Η ανακαίνιση διατηρεί τη θολοειδή δομή υφιστάμενων θερινών κατοικιών στην Οία, εισάγοντας στοχευμένες λειτουργικές αλλαγές, φυσικά υλικά και επιλεγμένες χρωματικές εντάσεις.

 

Οι ανακαινισμένες θερινές κατοικίες αποτελούν μέρος ενός μεγαλύτερου συγκροτήματος στον παραδοσιακό οικισμό της Οίας. Έχουν νότιο προσανατολισμό και θέα προς το ηφαίστειο και την Καλντέρα. Τα υφιστάμενα κελύφη αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της νεότερης αρχιτεκτονικής του νησιού.

Η επέμβαση των Kapsimalis Architects επικεντρώνεται στους εσωτερικούς χώρους. Διατηρεί την αρχική δομή και ταυτότητα, προσαρμόζοντας παράλληλα τις κατοικίες στις σύγχρονες απαιτήσεις φιλοξενίας.

Κάθε ενότητα περιλαμβάνει καθιστικό, υπνοδωμάτιο και λουτρό. Οι εσωτερικοί χώροι εκτονώνονται σε ιδιωτικές αυλές με μικρές πισίνες και θέα προς το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο.

 

Ανάδειξη των θολοειδών χώρων

Βασική επιδίωξη ήταν η διατήρηση και ανάδειξη των υφιστάμενων θολοειδών σχηματισμών. Ο θόλος, το σταυροθόλιο και η σκάφη προσδίδουν σε κάθε κατοικία διακριτό χωρικό χαρακτήρα.

Ο επανασχεδιασμός δεν αποκρύπτει τα συγκεκριμένα στοιχεία. Αντίθετα, τα αντιμετωπίζει ως αφετηρία της εσωτερικής σύνθεσης. Τα νέα έπιπλα και οι λειτουργικές προσθήκες ακολουθούν την υπάρχουσα γεωμετρία χωρίς να την ανταγωνίζονται.

Οι επεμβάσεις παραμένουν σκόπιμα περιορισμένες. Μικρές αλλαγές στα σταθερά και κινητά έπιπλα βελτιώνουν την κυκλοφορία, την αποθήκευση και την καθημερινή χρήση. Παράλληλα, διατηρούνται οι αρχικές αναλογίες των χώρων.

Τα τοξωτά ανοίγματα ενισχύουν τη συνέχεια ανάμεσα στις επιμέρους ενότητες. Η καμπύλη μορφή τους επαναλαμβάνει τη γεωμετρία των οροφών. Έτσι, οι κατοικίες γίνονται αντιληπτές ως ακολουθίες από συνδεδεμένους θολοειδείς χώρους.

 

Περιορισμένη υλική παλέτα

Λευκός λείος σοβάς καλύπτει τους τοίχους και τις οροφές. Η συνεχής επιφάνειά του ενισχύει την πλαστικότητα της αρχιτεκτονικής και επιτρέπει στο φυσικό φως να αναδεικνύει τις καμπύλες.

Μεγάλες πλάκες ανοιχτόχρωμου γκρι μαρμάρου διαμορφώνουν τα δάπεδα. Οι διακριτικές τονικές μεταβολές τους προσθέτουν βάθος, χωρίς να διαταράσσουν την οπτική ενότητα.

Οι ξύλινες κατασκευές επενδύονται με δρυ σε ανοιχτή απόχρωση. Διαφορετικά είδη μαρμάρου χρησιμοποιούνται στα σταθερά έπιπλα και τους πάγκους. Παράλληλα, κεραμικά claustra σε φυσικό χρώμα φιλτράρουν τις οπτικές σχέσεις ανάμεσα σε επιλεγμένους χώρους.

Υπόλευκα υφάσματα ολοκληρώνουν το ήρεμο υλικό υπόβαθρο. Ο σοβάς, το μάρμαρο, η δρυς και τα υφάσματα συνδέουν τις διαφορετικές κατοικίες, χωρίς να εξαλείφουν τις ιδιαίτερες χωρικές τους ποιότητες.

 

Αντανακλάσεις και χρωματικές εντάσεις

Τμήματα των τοίχων και ξύλινες κατασκευές επενδύονται με καθρέφτη. Οι αντανακλάσεις αυξάνουν την αντιληπτή διάσταση των μικρότερων χώρων και πολλαπλασιάζουν το φυσικό φως.

Τα γυάλινα στοιχεία περιορίζουν ακόμη περισσότερο το οπτικό βάρος των διαχωριστικών. Στα λουτρά, διαφανείς επιφάνειες διατηρούν τη συνέχεια των θόλων, ενώ οι διαφορετικές λειτουργίες παραμένουν σαφώς οργανωμένες.

