Μια σειρά ήπιων επεμβάσεων μετατρέπει ένα ισόγειο διαμέρισμα στο Κολωνάκι στην πρώτη μόνιμη έδρα του αρχιτεκτονικού γραφείου, διατηρώντας τα ξύλινα δάπεδα, τις γυάλινες εσωτερικές πόρτες και την τοξωτή είσοδο.

 

Ο χώρος εργασίας των Local Local καταλαμβάνει ένα ισόγειο διαμέρισμα 77τ.μ. στο Κολωνάκι. Σχεδιασμένο από τους Local Local ως η πρώτη μόνιμη έδρα του γραφείου, το έργο προσαρμόζει ένα υφιστάμενο οικιστικό εσωτερικό μέσα από ήπιες, μη δομικές επεμβάσεις.

Πριν από τη μεταφορά στο νέο γραφείο, η ομάδα εργαζόταν στην κατοικία Plaka House της ιδρύτριας Σοφίας Ξανθάκου. Καθώς η ομάδα μεγάλωσε, προέκυψε η ανάγκη για έναν αυτόνομο χώρο συλλογικής εργασίας.

Η νέα διαμόρφωση μεταφέρει στο καθημερινό περιβάλλον του γραφείου τη γενικότερη προσέγγιση των Local Local απέναντι στο συγκείμενο, την υλική ιστορία και την αξιοποίηση του υπάρχοντος.

 

Αξιοποίηση του υφιστάμενου διαμερίσματος

Καθώς πρόκειται για μισθωμένο ακίνητο, η επέμβαση σχεδιάστηκε εξαρχής ως περιορισμένη και μη δομική. Αντί να μετασχηματιστεί ριζικά η κάτοψη, αξιοποιήθηκαν οι ποιότητες που διέθετε ήδη το διαμέρισμα.

Τα αρχικά ξύλινα δάπεδα επισκευάστηκαν και απέκτησαν ανοιχτότερη απόχρωση, ώστε να ενισχυθεί η φωτεινότητα του ισογείου. Για τον ίδιο λόγο, οι τοίχοι βάφτηκαν λευκοί.

Οι υφιστάμενες ξύλινες θύρες με ανάγλυφους υαλοπίνακες αποκαταστάθηκαν και απέκτησαν ελαφρώς σκουρότερη απόχρωση. Παράλληλα, διατηρήθηκε η τοξωτή είσοδος.

Τα στοιχεία αυτά αφήνουν ευανάγνωστη την προηγούμενη οικιστική ταυτότητα του χώρου. Η νέα χρήση δεν επιχειρεί, επομένως, να την αποκρύψει πίσω από μια συμβατική διαμόρφωση γραφείου.

Η κάτοψη σε σχήμα Γ οργανώνεται κυρίως ανάμεσα στον βασικό χώρο εργασίας και την αίθουσα συναντήσεων, η οποία διαθέτει δύο προσβάσεις. Η απλή αυτή δομή υποστηρίζει διαφορετικούς τρόπους ατομικής και συλλογικής εργασίας χωρίς νέα μόνιμα χωρίσματα.

 

Η επίπλωση ως μέρος του σχεδιασμού

Ένα μεγάλο τραπέζι από μασίφ κυπαρίσσι στην αίθουσα συναντήσεων αποτέλεσε την αφετηρία για τα υπόλοιπα ειδικά σχεδιασμένα έπιπλα.

Με αναφορά στο υλικό και τις αναλογίες του, οι Local Local σχεδίασαν ένα μεγάλο κοινόχρηστο τραπέζι εργασίας και δύο σταθμούς δίπλα στα παράθυρα. Η μασίφ ξυλεία συνδυάζεται με φορμάικα, ώστε οι επιφάνειες να ανταποκρίνονται στην έντονη καθημερινή χρήση.

Παράλληλα, καθίσματα που βρίσκονταν ήδη σε αποθήκευση επανεντάχθηκαν στον χώρο. Έτσι, τα νέα ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία συνυπάρχουν με υπάρχοντα αντικείμενα, αντί να συγκροτούν ένα πλήρως ομοιογενές σύνολο επίπλωσης.

Η αίθουσα συναντήσεων ήταν προηγουμένως υπνοδωμάτιο. Η αρχική ντουλάπα διατηρήθηκε, αλλά αφαιρέθηκαν οι θύρες της και προστέθηκαν ρολά. Με αυτή τη μικρή αλλαγή, μετατράπηκε σε ανοιχτό σύστημα αποθήκευσης για δείγματα υλικών και έντυπο υλικό έργων.

