον δρόμο και από πιθανή μελλοντική ανάπτυξη στα γειτονικά οικόπεδα.

Σε ένα σχετικά πυκνό προαστιακό περιβάλλον, το σπίτι δημιουργεί έναν προσεκτικά προστατευμένο ιδιωτικό θύλακα. Η ιδιωτικότητα δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσα από την εσωστρέφεια, αλλά μέσα από την ακριβή τοποθέτηση τοίχων, υαλοστασίων, αυλών και αδιαφανών επιφανειών.

Η κατασκευή ως ατμόσφαιρα

Η κατασκευή και η λεπτομέρεια παίζουν καθοριστικό ρόλο στον χαρακτήρα της κατοικίας, χωρίς όμως να προβάλλονται αυτάρεσκα. Η αρχιτεκτονική λειτουργεί ως ουδέτερος καμβάς για το φως και τη σκιά, τη φυσική υλικότητα και την παρουσία του κήπου.

Το ειδικά σχεδιασμένο σύστημα υαλοστασίων περιορίζει την παρουσία των πλαισίων, ενώ μεταλλικά στοιχεία -όπως ειδικά μεταλλικά υποστυλώματα, μεταλλικές μετόπες και τελειώματα, γυάλινο δάπεδο και μεταλλική γέφυρα, καθώς και ο διώροφος προστατευμένος ημιυπαίθριος χώρος- προσδίδουν ακρίβεια και βάθος. Μαζί με τη μαύρη πλίνθο, τον βαμμένο κέδρο, τα ειδικά σχεδιασμένα ξύλινα έπιπλα και τις κατασκευές αποθήκευσης, διαμορφώνουν ένα ελεγχόμενο αλλά πλούσιο σε υφές οικιακό περιβάλλον.

 

 

Κρυμμένο χρώμα και υλικό βάθος

Πίσω από το λιτό εξωτερικό και την πειθαρχημένη λεπτομέρεια, το εσωτερικό περιλαμβάνει απρόσμενες στιγμές χρώματος και υφής. Εμφανίζονται πίσω από πόρτες, στο βάθος βιβλιοθηκών και σε προσεκτικά επιλεγμένες επιφάνειες, προσδίδοντας στην κατοικία μια χωρική πυκνότητα που αποκαλύπτεται σταδιακά.

Το Tarrytown Residence δεν είναι μόνο μια κατοικία από πλήρη και κενά. Είναι ένα σπίτι που διαμορφώνεται μέσα από αντιθέσεις: ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό, τη σκιά και το φως, την οριζόντια συνέχεια και την κατακόρυφη ένταση, την ακρίβεια και την ανακάλυψη.