Μέσα στο ουδέτερο περιβάλλον, κινητά έπιπλα σε βαθύ κόκκινο εισάγουν μια συγκεντρωμένη χρωματική ένταση. Φωτιστικά από μέταλλο και γυαλί, καθώς και επιλεγμένα σκουρόχρωμα ξύλινα στοιχεία, προσθέτουν επιπλέον αντιθέσεις.

Το χρώμα χρησιμοποιείται επιλεκτικά και όχι ως συνεχές διακοσμητικό θέμα. Επομένως, τα κόκκινα στοιχεία λειτουργούν ως διακριτά σημεία προσανατολισμού μέσα στους λευκούς και γκρίζους χώρους.

 

Αυλές προς την Καλντέρα

Οι εξωτερικές όψεις διατηρούνται και αναμορφώνονται ήπια. Οι αυλές επανασχεδιάζονται με νέες τραπεζαρίες, χτιστούς πάγκους και φύτευση.

Οι υπαίθριες ζώνες λειτουργούν ως προεκτάσεις των περιορισμένων εσωτερικών χώρων. Μικρές πισίνες, προστατευμένα καθιστικά και καδραρισμένες φυγές προς την Καλντέρα υποστηρίζουν τη θερινή κατοίκηση, χωρίς να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του συγκροτήματος.

Η σχέση ανάμεσα στους λευκούς εσωτερικούς χώρους και τον γαλάζιο ορίζοντα παραμένει κεντρική. Τα ανοίγματα καδράρουν τη θάλασσα, ενώ το φυσικό φως κινείται πάνω στις καμπύλες επιφάνειες κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Μέσα από συγκρατημένες αλλαγές, η ανακαίνιση προσαρμόζει τις υφιστάμενες κατοικίες στις σύγχρονες ανάγκες. Οι θολοειδείς σχηματισμοί παραμένουν κυρίαρχοι, πλαισιωμένοι από φυσικά υλικά, ανακλαστικές επιφάνειες και επιλεγμένα στοιχεία.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 288 | Ιούνιος 2024, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Στο Minos Palace Resort στην Κρήτη, η χωρική ροή, οι ελεγχόμενες αισθητηριακές μεταβάσεις και η στενή σχέση με τη φύση διαμορφώνουν ένα περιβάλλον εξατομικευμένης ευζωίας.

 

 

Το Nao Longevity Hub βρίσκεται στο Minos Palace Resort, στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης. Σχεδιασμένο από τους Stones & Walls, το έργο διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο εσωτερικός σχεδιασμός μπορεί να υποστηρίξει μια ευρύτερη προσέγγιση στην ευζωία και τη μακροζωία.

Η κίνηση μέσα στον χώρο, η επαφή με το φυσικό τοπίο, το φως, οι υλικότητες και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία. Το εσωτερικό δεν αποτελεί απλώς το υπόβαθρο των θεραπειών και των αξιολογήσεων. Αντίθετα, συμμετέχει ενεργά στη σταδιακή μετάβαση του επισκέπτη προς έναν πιο ήρεμο ρυθμό.

Η ροή ως χωρική αρχή

Η ονομασία Nao προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα «νάω», που σημαίνει «ρέω», και παραπέμπει στη διαχρονική αρχή του «πάντα ῥεῖ». Η έννοια αυτή καθορίζει την οργάνωση του εσωτερικού και τη συνεχή μετάβαση από τη μία λειτουργική ζώνη στην επόμενη.

Η εμπειρία ξεκινά πριν από την άφιξη, μέσα από μια εξατομικευμένη αξιολόγηση που θέτει τις βάσεις του προγράμματος. Στο εσωτερικό του Nao, η διαδοχή των χώρων, η σχέση με το τοπίο και η σταδιακή αποκλιμάκωση των ερεθισμάτων δημιουργούν μια διαδικασία αποφόρτισης.

Το σύνολο του προγράμματος δεν αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο. Αντίθετα, αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία από κατώφλια. Οι μεταβολές στο φως, την περίκλειση, τις υφές και την ατμόσφαιρα σηματοδοτούν την πορεία από τη μία δραστηριότητα στην άλλη.

Έτσι, η κυκλοφορία δεν λειτουργεί μόνο ως πρακτική σύνδεση μεταξύ των χώρων. Αποτελεί μέρος της εμπειρίας ευζωίας και προετοιμάζει τον επισκέπτη για μια διαφορετική αντίληψη του χρόνου.