 

Βιβλία και συλλογική εργασία

Σε έναν από τους βασικούς τοίχους τοποθετείται σύστημα ραφιών Vitsœ, όπου συγκεντρώνεται η αρχιτεκτονική βιβλιοθήκη της Σοφίας Ξανθάκου. Η συλλογή δημιουργήθηκε σταδιακά μέσα σε σχεδόν μία δεκαετία σπουδών και επαγγελματικής δραστηριότητας.

Τα βιβλία, τα οποία προηγουμένως βρίσκονταν σε αποθήκευση, αποτελούν πλέον εργαλείο καθημερινής έρευνας και ταυτόχρονα βασικό οπτικό υπόβαθρο του γραφείου.

Στον απέναντι τοίχο, ένας επιμήκης διάτρητος μεταλλικός πίνακας σε πράσινο φυστικί χρησιμοποιείται για την ανάρτηση σχεδίων, αναφορών και έργων υπό εξέλιξη.

Το ειδικά σχεδιασμένο στοιχείο επιτρέπει στην ομάδα να απομακρύνεται από την οθόνη και να αξιολογεί συλλογικά τη δουλειά σε μεγαλύτερη κλίμακα. Ο τοίχος μετατρέπεται έτσι σε ενεργό εργαλείο της σχεδιαστικής διαδικασίας.

 

Μια πιο διακριτή είσοδος

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην είσοδο. Ο προϋπάρχων χώρος υποδοχής ήταν σκοτεινός και χωρίς σαφή ταυτότητα.

Οι Local Local συνεργάστηκαν με τον καλλιτέχνη Theodore Psychoyos για δύο ειδικά σχεδιασμένα γλυπτικά αντικείμενα από μάρμαρο: μια κονσόλα και ένα κάθισμα.

Το μάρμαρο, υλικό που επανέρχεται στα έργα του γραφείου, αποκτά εδώ περισσότερο έντονη παρουσία απέναντι στα ανοιχτόχρωμα ξύλινα δάπεδα και τους λευκούς τοίχους.

Τα δύο στοιχεία λειτουργούν ταυτόχρονα ως χρηστικά αντικείμενα και ως σαφές κατώφλι ανάμεσα στον κοινόχρηστο χώρο του κτιρίου και το εσωτερικό του γραφείου.

Ο φωτισμός συμπληρώνει τη διαμόρφωση με επιλεγμένα φωτιστικά του Michael Anastassiades. Φωτιστικά οροφής χρησιμοποιούνται στον κύριο χώρο, ενώ ένα επιδαπέδιο φωτιστικό τοποθετείται στην αίθουσα συναντήσεων.

 

Ένας χώρος που μπορεί να μεταβάλλεται

Ο σχεδιασμός δεν επιδιώκει την εικόνα ενός ολοκληρωμένου και αμετάβλητου γραφείου. Υφιστάμενα αρχιτεκτονικά στοιχεία, αποκατεστημένα αντικείμενα, νέες ξυλουργικές κατασκευές, βιβλία, δείγματα υλικών και έργα τέχνης συνυπάρχουν σκόπιμα.

Η προσέγγιση αφήνει περιθώριο για σταδιακή μεταβολή. Νέα αντικείμενα και αναφορές μπορούν να προστεθούν, οι τοίχοι να φιλοξενήσουν διαφορετικό υλικό και οι επιμέρους περιοχές να ανταποκριθούν στις μελλοντικές ανάγκες της ομάδας.

Μέσα από έναν περιορισμένο αριθμό επεμβάσεων, ο χώρος εργασίας των Local Local δείχνει πώς ένα τυπικό αθηναϊκό διαμέρισμα μπορεί να αποκτήσει νέα λειτουργία χωρίς να χάσει τον προηγούμενο χαρακτήρα του. Το υπάρχον κέλυφος γίνεται το υπόβαθρο για ένα περιβάλλον συλλογικής εργασίας, υλικής έρευνας και σταδιακής οικειοποίησης.

Δύο κρυφές αποθηκευτικές μονάδες οργανώνουν το διαμέρισμα σε κοινόχρηστη και ιδιωτική ζώνη, ενώ οι χαράξεις από τον κάνναβο των όψεων ενισχύουν τη διαφάνεια και την αρχιτεκτονική ταυτότητα του πρώην συγκροτήματος Δοξιάδη.

