Η μετατροπή του πρώην ξενοδοχείου Ξενία στη Φλώρινα σε The Lynx Mountain Resort συνδυάζει τη στατική και λειτουργική αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιρίου με μια νέα σχέση προς το δασικό τοπίο, ανοίγοντας τους εσωτερικούς χώρους στη θέα χωρίς να εξαλείφεται η αρχική αρχιτεκτονική του ταυτότητα.

 

Το The Lynx Mountain Resort στη Φλώρινα από τους De.Ar Architects προκύπτει από την εκτεταμένη ανακατασκευή του πρώην ξενοδοχείου Ξενία, με επεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό, τα δωμάτια και τους κοινόχρηστους χώρους, αλλά και στη συνολική σχέση του κτιρίου με το κατάφυτο περιβάλλον. Η ανακαίνιση συνόδευσε την αναβάθμιση του ξενοδοχείου από κατηγορία τριών σε τεσσάρων αστέρων, με νέα δυναμικότητα 38 δωματίων και 98 κλινών και διευρυμένες λειτουργίες φιλοξενίας και αναψυχής.

Αντί να αντικατασταθεί το υφιστάμενο κτίριο από μια αυτόνομη νέα σύνθεση, ο σχεδιασμός αξιοποιεί τον αρχικό όγκο και τη δομή του. Η επέμβαση ανοίγει το κέλυφος προς το βουνό και την πόλη, με μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, διαδοχικούς υπαίθριους χώρους και μια νέα αρχιτεκτονική στρώση που ενοποιεί την εικόνα του συγκροτήματος.

 

Μετασχηματισμός του υφιστάμενου Ξενία

Ο εκσυγχρονισμός του κτιρίου απαίτησε εκτεταμένες τεχνικές επεμβάσεις.

Ο φέρων οργανισμός ενισχύθηκε συνολικά, ενώ η στέγη ανακατασκευάστηκε με νέο μεταλλικό σκελετό και επικάλυψη από ασφαλτικά κεραμίδια. Παράλληλα, εγκαταστάθηκαν νέα ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα και επεκτάθηκε το υπόγειο για την εξυπηρέτηση του αναβαθμισμένου προγράμματος.

Η αρχιτεκτονική προσέγγιση δεν επιδιώκει να καταστήσει τις τεχνικές αυτές επεμβάσεις κυρίαρχες στην εικόνα του έργου. Η γεωμετρία του υφιστάμενου κτιρίου παραμένει η βάση της σύνθεσης, ενώ οι νέες προσθήκες βελτιώνουν τη λειτουργία, τις περιβαλλοντικές επιδόσεις και τη σχέση του εσωτερικού με το τοπίο.

Η αναδιοργάνωση του προγράμματος συνοδεύτηκε από τη μείωση της δυναμικότητας, ώστε να διαμορφωθούν μεγαλύτερα δωμάτια και αναβαθμισμένοι κοινόχρηστοι χώροι υποδοχής, εστίασης και αναψυχής, μαζί με τη λειτουργία του καζίνο και τις συμπληρωματικές εγκαταστάσεις.

 

Άνοιγμα προς το τοπίο

Κεντρική επιδίωξη της μελέτης είναι η ένταξη του ξενοδοχείου στο πλούσιο δασικό περιβάλλον και ταυτόχρονα η ενίσχυση της εξωστρέφειάς του.

Μεγάλα συρόμενα υαλοστάσια διευρύνουν τις θεάσεις προς τον λόφο, την πόλη της Φλώρινας και τον ορίζοντα. Τα γυάλινα στηθαία στους διαδοχικούς ορόφους διατηρούν ανεμπόδιστη την οπτική συνέχεια ανάμεσα στα δωμάτια, τους εξωτερικούς χώρους και το τοπίο.

Μια ελαφριά εξωτερική κατασκευή από μέταλλο και γυαλί προστίθεται σε επιμέρους τμήματα του υφιστάμενου κελύφους. Σε συνδυασμό με τη θερμική αναβάθμιση των όψεων, επιτρέπει την είσοδο περισσότερου φυσικού φωτός και ενισχύει τη σχέση με το περιβάλλον χωρίς να αποκρύπτει πλήρως την αρχική δομή.

Η νέα όψη λειτουργεί έτσι ως ενιαίο κέλυφος και ταυτόχρονα ως φίλτρο ανάμεσα στο εσωτερικό και το δασικό τοπίο.

 

Υλικότητα για το ορεινό κλίμα

Η παλέτα των εξωτερικών επιφανειών ανταποκρίνεται στις έντονες εποχικές μεταβολές της Φλώρινας.

Γήινες αποχρώσεις συνδυάζονται με σκουρόχρωμες υφές στη στέγη και στα μεταλλικά στοιχεία, εντάσσοντας το κτίριο στο περιβάλλον του. Παράλληλα, το νέο κέλυφος σχεδιάστηκε ώστε να ανταποκρίνεται στις μεγάλες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις που χαρακτηρίζουν την περιοχή.

Η εναλλαγή συμπαγών και διαφανών επιφανειών προσδίδει βάθος στις όψεις. Τα υαλοστάσια αντανακλούν τη βλάστηση και τον ουρανό, ενώ οι σκοτεινότερες μεταλλικές κατασκευές υπογραμμίζουν τις οριζόντιες και κατακόρυφες γραμμές της σύνθεσης.

Το κτίριο διατηρεί έτσι την απαιτούμενη στιβαρότητα ενός ορεινού ξενοδοχείου, αποκτώντας όμως σαφώς περισσότερο ανοιχτό χαρακτήρα.

 

Θέα και ιδιωτικότητα στα δωμάτια

Ο εσωτερικός σχεδιασμός από τους thingk interiors συνεχίζει τη σχέση με το τοπίο μέσα από μια θερμότερη και περισσότερο απτική υλικότητα.

Στα δωμάτια, προτεραιότητα δίνεται στη θέα χωρίς να περιορίζεται η ιδιωτικότητα. Σκουρόχρωμα στοιχεία πλαισιώνουν τα ανοίγματα και τις ενσωματωμένες κατασκευές, ενώ η ξυλεία καρυδιάς, το μάρμαρο και οι μεταλλικές λεπτομέρειες συνθέτουν ένα σύγχρονο ορεινό εσωτερικό χωρίς άμεσες μορφολογικές αναφορές σε μια συμβατική «rustic» αισθητική.

Ταπετσαρίες, μοκέτες και υφάσματα εισάγουν θερμές αποχρώσεις και χαρακτηριστικές υφές. Διαφορετικές πηγές άμεσου και έμμεσου φωτισμού συμπληρώνουν τη σύνθεση, διαμορφώνοντας μια ατμόσφαιρα που συνδυάζει την άνεση με τη σαφή γεωμετρία της αρχιτεκτονικής.

Στους κοινόχρηστους χώρους, η διαφάνεια, οι συνεχείς επιφάνειες και τα διαπερατά χωρικά όρια ενισχύουν την αίσθηση ευρυχωρίας και την επαφή με το εξωτερικό.

 

Συνέχεια του δασικού τοπίου

Η αρχιτεκτονική τοπίου οργανώνεται μέσα από τον διάλογο της γραμμικότητας του κτιρίου με την περισσότερο ελεύθερη δομή της βλάστησης.

Γραμμικές λωρίδες δαπεδοστρώσεων, πρισματικά παρτέρια με κρυφό γραμμικό φωτισμό και στέγαστρα οργανώνουν τον υπαίθριο χώρο και δημιουργούν σταθερά σημεία αναφοράς τόσο στο ανοιξιάτικο όσο και στο χιονισμένο χειμερινό τοπίο.

Αντίθετα, οι φυτεύσεις ακολουθούν περισσότερο ρευστή λογική. Η νέα βλάστηση λειτουργεί ως προέκταση των φυτοκοινωνιών του ευρύτερου δασικού οικοσυστήματος και όχι ως αυτόνομος διακοσμητικός κήπος. Η υπάρχουσα υψηλή βλάστηση διατηρείται με ιδιαίτερη μέριμνα, τόσο για την οικολογική συνέχεια όσο και για τη διατήρηση των μακρινών θεάσεων.

Ο περιβάλλων χώρος λειτουργεί επομένως ως ενδιάμεση ζώνη ανάμεσα στο ανανεωμένο ξενοδοχείο και το φυσικό τοπίο.

 

Επανάχρηση και νέα σχέση με τον τόπο

Ο μετασχηματισμός του The Lynx Mountain Resort βασίζεται στην επανάχρηση και τη συνολική αναβάθμιση ενός υφιστάμενου ξενοδοχειακού κτιρίου.

Η στατική ενίσχυση, η ανακατασκευή της στέγης, οι νέες εγκαταστάσεις και το νέο κέλυφος ανταποκρίνονται στις τεχνικές απαιτήσεις της μετατροπής, ενώ η βασική αρχιτεκτονική χειρονομία αφορά το άνοιγμα του πρώην Ξενία προς το περιβάλλον του.

Μέσα από τη διαφάνεια, τις ελαφρύτερες εξωτερικές κατασκευές, τη συγκρατημένη υλική παλέτα και μια αρχιτεκτονική τοπίου που συνεχίζει τον χαρακτήρα του δάσους, οι De.Ar Architects επαναπροσδιορίζουν το κτίριο ως περισσότερο εξωστρεφές. Ο εσωτερικός σχεδιασμός συμπληρώνει την προσέγγιση μέσα από φυσικά υλικά, οπτική συνέχεια και έμφαση στη σχέση των δωματίων και των κοινόχρηστων χώρων με το τοπίο της Φλώρινας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek252 | Νοέμβριος 2020.

Ένα δημόσιο κτίριο της δεκαετίας του 1960 στο κέντρο της Αθήνας μετατρέπεται σε boutique hotel 24 δωματίων, με νέα φυτεμένη όψη, ένα ανοιχτό προς την πόλη ισόγειο και χώρους διαμονής οργανωμένους γύρω από ελληνικά υλικά και ήπιους φυσικούς τόνους.

 

Το The Social Athens Hotel από τους OOAK Architects προκύπτει από τη συνολική μετατροπή ενός δημόσιου κτιρίου της δεκαετίας του 1960 σε boutique hotel 24 δωματίων. Το έργο, συνολικής επιφάνειας 1.370τ.μ., αναπτύσσεται σε οκτώ επίπεδα και συνδυάζει τη διαμονή με χώρους εστίασης, υποδοχής και άσκησης, επαναπροσδιορίζοντας παράλληλα τη σχέση του κτιρίου με την πόλη.

Η επέμβαση διαμορφώνει δύο διαφορετικές συνθήκες. Στο επίπεδο του δρόμου, το ξενοδοχείο ανοίγεται στη δημόσια ζωή μέσα από το εστιατόριο και την υφιστάμενη στοά. Στους ορόφους, τα δωμάτια αποκτούν περισσότερο ιδιωτικό χαρακτήρα, πίσω από μια νέα λευκή όψη όπου οι κυματισμοί, η φύτευση και οι μεταβολές του φωτός συγκροτούν τη νέα ταυτότητα του κτιρίου.

 

Μια νέα όψη προς την πόλη

Η υφιστάμενη κατασκευή αποκτά μια εντελώς νέα εξωτερική εικόνα.

Η λευκή όψη οργανώνεται μέσα από επαναλαμβανόμενους κυματισμούς, των οποίων η αντίληψη μεταβάλλεται ανάλογα με το φυσικό φως και τη σκιά. Οι αναφορές στην κλασική ελληνική αρχιτεκτονική παραμένουν αφαιρετικές και αποδίδονται μέσα από την επανάληψη, το βάθος και τη σχέση φωτεινών και σκιασμένων επιφανειών.

Στη θέση των τυπικών προεξέχοντων αθηναϊκών μπαλκονιών, η φύτευση ενσωματώνεται στην όψη και δημιουργεί ένα ενδιάμεσο φίλτρο ανάμεσα στα δωμάτια και τον δρόμο. Η βλάστηση ενισχύει την ιδιωτικότητα και μετριάζει την άμεση σχέση των εσωτερικών χώρων με το πυκνό αστικό περιβάλλον.

Η όψη αποκτά έτσι βάθος και μεταβλητότητα χωρίς να βασίζεται στη συμβατική επανάληψη εξωστών.

 

Άνοιγμα του ισογείου στην πόλη

Στο επίπεδο του δρόμου, ο σχεδιασμός επιδιώκει έναν περισσότερο δημόσιο χαρακτήρα.

Το bar-εστιατόριο εντάσσεται στο ισόγειο ως σημείο συνάντησης τόσο για τους επισκέπτες του ξενοδοχείου όσο και για τους κατοίκους της πόλης. Η λειτουργία του επεκτείνεται προς τον δημόσιο χώρο της στοάς, διατηρώντας τη συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό.

Ο φωτισμός ενισχύει αυτή τη σχέση, ενώ η είσοδος της reception παραμένει ανεξάρτητη και περισσότερο προστατευμένη. Με αυτόν τον τρόπο, οι δύο λειτουργίες συνυπάρχουν χωρίς το εστιατόριο να αντιμετωπίζεται απλώς ως προέκταση του lobby.

Οι εξωτερικές κολόνες της στοάς επενδύονται με καθρέφτη, πολλαπλασιάζοντας τις αντανακλάσεις του δρόμου και υπογραμμίζοντας τον δημόσιο χαρακτήρα της βάσης του κτιρίου.

 

Μικρή reception σε διπλό ύψος

Ο χώρος υποδοχής παραμένει σκόπιμα περιορισμένος σε επιφάνεια, αξιοποιώντας όμως το διπλό ύψος του.

Οι καθρέφτες διευρύνουν οπτικά τον χώρο, ενώ η έντονη χρωματική παλέτα τον διαφοροποιεί τόσο από την εξωτερική όψη όσο και από τους ορόφους διαμονής. Κόκκινο μάρμαρο χρησιμοποιείται στο δάπεδο και τη σκάλα, ενώ το έπιπλο της reception σε μπλε κοβαλτίου γίνεται το βασικό χρωματικό σημείο αναφοράς.

Η ένταση των υλικών και των χρωμάτων συνδέει τον χώρο υποδοχής με την κίνηση του κέντρου της Αθήνας.

Στους ορόφους των δωματίων, αντίθετα, η σχεδιαστική γλώσσα αλλάζει αισθητά.

 

Ηπιότερη υλικότητα στα δωμάτια

Οι έξι όροφοι διαμονής περιλαμβάνουν δωμάτια και σουίτες διαφορετικών τυπολογιών, τα οποία ακολουθούν μια κοινή υλική λογική.