 

 

Φύση και αισθητηριακή συγκράτηση

Ο σχεδιασμός βασίζεται στην κατανόηση ότι το φυσικό περιβάλλον επηρεάζει τη σωματική και ψυχική κατάσταση. Το φυσικό φως, οι απτικές επιφάνειες και η οπτική σχέση με το εξωτερικό συμβάλλουν σε μια σταδιακά πιο ήσυχη χωρική εμπειρία.

Αντί να διαχωρίζουν τις λειτουργίες με απότομα όρια, οι Stones & Walls δημιουργούν συνέχεια μέσα από μια κοινή υλική και ατμοσφαιρική γλώσσα. Οι χώροι αξιολόγησης, κίνησης, θεραπείας και ανάπαυσης παραμένουν διακριτοί, αλλά εντάσσονται στην ίδια πορεία.

Το φυσικό τοπίο δεν λειτουργεί μόνο ως καδραρισμένη θέα. Τα χρώματα, οι ρυθμοί και η αίσθηση ανοιχτού ορίζοντα μεταφέρονται στον συγκρατημένο χαρακτήρα του εσωτερικού. Η σχέση με τη φύση διαμορφώνεται επομένως χωρίς κυριολεκτικές διακοσμητικές αναπαραστάσεις.

Πέντε αλληλένδετοι πυλώνες

Ο χωρικός σχεδιασμός λειτουργεί παράλληλα με μια εξατομικευμένη μεθοδολογία, οργανωμένη γύρω από πέντε βασικούς πυλώνες: Διατροφή, Ύπνος, Κίνηση, Διαχείριση του Στρες, καθώς και Ανθρώπινες Σχέσεις και Αίσθηση του Ανήκειν.

Τα διαγνωστικά εργαλεία και τα ατομικά προγράμματα διαμορφώνουν μια διαφορετική διαδρομή για κάθε επισκέπτη. Το εσωτερικό υποστηρίζει αυτή τη διαδικασία μέσα από χώρους με διαφορετικούς βαθμούς δραστηριότητας, ιδιωτικότητας και αισθητηριακής έντασης.

Οι πιο ενεργές ή τεχνολογικά υποστηριζόμενες λειτουργίες εξισορροπούνται από ήσυχα περιβάλλοντα ανάπαυσης και περισυλλογής. Οι μεταβάσεις σχεδιάζονται ως σταδιακές, διατηρώντας την αρχή της συνεχούς ροής.

Η αρχιτεκτονική και η μεθοδολογία έχουν, επομένως, συμπληρωματικό ρόλο. Η αξιολόγηση καθορίζει το προσωπικό πρόγραμμα, ενώ ο φυσικός χώρος το οργανώνει σε μια σαφή ακολουθία.

 

 

Μια διαφορετική αντίληψη της πολυτέλειας

Το Nao αντανακλά μια ευρύτερη μεταβολή στον σχεδιασμό της σύγχρονης φιλοξενίας και των χώρων ευεξίας. Η πολυτέλεια δεν εκφράζεται πλέον αποκλειστικά μέσα από την υλική επιτήδευση ή την οπτική αφθονία. Συνδέεται επίσης με τον χρόνο, την ιδιωτικότητα, την εξατομικευμένη φροντίδα και την ποιότητα του περιβάλλοντος.

Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο συνδυάζει τον εσωτερικό σχεδιασμό, την επιστήμη και τη φύση σε μια ενιαία εμπειρία. Στόχος δεν είναι μόνο η δημιουργία ενός αισθητικά ελεγχόμενου χώρου, αλλά ενός περιβάλλοντος που υποστηρίζει έναν περισσότερο ισορροπημένο καθημερινό ρυθμό.

Η αρχιτεκτονική συμβολή βρίσκεται στη μετατροπή της αφηρημένης έννοιας της ροής σε χωρική εμπειρία. Η άφιξη, η αξιολόγηση, η κίνηση, η θεραπεία και η ανάπαυση αποτελούν διαδοχικά στάδια μιας συνεχούς πορείας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Το ek magazine επιλέγει δέκα αρχιτεκτονικά έργα όπου η άθληση, η ευεξία και η αποκατάσταση οργανώνονται μέσα από τον χώρο. Από αθλητικά campus και κλειστά γήπεδα έως γυμναστήρια, spa, χώρους φιλοξενίας και κέντρα μακροζωίας, τα έργα δείχνουν ότι η σύγχρονη ευεξία δεν περιορίζεται σε μια εικόνα χαλάρωσης. Αντίθετα, συνδέεται με την κίνηση, την αντοχή, την ανάπαυση, την κοινωνική εμπειρία και τη σχέση του σώματος με το φως, το νερό, το τοπίο και τα υλικά.