 

Το διαμέρισμα βρίσκεται στο οικιστικό συγκρότημα One Athens στο Κολωνάκι, σε ένα κτίριο ιδιαίτερης τυπολογίας και αρχιτεκτονικής, το οποίο στο παρελθόν στέγαζε τα κεντρικά γραφεία του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη.

Η αναδιαμόρφωση από τους Proplusma Architects αντιμετωπίζει με σεβασμό την αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτιρίου. Αντί να επιβάλει μια ανεξάρτητη μορφολογική γλώσσα, αναδεικνύει τις οπτικές φυγές, τη διαφάνεια και επιλεγμένα στοιχεία της αρχικής κατασκευής.

 

 

Δύο ζώνες μέσα από κρυφές αποθηκευτικές μονάδες

Δύο συνεχείς αποθηκευτικές κατασκευές διασχίζουν εγκάρσια την κάτοψη και οργανώνουν τη βασική διάταξη της κατοικίας.

Η πρώτη ζώνη περιλαμβάνει τους κοινόχρηστους χώρους: καθιστικό, τραπεζαρία και ενιαία κουζίνα. Η δεύτερη, περισσότερο ιδιωτική, φιλοξενεί τα παιδικά υπνοδωμάτια με τα λουτρά τους και το κύριο υπνοδωμάτιο με walk-in βεστιάριο και λουτρό.

Οι κατασκευές δεν λειτουργούν μόνο ως αποθηκευτικοί χώροι. Με την κλίμακά τους μετατρέπονται σε αρχιτεκτονικά όρια, οργανώνουν την κυκλοφορία και ενσωματώνουν επιμέρους χρήσεις.

Έτσι, η διάκριση ανάμεσα στις δύο περιοχές επιτυγχάνεται χωρίς την ανάπτυξη μιας συμβατικής ακολουθίας από διαδρόμους και αυτόνομα δωμάτια.

 

Κάνναβος με αφετηρία τις όψεις

Βασικό εργαλείο της σύνθεσης αποτελεί το μοτίβο των όψεων του υφιστάμενου κτιρίου. Από αυτό προκύπτουν νοητοί άξονες που καθορίζουν τις χαράξεις τόσο στο οριζόντιο όσο και στο κατακόρυφο επίπεδο.

Οι γραμμές συντονίζουν τα ανοίγματα, τις ξυλουργικές κατασκευές, τις οροφές και τα σταθερά στοιχεία. Επομένως, οι επιμέρους επεμβάσεις δεν γίνονται αντιληπτές ως ανεξάρτητα αντικείμενα, αλλά ως μέρη ενός συνολικού συστήματος.

Παράλληλα, η επιλογή ενισχύει τη σύνδεση της ανακαίνισης με την αρχιτεκτονική του συγκροτήματος. Η εξωτερική γεωμετρική λογική μεταφέρεται στο εσωτερικό και οργανώνει τις οπτικές σχέσεις μέσα στην κάτοψη.

 

 

Εμφανές σκυρόδεμα και συνεχές ξύλινο δάπεδο

Στο καθιστικό, ένα φάτνωμα στην οροφή αφήνει ορατά τα αρχικά δοκάρια από εμφανές σκυρόδεμα. Ο ρυθμός τους παραμένει ευανάγνωστος ως χαρακτηριστικό στοιχείο της κατασκευής και αποκτά κεντρικό ρόλο στον κοινόχρηστο χώρο.

Ο κρυφός φωτισμός περιμετρικά του φατνώματος τονίζει το βάθος και την επανάληψη των δοκαριών, χωρίς να τα απομονώνει από τη συνολική σύνθεση.

Το ξύλινο δάπεδο σε ψαροκόκαλο διατρέχει ολόκληρο το διαμέρισμα. Η θερμή υλικότητά του αντιπαραβάλλεται με το εμφανές σκυρόδεμα και τις περισσότερο μονοχρωματικές ξυλουργικές κατασκευές. Παράλληλα, η συνεχής χάραξή του ενισχύει τη χωρική συνοχή.

Στο κέντρο της κοινόχρηστης ζώνης, η νησίδα της κουζίνας λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Ο μεγάλος μαρμάρινος πάγκος δημιουργεί αντίστιξη με τις σκούρες επιφάνειες πίσω του και συνδέει την κουζίνα με την τραπεζαρία και το καθιστικό.