Η περισσότερο έντονη ατμόσφαιρα του ισογείου δίνει τη θέση της σε ήπιους φυσικούς τόνους και υλικά ελληνικής προέλευσης. Πετρώματα και υφάσματα εισάγουν χαρακτηριστικές υφές, ενώ ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία συγκεντρώνουν περισσότερες από μία λειτουργίες μέσα στα δωμάτια.

Τα μαρμάρινα κεφαλάρια μετατρέπουν ένα συνήθως διακοσμητικό στοιχείο σε αρχιτεκτονική επιφάνεια, ενώ οι χτιστοί καναπέδες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως γραφεία.

Η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί σαφή μετάβαση ανάμεσα στον εξωστρεφή χαρακτήρα των χαμηλότερων επιπέδων και το περισσότερο ήσυχο περιβάλλον των χώρων διαμονής.

 

Από τον δημόσιο χώρο στην ιδιωτικότητα

Το πρόγραμμα του ξενοδοχείου αναπτύσσεται καθ’ ύψος σύμφωνα με διαφορετικούς βαθμούς δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης.

Το ισόγειο και ο ημιώροφος φιλοξενούν το bar-εστιατόριο, τον χώρο πρωινού και τη reception. Στους έξι επάνω ορόφους οργανώνονται τα δωμάτια, ενώ στο ανώτερο επίπεδο βρίσκεται το γυμναστήριο, με ανοιχτή θέα προς τον Λυκαβηττό και το κέντρο της Αθήνας.

Οι OOAK Architects επαναπροσδιορίζουν έτσι ένα κτίριο της δεκαετίας του 1960 όχι μόνο μέσα από την ανακαίνισή του, αλλά κυρίως μέσα από τη νέα σχέση που αποκτά με τον αστικό χώρο. Η όψη επανατοποθετεί το κτίριο στο τοπίο της πόλης, το ισόγειο επεκτείνεται προς τη στοά και οι όροφοι διαμονής διαμορφώνουν ένα περισσότερο προστατευμένο εσωτερικό πίσω από την εξωστρεφή όψη.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek277 | Μάιος 2023.

Η επανάχρηση αποτελεί μία από τις ουσιαστικότερες στρατηγικές βιωσιμότητας στη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Η αξιοποίηση υφιστάμενων κελυφών περιορίζει την ανάγκη για νέες κατασκευές, μειώνει την κατανάλωση ενσωματωμένης ενέργειας και διατηρεί υλικά, κατασκευαστικές λογικές και στοιχεία συλλογικής μνήμης.

Στην αρχιτεκτονική της φιλοξενίας, η επανάχρηση συνδέεται με την ιδιαίτερη πρόκληση της προσαρμογής παλαιών κτιρίων σε σύγχρονες απαιτήσεις άνεσης, λειτουργίας και τεχνικής υποδομής. Η διαδικασία δεν αφορά μόνο τη μετατροπή ενός πρώην βιομηχανικού ή ιστορικού κτιρίου σε ξενοδοχείο. Μπορεί επίσης να εκφράζεται μέσα από την επανενεργοποίηση υφιστάμενων ξενοδοχειακών δομών, την επανερμηνεία της σχέσης με ένα ιστορικό περιβάλλον ή τη διατήρηση ενός τοπίου ως ενεργού μέρους της φιλοξενίας.

Η επιλογή των Monthly Picks συγκεντρώνει δέκα έργα που προσεγγίζουν την επανάχρηση με διαφορετικούς τρόπους, από πρώην σανατόρια και βιομηχανικά κελύφη έως ιστορικές κατοικίες, πετρόκτιστα σπίτια και αστικά ξενοδοχεία.

 

01. Manna Arcadia στη Βυτίνα από τους K-Studio και Monogon

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 282 | Νοέμβριος 2023

 

Το πρώην σανατόριο του 1929 στο Μαίναλο επανεντάσσεται σε λειτουργία ως ξενοδοχείο 32 δωματίων. Η μελέτη των K-Studio και Monogon αξιοποιεί την υφιστάμενη οργάνωση του κτιρίου και διατηρεί τον χαρακτήρα του ως τόπου απομόνωσης, θεραπείας και συλλογικής διαμονής.

Η νέα ξενοδοχειακή λειτουργία αναπτύσσεται μέσα από το υπάρχον κέλυφος, ενώ η υλικότητα, οι κοινόχρηστοι χώροι και η σχέση με το δάσος παραμένουν βασικά στοιχεία της εμπειρίας. Η επέμβαση δεν αντιμετωπίζει το παρελθόν ως διακοσμητικό υπόβαθρο, αλλά ως σημείο εκκίνησης για τη νέα χρήση.

 

 

02. Argini Hotel Syros από τους Costas Gagos Architecture & Design

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 292 | Νοέμβριος 2024

 

Στα Βαπόρια της Σύρου, μία κατοικία του 19ου αιώνα μετατρέπεται σε ξενοδοχείο. Η επέμβαση διατηρεί τις λιθοδομές, τις ζωγραφισμένες οροφές και τα μαρμάρινα δάπεδα, ενώ παλαιές στέρνες ενσωματώνονται στο νέο πρόγραμμα ως hammam, jacuzzi και εσωτερική πισίνα.

Η μετατροπή οργανώνεται μέσα από τη συνύπαρξη παλαιών και νέων στοιχείων. Τα χαρακτηριστικά του αρχικού κτιρίου παραμένουν αναγνώσιμα, ενώ οι απαιτήσεις της σύγχρονης φιλοξενίας εισάγονται με τρόπο που δεν εξομαλύνει τις διαφορετικές χρονικότητες του έργου.

 

 

03. Mitsis N’U Piraeus Port

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 292 | Νοέμβριος 2024

 

Το παλαιό αποστακτήριο Μεταξά στο λιμάνι του Πειραιά ανακατασκευάζεται και μετατρέπεται σε ξενοδοχείο 101 δωματίων. Η νέα λειτουργία εντάσσεται σε ένα κτίριο με έντονο βιομηχανικό αποτύπωμα, διατηρώντας τη σύνδεσή του με την ιστορία της παραγωγής και τον χαρακτήρα της λιμενικής περιοχής.

Η επανάχρηση λειτουργεί εδώ σε δύο επίπεδα: αφορά τόσο την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιρίου όσο και την επανενεργοποίηση ενός τμήματος του αστικού μετώπου του Πειραιά. Το ξενοδοχείο δεν αποκόπτεται από την πόλη, αλλά διατηρεί τη σχέση του με το παραγωγικό και εμπορικό περιβάλλον που το περιβάλλει.

 

 

04. Ergon Bakehouse Hotel and Bakery στην Αθήνα

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 290 | Σεπτέμβριος 2024

 

Το Ergon Bakehouse Hotel and Bakery μεταφέρει την έννοια της επανάχρησης από το κέλυφος στο πρόγραμμα. Το ξενοδοχείο, το αρτοποιείο, το κατάστημα και το εστιατόριο οργανώνονται ως ένα ενιαίο σύνολο, στο οποίο η φιλοξενία συνδέεται άμεσα με την παραγωγή, την κατανάλωση και την καθημερινή χρήση.

Η αρχιτεκτονική πρόταση δεν αντιμετωπίζει το ξενοδοχείο ως απομονωμένο προορισμό. Αντίθετα, δημιουργεί ένα υβριδικό περιβάλλον όπου οι διαφορετικές λειτουργίες συνυπάρχουν και παραμένουν ορατές. Η επανάχρηση αφορά έτσι και τον τρόπο με τον οποίο ένα αστικό ακίνητο μπορεί να υποδεχθεί ένα σύνθετο, δημόσιο πρόγραμμα φιλοξενίας.

 

 

05. Ethos Vegan Suites στη Σαντορίνη από τους Kapsimalis Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 270 | Σεπτέμβριος 2022

 

Στο κέντρο των Φηρών, οι Kapsimalis Architects μετατρέπουν μία παλιά διώροφη οικογενειακή κατοικία σε ξενοδοχείο πέντε σουιτών. Το έργο διατηρεί και επαναδιατυπώνει την υφιστάμενη δομή, ενώ οι αποκατεστημένες κυκλαδίτικες μορφές, τα φυσικά υλικά, τα κεραμικά πετάσματα και η φύτευση διαμορφώνουν την ταυτότητα της νέας φιλοξενίας.

Η προσαρμογή αφορά τόσο τη χωρική οργάνωση όσο και τη διαχείριση του φυσικού φωτισμού, του αερισμού και των υπαίθριων χώρων. Οι αρχές της vegan φιλοξενίας μεταφέρονται στην αρχιτεκτονική μέσα από την επιλογή υλικών, τη φύτευση και τη διατήρηση της σχέσης του κτιρίου με τον πυκνό αστικό ιστό των Φηρών.

 

 

06. Amphitheatro Boutique Hotel στο Μεγανήσι από τους ATENO Architecture Studio

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Δύο υφιστάμενες πετρόκτιστες κατοικίες σε ελαιώνα στο Μεγανήσι μετατρέπονται σε boutique hotel. Η επέμβαση διατηρεί το βασικό κέλυφος και τη σχέση των κτισμάτων με το τοπίο, προσαρμόζοντας τις εσωτερικές λειτουργίες στις ανάγκες μιας σύγχρονης μονάδας φιλοξενίας.

Η μικρή κλίμακα του έργου επιτρέπει την προσεκτική διαχείριση των υφιστάμενων στοιχείων και περιορίζει την ανάγκη για εκτεταμένες νέες κατασκευές. Η πέτρα, η φύτευση και η τοπογραφία λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα, μέσα στο οποίο η νέα χρήση εντάσσεται χωρίς να αναιρεί τον χαρακτήρα του τόπου.

 

 

07. Anthology of Athens από τους Elastic Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Το Anthology of Athens βρίσκεται απέναντι από τον Ναό του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Στην περίπτωση αυτή, η επανάχρηση διαβάζεται ως επανενεργοποίηση της σχέσης ενός σύγχρονου ξενοδοχείου με το ιστορικό και αστικό απόθεμα της περιοχής.

Η μελέτη των Elastic Architects αναφέρεται στην κλασική αρχιτεκτονική μέσα από την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, τα πλαίσια των εξωστών και τις χαράξεις της όψης. Το μάρμαρο, η δρυς, οι ανάγλυφες επιφάνειες και η ενσωματωμένη φύτευση μεταφέρουν αυτή τη σχέση και στο εσωτερικό. Η ιστορική μνήμη δεν αναπαράγεται ως σκηνογραφία, αλλά λειτουργεί ως πλαίσιο για τη διαμόρφωση μιας νέας αστικής εμπειρίας φιλοξενίας.

 

 

08. Electra Rhythm Athens από τους Mutiny Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Το ιστορικό Electra Hotel στην οδό Ερμού 5 επανασχεδιάζεται ως Electra Rhythm Athens. Το έργο περιλαμβάνει 101 δωμάτια σε τέσσερις διαφορετικούς τύπους, καθώς και χώρους που απευθύνονται όχι μόνο στους επισκέπτες αλλά και στην καθημερινή ζωή της πόλης.

Το μεγαλύτερο μέρος της όψης διατηρείται, ενώ το χαμηλότερο τμήμα ανασχεδιάζεται με ζώνη σε λαδί απόχρωση, τοξωτά ανοίγματα και φωτιζόμενο στέγαστρο. Η αναφορά στην αθηναϊκή στοά επαναφέρει τη σχέση του ξενοδοχείου με τον δημόσιο χώρο, ενώ οι νέες λειτουργίες διευρύνουν τον ρόλο του υφιστάμενου κτιρίου μέσα στο κέντρο της Αθήνας.

 

 

09. Rocabella Mykonos από τον Ελευθέριο Αμπατζή

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Η επανεπεξεργασία του Rocabella Mykonos αφορά ένα ήδη διαμορφωμένο ξενοδοχειακό σύνολο και τη σχέση του με το κυκλαδίτικο τοπίο. Η νέα αρχιτεκτονική γλώσσα βασίζεται στην πέτρα, την ξυλεία, τις γήινες επιφάνειες, τις φυτεμένες οροφές και τη διατήρηση των προστατευμένων διαδρομών μέσα στο συγκρότημα.

Η παρέμβαση δεν επιδιώκει την πλήρη αντικατάσταση της υπάρχουσας εικόνας, αλλά την ανασύνθεση των υλικών και των υπαίθριων χώρων. Η επανάχρηση λειτουργεί ως διαδικασία σταδιακής αναβάθμισης, μέσα από την οποία η ξενοδοχειακή υποδομή προσαρμόζεται στις σύγχρονες απαιτήσεις χωρίς να αποκόπτεται από το τοπίο.

 

10. The Tanneries Hotel & Spa στα Χανιά από την Κωνσταντίνα Σμπόνια

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 282 | Νοέμβριος 2023

 

Τέσσερα πρώην βυρσοδεψεία στην περιοχή Ταμπακαριά των Χανίων μετατρέπονται σε ξενοδοχείο 20 σουιτών. Η νέα χρήση διατηρεί τη βιομηχανική ταυτότητα των κτιρίων και τη σχέση τους με την απόκρημνη ακτογραμμή, μετατρέποντας ένα ανενεργό παραγωγικό σύνολο σε τόπο φιλοξενίας.

Η ιστορία της παραγωγής παραμένει αναγνώσιμη μέσα από τις λιθοδομές, τις κλίμακες και τη διάταξη των κτισμάτων. Η επέμβαση αξιοποιεί τις διαφορές μεταξύ των επιμέρους κελυφών, αντί να τις ενοποιεί τεχνητά, και οργανώνει το ξενοδοχειακό πρόγραμμα ως συνέχεια της υπάρχουσας δομής.

 

Από τις αυστηρές μετατροπές πρώην βιομηχανικών και θεραπευτικών εγκαταστάσεων έως την επανενεργοποίηση υφιστάμενων ξενοδοχείων και τη διαχείριση της σχέσης με το ιστορικό περιβάλλον, τα έργα αυτά δείχνουν ότι η επανάχρηση δεν αποτελεί ενιαία αισθητική κατεύθυνση. Είναι ένας τρόπος σχεδιασμού που ξεκινά από όσα ήδη υπάρχουν —το κτίριο, τα υλικά, το τοπίο, τη μνήμη και την πόλη— και τα μετατρέπει σε ενεργό μέρος της σύγχρονης φιλοξενίας.

Απέναντι από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού, ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας οργανώνεται μέσα από κατακόρυφα στοιχεία, πλαισιωμένους εξώστες, μάρμαρο, δρυ και ενσωματωμένη φύτευση, σε άμεση σχέση με το ιστορικό περιβάλλον.