 

1. Korean Football Park στο Cheonan | UNS

 

Στο Cheonan της Νότιας Κορέας, το Korean Football Park από τους UNS δημιουργεί μια νέα βάση για την Korea Football Association. Το campus των 450.427 τ.μ. συνδυάζει την προπόνηση, την αποκατάσταση, την εκπαίδευση, τη δημόσια εμπειρία και την ταυτότητα του οργανισμού μέσα σε ένα ενιαίο masterplan.

Το έργο περιλαμβάνει 11 γήπεδα ποδοσφαίρου, εσωτερική κλιματιζόμενη αρένα, εξωτερικό στάδιο, γυμναστήρια, χώρους φυσικοθεραπείας, εγκαταστάσεις υγείας και χώρους διαμονής αθλητών. Έτσι, η αθλητική απόδοση αντιμετωπίζεται ως σύνθετο οικοσύστημα, όπου η προπόνηση, η ιατρική υποστήριξη, η αποκατάσταση και η ψυχική ισορροπία βρίσκονται σε άμεση σχέση με το τοπίο και τη δημόσια ζωή.

 

 

2. Telekom Center Athens στο ΟΑΚΑ

Τεύχος ek: 293 | Δεκέμβριος 2024

 

Στο ΟΑΚΑ, η ανακαίνιση του PAO BC Arena μετατρέπει το κλειστό γήπεδο μπάσκετ σε νέα έδρα της ΚΑΕ Παναθηναϊκός, μέσα από μια επέμβαση που συνδυάζει τεχνική αναβάθμιση, λειτουργική οργάνωση και νέα εμπειρία θεατή. Το έργο υλοποιήθηκε από τους Δέκαθλον, Μάρκο Βουζουνεράκη / RICHE, K-Division και Εύα Λαντζούνη / SEED Architects, καλύπτοντας έκταση μεγαλύτερη από 50.000 τ.μ.

Η πρώτη φάση περιλάμβανε στεγανώσεις, έλεγχο και ενίσχυση του χωροδικτυώματος, αναβάθμιση των υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, νέους χώρους κυκλοφορίας, εστίασης, Τύπου και φιλοξενίας. Παράλληλα, το διαδραστικό γυάλινο αθλητικό δάπεδο, οι νέες οθόνες, ο φωτισμός και οι σουίτες μετατρέπουν το γήπεδο σε σύγχρονη αθλητική και ψυχαγωγική υποδομή, χωρίς να ακυρώνουν την ταυτότητα του υφιστάμενου κελύφους.

 

 

3. Hidden Spa – Water Hope στο Βιετνάμ | IDEE Architects

 

Στο Cam Ranh του Βιετνάμ, το Hidden Spa – Water Hope από τους IDEE Architects σχεδιάζεται ως χώρος ευεξίας που αναδύεται μέσα από το τοπίο των παράκτιων αμμοθινών. Η αρχιτεκτονική δεν επιβάλλεται στο φυσικό περιβάλλον, αλλά ακολουθεί το ανάγλυφο, διαμορφώνοντας μια ήρεμη εμπειρία θεραπείας, νερού και σκιάς.

Στον πυρήνα της σύνθεσης, μια κεντρική υδάτινη αυλή λειτουργεί ως χωρικό και περιβαλλοντικό εργαλείο. Ανακλαστικές επιφάνειες νερού, φυτεμένες νησίδες και σκιασμένες διαδρομές δημιουργούν σταδιακές μεταβολές της θερμοκρασίας, της υγρασίας και του φωτός. Έτσι, το νερό δεν εμφανίζεται ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως υποδομή δροσισμού και αισθητηριακής αποκατάστασης.

 

 

4. Minthis Spa στην Πάφο | Woods Bagot

Τεύχος ek: 281 | Οκτώβριος 2023

 

Στην Πάφο, το Minthis Spa από τους Woods Bagot εντάσσεται σε ένα ευρύτερο τοπίο φιλοξενίας και ευεξίας, όπου η εμπειρία της φροντίδας αποκτά αρχιτεκτονική κλίμακα. Το έργο δεν περιορίζεται σε μια σειρά θεραπευτικών χώρων, αλλά οργανώνει μια σχέση ανάμεσα στο νερό, το φως, την κίνηση και την ηρεμία του τοπίου.