 

Λευκές και μαύρες επιφάνειες αποθήκευσης

Οι δύο κρυφές αποθηκευτικές μονάδες επενδύονται με ξύλο σε λευκή και μαύρη λάκα. Ένας συνεχής κάνναβος από κατακόρυφες σκοτίες οργανώνει τις μεγάλες επιφάνειες και υποδηλώνει τις διαφορετικές λειτουργίες που κρύβονται πίσω τους.

Στη λευκή πλευρά ενσωματώνονται η τηλεόραση του καθιστικού και το bar δίπλα στην τραπεζαρία. Όταν παραμένουν κλειστά, γίνονται μέρος μιας συνεχούς αρχιτεκτονικής επιφάνειας και δεν εμφανίζονται ως ανεξάρτητα έπιπλα.

Στην απέναντι πλευρά κυριαρχεί η μαύρη λάκα. Εκτός από αποθηκευτικούς χώρους, η κατασκευή ενσωματώνει μια κρυφή θύρα που οδηγεί στην ιδιωτική ζώνη.

Η μετάβαση γίνεται έτσι διακριτικά, χωρίς να διακόπτεται η συνέχεια της επιφάνειας.

 

 

Εξατομικευμένοι ιδιωτικοί χώροι

Στην ιδιωτική περιοχή, το κοινό σχεδιαστικό σύστημα επιτρέπει μεγαλύτερη διαφοροποίηση.

Τα παιδικά δωμάτια οργανώνονται σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες των χρηστών τους. Ειδικά σχεδιασμένες κατασκευές και διαφορετικές χρωματικές παλέτες προσδίδουν σε κάθε δωμάτιο ξεχωριστό χαρακτήρα. Η αντίστοιχη παλέτα συνεχίζεται και στο λουτρό του.

Στο κύριο υπνοδωμάτιο, βασικό σχεδιαστικό στοιχείο γίνεται το βάθος. Καθρέφτες, διαφανείς θύρες του βεστιαρίου και κρυφός φωτισμός δημιουργούν διαδοχικά επίπεδα αντανακλάσεων.

Η διαφάνεια επανέρχεται έτσι ως βασική αρχή του έργου. Τα όρια παραμένουν σαφή, αλλά μαλακώνουν μέσα από οπτικές συνδέσεις και διαφορετικούς βαθμούς αδιαφάνειας.

Μέσα από μια ελεγχόμενη παλέτα ξυλείας, μαρμάρου, λακαρισμένων επιφανειών, γυαλιού και εμφανoύς σκυροδέματος, η ανακαίνιση διαμορφώνει ένα σύγχρονο εσωτερικό που διατηρεί τη σύνδεσή του με το υφιστάμενο κτίριο. Η ταυτότητα του έργου προκύπτει κυρίως από τις χαράξεις, την ενσωμάτωση των λειτουργιών και τη διαχείριση της διαφάνειας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Ειδικές ξυλουργικές κατασκευές και κινητά διαχωριστικά αντικαθιστούν τα σταθερά δωμάτια, επιτρέποντας σε ένα μικρό διαμέρισμα της δεκαετίας του 1970 να προσαρμόζεται ανάμεσα στην συλλογική κατοίκηση, την εργασία και την ιδιωτικότητα.

 

Το διαμέρισμα βρίσκεται στη «Στρογγυλή Πολυκατοικία» της Κηφισιάς, την οποία σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Νίκος Δεσποτίδης. Το κτίριο κατασκευάστηκε την περίοδο 1973–1974. Η αναδιαμόρφωση από τους Georgios Apostolopoulos Architects επανεξετάζει την εσωτερική οργάνωση, διατηρώντας παράλληλα ευανάγνωστη την αρχική γεωμετρία.

Πριν από την επέμβαση, η κάτοψη ήταν κατακερματισμένη. Δύο στενοί και επιμήκεις διάδρομοι οδηγούσαν προς το υπνοδωμάτιο και την κουζίνα, ενώ το λουτρό καταλάμβανε το κέντρο. Έτσι, οι χώροι διημέρευσης περιορίζονταν σε μια στενή ζώνη με μειωμένο φυσικό φως.

 

 

Κατάργηση των εσωτερικών διαχωρισμών

Η επέμβαση ξεκίνησε με την αφαίρεση όλων των εσωτερικών χωρισμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, αποκαλύφθηκε η αρχική γεωμετρία του διαμερίσματος και δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για ένα συνεχές εσωτερικό.

