Ένα γραμμικό κέλυφος χωρίζει το οικόπεδο στην Αχαΐα ανάμεσα στον ελαιώνα και τον κήπο της κατοικίας, οργανώνοντας ένα σπίτι 220τ.μ. με συνεχείς θεάσεις προς τον Πατραϊκό κόλπο και διαδοχικούς ημιυπαίθριους χώρους.

 

Η κατοικία στην Αχαΐα από τους Façade βρίσκεται στο Κάτω Καστρίτσι και αναπτύσσεται ως ένα ισόγειο σπίτι 220τ.μ. με υπόγειο. Το έργο, που ολοκληρώθηκε το 2023, χρησιμοποιεί τη γραμμικότητα ως βασικό μορφολογικό και οργανωτικό εργαλείο: ένα επίμηκες αρχιτεκτονικό κέλυφος διασχίζει το οικόπεδο, διαχωρίζοντας δύο διαφορετικές περιοχές του τοπίου και συγκεντρώνοντας στο εσωτερικό του τις κύριες λειτουργίες της κατοίκησης.

Στη μία πλευρά διατηρείται ο υφιστάμενος ελαιώνας, ως η περισσότερο ήσυχη περιοχή του οικοπέδου. Στην άλλη, ο κήπος αποτελεί τον κύριο υπαίθριο χώρο της καθημερινής ζωής. Η κατοικία τοποθετείται στο όριο ανάμεσα στις δύο συνθήκες και στρέφει τους βασικούς χώρους της προς τον Πατραϊκό κόλπο.

 

Ένα γραμμικό κέλυφος στο τοπίο

Βασική κίνηση της σύνθεσης είναι ένας συνεχής γραμμικός όγκος που τέμνει το οικόπεδο.

Αντί η κατοικία να αντιμετωπίζεται ως αυτόνομο αντικείμενο μέσα στο τοπίο, το ίδιο το κτίριο οργανώνει το οικόπεδο. Η θέση του διαχωρίζει τον ελαιώνα από τον κήπο και δημιουργεί δύο διαφορετικές συνθήκες χρήσης.

Η επίμηκης γεωμετρία ενισχύει παράλληλα την έννοια του καταφυγίου. Οι βασικές λειτουργίες του σπιτιού συγκεντρώνονται μέσα σε ένα ενιαίο κέλυφος, του οποίου η θέση, οι αναλογίες και ο βαθμός περίκλεισης προκύπτουν σε άμεση σχέση με το τοπίο.

Η γραμμικότητα μεταφέρεται από τη συνολική μορφή στη ροή της κίνησης και την εσωτερική οργάνωση.

 

Κατοίκηση με θέα προς τον Πατραϊκό

Η κατοικία στρέφεται προς τον ανοιχτό ορίζοντα και τη θέα του Πατραϊκού κόλπου.

Οι εσωτερικοί χώροι οργανώνονται διαδοχικά κατά μήκος του βασικού άξονα, επιτρέποντας στη θέα να παραμένει παρούσα σε όλο το σπίτι. Η κυκλοφορία ακολουθεί την ίδια κατεύθυνση και ενισχύει τη συνέχεια ανάμεσα στις διαφορετικές λειτουργίες.

Η διαφάνεια της κύριας όψης δημιουργεί άμεση οπτική σχέση ανάμεσα στο εσωτερικό, τον κήπο και τον ορίζοντα. Η επαφή με το τοπίο δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα ανοίγματα, αλλά αναπτύσσεται σε όλο το μήκος των κύριων χώρων.

Ο κήπος λειτουργεί έτσι ως άμεση συνέχεια του εσωτερικού, ενώ η θάλασσα παραμένει σταθερό σημείο αναφοράς σε μεγαλύτερη απόσταση.

 

Ημιυπαίθριοι χώροι μέσα στο κέλυφος

Η γεωμετρία του κελύφους δημιουργεί μια σειρά προστατευμένων υπαίθριων χώρων.

Οι ημιυπαίθριες περιοχές προκύπτουν ως προεκτάσεις και υποχωρήσεις του κύριου όγκου και όχι ως ανεξάρτητα πρόσθετα στοιχεία. Προσφέρουν σκίαση και προστασία, διατηρώντας παράλληλα τη συνέχεια ανάμεσα στους κλειστούς χώρους και τον κήπο.

Οι ενδιάμεσες αυτές ζώνες αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό του έργου, καθώς μεσολαβούν ανάμεσα στη συμπαγή παρουσία του κελύφους και την ανοιχτότητα του τοπίου.

Με αυτόν τον τρόπο, ο υπαίθριος χώρος ενσωματώνεται άμεσα στην καθημερινή κατοίκηση.

 

Περίκλειση και διαφάνεια

Η βορειοδυτική όψη αποδίδει με μεγαλύτερη σαφήνεια μία από τις βασικές αντιθέσεις του έργου.

Η συμπαγής παρουσία του γραμμικού κελύφους αντιπαραβάλλεται με τη διαφάνεια των χώρων που περιλαμβάνει. Οι αδιαφανείς και οι διαφανείς επιφάνειες αναλαμβάνουν συμπληρωματικούς ρόλους: οι πρώτες ενισχύουν την αίσθηση προστασίας, ενώ οι δεύτερες διατηρούν την οπτική συνέχεια προς τον κήπο και τον Πατραϊκό.

Η όψη δεν λειτουργεί επομένως ως συμβατική πρόσοψη. Αποτελεί την ανοιχτή πλευρά του καταφυγίου, εκεί όπου η γραμμική ακολουθία των εσωτερικών χώρων συναντά το τοπίο.

Η αντίθεση ανάμεσα στη μάζα και τη διαφάνεια επιτρέπει στην έννοια της προστασίας να παραμένει ευανάγνωστη χωρίς η κατοικία να γίνεται εσωστρεφής.

 

Ένα όριο ανάμεσα σε δύο τοπία

Η κατοικία οργανώνεται τελικά γύρω από μια καθαρή σχέση ανάμεσα σε μια γραμμή, δύο διαφορετικές περιοχές του οικοπέδου και τον μακρινό ορίζοντα.

Το επίμηκες κέλυφος χωρίζει το τοπίο και ταυτόχρονα συνδέει τις επιμέρους συνθήκες του. Πίσω από αυτό, ο ελαιώνας διατηρεί περισσότερο ήσυχο χαρακτήρα· μπροστά, ο κήπος εντάσσεται στην καθημερινή ζωή και ανοίγεται προς τη θάλασσα.

Οι Façade χρησιμοποιούν την κυκλοφορία, τον προσανατολισμό, τη διαφάνεια και τους ημιυπαίθριους χώρους για να διευρύνουν την έννοια του καταφυγίου πέρα από την απλή περίκλειση. Η γεωμετρία προσφέρει προστασία, ενώ η συνεχής σχέση με τον κήπο και τον Πατραϊκό διατηρεί την κατοικία ανοιχτή προς το φυσικό περιβάλλον.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek290 | Σεπτέμβριος 2024.