Ως resort spa, λειτουργεί ως χώρος απομάκρυνσης και ανασυγκρότησης, όπου η ατμόσφαιρα έχει την ίδια σημασία με το πρόγραμμα. Η υλικότητα, οι οπτικές φυγές και η σύνδεση με το περιβάλλον συγκροτούν μια εμπειρία ευεξίας που βασίζεται λιγότερο στην εικόνα της πολυτέλειας και περισσότερο στη διάρκεια, τη σωματική χαλάρωση και την αίσθηση καταφυγίου.

 

 

5. Hekate Fitness Club | Studio Maneo

 

Στο Μεταξουργείο, οι Studio Maneo μετατρέπουν μια παλιά αποθήκη σε έναν χώρο άσκησης 140 τ.μ., με ήρεμη και λιτή ατμόσφαιρα. Αντί για την επιθετική εικόνα ενός συμβατικού γυμναστηρίου, το έργο βασίζεται σε φυσικά υλικά, διάχυτο φως και προσεκτικά ελεγχόμενα όρια.

Η αρχιτεκτονική του χώρου συνδέει την άσκηση με την αίσθηση ασφάλειας και αποσυμπίεσης από την πόλη. Έτσι, το γυμναστήριο δεν λειτουργεί μόνο ως υποδομή σωματικής ενδυνάμωσης, αλλά και ως καθημερινός χώρος ψυχικής επαναφοράς.

 

 

6. Sentō Urban Shop & Spa στην Αθήνα | PHOS Architects

Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Στην Αθήνα, το Sentō Urban Shop & Spa από τους PHOS Architects συνδυάζει υπηρεσίες ομορφιάς, φροντίδας και ευεξίας με αναφορές στην ιαπωνική κουλτούρα του λουτρού. Το έργο διαμορφώνει μια ακολουθία από χώρους υποδοχής, θεραπείας και χαλάρωσης, όπου η υλικότητα και το φως ελέγχουν τον βαθμό ορατότητας και ιδιωτικότητας.

Η εμπειρία του spa βασίζεται σε ήπιες μεταβάσεις. Φυσικά υλικά, υφασμάτινα φίλτρα και προσεκτικά σχεδιασμένες επιφάνειες δημιουργούν ένα αστικό καταφύγιο, όπου η φροντίδα του σώματος συνδέεται με τη σιωπή, την αφή και την αίσθηση απομάκρυνσης από τον ρυθμό της πόλης.

 

 

7. + One More Gym | BIVA Design

 

Στο Muscat του Oman, το + One More Gym από τους BIVA Design οργανώνει ένα κέντρο CrossFit με έντονη βιομηχανική ταυτότητα και σύνθετο πρόγραμμα ευεξίας. Η υποδοχή, το café, οι δύο αθλητικές αίθουσες, τα αποδυτήρια, το ατμόλουτρο, η σάουνα, η πισίνα και το Jacuzzi συγκροτούν ένα περιβάλλον που συνδυάζει άσκηση, ανάπαυση και κοινωνικότητα.

Ο φωτισμός παίζει καθοριστικό ρόλο στην ατμόσφαιρα. Στους χώρους υποδοχής κυριαρχεί μια πιο ήρεμη αίσθηση, ενώ οι αθλητικές αίθουσες αποκτούν δυναμισμό μέσα από κατευθυντικές φωτιστικές χαράξεις. Το αποτέλεσμα είναι ένα γυμναστήριο που αντιμετωπίζει την ένταση της προπόνησης και την αποκατάσταση ως μέρη της ίδιας εμπειρίας.

 

 

8. Pow Box Fitness Boxing Club στην Αθήνα | GJP Design & Construction

Τεύχος ek: 258 | Ιούνιος 2021

 

Στην Αθήνα, το Pow Box Fitness Boxing Club από τους GIP Design & Construction εγκαθίσταται σε ένα νεοκλασικό κτίριο, δημιουργώντας μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στο ιστορικό κέλυφος και τη ριζικά σύγχρονη εσωτερική ταυτότητα. Μάρμαρο, μεταλλικά πλέγματα, νέον, γάντια του μποξ και θεατρικός φωτισμός μετατρέπουν το γυμναστήριο σε σκηνογραφημένο περιβάλλον άθλησης.

Οι διαφορετικοί όροφοι οργανώνουν την υποδοχή, τα αποδυτήρια, το ring, τον πολυχώρο γυμναστικής και έναν υπόγειο χώρο προπόνησης με έντονη club ατμόσφαιρα. Το έργο δείχνει πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να μεταφράσει την ενέργεια του boxing σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία χώρου, εικόνας και κίνησης.