Αντί να αντικατασταθεί η παλιά κάτοψη από μια νέα διάταξη κλειστών δωματίων, οι διαφορετικές λειτουργίες οργανώνονται μέσω ειδικών ξυλουργικών κατασκευών και κινητών διαχωριστικών.

Τα στοιχεία αυτά ορίζουν περιοχές κατοίκησης, ύπνου, εργασίας και αποθήκευσης, χωρίς να διακόπτουν τη συνοχή του χώρου. Επομένως, το διαμέρισμα μπορεί να λειτουργήσει ως ενιαία ενότητα ή να χωριστεί σε περισσότερο ιδιωτικές ζώνες.

 

Μεταβαλλόμενα όρια ιδιωτικότητας

Παρά το περιορισμένο εμβαδόν, το πρόγραμμα απαιτούσε δύο υπνοδωμάτια και όλες τις βασικές λειτουργίες μιας κατοικίας. Η απαίτηση οδήγησε στην επανεξέταση της ιδιωτικότητας ως μεταβαλλόμενης σχέσης και όχι ως σταθερού ορίου.

Η κύρια κρεβατοκάμαρα λειτουργεί ως προέκταση του καθιστικού. Ανάμεσα στις δύο περιοχές, μια ακολουθία από ντουλάπες προσφέρει αποθηκευτικό χώρο και διαμορφώνει διαδοχικά οπτικά φίλτρα.

Οι ξυλουργικές κατασκευές περιορίζουν την άμεση θέα, χωρίς να δημιουργούν την αίσθηση ενός πλήρως κλειστού δωματίου. Έτσι, το υπνοδωμάτιο παραμένει συνδεδεμένο με το ευρύτερο εσωτερικό, διατηρώντας έναν ελεγχόμενο βαθμό απομόνωσης.

 

Ένα δωμάτιο που εμφανίζεται όταν χρειάζεται

Στην απέναντι πλευρά της κάτοψης διαμορφώνεται ένας δεύτερος ευέλικτος χώρος. Ανάλογα με τις ανάγκες, μπορεί να λειτουργήσει ως τραπεζαρία, γραφείο ή δεύτερο υπνοδωμάτιο.

Ένα ενιαίο σύστημα ξυλουργικών κατασκευών ενσωματώνει αποθηκευτικούς χώρους, πτυσσόμενο γραφείο και αναδιπλούμενο κρεβάτι. Όταν τα στοιχεία παραμένουν κλειστά, ο χώρος σχεδόν εξαφανίζεται και εντάσσεται στο ανοιχτό εσωτερικό.

Όταν απαιτείται ιδιωτικότητα, συρόμενα διαχωριστικά δημιουργούν ένα αυτόνομο δωμάτιο. Με αυτόν τον τρόπο, το διαμέρισμα αποκτά δεύτερο υπνοδωμάτιο χωρίς να δεσμεύει μόνιμα χώρο για μια περιστασιακή χρήση.

Η ίδια περιοχή μπορεί, επομένως, να υποστηρίξει διαφορετικά σενάρια καθημερινότητας. Εμφανίζεται όταν χρειάζεται και υποχωρεί μόλις ολοκληρωθεί η χρήση της.

 

Η κουζίνα ως κοινωνικός πυρήνας

Η νέα κουζίνα τοποθετείται στο κέντρο της κάτοψης, στη θέση του παλιού λουτρού. Οι λειτουργίες της οργανώνονται γύρω από μια μεγάλη νησίδα, η οποία συνδέεται άμεσα με το καθιστικό και την τραπεζαρία.

Η νησίδα προσανατολίζεται προς το υφιστάμενο τζάκι και μετατρέπεται σε κοινό σημείο της κατοικίας. Το μαγείρεμα, η συζήτηση και η καθημερινή συνύπαρξη μπορούν να εξελίσσονται γύρω από τον ίδιο πυρήνα.

Η μεταφορά της κουζίνας αλλάζει επίσης την κυκλοφορία. Η λειτουργία δεν προσεγγίζεται πλέον μέσα από έναν στενό διάδρομο. Αντίθετα, αποτελεί μέρος του ενιαίου χώρου διημέρευσης και συνδέεται άμεσα με τις γύρω χρήσεις.

 

Σχεδόν μονοχρωματική υλικότητα

Η υλική παλέτα παραμένει λιτή και σχεδόν μονοχρωματική. Η πατητή τσιμεντοκονία επεκτείνεται στα δάπεδα, τους τοίχους και τις πόρτες, περιορίζοντας τις οπτικές διακοπές ανάμεσα στις επιφάνειες.