 

Το Anthology of Athens από τους Elastic Architects βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, σε άμεση οπτική σχέση με τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Ο σχεδιασμός αντλεί αναφορές από το κλασικό περιβάλλον χωρίς να το αναπαράγει κυριολεκτικά, μεταφέροντας την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, την υλικότητα και τις θεάσεις σε μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα.

Αφετηρία αποτελεί επίσης ο μύθος του Δευκαλίωνα, όπου οι πέτρες που πέφτουν στη γη μεταμορφώνονται σε ανθρώπους. Η σχέση ανάμεσα στην ύλη και τη μεταμόρφωση επανέρχεται στον σχεδιασμό, από τον ρυθμό της όψης μέχρι την επεξεργασία των υλικών στο εσωτερικό.

 

Η όψη μέσα από την αναλογία

Η κύρια όψη οργανώνεται από νέους εξώστες και ένα σύστημα κατακόρυφων στοιχείων που καθορίζει τον βασικό της ρυθμό.

Οι μεταξύ τους αποστάσεις ακολουθούν αναλογίες βασισμένες στη χρυσή τομή, δημιουργώντας έναν σαφή κάνναβο. Τα κατακόρυφα στοιχεία έχουν ταυτόχρονα λειτουργικό και μορφολογικό ρόλο, πλαισιώνοντας τους εξώστες και ρυθμίζοντας τη σχέση ανάμεσα στα δωμάτια και την πόλη.

Η αναφορά στις κιονοστοιχίες του γειτονικού ναού δεν μεταφέρεται κυριολεκτικά. Η γραμμικότητα και η επανάληψη των κιόνων αποδίδονται αφαιρετικά μέσα από τις κατακόρυφες φόρμες της νέας όψης.

 

Φίλτρα θέασης προς την πόλη

Η όψη λειτουργεί ως ένα σύστημα φίλτρων ανάμεσα στο εσωτερικό και το αθηναϊκό τοπίο.

Οι εξώστες δημιουργούν βάθος και σκίαση, ενώ τα κατακόρυφα πλαίσια οργανώνουν τις θεάσεις προς τα μνημεία και τον ευρύτερο αστικό ορίζοντα.

Το φυσικό φως και οι σκιές μεταβάλλουν την αντίληψη της πρόσοψης στη διάρκεια της ημέρας. Οι κατακόρυφες επιφάνειες δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς σκίασης στους εξώστες και ενισχύουν το βάθος της όψης.

Η σχέση με την πόλη δεν περιορίζεται επομένως στη θέα. Η αρχιτεκτονική ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο αυτή αποκαλύπτεται μέσα από διαδοχικά πλαίσια.

 

Αφαιρετικές αναφορές στην κλασική αρχιτεκτονική

Η σχέση με το ιστορικό περιβάλλον αποδίδεται μέσα από τη γεωμετρία και την αναλογία.

Ο ρυθμός των αρχαίων κιονοστοιχιών μεταφράζεται σε λεπτά κατακόρυφα στοιχεία, ενώ ο ορθοκανονικός κάνναβος της όψης οργανώνει τους διαφορετικούς εξώστες και τα ανοίγματα.

Η ίδια λογική επεκτείνεται στη διάρθρωση των εσωτερικών χώρων, συνδέοντας την εξωτερική σύνθεση με τη χωρική οργάνωση του ξενοδοχείου. Η αναφορά στην κλασική αρχιτεκτονική παραμένει αφαιρετική και βασίζεται κυρίως στην επανάληψη, την αναλογία και τον ρυθμό.

 

Περισσότερο εκφραστικό εσωτερικό

Στο εσωτερικό, η σχεδιαστική γλώσσα γίνεται περισσότερο εκφραστική και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην υλικότητα.

Το μάρμαρο, η ξυλεία δρυός, το γυαλί και οι ανάγλυφες επιφάνειες συνδυάζονται με έντονα στοιχεία φύτευσης. Οι ορυκτές και ξύλινες υφές δημιουργούν διαφορετικά επίπεδα βάθους, ενώ το πράσινο λειτουργεί ως φυσικό αντίβαρο στις περισσότερο αυστηρές γεωμετρίες.

Οι καμπύλες κατασκευές που εμφανίζονται σε επιμέρους σημεία διαφοροποιούνται από τον ορθοκανονικό χαρακτήρα της όψης και δημιουργούν περισσότερο ρευστές μεταβάσεις στους χώρους κυκλοφορίας.

 

Μάρμαρο, δρυς και χαρακτηριστικές υφές

Η υλικότητα αποκτά κεντρικό ρόλο τόσο στους κοινόχρηστους όσο και στους ιδιωτικούς χώρους.

Το μάρμαρο αποτελεί τη βασική ορυκτή επιφάνεια, ενώ η δρυς εισάγει θερμότερη υφή. Διακοσμημένο γυαλί και ραβδωτό επίχρισμα συμπληρώνουν την παλέτα, δημιουργώντας διαφορετικές αντιδράσεις στο φυσικό και τεχνητό φως.

Οι χρωματικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες. Υπόλευκες, μπεζ και γήινες αποχρώσεις επανέρχονται στο εσωτερικό και το εξωτερικό, συνδέοντας τις διαφορετικές επιφάνειες χωρίς να ανταγωνίζονται τις θεάσεις, τη φύτευση και τη φυσική υφή των υλικών.

 

Η αρχιτεκτονική ως φίλτρο

Το Anthology of Athens αξιοποιεί τη θέση του στο ιστορικό κέντρο ως βασικό μέρος της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας.

Η όψη μεσολαβεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα των δωματίων και την κλίμακα της πόλης, ενώ στο εσωτερικό η ίδια λογική συνεχίζεται μέσα από μεταβολές στην υλικότητα, το φως και τη φύτευση.

Οι Elastic Architects μεταφέρουν τις κλασικές αναφορές σε ένα σύστημα αναλογιών και ρυθμού, χωρίς άμεσες μορφολογικές αναπαραστάσεις. Τα κατακόρυφα στοιχεία, οι εξώστες, το μάρμαρο και το πράσινο συγκροτούν μια σύγχρονη αρχιτεκτονική ταυτότητα που καθορίζεται από τον τρόπο με τον οποίο πλαισιώνει, φιλτράρει και αποκαλύπτει την Αθήνα.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek302 | Νοέμβριος 2025.

Το ιστορικό Electra Hotel στην οδό Ερμού επανασχεδιάζεται συνολικά με αφετηρία τον αστικό ρυθμό, εισάγοντας τέσσερις νέες τυπολογίες δωματίων, κοινόχρηστες λειτουργίες ανοιχτές στην πόλη και μια νέα βάση στην όψη προς τον πεζόδρομο.

 

Το Electra Rhythm Athens από τους Mutiny Architects αποτελεί τη νέα μορφή του ιστορικού Electra Hotel Athens στην Ερμού 5. Η έννοια του ρυθμού λειτουργεί ως βασικό εργαλείο του αρχιτεκτονικού και εσωτερικού σχεδιασμού, μεταφέροντας την κίνηση, την επανάληψη και τον παλμό της πόλης σε χωρικές ακολουθίες, υλικά και αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες.

Ο επανασχεδιασμός αντιμετωπίζει συνολικά το ξενοδοχείο, από τα δωμάτια και τους κοινόχρηστους χώρους μέχρι την είσοδο και το κατώτερο τμήμα της όψης. Βασικό ζητούμενο αποτέλεσε η δημιουργία νέων τυπολογιών διαμονής, μαζί με χώρους κοινής χρήσης που απευθύνονται τόσο στους επισκέπτες όσο και στην πόλη.

 

 

Τέσσερις τυπολογίες δωματίων

Τα 101 δωμάτια του ξενοδοχείου επανασχεδιάστηκαν πλήρως και οργανώνονται σε τέσσερις βασικούς τύπους: Nest, Slow, Cozy και Active.

Κάθε τυπολογία, μαζί με τις παραλλαγές και τις αντίστοιχες σουίτες, διαφοροποιείται ως προς την επιφάνεια, τις απαιτήσεις της διαμονής και τα χαρακτηριστικά του επισκέπτη. Παρά τις διαφοροποιήσεις, ένα κοινό σχεδιαστικό λεξιλόγιο εξασφαλίζει τη συνοχή τους.

Στην υλική παλέτα κυριαρχούν η ξυλεία και τα μάρμαρα που συναντώνται στο αθηναϊκό αστικό τοπίο. Η καμπύλη εμφανίζεται στις οροφές, τα φωτιστικά σώματα και επιλεγμένες λεπτομέρειες.

Ο ρυθμός αποδίδεται μέσα από επαναλαμβανόμενα κατακόρυφα στοιχεία και αλληλουχίες οριζόντιων και κατακόρυφων επιπέδων.

 

Ένα ξενοδοχείο ανοιχτό στην πόλη

Τρεις βασικοί χώροι διευρύνουν το πρόγραμμα του ξενοδοχείου και είναι ανοιχτοί και στο κοινό.

Το Rebels Brew λειτουργεί ως coffee shop και bar με άμεσο πρόσωπο στον πεζόδρομο της Ερμού. Τα Collaborative Studios προσφέρουν χώρους για επαγγελματικές συναντήσεις και εργασία, ενώ το Focal, στο υψηλότερο βατό επίπεδο, λειτουργεί ως bar-restaurant και ανεξάρτητος γαστρονομικός προορισμός.

Οι χρήσεις αυτές δημιουργούν μια περισσότερο άμεση σχέση με την καθημερινή ζωή του κέντρου.

Οι κοινόχρηστοι χώροι δεν λειτουργούν αποκλειστικά ως παροχές για τους ενοίκους, αλλά συμμετέχουν στη δημόσια δραστηριότητα της περιοχής.

 

 

Επανερμηνεία της αθηναϊκής στοάς

Στο ισόγειο οργανώνονται η υποδοχή, τα καθιστικά, η βιβλιοθήκη, η κουζίνα και το Rebels Brew, σε άμεση σχέση με τους χώρους κίνησης.

Ο επανασχεδιασμός της κεντρικής εισόδου βασίζεται στην επανερμηνεία της αθηναϊκής στοάς, ενός χαρακτηριστικού στοιχείου της σύγχρονης πόλης. Αντί για ένα απόλυτο όριο ανάμεσα στον δρόμο και το ξενοδοχείο, δημιουργείται μια περισσότερο ομαλή μετάβαση από τον πεζόδρομο της Ερμού προς το εσωτερικό.

Η έννοια του ρυθμού συνδέεται έτσι και με την κίνηση. Η ροή της πόλης συνεχίζεται μέσα στο κτίριο, μετατρέποντας την είσοδο σε ενδιάμεσο χώρο και όχι απλώς σε σημείο πρόσβασης.

 

Εργασία, άσκηση και φιλοξενία

Στον πρώτο όροφο χωροθετούνται τα Collaborative Studios και το Electro Studio Gym.

Οι δύο λειτουργίες διευρύνουν την τυπική οργάνωση ενός ξενοδοχείου. Οι χώροι εργασίας ανταποκρίνονται σε υβριδικές μορφές επαγγελματικής δραστηριότητας, ενώ το γυμναστήριο αποτελεί μια ακόμη εξωστρεφή χρήση μέσα στο κτίριο.

Από τον δεύτερο μέχρι τον ένατο όροφο οργανώνονται τα δωμάτια. Στον δέκατο, το υψηλότερο βατό επίπεδο, βρίσκεται το Focal, με τρεις βεράντες, δύο από τις οποίες έχουν απρόσκοπτη θέα προς την Ακρόπολη.

Το πρόγραμμα αναπτύσσεται επομένως κατακόρυφα: από τις περισσότερο δημόσιες λειτουργίες στο επίπεδο της πόλης, προς τα δωμάτια και, τελικά, το εστιατόριο στο δώμα.

 

 

Νέα βάση στην υφιστάμενη όψη

Το μεγαλύτερο μέρος της πρόσοψης, μαζί με τα ανοίγματα των δωματίων προς την Ερμού, διατηρείται.

Αντίθετα, το κατώτερο τμήμα επανασχεδιάζεται πλήρως, ακριβώς στο σημείο όπου το κτίριο συναντά τον πεζόδρομο. Μια νέα ζώνη σε απόχρωση πράσινου της ελιάς καταλαμβάνει το ισόγειο και τον ημιώροφο και λειτουργεί οπτικά ως βάση της σύνθεσης.

Καμάρες οργανώνουν τη νέα αυτή ζώνη, ενώ ένα φωτιζόμενο στέγαστρο σηματοδοτεί την είσοδο. Η ιδιαίτερη κάτοψή του έρχεται σε αντίστιξη με τη γραμμικότητα του πεζόδρομου και εισάγει μια δυναμική κίνηση στην όψη.

Η σημαντικότερη εξωτερική μεταβολή συγκεντρώνεται έτσι στο επίπεδο άμεσης επαφής του ξενοδοχείου με την πόλη.

 

Ο ρυθμός ως σύστημα σχεδιασμού

Στα δωμάτια, τους κοινόχρηστους χώρους και την όψη, ο ρυθμός αποδίδεται μέσα από την επανάληψη, τις αλληλουχίες, τις καμπύλες και την κίνηση.

Δεν λειτουργεί ως πρόσθετο γραφιστικό θέμα, αλλά συνδέει διαφορετικές κλίμακες του έργου: τα επαναλαμβανόμενα στοιχεία των δωματίων, την κυκλοφορία στους κοινόχρηστους χώρους, την επανερμηνεία της αθηναϊκής στοάς και τη νέα βάση της όψης προς την Ερμού.

Οι Mutiny Architects επανασχεδιάζουν έτσι ένα ιστορικό ξενοδοχείο της Αθήνας διατηρώντας μεγάλο μέρος της υφιστάμενης αστικής του παρουσίας και επεμβαίνοντας κυρίως στη σχέση ανάμεσα στη φιλοξενία, τις νέες χρήσεις και την καθημερινή ζωή του κέντρου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek302 | Νοέμβριος 2025, στην ενότητα CITY.

Ένα διατηρητέο πρώην σανατόριο μέσα στο ελατοδάσος της Αρκαδίας αποκαθίσταται ως ξενοδοχείο 32 δωματίων, διατηρώντας τη μνημειακή πέτρινη δομή του και εντάσσοντας μια περιορισμένη παλέτα ξυλείας, terrazzo και φυσικής πέτρας.

Το Manna Arcadia στη Βυτίνα, με αρχιτεκτονικό και εσωτερικό σχεδιασμό από τους K-Studio και μελέτη εφαρμογής από τους Monogon, στεγάζεται σε ένα πρώην σανατόριο του 1929 στο Μαίναλο. Το διατηρητέο κτίριο, σε υψόμετρο περίπου 1.200m μέσα στο αρκαδικό δάσος, μετατρέπεται σε ξενοδοχείο 32 δωματίων, διατηρώντας τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα και τα υλικά ίχνη της προηγούμενης χρήσης του.