 

 

9. Molon Labe Gym | ADP Architecture Design Practice

 

Στην Έγκωμη της Κύπρου, το Molon Labe Gym από τους ADP Architecture Design Practice μετατρέπει ένα εγκαταλελειμμένο βιομηχανικό κτίριο της δεκαετίας του 1960 σε σύγχρονο χώρο άθλησης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει χώρους για ελεύθερα βάρη, όργανα, MMA cage, πολεμικές τέχνες, αποδυτήρια και βοηθητικές λειτουργίες, ενώ η επέμβαση διατηρεί αναφορές στη βιομηχανική μνήμη του κελύφους.

Η νέα όψη επαναπροσδιορίζει τη σχέση του γυμναστηρίου με τον δρόμο, συνδυάζοντας την αίσθηση του συμπαγούς όγκου από corten με ένα τοιχοπέτασμα που ανοίγει τη θέα προς τον κύριο χώρο άθλησης. Στο εσωτερικό, οι εμφανείς εγκαταστάσεις, η νέα μεταλλική στέγη και ο στοχευμένος φωτισμός αναδεικνύουν τη σωματική ένταση και τη χρήση ως βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής.

 

 

10. Nao Longevity Hub στο Minos Palace | Stones & Walls

Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Στο Minos Palace Resort στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, το Nao Longevity Hub από τους Stones & Walls διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο εσωτερικός σχεδιασμός μπορεί να υποστηρίξει μια ευρύτερη προσέγγιση στην ευζωία και τη μακροζωία. Η κίνηση μέσα στον χώρο, η επαφή με το φυσικό τοπίο, το φως, οι υλικότητες και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία.

Η εμπειρία οργανώνεται γύρω από την έννοια της ροής, από την εξατομικευμένη αξιολόγηση έως την κίνηση, τη θεραπεία και την ανάπαυση. Αντί να αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο, το πρόγραμμα αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία από κατώφλια. Οι μεταβολές στο φως, την περίκλειση, τις υφές και την ατμόσφαιρα διαμορφώνουν μια σταδιακή μετάβαση προς έναν πιο ήρεμο ρυθμό.

 

Το Hidden Spa–Water Hope είναι ένα συγκρότημα spa και λασπόλουτρων 3.000τ.μ. στην περιοχή Bãi Dài του Cam Ranh, στο Βιετνάμ. Σχεδιασμένο από τους IDEE Architects, το κτίριο εντάσσεται στους παράκτιους αμμόλοφους χωρίς να προβάλλει πάνω από το φυσικό ανάγλυφο.

Η αρχιτεκτονική ακολουθεί την υπάρχουσα τοπογραφία και οργανώνει τις λειτουργίες γύρω από ένα κεντρικό υδάτινο αίθριο. Η εσωστρεφής διάταξη ανταποκρίνεται στις έντονες κλιματικές συνθήκες της περιοχής. Η ισχυρή ηλιοφάνεια, οι παράκτιοι άνεμοι και η αρχικά περιορισμένη βλάστηση αντιμετωπίζονται μέσα από το νερό, τη φύτευση και τη βαθιά σκιά.

 

 

Αρχιτεκτονική κάτω από τους αμμόλοφους

Το spa αναπτύσσεται ως μια συνεχής καμπύλη γύρω από το αίθριο. Η οροφή ακολουθεί το περίγραμμα των αμμόλοφων και μετατρέπεται σε βατό φυτεμένο δώμα. Από τα ψηλότερα σημεία, η αρχιτεκτονική υποχωρεί κάτω από τη βλάστηση και διατηρεί τη συνέχεια της τοπογραφίας.

Η προσαρμογή στις φυσικές στάθμες περιόρισε επίσης την ανάγκη για εκτεταμένες εκσκαφές. Το κτίριο διατηρεί, επομένως, τη σχέση ανάμεσα στον αμμόλοφο, το υφιστάμενο τοπίο και το νέο πρόγραμμα.

Ένα ώριμο δέντρο που προϋπήρχε στο οικόπεδο διατηρήθηκε κατά την κατασκευή. Ο σχεδιασμός εξελίχθηκε γύρω από τη θέση του, μετατρέποντάς το σε σημείο αναφοράς της σύνθεσης.

Το νερό ως οικολογικός πυρήνας

Η είσοδος γίνεται μέσα από σκιασμένες διαδρομές με πέτρινους τοίχους και επαναλαμβανόμενες σειρές ξύλινων υποστυλωμάτων. Η πορεία δεν αποκαλύπτει αμέσως το σύνολο. Αντίθετα, οδηγεί σταδιακά προς το κεντρικό αίθριο.