Η συνέχεια του υλικού ενισχύει την ενότητα του εσωτερικού. Παράλληλα, επιτρέπει στην αρχική κατασκευή, την καμπύλη γεωμετρία και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική λογική της πολυκατοικίας να παραμένουν ευανάγνωστες.

Το συγκρατημένο υλικό υπόβαθρο αναδεικνύει τις μεταβολές των θυρών, των διαχωριστικών και των ενσωματωμένων επίπλων. Ο χωρικός μετασχηματισμός, και όχι η εφαρμοσμένη διακόσμηση, αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό του έργου.

Το διαμέρισμα οργανώνεται τελικά ως ένα ευέλικτο εσωτερικό χωρίς μόνιμα καθορισμένα δωμάτια. Οι χώροι μπορούν να ανοίγουν, να απομονώνονται ή να αλλάζουν χρήση, επιτρέποντας στη χωρική συνέχεια και την ιδιωτικότητα να συνυπάρχουν.

Στο Minos Palace Resort στην Κρήτη, η χωρική ροή, οι ελεγχόμενες αισθητηριακές μεταβάσεις και η στενή σχέση με τη φύση διαμορφώνουν ένα περιβάλλον εξατομικευμένης ευζωίας.

 

 

Το Nao Longevity Hub βρίσκεται στο Minos Palace Resort, στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης. Σχεδιασμένο από τους Stones & Walls, το έργο διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο εσωτερικός σχεδιασμός μπορεί να υποστηρίξει μια ευρύτερη προσέγγιση στην ευζωία και τη μακροζωία.

Η κίνηση μέσα στον χώρο, η επαφή με το φυσικό τοπίο, το φως, οι υλικότητες και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία. Το εσωτερικό δεν αποτελεί απλώς το υπόβαθρο των θεραπειών και των αξιολογήσεων. Αντίθετα, συμμετέχει ενεργά στη σταδιακή μετάβαση του επισκέπτη προς έναν πιο ήρεμο ρυθμό.

Η ροή ως χωρική αρχή

Η ονομασία Nao προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα «νάω», που σημαίνει «ρέω», και παραπέμπει στη διαχρονική αρχή του «πάντα ῥεῖ». Η έννοια αυτή καθορίζει την οργάνωση του εσωτερικού και τη συνεχή μετάβαση από τη μία λειτουργική ζώνη στην επόμενη.

Η εμπειρία ξεκινά πριν από την άφιξη, μέσα από μια εξατομικευμένη αξιολόγηση που θέτει τις βάσεις του προγράμματος. Στο εσωτερικό του Nao, η διαδοχή των χώρων, η σχέση με το τοπίο και η σταδιακή αποκλιμάκωση των ερεθισμάτων δημιουργούν μια διαδικασία αποφόρτισης.

Το σύνολο του προγράμματος δεν αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο. Αντίθετα, αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία από κατώφλια. Οι μεταβολές στο φως, την περίκλειση, τις υφές και την ατμόσφαιρα σηματοδοτούν την πορεία από τη μία δραστηριότητα στην άλλη.

Έτσι, η κυκλοφορία δεν λειτουργεί μόνο ως πρακτική σύνδεση μεταξύ των χώρων. Αποτελεί μέρος της εμπειρίας ευζωίας και προετοιμάζει τον επισκέπτη για μια διαφορετική αντίληψη του χρόνου.

 

 

Φύση και αισθητηριακή συγκράτηση

Ο σχεδιασμός βασίζεται στην κατανόηση ότι το φυσικό περιβάλλον επηρεάζει τη σωματική και ψυχική κατάσταση. Το φυσικό φως, οι απτικές επιφάνειες και η οπτική σχέση με το εξωτερικό συμβάλλουν σε μια σταδιακά πιο ήσυχη χωρική εμπειρία.

Αντί να διαχωρίζουν τις λειτουργίες με απότομα όρια, οι Stones & Walls δημιουργούν συνέχεια μέσα από μια κοινή υλική και ατμοσφαιρική γλώσσα. Οι χώροι αξιολόγησης, κίνησης, θεραπείας και ανάπαυσης παραμένουν διακριτοί, αλλά εντάσσονται στην ίδια πορεία.

Το φυσικό τοπίο δεν λειτουργεί μόνο ως καδραρισμένη θέα. Τα χρώματα, οι ρυθμοί και η αίσθηση ανοιχτού ορίζοντα μεταφέρονται στον συγκρατημένο χαρακτήρα του εσωτερικού. Η σχέση με τη φύση διαμορφώνεται επομένως χωρίς κυριολεκτικές διακοσμητικές αναπαραστάσεις.