Το κτίριο είχε αρχικά σχεδιαστεί ως σανατόριο για ασθενείς με φυματίωση, με το ορεινό κλίμα, τον καθαρό αέρα και την απομόνωση να αποτελούν μέρος της θεραπευτικής αντίληψης της εποχής. Μετά την εγκατάλειψή του, τμήματα της κατασκευής και υλικά αφαιρέθηκαν ή επαναχρησιμοποιήθηκαν σε γειτονικά κτίσματα. Η νέα επέμβαση ξεκινά επομένως από τη διατήρηση και συμπλήρωση ενός κελύφους που είχε επιβιώσει αποσπασματικά.

 

Αποκατάσταση του υφιστάμενου κελύφους

Ο σχεδιασμός διατηρεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της αρχικής κατασκευής και χρησιμοποιεί την υπάρχουσα υλικότητα ως αφετηρία για τις νέες επεμβάσεις.

Αντί να αποκατασταθεί το κτίριο σε μια εξιδανικευμένη ιστορική μορφή, παραμένουν εμφανή τα ίχνη του χρόνου, ενώ τα νέα τελειώματα επιλέγονται ώστε να συνυπάρχουν με την αρχική δομή. Φυσικά επιχρίσματα, πέτρα, ξυλεία και terrazzo συγκροτούν μια περιορισμένη παλέτα που διατηρεί τον αυστηρό χαρακτήρα του πρώην σανατορίου.

Τα έντονα φθαρμένα δάπεδα terrazzo αντικαθίστανται με νέες συνθέσεις από αδρανή τοπικής προέλευσης. Στους χώρους εστίασης και spa του κατώτερου επιπέδου χρησιμοποιούνται πέτρινα δάπεδα, ενώ φυσική πέτρα επανέρχεται σε κατώφλια και ποδιές ανοιγμάτων.

Η ξυλεία καστανιάς εισάγει μια θερμότερη υλικότητα απέναντι στις περισσότερο ορυκτές επιφάνειες.

 

Συμπλήρωση της αρχικής δομής

Η επέμβαση επαναφέρει σε χρήση τμήματα του συγκροτήματος που είχαν χαθεί ή παρέμεναν ανενεργά.

Ένας νέος όγκος κατασκευάζεται στο αποτύπωμα παλιού ερειπωμένου βοηθητικού κτίσματος, ενώ η αποκατάσταση της στέγης επιτρέπει τη δημιουργία του επιπέδου της σοφίτας. Οι προσθήκες αυξάνουν τη λειτουργική επιφάνεια χωρίς να εισάγουν μια ανεξάρτητη μορφολογική γλώσσα.

Σε συνολική επιφάνεια περίπου 2.982τ.μ. οργανώνονται 32 δωμάτια, υποδοχή, καθιστικό, bar, εστιατόριο, spa, γυμναστήριο και οι απαραίτητες υποστηρικτικές λειτουργίες.

Οι μεγάλοι κοινόχρηστοι χώροι συνυπάρχουν με μικρότερες, περισσότερο προστατευμένες περιοχές, διατηρώντας τη διαφορετική κλίμακα των υφιστάμενων χώρων.

Ξύλινος κάνναβος στα δωμάτια

Στα δωμάτια, ένας κάνναβος από βουρτσισμένη ξυλεία οργανώνει τις επιμέρους λειτουργίες.

Η γεωμετρία του ορίζει τις περιοχές ύπνου, λουτρού και αποθήκευσης και επαναλαμβάνεται στη χάραξη των δαπέδων από terrazzo και μάρμαρο. Η επίπλωση και οι σταθερές κατασκευές εντάσσονται έτσι σε ένα κοινό σύστημα αντί να αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητα αντικείμενα.

Η περιορισμένη υλική παλέτα διατηρείται και στους ιδιωτικούς χώρους. Η ξυλεία δημιουργεί αντίστιξη με την πέτρα και το terrazzo, ενώ οι ουδέτερες αποχρώσεις συνδέουν τα νέα στοιχεία με το υφιστάμενο κέλυφος.

Ο σχεδιασμός αποφεύγει με αυτόν τον τρόπο την επανάληψη ενός τυποποιημένου ξενοδοχειακού δωματίου και βασίζεται περισσότερο στη σχέση ανάμεσα στην κατασκευή, το υλικό και τη χρήση.

 

Ίχνη του χρόνου και νέες επιφάνειες

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον τρόπο με τον οποίο τα νέα υλικά συνυπάρχουν με την παλαιωμένη κατασκευή.

Το υφιστάμενο κτίριο δεν αντιμετωπίζεται ως ένα άθικτο ιστορικό αντικείμενο. Οι ατέλειες, οι φθορές και οι διαφοροποιήσεις στις επιφάνειες παραμένουν ευανάγνωστες, ενώ τα νέα υλικά επιλέγονται ώστε να αποκτούν τη δική τους πατίνα με την πάροδο του χρόνου.

Η σχέση αυτή γίνεται ιδιαίτερα σαφής στην αντίθεση ανάμεσα στις αδρές ορυκτές επιφάνειες και τις περισσότερο επεξεργασμένες ξύλινες κατασκευές.

Τα μεταλλικά πλαίσια των ανοιγμάτων εισάγουν ένα ακόμη σύγχρονο στοιχείο μέσα στο βαρύτερο πέτρινο κέλυφος, διατηρώντας παράλληλα το φυσικό φως και τις θεάσεις προς το δάσος.

Κοινόχρηστοι χώροι και απομόνωση

Η προηγούμενη χρήση του κτιρίου δημιουργεί ένα ιδιαίτερο υπόβαθρο για το νέο ξενοδοχειακό πρόγραμμα.

Οι μεγάλοι κοινόχρηστοι χώροι υποστηρίζουν τη συνάντηση και τη συλλογική χρήση, ενώ μικρότερες περιοχές διατηρούν περισσότερο ήσυχο και ιδιωτικό χαρακτήρα.

Το εστιατόριο, το bar και το καθιστικό αξιοποιούν τις μεγαλύτερες αίθουσες, ενώ το spa αναπτύσσεται σε περισσότερο εσωστρεφείς χώρους με εντονότερη παρουσία της πέτρας και χαμηλότερο φωτισμό.

Η εναλλαγή ανάμεσα στη συλλογική χρήση και την απομόνωση συνεχίζει, με διαφορετικούς όρους, μια βασική χωρική συνθήκη του παλιού σανατορίου.

 

Η σχέση με το αρκαδικό τοπίο

Το ελατοδάσος αποτελεί σταθερό μέρος της αρχιτεκτονικής εμπειρίας του Manna.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί να ανταγωνιστεί την κλίμακα του τοπίου, αλλά επικεντρώνεται στην αποκατάσταση του υπάρχοντος κτιρίου και στην ενίσχυση της σχέσης του με το φυσικό περιβάλλον. Οι θεάσεις προς το δάσος, τα φυσικά υλικά και η αρχιτεκτονική τοπίου ενισχύουν αυτή τη συνέχεια.

Το Manna Arcadia αποτελεί έτσι ένα έργο επανάχρησης στο οποίο η προηγούμενη ταυτότητα του σανατορίου δεν εξαλείφεται ούτε ανακατασκευάζεται ως ιστορική εικόνα. Οι K-Studio και Monogon διατηρούν τη δομική και υλική παρουσία του κτιρίου και την προσαρμόζουν στη σύγχρονη φιλοξενία μέσα από περιορισμένες προσθήκες και σαφείς υλικούς χειρισμούς.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek282 | Νοέμβριος 2023, στην ενότητα RESORT

Τέσσερα πρώην βυρσοδεψεία στο παραλιακό μέτωπο των Χανίων μετατρέπονται σε ξενοδοχείο 20 σουιτών, διατηρώντας τον βιομηχανικό τους χαρακτήρα μέσα από μια περιορισμένη παλέτα πέτρας, ξυλείας, μετάλλου και γυαλιού.

Το The Tanneries Hotel & Spa στα Χανιά από την Κωνσταντίνα Σμπόνια στεγάζεται σε τέσσερα συνεχόμενα πρώην βιομηχανικά κτίρια στην ιστορική περιοχή των Ταμπακαριών. Το έργο, συνολικής επιφάνειας 2.500τ.μ., ολοκληρώθηκε το 2021 και μετατρέπει το διατηρητέο συγκρότημα σε ξενοδοχείο, διατηρώντας τη μορφολογία και την υλικότητα των παλιών βυρσοδεψείων.

Αντί να εξαλείψει τα ίχνη της προηγούμενης χρήσης, η επέμβαση αξιοποιεί την υφιστάμενη λιθοδομή, τις αναλογίες των κτιρίων και την άμεση σχέση τους με τη θάλασσα. Οι τέσσερις όγκοι διαβάζονται ως ενιαίο σύνολο, διατηρώντας παράλληλα τις διαφορές που προκύπτουν από την κλίση του εδάφους και την ιστορική τους ανάπτυξη.

 

Τέσσερα βιομηχανικά κτίρια πάνω στη θάλασσα

Το συγκρότημα βρίσκεται στα Ταμπακαριά, την ιστορική περιοχή βυρσοδεψείων ανατολικά του κέντρου των Χανίων, όπου τα βιομηχανικά κτίρια αναπτύχθηκαν σε άμεση επαφή με το παραλιακό μέτωπο.

Ο σχεδιασμός διατηρεί τους τέσσερις υφιστάμενους όγκους αντί να τους αντικαταστήσει με ένα νέο ενιαίο κτίριο. Προς την πόλη, η νότια όψη παραμένει χαμηλότερη και περισσότερο διακριτική, ενώ προς τη θάλασσα το συγκρότημα αναπτύσσεται σε τρεις στάθμες, ακολουθώντας τη φυσική κλίση του εδάφους.

Η διαφοροποίηση αυτή ενισχύει τη διπλή συνθήκη του έργου: περισσότερο προστατευμένο προς τον αστικό ιστό και σταδιακά περισσότερο ανοιχτό προς το νερό.

Η μετάβαση από την πόλη προς τη θάλασσα γίνεται μέρος της ίδιας της εμπειρίας του ξενοδοχείου, καθώς τα μεγάλα ανοίγματα επιτρέπουν τη διατήρηση της οπτικής επαφής με το παραλιακό τοπίο.

 

Διατήρηση του βιομηχανικού χαρακτήρα

Η ανακαίνιση βασίζεται στη διατήρηση βασικών στοιχείων των παλιών βυρσοδεψείων και στην προσαρμογή τους στη νέα χρήση.

Οι υφιστάμενες όψεις, οι στέγες και οι δομικές επιφάνειες παραμένουν ευανάγνωστες, ενώ η πέτρα, το σκυρόδεμα, το μέταλλο και η ξυλεία επανέρχονται στη νέα διαμόρφωση.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί να ανακατασκευάσει ένα εξιδανικευμένο ιστορικό εσωτερικό. Αντίθετα, οι νέες κατασκευές διατηρούν περισσότερο ουδέτερη και λιτή παρουσία, ώστε η αρχική υλικότητα να παραμένει εμφανής.

Η φυσική πέτρα προσδίδει βάρος και χαρακτηριστική υφή, η ξυλεία εισάγει θερμότερους τόνους, ενώ το μέταλλο και το γυαλί συγκροτούν ένα περισσότερο ακριβές σύγχρονο επίπεδο.

Μπεζ, μαύρο και γκρι διαμορφώνουν μια περιορισμένη χρωματική παλέτα, η οποία ενοποιεί τους διαφορετικούς χώρους χωρίς να μειώνει την ένταση των υφιστάμενων υλικών.

 

Είκοσι σουίτες μέσα στους υφιστάμενους όγκους

Το συγκρότημα περιλαμβάνει 20 σουίτες, οι οποίες προσαρμόζονται στις διαφορετικές διαστάσεις και γεωμετρίες των παλιών κτιρίων.

Αντί να επαναλαμβάνεται ένας ενιαίος τύπος δωματίου, οι χώροι ακολουθούν τις ιδιαιτερότητες της υφιστάμενης δομής. Η εσωτερική διαμόρφωση παραμένει λιτή, με φυσικά υλικά και κυρίως ουδέτερες αποχρώσεις, ώστε η σχέση με τη θάλασσα να διατηρεί κεντρικό ρόλο.

Τα μεγάλα ανοίγματα εισάγουν φυσικό φως και καδράρουν τη θέα, ενώ η πέτρα, η ξυλεία και το μάρμαρο δημιουργούν συνέχεια ανάμεσα στους χώρους ύπνου, διημέρευσης και λουτρού.

Στα λουτρά, οι μαρμάρινες επιφάνειες διαφοροποιούνται από τον περισσότερο αδρό χαρακτήρα του ιστορικού κελύφους χωρίς να εισάγουν μια ανεξάρτητη σχεδιαστική γλώσσα.

 

Διαπερατότητα ανάμεσα στην πόλη και τη θάλασσα

Βασικό χαρακτηριστικό της επέμβασης είναι η σταδιακή σύνδεση της αστικής με την παραθαλάσσια πλευρά του συγκροτήματος.

Μεγάλα υαλοστάσια διατηρούν τις θεάσεις προς το νερό και επιτρέπουν στη θάλασσα να παραμένει ορατή ακόμη και από τις περιοχές κυκλοφορίας.

Στους κοινόχρηστους χώρους χρησιμοποιούνται διαφορετικοί βαθμοί διαφάνειας. Στο spa και το γυμναστήριο, οι υαλότουβλοι επιτρέπουν τη διάχυση του φωτός και δημιουργούν ταυτόχρονα ένα περισσότερο προστατευμένο όριο.

Η σχέση εσωτερικού και εξωτερικού δεν οργανώνεται επομένως μέσα από έναν απόλυτο διαχωρισμό, αλλά μέσα από διαδοχικά επίπεδα διαφάνειας και ιδιωτικότητας.

 

Κοινόχρηστοι χώροι και ευεξία

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, πέρα από τις σουίτες, χώρους υποδοχής, εστιατόριο, spa, γυμναστήριο και θερμαινόμενη εσωτερική πισίνα.

Οι κοινόχρηστες λειτουργίες ακολουθούν την ίδια υλική λογική, αποκτώντας όμως επιμέρους χαρακτηριστικά ανάλογα με τη χρήση τους. Το spa ανοίγεται προς τη θέα της θάλασσας, ενώ το εστιατόριο αναπτύσσεται σε άμεση σχέση με το παραλιακό μέτωπο.

Το παλιό βιομηχανικό συγκρότημα λειτουργεί έτσι ως μια ακολουθία διαφορετικών χώρων και όχι ως ένα ομοιογενές ξενοδοχειακό εσωτερικό.