Ανακλαστικές υδάτινες επιφάνειες, μικρές φυτεμένες νησίδες και προστατευμένοι διάδρομοι διαμορφώνουν το εσωτερικό του. Γύρω τους οργανώνονται οι χώροι λουτρού, λασποθεραπείας και ευεξίας. Έτσι, κάθε ενότητα διατηρεί άμεση σχέση με το νερό και τη φύτευση.

Το αίθριο δεν αποτελεί μόνο το οπτικό κέντρο του έργου. Οι υδάτινες επιφάνειες και η βλάστηση συμβάλλουν στη δημιουργία ενός δροσερότερου μικροκλίματος. Παράλληλα, οι μεταβολές στη σκιά, τη θερμοκρασία και το φως συνοδεύουν την κίνηση των επισκεπτών.

 

 

Τοπικά υλικά και παθητικός δροσισμός

Η περιορισμένη παλέτα υλικών περιλαμβάνει κυρίως πέτρα τοπικής προέλευσης, ξύλο και μπαμπού. Οι τοίχοι μεγάλου πάχους προσφέρουν θερμική αδράνεια και προστατεύουν τους εσωτερικούς χώρους από την άμεση ηλιακή ακτινοβολία.

Παράλληλα, οι ανοιχτοί διάδρομοι διευκολύνουν τον φυσικό διαμπερή αερισμό. Οι οροφές από μπαμπού φιλτράρουν το φως και προσθέτουν μια ελαφρύτερη υφή πάνω από τις βαριές πέτρινες επιφάνειες. Το εμφανές σκυρόδεμα συμπληρώνει τα φυσικά υλικά και τονίζει την αντίθεση ανάμεσα στους συμπαγείς τοίχους και τα ανοιχτά περάσματα.

Το φυτεμένο δώμα περιορίζει επιπλέον τα θερμικά φορτία. Το βρόχινο νερό συλλέγεται από τις κεκλιμένες επιφάνειές του και επαναχρησιμοποιείται για την άρδευση της φύτευσης.

Ένα τοπίο που εξελίσσεται

Η εισαγωγή νερού και σκιάς επέτρεψε στη βλάστηση να αναπτυχθεί γύρω από το κτίριο. Με αυτόν τον τρόπο, το αρχικά αραιό τοπίο των αμμόλοφων μετατρέπεται σταδιακά σε μια μικρή όαση.

Η αρχιτεκτονική δεν αντιμετωπίζει τη φύτευση ως πρόσθετη διακόσμηση. Αντίθετα, επιτρέπει στη σχέση ανάμεσα στο κτίριο, το κλίμα και τη φύση να συνεχίσει να μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου.

Το Minthis Spa από τους Woods Bagot βρίσκεται στο κέντρο ενός μεγάλου θερέτρου ευεξίας κοντά στην Πάφο. Τοποθετημένο στην κορυφή ενός υψώματος, το κτίριο έχει πανοραμική θέα προς την κοιλάδα της Έζουσας και το ιστορικό μοναστήρι του Σταυρού της Μίνθης.

Η αρχιτεκτονική ανταποκρίνεται με διαφορετικό τρόπο στις δύο πλευρές του οικοπέδου. Προς την κεντρική πλατεία και το κλιμακωτό υπαίθριο αμφιθέατρο, η όψη παραμένει ελεγχόμενη και σε μεγάλο βαθμό κλειστή. Αντίθετα, η απέναντι πλευρά ανοίγεται προς την κοιλάδα και τον μακρινό ορίζοντα.

 

 

Ανάδυση από την πλαγιά

Το κέντρο ευεξίας μοιάζει να αναδύεται από το επικλινές έδαφος. Τα φυτεμένα δώματα σχηματίζουν μια γεωμετρική προέκταση του τοπίου. Παράλληλα, η χαμηλή οριζόντια σύνθεση περιορίζει την οπτική παρουσία του κτιρίου όταν αυτό παρατηρείται από ψηλότερα σημεία.

Το διώροφο spa περιλαμβάνει 2.100τ.μ. χώρων ευεξίας. Το πρόγραμμα διαθέτει οκτώ εξειδικευμένα δωμάτια θεραπειών, τέσσερα από τα οποία έχουν ιδιωτικές εσωτερικές αυλές. Επιπλέον, περιλαμβάνει θερμαινόμενη εσωτερική πισίνα μήκους 25m, μικρότερη πισίνα thermal spa, γυμναστήριο, αίθουσα yoga, χώρο χαλάρωσης και εγκαταστάσεις σωματικής περιποίησης.