Πέντε αλληλένδετοι πυλώνες

Ο χωρικός σχεδιασμός λειτουργεί παράλληλα με μια εξατομικευμένη μεθοδολογία, οργανωμένη γύρω από πέντε βασικούς πυλώνες: Διατροφή, Ύπνος, Κίνηση, Διαχείριση του Στρες, καθώς και Ανθρώπινες Σχέσεις και Αίσθηση του Ανήκειν.

Τα διαγνωστικά εργαλεία και τα ατομικά προγράμματα διαμορφώνουν μια διαφορετική διαδρομή για κάθε επισκέπτη. Το εσωτερικό υποστηρίζει αυτή τη διαδικασία μέσα από χώρους με διαφορετικούς βαθμούς δραστηριότητας, ιδιωτικότητας και αισθητηριακής έντασης.

Οι πιο ενεργές ή τεχνολογικά υποστηριζόμενες λειτουργίες εξισορροπούνται από ήσυχα περιβάλλοντα ανάπαυσης και περισυλλογής. Οι μεταβάσεις σχεδιάζονται ως σταδιακές, διατηρώντας την αρχή της συνεχούς ροής.

Η αρχιτεκτονική και η μεθοδολογία έχουν, επομένως, συμπληρωματικό ρόλο. Η αξιολόγηση καθορίζει το προσωπικό πρόγραμμα, ενώ ο φυσικός χώρος το οργανώνει σε μια σαφή ακολουθία.

 

 

Μια διαφορετική αντίληψη της πολυτέλειας

Το Nao αντανακλά μια ευρύτερη μεταβολή στον σχεδιασμό της σύγχρονης φιλοξενίας και των χώρων ευεξίας. Η πολυτέλεια δεν εκφράζεται πλέον αποκλειστικά μέσα από την υλική επιτήδευση ή την οπτική αφθονία. Συνδέεται επίσης με τον χρόνο, την ιδιωτικότητα, την εξατομικευμένη φροντίδα και την ποιότητα του περιβάλλοντος.

Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο συνδυάζει τον εσωτερικό σχεδιασμό, την επιστήμη και τη φύση σε μια ενιαία εμπειρία. Στόχος δεν είναι μόνο η δημιουργία ενός αισθητικά ελεγχόμενου χώρου, αλλά ενός περιβάλλοντος που υποστηρίζει έναν περισσότερο ισορροπημένο καθημερινό ρυθμό.

Η αρχιτεκτονική συμβολή βρίσκεται στη μετατροπή της αφηρημένης έννοιας της ροής σε χωρική εμπειρία. Η άφιξη, η αξιολόγηση, η κίνηση, η θεραπεία και η ανάπαυση αποτελούν διαδοχικά στάδια μιας συνεχούς πορείας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Το Minthis Spa από τους Woods Bagot βρίσκεται στο κέντρο ενός μεγάλου θερέτρου ευεξίας κοντά στην Πάφο. Τοποθετημένο στην κορυφή ενός υψώματος, το κτίριο έχει πανοραμική θέα προς την κοιλάδα της Έζουσας και το ιστορικό μοναστήρι του Σταυρού της Μίνθης.

Η αρχιτεκτονική ανταποκρίνεται με διαφορετικό τρόπο στις δύο πλευρές του οικοπέδου. Προς την κεντρική πλατεία και το κλιμακωτό υπαίθριο αμφιθέατρο, η όψη παραμένει ελεγχόμενη και σε μεγάλο βαθμό κλειστή. Αντίθετα, η απέναντι πλευρά ανοίγεται προς την κοιλάδα και τον μακρινό ορίζοντα.

 

 

Ανάδυση από την πλαγιά

Το κέντρο ευεξίας μοιάζει να αναδύεται από το επικλινές έδαφος. Τα φυτεμένα δώματα σχηματίζουν μια γεωμετρική προέκταση του τοπίου. Παράλληλα, η χαμηλή οριζόντια σύνθεση περιορίζει την οπτική παρουσία του κτιρίου όταν αυτό παρατηρείται από ψηλότερα σημεία.