Παρά τη διαφοροποίηση των χρήσεων, η κοινή παλέτα και η επανάληψη των φυσικών υλικών εξασφαλίζουν τη συνοχή του συνόλου.

 

Επανάχρηση στα Ταμπακαριά

Το The Tanneries Hotel & Spa οργανώνεται τελικά γύρω από τη διατήρηση της ταυτότητας των τεσσάρων βιομηχανικών κτιρίων και την προσαρμογή τους σε μια νέα χρήση.

Η πέτρινη κατασκευή, η άμεση σχέση με τη θάλασσα και οι διαφορετικές αναλογίες των υφιστάμενων χώρων παραμένουν εμφανείς, ενώ οι σύγχρονες επεμβάσεις εντάσσουν τις τεχνικές και λειτουργικές απαιτήσεις ενός ξενοδοχείου χωρίς να αποκρύπτουν το αρχικό κέλυφος.

Η Κωνσταντίνα Σμπόνια χρησιμοποιεί μια περιορισμένη υλική παλέτα και τη σχέση ανάμεσα στην πόλη και το νερό για να δώσει νέα χρήση στα πρώην βυρσοδεψεία, διατηρώντας τη βιομηχανική τους παρουσία μέσα στην ιστορική περιοχή των Ταμπακαριών.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek282 | Νοέμβριος 2023, στην ενότητα CITY.

Ο συνολικός επανασχεδιασμός του Rocabella Mykonos οργανώνει το ξενοδοχείο ως μια ακολουθία προστατευμένων διαδρομών, υπόσκαφων αναφορών και φυτεμένων υπαίθριων χώρων, με πέτρα, ξυλεία και γήινες επιφάνειες να ενοποιούν το υφιστάμενο συγκρότημα.

Ο επανασχεδιασμός του Rocabella Mykonos από τον Ελευθέριο Αμπατζή ξεκίνησε το 2022 ως συνολική αναδιαμόρφωση ενός ξενοδοχειακού συγκροτήματος που αναπτύσσεται από το 2000. Η επέμβαση περιλαμβάνει την ανακατασκευή των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, την προσθήκη νέων δωματίων και λειτουργιών και την αναπροσαρμογή χρήσεων στο υφιστάμενο κέλυφος.

Αφετηρία της νέας ταυτότητας αποτελεί το ίδιο το όνομα του ξενοδοχείου —Rocabella, «όμορφος βράχος» στα ιταλικά— και ο γρανιτένιος βράχος που κυριαρχούσε αρχικά στο σημείο. Τμήμα του χρειάστηκε να ανασκαφεί κατά την κατασκευή, ενώ θραύσματά του παραμένουν διάσπαρτα στους κοινόχρηστους χώρους. Η σχεδιαστική προσέγγιση αξιοποιεί αυτή τη γεωλογική αναφορά, δημιουργώντας χώρους που δίνουν την αίσθηση ότι έχουν λαξευτεί μέσα στο έδαφος.

 

Μια διαδρομή μέσα στο βραχώδες τοπίο

Η χωρική οργάνωση αναπτύσσεται ως ένα δίκτυο μονοπατιών, διαδρόμων και διαφορετικών επιπέδων και όχι ως ένας ενιαίος ξενοδοχειακός όγκος.

Οι διαδρομές συνδέουν χώρους διαφορετικών αναλογιών, βαθμών περίκλεισης και ιδιωτικότητας. Η ακανόνιστη ακολουθία τους παραπέμπει σε ένα σύστημα κοιλοτήτων μέσα στον βράχο, εναλλάσσοντας προστατευμένα εσωτερικά σημεία με ανοίγματα προς το τοπίο.

Η κυκλοφορία γίνεται έτσι μέρος της εμπειρίας του ξενοδοχείου. Στενότερα περάσματα οδηγούν σε βεράντες και κοινόχρηστους χώρους, ενώ οι μεταβολές των επιπέδων δημιουργούν σταδιακές μεταβάσεις από περισσότερο εκτεθειμένες σε περισσότερο προστατευμένες περιοχές.

 

Διαφορετικά δωμάτια, κοινή σχεδιαστική γλώσσα

Τα δωμάτια διαφοροποιούνται μεταξύ τους, ακολουθώντας την ιδέα ότι καθένα αποτελεί μια διαφορετική κοιλότητα του «όμορφου βράχου».

Η διάταξη και οι αναλογίες μεταβάλλονται ανάλογα με τη θέση και τον προσανατολισμό τους. Παράλληλα, οι χώροι προστατεύονται από τον έντονο ήλιο και τον άνεμο, διατηρώντας ανεμπόδιστες θεάσεις προς τη θάλασσα, το λιμάνι της Μυκόνου, τη Δήλο και τη Ρήνεια.

Πίσω από το λευκό κυκλαδίτικο κέλυφος, οι εσωτερικοί χώροι αποκτούν θερμότερη και περισσότερο αδρή υλικότητα. Η ξυλεία και η πέτρα συνδυάζονται με τσιμεντοκονία σε γήινες αποχρώσεις, η οποία καλύπτει ομοιογενώς τις εσωτερικές επιφάνειες και επανέρχεται στους κοινόχρηστους χώρους.

 

Πέτρα, ξυλεία και γήινες επιφάνειες

Η επιλογή των υλικών ενισχύει τη σχέση της αρχιτεκτονικής με το βραχώδες τοπίο.

Οι πέτρινες επιφάνειες διατηρούν έντονη υφή, ενώ η ξυλεία εισάγει θερμότερους τόνους. Η συνεχής τσιμεντοκονία περιορίζει τις οπτικές διακοπές και συνδέει τις διαφορετικές περιοχές σε επίπεδο υλικότητας.

Η ταυτότητα του εσωτερικού δεν βασίζεται σε μια διακοσμητική απόδοση της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής. Διαμορφώνεται κυρίως μέσα από τη μάζα, την υφή, τη σκιά και μια περιορισμένη παλέτα φυσικών υλικών.

Η περισσότερο γήινη εικόνα του εσωτερικού δημιουργεί παράλληλα αντίστιξη με το φωτεινό λευκό των εξωτερικών όγκων.

 

Rocabella Villa

Πέρα από την αναδιαμόρφωση των υφιστάμενων δωματίων, στο πρόγραμμα προστίθεται η Rocabella Villa, μια ανεξάρτητη κατοικία με ιδιωτική πισίνα.

Η villa εντάσσεται λειτουργικά στο συγκρότημα και έχει άμεση πρόσβαση στους κοινόχρηστους χώρους του ξενοδοχείου, διατηρώντας ταυτόχρονα μεγαλύτερο βαθμό ιδιωτικότητας και απομόνωσης.

Η σχέση αυτή ανάμεσα στις κοινές παροχές και την ιδιωτική κατοίκηση ακολουθεί τη συνολική λογική του έργου, όπου η έκθεση, η προστασία και η κοινωνική επαφή μεταβάλλονται σταδιακά μέσα στο συγκρότημα.

 

Φύτευση και επανένταξη στο τοπίο

Η φύτευση αποτελεί καθοριστικό μέρος του επανασχεδιασμού.

Διαμορφώνονται φυτεμένα δώματα και νέες ζώνες φύτευσης περιμετρικά του ξενοδοχείου, ενώ σημαντικό μέρος των προηγουμένως κενών χώρων φυτεύεται με γηγενή κακτοειδή.

Η βλάστηση περιορίζει οπτικά την παρουσία των δομημένων επιφανειών και επαναφέρει φυτεμένες περιοχές μέσα στο πυκνά διαμορφωμένο συγκρότημα.

Δεν αντιμετωπίζεται επομένως ως πρόσθετο διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως μέρος της συνολικής αρχιτεκτονικής αναδιοργάνωσης και της σχέσης του ξενοδοχείου με το άνυδρο κυκλαδίτικο τοπίο.

 

Ενοποίηση του συγκροτήματος

Κύριος στόχος της επέμβασης είναι η αισθητική ενοποίηση ενός ξενοδοχείου που είχε δεχθεί διαδοχικές προσθήκες και μετατροπές από την αρχική του κατασκευή.

Αντί τα δωμάτια, οι κοινόχρηστοι χώροι και οι εξωτερικές περιοχές να αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητες παρεμβάσεις, εισάγεται ένα κοινό χωρικό και υλικό λεξιλόγιο σε όλο το συγκρότημα.

Οι προστατευμένες διαδρομές, οι χώροι που παραπέμπουν σε κοιλότητες του βράχου, η φύτευση και οι γήινες επιφάνειες ανταποκρίνονται παράλληλα στις κλιματικές συνθήκες της Μυκόνου, περιορίζοντας την έκθεση στον ήλιο και τον άνεμο.

Το Rocabella Mykonos οργανώνεται έτσι γύρω από διαδοχικές μεταβάσεις ανάμεσα στην περίκλειση και την εξωστρέφεια, την κοινή χρήση και την ιδιωτικότητα, το δομημένο και το φυσικό τοπίο.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025, στην ενότητα INTERIORS.

Μια διατηρητέα κατοικία του 19ου αιώνα στα Βαπόρια της Σύρου μετατρέπεται σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων μέσα από την αποκατάσταση της λιθοδομής, των οροφογραφιών και των μαρμάρινων επιφανειών, ενώ οι παλιές στέρνες αποκτούν νέα χρήση ως χώροι ευεξίας.

Το Argini Hotel Syros, με εσωτερικό σχεδιασμό από τους Costas Gagos Architecture & Design και TREE COMPANY, στεγάζεται σε μια διατηρητέα νεοκλασική κατοικία στα Βαπόρια της Ερμούπολης. Το κτίριο, με καταβολές στον 19ο αιώνα ως οικία του Γρηγόρη Πάικου, μέλους της Φιλικής Εταιρείας, αποκαταστάθηκε και μετατράπηκε σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων, διατηρώντας σημαντικά στοιχεία της ιστορικής του δομής.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επτά δωμάτια και τέσσερις σουίτες, εστιατόριο, bar με θέα στο Αιγαίο και χώρο ευεξίας με χαμάμ, jacuzzi και εσωτερική πισίνα. Η επέμβαση οργανώνεται γύρω από τη σχέση της υφιστάμενης λιθοδομής με τον αποκατεστημένο διάκοσμο και τις νέες λειτουργίες φιλοξενίας.

 

Διατήρηση της υφιστάμενης λιθοδομής

Η αρχική λιθοδομή παραμένει βασικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του ξενοδοχείου.

Οι πέτρινοι τοίχοι, που σε ορισμένα σημεία φτάνουν σε πάχος το 1,20m, διατηρούνται εμφανείς, ώστε η κατασκευή και η κλίμακα της ιστορικής κατοικίας να παραμένουν ευανάγνωστες. Η φυσική πέτρα συνδυάζεται με μάρμαρο στους κοινόχρηστους χώρους, τις περιοχές κυκλοφορίας και τα δωμάτια.

Αντί να εφαρμοστεί μια ενιαία σύγχρονη στρώση πάνω στο υπάρχον κτίριο, διατηρούνται οι διαφοροποιήσεις στην υφή, τα υλικά και τον διάκοσμο. Οι νέες επεμβάσεις εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο χωρίς να αποκρύπτουν την αρχική κατασκευή.

 

Το μάρμαρο ως στοιχείο συνέχειας

Το μάρμαρο επανέρχεται στους διαφορετικούς χώρους και λειτουργεί ως κοινό υλικό της νέας διαμόρφωσης.

Στους κοινόχρηστους χώρους, τα γεωμετρικά μαρμάρινα δάπεδα αντλούν αναφορές από τον αρχικό χαρακτήρα της κατοικίας, χωρίς να επιχειρούν την πιστή αναπαραγωγή του. Η ίδια λογική συνεχίζεται στους διαδρόμους και τις αίθουσες, δημιουργώντας συνέχεια ανάμεσα στις διαφορετικές περιοχές.

Στα λουτρά χρησιμοποιούνται διαφορετικά μάρμαρα, όπως λευκό Διονύσου, πράσινο Τήνου και γκρίζο Grigio Carnico. Οι μεταβολές στην απόχρωση και τα νερά του υλικού διαφοροποιούν τους επιμέρους χώρους, διατηρώντας παράλληλα μια κοινή υλική γλώσσα.

 

Αποκατάσταση των οροφογραφιών

Ένα από τα περισσότερο απαιτητικά μέρη της επέμβασης ήταν η αποκατάσταση των ζωγραφικών διακοσμήσεων στις οροφές των δωματίων και των σουιτών.

Οι οροφογραφίες και οι τοιχογραφίες, φιλοτεχνημένες από Ιταλούς και ντόπιους καλλιτέχνες, περιλαμβάνουν λαογραφικά στοιχεία, μορφές που σχετίζονται με την Ελληνική Επανάσταση και αναγεννησιακά μοτίβα.

Η σύγχρονη επίπλωση και ο φωτισμός διατηρούν περισσότερο ήπια παρουσία γύρω από αυτές τις επιφάνειες, επιτρέποντας στις αρχικές αναλογίες, τα μεγάλα ύψη και τον ζωγραφικό διάκοσμο να παραμένουν κυρίαρχα στοιχεία των χώρων.

Η αντίθεση ανάμεσα στον αποκατεστημένο διάκοσμο και τις λιτότερες νέες επεμβάσεις αποφεύγει την ανακατασκευή ενός γενικευμένου «ιστορικού» εσωτερικού.

 

Κοινόχρηστοι χώροι και εσωτερικό αίθριο

Οι κοινόχρηστες λειτουργίες αναπτύσσονται σε μια ακολουθία χώρων όπου τα ιστορικά στοιχεία συνυπάρχουν με τις νέες χρήσεις.

Η εμφανής πέτρα, τα ξύλινα δάπεδα, οι μαρμάρινες επιφάνειες και τα υφιστάμενα ανοίγματα παραμένουν ευανάγνωστα, ενώ η νέα επίπλωση και ο φωτισμός υποστηρίζουν τη λειτουργία του ξενοδοχείου χωρίς να υπερισχύουν του αρχικού κελύφους.

Το εσωτερικό αίθριο επεκτείνει τις κοινόχρηστες λειτουργίες σε έναν προστατευμένο υπαίθριο χώρο, ο οποίος ορίζεται από τις εμφανείς λιθοδομές των υφιστάμενων όψεων.

 

Χώροι ευεξίας στις παλιές στέρνες

Οι παλιές στέρνες του κτιρίου μετατρέπονται σε χώρους χαλάρωσης και ευεξίας.