Στη βάση του κτιρίου βρίσκεται ένα ακόμη επίπεδο 700τ.μ. Απευθύνεται αποκλειστικά στο προσωπικό και στεγάζει τις υποστηρικτικές λειτουργίες. Έτσι, η καθημερινή λειτουργία δεν παρεμβαίνει στην πορεία των επισκεπτών.

Από την πλατεία προς το αίθριο

Η πρόσβαση γίνεται από την κεντρική πλατεία του θερέτρου, μέσω μιας υπαίθριας διαδρομής. Προς αυτή την πλευρά, ένα πλέγμα από τυποποιημένους όγκους ανεπίχριστου σκυροδέματος σχηματίζει μια προστατευμένη όψη. Τα κενά ανάμεσά τους επιτρέπουν την ανάπτυξη αναρριχώμενης βλάστησης.

Το πλέγμα διακόπτεται στο σημείο της εισόδου. Εκεί, τα υαλοστάσια αποκαλύπτουν το κεντρικό αίθριο. Ένας κατακόρυφος κήπος με αρωματικά φυτά της περιοχής αναπτύσσεται μέσα σε μαύρες μεταλλικές υποδοχές. Η επαναλαμβανόμενη γεωμετρία τους παραπέμπει άμεσα στη σύνθεση της εξωτερικής όψης.

Το φυτεμένο αίθριο αποτελεί τον χωρικό πυρήνα του έργου. Οδηγεί προς το lobby και τη reception, ενώ διατηρεί ελεύθερες τις οπτικές φυγές προς το θέρετρο και το τοπίο.

Στον χώρο υποδοχής, το γραφείο από λευκό μάρμαρο Βώλακα τοποθετείται μπροστά από επιφάνειες ανεπίχριστου σκυροδέματος. Μια επιτοίχια κεραμική σύνθεση λειτουργεί ως εικαστικό σημείο αναφοράς. Παράλληλα, οι μεγάλες ξύλινες επιφάνειες σε τοίχους και οροφές εξισορροπούν την αδρότητα του σκυροδέματος.

 

 

Διαβαθμισμένη ησυχία

Οι εσωτερικές λειτουργίες οργανώνονται σε δύο πτέρυγες, σύμφωνα με τις διαφορετικές απαιτήσεις ιδιωτικότητας και ησυχίας. Οι δύο πισίνες και το γυμναστήριο βρίσκονται αριστερά από το αίθριο. Στη δεξιά πλευρά, τα δωμάτια θεραπειών αναπτύσσονται γραμμικά.

Τέσσερα από αυτά διαθέτουν ιδιωτικές υπαίθριες αυλές. Οι περίκλειστοι αυτοί χώροι εισάγουν φυσικό φως, βλάστηση και αέρα στις αίθουσες, χωρίς να τις εκθέτουν στις κοινόχρηστες ζώνες κυκλοφορίας.

Προς την κοιλάδα, οι βασικές λειτουργικές ενότητες τονίζονται με στιβαρά πλαίσια από φυσική φλαμουριά, χωρίς χημική επεξεργασία. Στα διάκενα διαμορφώνονται μεταβατικοί χώροι με θέα προς το τοπίο. Τα ανοίγματα, που φτάνουν σε ύψος τα 5m, μεταφέρουν το φυσικό φως βαθιά στο εσωτερικό.

Υλικότητα και καδραρισμένες φυγές

Η υλική παλέτα συνδυάζει φυσικές ξύλινες δοκίδες, σκυρόδεμα με εμφανή ξυλότυπο και γκρίζα πέτρα. Η τελευταία εμφανίζεται άλλοτε γυαλισμένη και άλλοτε αδρή. Ο φυσικός και ο τεχνητός φωτισμός αναδεικνύουν τις διαφορετικές υφές και ενισχύουν τις προοπτικές φυγές προς το κατάφυτο περιβάλλον.

Η εσωτερική πισίνα τοποθετείται δίπλα σε υαλοστάσια πλήρους ύψους. Οι αντανακλάσεις του νερού επεκτείνουν οπτικά το τοπίο προς το εσωτερικό, ενώ η ξύλινη οροφή προσδίδει θερμότητα στον χώρο. Αντίθετα, οι σκοτεινότεροι διάδρομοι δημιουργούν μια σταδιακή μετάβαση προς τις πιο ιδιωτικές αίθουσες.

Η επίπλωση ακολουθεί την ίδια λογική φυσικότητας. Απαλά οργανικά σχήματα, πλεκτές επιφάνειες, ξύλο και υφάσματα με έντονο ανάγλυφο εξισορροπούν την αυστηρή γεωμετρία της αρχιτεκτονικής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 281 | Οκτώβριος 2023, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.