Η υφιστάμενη θολωτή γεωμετρία φιλοξενεί το χαμάμ και την εσωτερική θερμαινόμενη πισίνα με jacuzzi. Πέτρα και μάρμαρο συνδυάζονται με διάχυτο φωτισμό, αναδεικνύοντας τον κλειστό χαρακτήρα και τις καμπύλες των υφιστάμενων χώρων.

Η αλλαγή χρήσης αξιοποιεί επομένως τα χαρακτηριστικά των παλιών βοηθητικών χώρων αντί να τα αποκρύπτει. Το βάρος της κατασκευής, η θολωτή οροφή και η υλικότητα της πέτρας παραμένουν μέρος της νέας εμπειρίας.

 

Σύγχρονη φιλοξενία μέσα σε μια ιστορική δομή

Το Argini Hotel Syros οργανώνεται γύρω από τη συνύπαρξη των διατηρημένων αρχιτεκτονικών στοιχείων με τις νέες λειτουργίες.

Η λιθοδομή, οι οροφογραφίες και τα γεωμετρικά μαρμάρινα δάπεδα διατηρούν τη σύνδεση με την ιστορία της κατοικίας, ενώ τα δωμάτια, το εστιατόριο, το bar και οι χώροι ευεξίας προσαρμόζουν το κτίριο στη νέα του χρήση.

Η αποκατάσταση αντιμετωπίζεται ως διαδικασία επιλεκτικής διατήρησης και προσαρμογής. Ο ιστορικός χαρακτήρας παραμένει ορατός στα υλικά, τον διάκοσμο και τις αναλογίες, ενώ οι σύγχρονες επεμβάσεις εντάσσονται χωρίς να επιχειρούν να μιμηθούν την αρχική αρχιτεκτονική.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek292 | Νοέμβριος 2024, στην ενότητα CITY.

Η ανακαίνιση διατηρεί τη θολοειδή δομή υφιστάμενων θερινών κατοικιών στην Οία, εισάγοντας στοχευμένες λειτουργικές αλλαγές, φυσικά υλικά και επιλεγμένες χρωματικές εντάσεις.

 

Οι ανακαινισμένες θερινές κατοικίες αποτελούν μέρος ενός μεγαλύτερου συγκροτήματος στον παραδοσιακό οικισμό της Οίας. Έχουν νότιο προσανατολισμό και θέα προς το ηφαίστειο και την Καλντέρα. Τα υφιστάμενα κελύφη αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της νεότερης αρχιτεκτονικής του νησιού.

Η επέμβαση των Kapsimalis Architects επικεντρώνεται στους εσωτερικούς χώρους. Διατηρεί την αρχική δομή και ταυτότητα, προσαρμόζοντας παράλληλα τις κατοικίες στις σύγχρονες απαιτήσεις φιλοξενίας.

Κάθε ενότητα περιλαμβάνει καθιστικό, υπνοδωμάτιο και λουτρό. Οι εσωτερικοί χώροι εκτονώνονται σε ιδιωτικές αυλές με μικρές πισίνες και θέα προς το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο.

 

Ανάδειξη των θολοειδών χώρων

Βασική επιδίωξη ήταν η διατήρηση και ανάδειξη των υφιστάμενων θολοειδών σχηματισμών. Ο θόλος, το σταυροθόλιο και η σκάφη προσδίδουν σε κάθε κατοικία διακριτό χωρικό χαρακτήρα.

Ο επανασχεδιασμός δεν αποκρύπτει τα συγκεκριμένα στοιχεία. Αντίθετα, τα αντιμετωπίζει ως αφετηρία της εσωτερικής σύνθεσης. Τα νέα έπιπλα και οι λειτουργικές προσθήκες ακολουθούν την υπάρχουσα γεωμετρία χωρίς να την ανταγωνίζονται.

Οι επεμβάσεις παραμένουν σκόπιμα περιορισμένες. Μικρές αλλαγές στα σταθερά και κινητά έπιπλα βελτιώνουν την κυκλοφορία, την αποθήκευση και την καθημερινή χρήση. Παράλληλα, διατηρούνται οι αρχικές αναλογίες των χώρων.

Τα τοξωτά ανοίγματα ενισχύουν τη συνέχεια ανάμεσα στις επιμέρους ενότητες. Η καμπύλη μορφή τους επαναλαμβάνει τη γεωμετρία των οροφών. Έτσι, οι κατοικίες γίνονται αντιληπτές ως ακολουθίες από συνδεδεμένους θολοειδείς χώρους.

 

Περιορισμένη υλική παλέτα

Λευκός λείος σοβάς καλύπτει τους τοίχους και τις οροφές. Η συνεχής επιφάνειά του ενισχύει την πλαστικότητα της αρχιτεκτονικής και επιτρέπει στο φυσικό φως να αναδεικνύει τις καμπύλες.

Μεγάλες πλάκες ανοιχτόχρωμου γκρι μαρμάρου διαμορφώνουν τα δάπεδα. Οι διακριτικές τονικές μεταβολές τους προσθέτουν βάθος, χωρίς να διαταράσσουν την οπτική ενότητα.

Οι ξύλινες κατασκευές επενδύονται με δρυ σε ανοιχτή απόχρωση. Διαφορετικά είδη μαρμάρου χρησιμοποιούνται στα σταθερά έπιπλα και τους πάγκους. Παράλληλα, κεραμικά claustra σε φυσικό χρώμα φιλτράρουν τις οπτικές σχέσεις ανάμεσα σε επιλεγμένους χώρους.

Υπόλευκα υφάσματα ολοκληρώνουν το ήρεμο υλικό υπόβαθρο. Ο σοβάς, το μάρμαρο, η δρυς και τα υφάσματα συνδέουν τις διαφορετικές κατοικίες, χωρίς να εξαλείφουν τις ιδιαίτερες χωρικές τους ποιότητες.

 

Αντανακλάσεις και χρωματικές εντάσεις

Τμήματα των τοίχων και ξύλινες κατασκευές επενδύονται με καθρέφτη. Οι αντανακλάσεις αυξάνουν την αντιληπτή διάσταση των μικρότερων χώρων και πολλαπλασιάζουν το φυσικό φως.

Τα γυάλινα στοιχεία περιορίζουν ακόμη περισσότερο το οπτικό βάρος των διαχωριστικών. Στα λουτρά, διαφανείς επιφάνειες διατηρούν τη συνέχεια των θόλων, ενώ οι διαφορετικές λειτουργίες παραμένουν σαφώς οργανωμένες.

Μέσα στο ουδέτερο περιβάλλον, κινητά έπιπλα σε βαθύ κόκκινο εισάγουν μια συγκεντρωμένη χρωματική ένταση. Φωτιστικά από μέταλλο και γυαλί, καθώς και επιλεγμένα σκουρόχρωμα ξύλινα στοιχεία, προσθέτουν επιπλέον αντιθέσεις.

Το χρώμα χρησιμοποιείται επιλεκτικά και όχι ως συνεχές διακοσμητικό θέμα. Επομένως, τα κόκκινα στοιχεία λειτουργούν ως διακριτά σημεία προσανατολισμού μέσα στους λευκούς και γκρίζους χώρους.

 

Αυλές προς την Καλντέρα

Οι εξωτερικές όψεις διατηρούνται και αναμορφώνονται ήπια. Οι αυλές επανασχεδιάζονται με νέες τραπεζαρίες, χτιστούς πάγκους και φύτευση.

Οι υπαίθριες ζώνες λειτουργούν ως προεκτάσεις των περιορισμένων εσωτερικών χώρων. Μικρές πισίνες, προστατευμένα καθιστικά και καδραρισμένες φυγές προς την Καλντέρα υποστηρίζουν τη θερινή κατοίκηση, χωρίς να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του συγκροτήματος.

Η σχέση ανάμεσα στους λευκούς εσωτερικούς χώρους και τον γαλάζιο ορίζοντα παραμένει κεντρική. Τα ανοίγματα καδράρουν τη θάλασσα, ενώ το φυσικό φως κινείται πάνω στις καμπύλες επιφάνειες κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Μέσα από συγκρατημένες αλλαγές, η ανακαίνιση προσαρμόζει τις υφιστάμενες κατοικίες στις σύγχρονες ανάγκες. Οι θολοειδείς σχηματισμοί παραμένουν κυρίαρχοι, πλαισιωμένοι από φυσικά υλικά, ανακλαστικές επιφάνειες και επιλεγμένα στοιχεία.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 288 | Ιούνιος 2024, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Στο Minos Palace Resort στην Κρήτη, η χωρική ροή, οι ελεγχόμενες αισθητηριακές μεταβάσεις και η στενή σχέση με τη φύση διαμορφώνουν ένα περιβάλλον εξατομικευμένης ευζωίας.

 

 

Το Nao Longevity Hub βρίσκεται στο Minos Palace Resort, στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης. Σχεδιασμένο από τους Stones & Walls, το έργο διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο εσωτερικός σχεδιασμός μπορεί να υποστηρίξει μια ευρύτερη προσέγγιση στην ευζωία και τη μακροζωία.

Η κίνηση μέσα στον χώρο, η επαφή με το φυσικό τοπίο, το φως, οι υλικότητες και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία. Το εσωτερικό δεν αποτελεί απλώς το υπόβαθρο των θεραπειών και των αξιολογήσεων. Αντίθετα, συμμετέχει ενεργά στη σταδιακή μετάβαση του επισκέπτη προς έναν πιο ήρεμο ρυθμό.

Η ροή ως χωρική αρχή

Η ονομασία Nao προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα «νάω», που σημαίνει «ρέω», και παραπέμπει στη διαχρονική αρχή του «πάντα ῥεῖ». Η έννοια αυτή καθορίζει την οργάνωση του εσωτερικού και τη συνεχή μετάβαση από τη μία λειτουργική ζώνη στην επόμενη.

Η εμπειρία ξεκινά πριν από την άφιξη, μέσα από μια εξατομικευμένη αξιολόγηση που θέτει τις βάσεις του προγράμματος. Στο εσωτερικό του Nao, η διαδοχή των χώρων, η σχέση με το τοπίο και η σταδιακή αποκλιμάκωση των ερεθισμάτων δημιουργούν μια διαδικασία αποφόρτισης.

Το σύνολο του προγράμματος δεν αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο. Αντίθετα, αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία από κατώφλια. Οι μεταβολές στο φως, την περίκλειση, τις υφές και την ατμόσφαιρα σηματοδοτούν την πορεία από τη μία δραστηριότητα στην άλλη.

Έτσι, η κυκλοφορία δεν λειτουργεί μόνο ως πρακτική σύνδεση μεταξύ των χώρων. Αποτελεί μέρος της εμπειρίας ευζωίας και προετοιμάζει τον επισκέπτη για μια διαφορετική αντίληψη του χρόνου.

 

 

Φύση και αισθητηριακή συγκράτηση

Ο σχεδιασμός βασίζεται στην κατανόηση ότι το φυσικό περιβάλλον επηρεάζει τη σωματική και ψυχική κατάσταση. Το φυσικό φως, οι απτικές επιφάνειες και η οπτική σχέση με το εξωτερικό συμβάλλουν σε μια σταδιακά πιο ήσυχη χωρική εμπειρία.

Αντί να διαχωρίζουν τις λειτουργίες με απότομα όρια, οι Stones & Walls δημιουργούν συνέχεια μέσα από μια κοινή υλική και ατμοσφαιρική γλώσσα. Οι χώροι αξιολόγησης, κίνησης, θεραπείας και ανάπαυσης παραμένουν διακριτοί, αλλά εντάσσονται στην ίδια πορεία.

Το φυσικό τοπίο δεν λειτουργεί μόνο ως καδραρισμένη θέα. Τα χρώματα, οι ρυθμοί και η αίσθηση ανοιχτού ορίζοντα μεταφέρονται στον συγκρατημένο χαρακτήρα του εσωτερικού. Η σχέση με τη φύση διαμορφώνεται επομένως χωρίς κυριολεκτικές διακοσμητικές αναπαραστάσεις.

Πέντε αλληλένδετοι πυλώνες

Ο χωρικός σχεδιασμός λειτουργεί παράλληλα με μια εξατομικευμένη μεθοδολογία, οργανωμένη γύρω από πέντε βασικούς πυλώνες: Διατροφή, Ύπνος, Κίνηση, Διαχείριση του Στρες, καθώς και Ανθρώπινες Σχέσεις και Αίσθηση του Ανήκειν.

Τα διαγνωστικά εργαλεία και τα ατομικά προγράμματα διαμορφώνουν μια διαφορετική διαδρομή για κάθε επισκέπτη. Το εσωτερικό υποστηρίζει αυτή τη διαδικασία μέσα από χώρους με διαφορετικούς βαθμούς δραστηριότητας, ιδιωτικότητας και αισθητηριακής έντασης.

Οι πιο ενεργές ή τεχνολογικά υποστηριζόμενες λειτουργίες εξισορροπούνται από ήσυχα περιβάλλοντα ανάπαυσης και περισυλλογής. Οι μεταβάσεις σχεδιάζονται ως σταδιακές, διατηρώντας την αρχή της συνεχούς ροής.

Η αρχιτεκτονική και η μεθοδολογία έχουν, επομένως, συμπληρωματικό ρόλο. Η αξιολόγηση καθορίζει το προσωπικό πρόγραμμα, ενώ ο φυσικός χώρος το οργανώνει σε μια σαφή ακολουθία.

 

 

Μια διαφορετική αντίληψη της πολυτέλειας

Το Nao αντανακλά μια ευρύτερη μεταβολή στον σχεδιασμό της σύγχρονης φιλοξενίας και των χώρων ευεξίας. Η πολυτέλεια δεν εκφράζεται πλέον αποκλειστικά μέσα από την υλική επιτήδευση ή την οπτική αφθονία. Συνδέεται επίσης με τον χρόνο, την ιδιωτικότητα, την εξατομικευμένη φροντίδα και την ποιότητα του περιβάλλοντος.

Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο συνδυάζει τον εσωτερικό σχεδιασμό, την επιστήμη και τη φύση σε μια ενιαία εμπειρία. Στόχος δεν είναι μόνο η δημιουργία ενός αισθητικά ελεγχόμενου χώρου, αλλά ενός περιβάλλοντος που υποστηρίζει έναν περισσότερο ισορροπημένο καθημερινό ρυθμό.

Η αρχιτεκτονική συμβολή βρίσκεται στη μετατροπή της αφηρημένης έννοιας της ροής σε χωρική εμπειρία. Η άφιξη, η αξιολόγηση, η κίνηση, η θεραπεία και η ανάπαυση αποτελούν διαδοχικά στάδια μιας συνεχούς πορείας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Το ek magazine επιλέγει δέκα αρχιτεκτονικά έργα όπου η άθληση, η ευεξία και η αποκατάσταση οργανώνονται μέσα από τον χώρο. Από αθλητικά campus και κλειστά γήπεδα έως γυμναστήρια, spa, χώρους φιλοξενίας και κέντρα μακροζωίας, τα έργα δείχνουν ότι η σύγχρονη ευεξία δεν περιορίζεται σε μια εικόνα χαλάρωσης. Αντίθετα, συνδέεται με την κίνηση, την αντοχή, την ανάπαυση, την κοινωνική εμπειρία και τη σχέση του σώματος με το φως, το νερό, το τοπίο και τα υλικά.

 

1. Korean Football Park στο Cheonan | UNS

 

Στο Cheonan της Νότιας Κορέας, το Korean Football Park από τους UNS δημιουργεί μια νέα βάση για την Korea Football Association. Το campus των 450.427 τ.μ. συνδυάζει την προπόνηση, την αποκατάσταση, την εκπαίδευση, τη δημόσια εμπειρία και την ταυτότητα του οργανισμού μέσα σε ένα ενιαίο masterplan.

Το έργο περιλαμβάνει 11 γήπεδα ποδοσφαίρου, εσωτερική κλιματιζόμενη αρένα, εξωτερικό στάδιο, γυμναστήρια, χώρους φυσικοθεραπείας, εγκαταστάσεις υγείας και χώρους διαμονής αθλητών. Έτσι, η αθλητική απόδοση αντιμετωπίζεται ως σύνθετο οικοσύστημα, όπου η προπόνηση, η ιατρική υποστήριξη, η αποκατάσταση και η ψυχική ισορροπία βρίσκονται σε άμεση σχέση με το τοπίο και τη δημόσια ζωή.

 

 

2. Telekom Center Athens στο ΟΑΚΑ

Τεύχος ek: 293 | Δεκέμβριος 2024

 

Στο ΟΑΚΑ, η ανακαίνιση του PAO BC Arena μετατρέπει το κλειστό γήπεδο μπάσκετ σε νέα έδρα της ΚΑΕ Παναθηναϊκός, μέσα από μια επέμβαση που συνδυάζει τεχνική αναβάθμιση, λειτουργική οργάνωση και νέα εμπειρία θεατή. Το έργο υλοποιήθηκε από τους Δέκαθλον, Μάρκο Βουζουνεράκη / RICHE, K-Division και Εύα Λαντζούνη / SEED Architects, καλύπτοντας έκταση μεγαλύτερη από 50.000 τ.μ.

Η πρώτη φάση περιλάμβανε στεγανώσεις, έλεγχο και ενίσχυση του χωροδικτυώματος, αναβάθμιση των υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, νέους χώρους κυκλοφορίας, εστίασης, Τύπου και φιλοξενίας. Παράλληλα, το διαδραστικό γυάλινο αθλητικό δάπεδο, οι νέες οθόνες, ο φωτισμός και οι σουίτες μετατρέπουν το γήπεδο σε σύγχρονη αθλητική και ψυχαγωγική υποδομή, χωρίς να ακυρώνουν την ταυτότητα του υφιστάμενου κελύφους.

 

 

3. Hidden Spa – Water Hope στο Βιετνάμ | IDEE Architects

 

Στο Cam Ranh του Βιετνάμ, το Hidden Spa – Water Hope από τους IDEE Architects σχεδιάζεται ως χώρος ευεξίας που αναδύεται μέσα από το τοπίο των παράκτιων αμμοθινών. Η αρχιτεκτονική δεν επιβάλλεται στο φυσικό περιβάλλον, αλλά ακολουθεί το ανάγλυφο, διαμορφώνοντας μια ήρεμη εμπειρία θεραπείας, νερού και σκιάς.

Στον πυρήνα της σύνθεσης, μια κεντρική υδάτινη αυλή λειτουργεί ως χωρικό και περιβαλλοντικό εργαλείο. Ανακλαστικές επιφάνειες νερού, φυτεμένες νησίδες και σκιασμένες διαδρομές δημιουργούν σταδιακές μεταβολές της θερμοκρασίας, της υγρασίας και του φωτός. Έτσι, το νερό δεν εμφανίζεται ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως υποδομή δροσισμού και αισθητηριακής αποκατάστασης.

 

 

4. Minthis Spa στην Πάφο | Woods Bagot

Τεύχος ek: 281 | Οκτώβριος 2023

 

Στην Πάφο, το Minthis Spa από τους Woods Bagot εντάσσεται σε ένα ευρύτερο τοπίο φιλοξενίας και ευεξίας, όπου η εμπειρία της φροντίδας αποκτά αρχιτεκτονική κλίμακα. Το έργο δεν περιορίζεται σε μια σειρά θεραπευτικών χώρων, αλλά οργανώνει μια σχέση ανάμεσα στο νερό, το φως, την κίνηση και την ηρεμία του τοπίου.

Ως resort spa, λειτουργεί ως χώρος απομάκρυνσης και ανασυγκρότησης, όπου η ατμόσφαιρα έχει την ίδια σημασία με το πρόγραμμα. Η υλικότητα, οι οπτικές φυγές και η σύνδεση με το περιβάλλον συγκροτούν μια εμπειρία ευεξίας που βασίζεται λιγότερο στην εικόνα της πολυτέλειας και περισσότερο στη διάρκεια, τη σωματική χαλάρωση και την αίσθηση καταφυγίου.

 

 

5. Hekate Fitness Club | Studio Maneo

 

Στο Μεταξουργείο, οι Studio Maneo μετατρέπουν μια παλιά αποθήκη σε έναν χώρο άσκησης 140 τ.μ., με ήρεμη και λιτή ατμόσφαιρα. Αντί για την επιθετική εικόνα ενός συμβατικού γυμναστηρίου, το έργο βασίζεται σε φυσικά υλικά, διάχυτο φως και προσεκτικά ελεγχόμενα όρια.

Η αρχιτεκτονική του χώρου συνδέει την άσκηση με την αίσθηση ασφάλειας και αποσυμπίεσης από την πόλη. Έτσι, το γυμναστήριο δεν λειτουργεί μόνο ως υποδομή σωματικής ενδυνάμωσης, αλλά και ως καθημερινός χώρος ψυχικής επαναφοράς.

 

 

6. Sentō Urban Shop & Spa στην Αθήνα | PHOS Architects

Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Στην Αθήνα, το Sentō Urban Shop & Spa από τους PHOS Architects συνδυάζει υπηρεσίες ομορφιάς, φροντίδας και ευεξίας με αναφορές στην ιαπωνική κουλτούρα του λουτρού. Το έργο διαμορφώνει μια ακολουθία από χώρους υποδοχής, θεραπείας και χαλάρωσης, όπου η υλικότητα και το φως ελέγχουν τον βαθμό ορατότητας και ιδιωτικότητας.

Η εμπειρία του spa βασίζεται σε ήπιες μεταβάσεις. Φυσικά υλικά, υφασμάτινα φίλτρα και προσεκτικά σχεδιασμένες επιφάνειες δημιουργούν ένα αστικό καταφύγιο, όπου η φροντίδα του σώματος συνδέεται με τη σιωπή, την αφή και την αίσθηση απομάκρυνσης από τον ρυθμό της πόλης.

 

 

7. + One More Gym | BIVA Design

 

Στο Muscat του Oman, το + One More Gym από τους BIVA Design οργανώνει ένα κέντρο CrossFit με έντονη βιομηχανική ταυτότητα και σύνθετο πρόγραμμα ευεξίας. Η υποδοχή, το café, οι δύο αθλητικές αίθουσες, τα αποδυτήρια, το ατμόλουτρο, η σάουνα, η πισίνα και το Jacuzzi συγκροτούν ένα περιβάλλον που συνδυάζει άσκηση, ανάπαυση και κοινωνικότητα.

Ο φωτισμός παίζει καθοριστικό ρόλο στην ατμόσφαιρα. Στους χώρους υποδοχής κυριαρχεί μια πιο ήρεμη αίσθηση, ενώ οι αθλητικές αίθουσες αποκτούν δυναμισμό μέσα από κατευθυντικές φωτιστικές χαράξεις. Το αποτέλεσμα είναι ένα γυμναστήριο που αντιμετωπίζει την ένταση της προπόνησης και την αποκατάσταση ως μέρη της ίδιας εμπειρίας.

 

 

8. Pow Box Fitness Boxing Club στην Αθήνα | GJP Design & Construction

Τεύχος ek: 258 | Ιούνιος 2021

 

Στην Αθήνα, το Pow Box Fitness Boxing Club από τους GIP Design & Construction εγκαθίσταται σε ένα νεοκλασικό κτίριο, δημιουργώντας μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στο ιστορικό κέλυφος και τη ριζικά σύγχρονη εσωτερική ταυτότητα. Μάρμαρο, μεταλλικά πλέγματα, νέον, γάντια του μποξ και θεατρικός φωτισμός μετατρέπουν το γυμναστήριο σε σκηνογραφημένο περιβάλλον άθλησης.

Οι διαφορετικοί όροφοι οργανώνουν την υποδοχή, τα αποδυτήρια, το ring, τον πολυχώρο γυμναστικής και έναν υπόγειο χώρο προπόνησης με έντονη club ατμόσφαιρα. Το έργο δείχνει πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να μεταφράσει την ενέργεια του boxing σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία χώρου, εικόνας και κίνησης.

 

 

9. Molon Labe Gym | ADP Architecture Design Practice

 

Στην Έγκωμη της Κύπρου, το Molon Labe Gym από τους ADP Architecture Design Practice μετατρέπει ένα εγκαταλελειμμένο βιομηχανικό κτίριο της δεκαετίας του 1960 σε σύγχρονο χώρο άθλησης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει χώρους για ελεύθερα βάρη, όργανα, MMA cage, πολεμικές τέχνες, αποδυτήρια και βοηθητικές λειτουργίες, ενώ η επέμβαση διατηρεί αναφορές στη βιομηχανική μνήμη του κελύφους.

Η νέα όψη επαναπροσδιορίζει τη σχέση του γυμναστηρίου με τον δρόμο, συνδυάζοντας την αίσθηση του συμπαγούς όγκου από corten με ένα τοιχοπέτασμα που ανοίγει τη θέα προς τον κύριο χώρο άθλησης. Στο εσωτερικό, οι εμφανείς εγκαταστάσεις, η νέα μεταλλική στέγη και ο στοχευμένος φωτισμός αναδεικνύουν τη σωματική ένταση και τη χρήση ως βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής.

 

 

10. Nao Longevity Hub στο Minos Palace | Stones & Walls

Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Στο Minos Palace Resort στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, το Nao Longevity Hub από τους Stones & Walls διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο εσωτερικός σχεδιασμός μπορεί να υποστηρίξει μια ευρύτερη προσέγγιση στην ευζωία και τη μακροζωία. Η κίνηση μέσα στον χώρο, η επαφή με το φυσικό τοπίο, το φως, οι υλικότητες και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία.

Η εμπειρία οργανώνεται γύρω από την έννοια της ροής, από την εξατομικευμένη αξιολόγηση έως την κίνηση, τη θεραπεία και την ανάπαυση. Αντί να αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο, το πρόγραμμα αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία από κατώφλια. Οι μεταβολές στο φως, την περίκλειση, τις υφές και την ατμόσφαιρα διαμορφώνουν μια σταδιακή μετάβαση προς έναν πιο ήρεμο ρυθμό.

 

Το Hidden Spa–Water Hope είναι ένα συγκρότημα spa και λασπόλουτρων 3.000τ.μ. στην περιοχή Bãi Dài του Cam Ranh, στο Βιετνάμ. Σχεδιασμένο από τους IDEE Architects, το κτίριο εντάσσεται στους παράκτιους αμμόλοφους χωρίς να προβάλλει πάνω από το φυσικό ανάγλυφο.

Η αρχιτεκτονική ακολουθεί την υπάρχουσα τοπογραφία και οργανώνει τις λειτουργίες γύρω από ένα κεντρικό υδάτινο αίθριο. Η εσωστρεφής διάταξη ανταποκρίνεται στις έντονες κλιματικές συνθήκες της περιοχής. Η ισχυρή ηλιοφάνεια, οι παράκτιοι άνεμοι και η αρχικά περιορισμένη βλάστηση αντιμετωπίζονται μέσα από το νερό, τη φύτευση και τη βαθιά σκιά.

 

 

Αρχιτεκτονική κάτω από τους αμμόλοφους

Το spa αναπτύσσεται ως μια συνεχής καμπύλη γύρω από το αίθριο. Η οροφή ακολουθεί το περίγραμμα των αμμόλοφων και μετατρέπεται σε βατό φυτεμένο δώμα. Από τα ψηλότερα σημεία, η αρχιτεκτονική υποχωρεί κάτω από τη βλάστηση και διατηρεί τη συνέχεια της τοπογραφίας.

Η προσαρμογή στις φυσικές στάθμες περιόρισε επίσης την ανάγκη για εκτεταμένες εκσκαφές. Το κτίριο διατηρεί, επομένως, τη σχέση ανάμεσα στον αμμόλοφο, το υφιστάμενο τοπίο και το νέο πρόγραμμα.

Ένα ώριμο δέντρο που προϋπήρχε στο οικόπεδο διατηρήθηκε κατά την κατασκευή. Ο σχεδιασμός εξελίχθηκε γύρω από τη θέση του, μετατρέποντάς το σε σημείο αναφοράς της σύνθεσης.

Το νερό ως οικολογικός πυρήνας

Η είσοδος γίνεται μέσα από σκιασμένες διαδρομές με πέτρινους τοίχους και επαναλαμβανόμενες σειρές ξύλινων υποστυλωμάτων. Η πορεία δεν αποκαλύπτει αμέσως το σύνολο. Αντίθετα, οδηγεί σταδιακά προς το κεντρικό αίθριο.

Ανακλαστικές υδάτινες επιφάνειες, μικρές φυτεμένες νησίδες και προστατευμένοι διάδρομοι διαμορφώνουν το εσωτερικό του. Γύρω τους οργανώνονται οι χώροι λουτρού, λασποθεραπείας και ευεξίας. Έτσι, κάθε ενότητα διατηρεί άμεση σχέση με το νερό και τη φύτευση.

Το αίθριο δεν αποτελεί μόνο το οπτικό κέντρο του έργου. Οι υδάτινες επιφάνειες και η βλάστηση συμβάλλουν στη δημιουργία ενός δροσερότερου μικροκλίματος. Παράλληλα, οι μεταβολές στη σκιά, τη θερμοκρασία και το φως συνοδεύουν την κίνηση των επισκεπτών.

 

 

Τοπικά υλικά και παθητικός δροσισμός

Η περιορισμένη παλέτα υλικών περιλαμβάνει κυρίως πέτρα τοπικής προέλευσης, ξύλο και μπαμπού. Οι τοίχοι μεγάλου πάχους προσφέρουν θερμική αδράνεια και προστατεύουν τους εσωτερικούς χώρους από την άμεση ηλιακή ακτινοβολία.

Παράλληλα, οι ανοιχτοί διάδρομοι διευκολύνουν τον φυσικό διαμπερή αερισμό. Οι οροφές από μπαμπού φιλτράρουν το φως και προσθέτουν μια ελαφρύτερη υφή πάνω από τις βαριές πέτρινες επιφάνειες. Το εμφανές σκυρόδεμα συμπληρώνει τα φυσικά υλικά και τονίζει την αντίθεση ανάμεσα στους συμπαγείς τοίχους και τα ανοιχτά περάσματα.

Το φυτεμένο δώμα περιορίζει επιπλέον τα θερμικά φορτία. Το βρόχινο νερό συλλέγεται από τις κεκλιμένες επιφάνειές του και επαναχρησιμοποιείται για την άρδευση της φύτευσης.

Ένα τοπίο που εξελίσσεται

Η εισαγωγή νερού και σκιάς επέτρεψε στη βλάστηση να αναπτυχθεί γύρω από το κτίριο. Με αυτόν τον τρόπο, το αρχικά αραιό τοπίο των αμμόλοφων μετατρέπεται σταδιακά σε μια μικρή όαση.

Η αρχιτεκτονική δεν αντιμετωπίζει τη φύτευση ως πρόσθετη διακόσμηση. Αντίθετα, επιτρέπει στη σχέση ανάμεσα στο κτίριο, το κλίμα και τη φύση να συνεχίσει να μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου.

Το Minthis Spa από τους Woods Bagot βρίσκεται στο κέντρο ενός μεγάλου θερέτρου ευεξίας κοντά στην Πάφο. Τοποθετημένο στην κορυφή ενός υψώματος, το κτίριο έχει πανοραμική θέα προς την κοιλάδα της Έζουσας και το ιστορικό μοναστήρι του Σταυρού της Μίνθης.

Η αρχιτεκτονική ανταποκρίνεται με διαφορετικό τρόπο στις δύο πλευρές του οικοπέδου. Προς την κεντρική πλατεία και το κλιμακωτό υπαίθριο αμφιθέατρο, η όψη παραμένει ελεγχόμενη και σε μεγάλο βαθμό κλειστή. Αντίθετα, η απέναντι πλευρά ανοίγεται προς την κοιλάδα και τον μακρινό ορίζοντα.

 

 

Ανάδυση από την πλαγιά

Το κέντρο ευεξίας μοιάζει να αναδύεται από το επικλινές έδαφος. Τα φυτεμένα δώματα σχηματίζουν μια γεωμετρική προέκταση του τοπίου. Παράλληλα, η χαμηλή οριζόντια σύνθεση περιορίζει την οπτική παρουσία του κτιρίου όταν αυτό παρατηρείται από ψηλότερα σημεία.

Το διώροφο spa περιλαμβάνει 2.100τ.μ. χώρων ευεξίας. Το πρόγραμμα διαθέτει οκτώ εξειδικευμένα δωμάτια θεραπειών, τέσσερα από τα οποία έχουν ιδιωτικές εσωτερικές αυλές. Επιπλέον, περιλαμβάνει θερμαινόμενη εσωτερική πισίνα μήκους 25m, μικρότερη πισίνα thermal spa, γυμναστήριο, αίθουσα yoga, χώρο χαλάρωσης και εγκαταστάσεις σωματικής περιποίησης.

Στη βάση του κτιρίου βρίσκεται ένα ακόμη επίπεδο 700τ.μ. Απευθύνεται αποκλειστικά στο προσωπικό και στεγάζει τις υποστηρικτικές λειτουργίες. Έτσι, η καθημερινή λειτουργία δεν παρεμβαίνει στην πορεία των επισκεπτών.

Από την πλατεία προς το αίθριο

Η πρόσβαση γίνεται από την κεντρική πλατεία του θερέτρου, μέσω μιας υπαίθριας διαδρομής. Προς αυτή την πλευρά, ένα πλέγμα από τυποποιημένους όγκους ανεπίχριστου σκυροδέματος σχηματίζει μια προστατευμένη όψη. Τα κενά ανάμεσά τους επιτρέπουν την ανάπτυξη αναρριχώμενης βλάστησης.

Το πλέγμα διακόπτεται στο σημείο της εισόδου. Εκεί, τα υαλοστάσια αποκαλύπτουν το κεντρικό αίθριο. Ένας κατακόρυφος κήπος με αρωματικά φυτά της περιοχής αναπτύσσεται μέσα σε μαύρες μεταλλικές υποδοχές. Η επαναλαμβανόμενη γεωμετρία τους παραπέμπει άμεσα στη σύνθεση της εξωτερικής όψης.

Το φυτεμένο αίθριο αποτελεί τον χωρικό πυρήνα του έργου. Οδηγεί προς το lobby και τη reception, ενώ διατηρεί ελεύθερες τις οπτικές φυγές προς το θέρετρο και το τοπίο.

Στον χώρο υποδοχής, το γραφείο από λευκό μάρμαρο Βώλακα τοποθετείται μπροστά από επιφάνειες ανεπίχριστου σκυροδέματος. Μια επιτοίχια κεραμική σύνθεση λειτουργεί ως εικαστικό σημείο αναφοράς. Παράλληλα, οι μεγάλες ξύλινες επιφάνειες σε τοίχους και οροφές εξισορροπούν την αδρότητα του σκυροδέματος.

 

 

Διαβαθμισμένη ησυχία

Οι εσωτερικές λειτουργίες οργανώνονται σε δύο πτέρυγες, σύμφωνα με τις διαφορετικές απαιτήσεις ιδιωτικότητας και ησυχίας. Οι δύο πισίνες και το γυμναστήριο βρίσκονται αριστερά από το αίθριο. Στη δεξιά πλευρά, τα δωμάτια θεραπειών αναπτύσσονται γραμμικά.

Τέσσερα από αυτά διαθέτουν ιδιωτικές υπαίθριες αυλές. Οι περίκλειστοι αυτοί χώροι εισάγουν φυσικό φως, βλάστηση και αέρα στις αίθουσες, χωρίς να τις εκθέτουν στις κοινόχρηστες ζώνες κυκλοφορίας.

Προς την κοιλάδα, οι βασικές λειτουργικές ενότητες τονίζονται με στιβαρά πλαίσια από φυσική φλαμουριά, χωρίς χημική επεξεργασία. Στα διάκενα διαμορφώνονται μεταβατικοί χώροι με θέα προς το τοπίο. Τα ανοίγματα, που φτάνουν σε ύψος τα 5m, μεταφέρουν το φυσικό φως βαθιά στο εσωτερικό.

Υλικότητα και καδραρισμένες φυγές

Η υλική παλέτα συνδυάζει φυσικές ξύλινες δοκίδες, σκυρόδεμα με εμφανή ξυλότυπο και γκρίζα πέτρα. Η τελευταία εμφανίζεται άλλοτε γυαλισμένη και άλλοτε αδρή. Ο φυσικός και ο τεχνητός φωτισμός αναδεικνύουν τις διαφορετικές υφές και ενισχύουν τις προοπτικές φυγές προς το κατάφυτο περιβάλλον.

Η εσωτερική πισίνα τοποθετείται δίπλα σε υαλοστάσια πλήρους ύψους. Οι αντανακλάσεις του νερού επεκτείνουν οπτικά το τοπίο προς το εσωτερικό, ενώ η ξύλινη οροφή προσδίδει θερμότητα στον χώρο. Αντίθετα, οι σκοτεινότεροι διάδρομοι δημιουργούν μια σταδιακή μετάβαση προς τις πιο ιδιωτικές αίθουσες.

Η επίπλωση ακολουθεί την ίδια λογική φυσικότητας. Απαλά οργανικά σχήματα, πλεκτές επιφάνειες, ξύλο και υφάσματα με έντονο ανάγλυφο εξισορροπούν την αυστηρή γεωμετρία της αρχιτεκτονικής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 281 | Οκτώβριος 2023, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Απέναντι από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού, ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας οργανώνεται μέσα από κατακόρυφα στοιχεία, πλαισιωμένους εξώστες, μάρμαρο, δρυ και ενσωματωμένη φύτευση, σε άμεση σχέση με το ιστορικό περιβάλλον.

 

Το Anthology of Athens από τους Elastic Architects βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, σε άμεση οπτική σχέση με τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Ο σχεδιασμός αντλεί αναφορές από το κλασικό περιβάλλον χωρίς να το αναπαράγει κυριολεκτικά, μεταφέροντας την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, την υλικότητα και τις θεάσεις σε μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα.

Αφετηρία αποτελεί επίσης ο μύθος του Δευκαλίωνα, όπου οι πέτρες που πέφτουν στη γη μεταμορφώνονται σε ανθρώπους. Η σχέση ανάμεσα στην ύλη και τη μεταμόρφωση επανέρχεται στον σχεδιασμό, από τον ρυθμό της όψης μέχρι την επεξεργασία των υλικών στο εσωτερικό.

 

Η όψη μέσα από την αναλογία

Η κύρια όψη οργανώνεται από νέους εξώστες και ένα σύστημα κατακόρυφων στοιχείων που καθορίζει τον βασικό της ρυθμό.

Οι μεταξύ τους αποστάσεις ακολουθούν αναλογίες βασισμένες στη χρυσή τομή, δημιουργώντας έναν σαφή κάνναβο. Τα κατακόρυφα στοιχεία έχουν ταυτόχρονα λειτουργικό και μορφολογικό ρόλο, πλαισιώνοντας τους εξώστες και ρυθμίζοντας τη σχέση ανάμεσα στα δωμάτια και την πόλη.

Η αναφορά στις κιονοστοιχίες του γειτονικού ναού δεν μεταφέρεται κυριολεκτικά. Η γραμμικότητα και η επανάληψη των κιόνων αποδίδονται αφαιρετικά μέσα από τις κατακόρυφες φόρμες της νέας όψης.

 

Φίλτρα θέασης προς την πόλη

Η όψη λειτουργεί ως ένα σύστημα φίλτρων ανάμεσα στο εσωτερικό και το αθηναϊκό τοπίο.

Οι εξώστες δημιουργούν βάθος και σκίαση, ενώ τα κατακόρυφα πλαίσια οργανώνουν τις θεάσεις προς τα μνημεία και τον ευρύτερο αστικό ορίζοντα.

Το φυσικό φως και οι σκιές μεταβάλλουν την αντίληψη της πρόσοψης στη διάρκεια της ημέρας. Οι κατακόρυφες επιφάνειες δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς σκίασης στους εξώστες και ενισχύουν το βάθος της όψης.

Η σχέση με την πόλη δεν περιορίζεται επομένως στη θέα. Η αρχιτεκτονική ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο αυτή αποκαλύπτεται μέσα από διαδοχικά πλαίσια.

 

Αφαιρετικές αναφορές στην κλασική αρχιτεκτονική

Η σχέση με το ιστορικό περιβάλλον αποδίδεται μέσα από τη γεωμετρία και την αναλογία.

Ο ρυθμός των αρχαίων κιονοστοιχιών μεταφράζεται σε λεπτά κατακόρυφα στοιχεία, ενώ ο ορθοκανονικός κάνναβος της όψης οργανώνει τους διαφορετικούς εξώστες και τα ανοίγματα.

Η ίδια λογική επεκτείνεται στη διάρθρωση των εσωτερικών χώρων, συνδέοντας την εξωτερική σύνθεση με τη χωρική οργάνωση του ξενοδοχείου. Η αναφορά στην κλασική αρχιτεκτονική παραμένει αφαιρετική και βασίζεται κυρίως στην επανάληψη, την αναλογία και τον ρυθμό.

 

Περισσότερο εκφραστικό εσωτερικό

Στο εσωτερικό, η σχεδιαστική γλώσσα γίνεται περισσότερο εκφραστική και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην υλικότητα.

Το μάρμαρο, η ξυλεία δρυός, το γυαλί και οι ανάγλυφες επιφάνειες συνδυάζονται με έντονα στοιχεία φύτευσης. Οι ορυκτές και ξύλινες υφές δημιουργούν διαφορετικά επίπεδα βάθους, ενώ το πράσινο λειτουργεί ως φυσικό αντίβαρο στις περισσότερο αυστηρές γεωμετρίες.

Οι καμπύλες κατασκευές που εμφανίζονται σε επιμέρους σημεία διαφοροποιούνται από τον ορθοκανονικό χαρακτήρα της όψης και δημιουργούν περισσότερο ρευστές μεταβάσεις στους χώρους κυκλοφορίας.

 

Μάρμαρο, δρυς και χαρακτηριστικές υφές

Η υλικότητα αποκτά κεντρικό ρόλο τόσο στους κοινόχρηστους όσο και στους ιδιωτικούς χώρους.

Το μάρμαρο αποτελεί τη βασική ορυκτή επιφάνεια, ενώ η δρυς εισάγει θερμότερη υφή. Διακοσμημένο γυαλί και ραβδωτό επίχρισμα συμπληρώνουν την παλέτα, δημιουργώντας διαφορετικές αντιδράσεις στο φυσικό και τεχνητό φως.

Οι χρωματικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες. Υπόλευκες, μπεζ και γήινες αποχρώσεις επανέρχονται στο εσωτερικό και το εξωτερικό, συνδέοντας τις διαφορετικές επιφάνειες χωρίς να ανταγωνίζονται τις θεάσεις, τη φύτευση και τη φυσική υφή των υλικών.

 

Η αρχιτεκτονική ως φίλτρο

Το Anthology of Athens αξιοποιεί τη θέση του στο ιστορικό κέντρο ως βασικό μέρος της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας.

Η όψη μεσολαβεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα των δωματίων και την κλίμακα της πόλης, ενώ στο εσωτερικό η ίδια λογική συνεχίζεται μέσα από μεταβολές στην υλικότητα, το φως και τη φύτευση.

Οι Elastic Architects μεταφέρουν τις κλασικές αναφορές σε ένα σύστημα αναλογιών και ρυθμού, χωρίς άμεσες μορφολογικές αναπαραστάσεις. Τα κατακόρυφα στοιχεία, οι εξώστες, το μάρμαρο και το πράσινο συγκροτούν μια σύγχρονη αρχιτεκτονική ταυτότητα που καθορίζεται από τον τρόπο με τον οποίο πλαισιώνει, φιλτράρει και αποκαλύπτει την Αθήνα.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek302 | Νοέμβριος 2025.