Το διώροφο spa περιλαμβάνει 2.100τ.μ. χώρων ευεξίας. Το πρόγραμμα διαθέτει οκτώ εξειδικευμένα δωμάτια θεραπειών, τέσσερα από τα οποία έχουν ιδιωτικές εσωτερικές αυλές. Επιπλέον, περιλαμβάνει θερμαινόμενη εσωτερική πισίνα μήκους 25m, μικρότερη πισίνα thermal spa, γυμναστήριο, αίθουσα yoga, χώρο χαλάρωσης και εγκαταστάσεις σωματικής περιποίησης.

Στη βάση του κτιρίου βρίσκεται ένα ακόμη επίπεδο 700τ.μ. Απευθύνεται αποκλειστικά στο προσωπικό και στεγάζει τις υποστηρικτικές λειτουργίες. Έτσι, η καθημερινή λειτουργία δεν παρεμβαίνει στην πορεία των επισκεπτών.

Από την πλατεία προς το αίθριο

Η πρόσβαση γίνεται από την κεντρική πλατεία του θερέτρου, μέσω μιας υπαίθριας διαδρομής. Προς αυτή την πλευρά, ένα πλέγμα από τυποποιημένους όγκους ανεπίχριστου σκυροδέματος σχηματίζει μια προστατευμένη όψη. Τα κενά ανάμεσά τους επιτρέπουν την ανάπτυξη αναρριχώμενης βλάστησης.

Το πλέγμα διακόπτεται στο σημείο της εισόδου. Εκεί, τα υαλοστάσια αποκαλύπτουν το κεντρικό αίθριο. Ένας κατακόρυφος κήπος με αρωματικά φυτά της περιοχής αναπτύσσεται μέσα σε μαύρες μεταλλικές υποδοχές. Η επαναλαμβανόμενη γεωμετρία τους παραπέμπει άμεσα στη σύνθεση της εξωτερικής όψης.

Το φυτεμένο αίθριο αποτελεί τον χωρικό πυρήνα του έργου. Οδηγεί προς το lobby και τη reception, ενώ διατηρεί ελεύθερες τις οπτικές φυγές προς το θέρετρο και το τοπίο.

Στον χώρο υποδοχής, το γραφείο από λευκό μάρμαρο Βώλακα τοποθετείται μπροστά από επιφάνειες ανεπίχριστου σκυροδέματος. Μια επιτοίχια κεραμική σύνθεση λειτουργεί ως εικαστικό σημείο αναφοράς. Παράλληλα, οι μεγάλες ξύλινες επιφάνειες σε τοίχους και οροφές εξισορροπούν την αδρότητα του σκυροδέματος.

 

 

Διαβαθμισμένη ησυχία

Οι εσωτερικές λειτουργίες οργανώνονται σε δύο πτέρυγες, σύμφωνα με τις διαφορετικές απαιτήσεις ιδιωτικότητας και ησυχίας. Οι δύο πισίνες και το γυμναστήριο βρίσκονται αριστερά από το αίθριο. Στη δεξιά πλευρά, τα δωμάτια θεραπειών αναπτύσσονται γραμμικά.

Τέσσερα από αυτά διαθέτουν ιδιωτικές υπαίθριες αυλές. Οι περίκλειστοι αυτοί χώροι εισάγουν φυσικό φως, βλάστηση και αέρα στις αίθουσες, χωρίς να τις εκθέτουν στις κοινόχρηστες ζώνες κυκλοφορίας.

Προς την κοιλάδα, οι βασικές λειτουργικές ενότητες τονίζονται με στιβαρά πλαίσια από φυσική φλαμουριά, χωρίς χημική επεξεργασία. Στα διάκενα διαμορφώνονται μεταβατικοί χώροι με θέα προς το τοπίο. Τα ανοίγματα, που φτάνουν σε ύψος τα 5m, μεταφέρουν το φυσικό φως βαθιά στο εσωτερικό.

Υλικότητα και καδραρισμένες φυγές

Η υλική παλέτα συνδυάζει φυσικές ξύλινες δοκίδες, σκυρόδεμα με εμφανή ξυλότυπο και γκρίζα πέτρα. Η τελευταία εμφανίζεται άλλοτε γυαλισμένη και άλλοτε αδρή. Ο φυσικός και ο τεχνητός φωτισμός αναδεικνύουν τις διαφορετικές υφές και ενισχύουν τις προοπτικές φυγές προς το κατάφυτο περιβάλλον.

Η εσωτερική πισίνα τοποθετείται δίπλα σε υαλοστάσια πλήρους ύψους. Οι αντανακλάσεις του νερού επεκτείνουν οπτικά το τοπίο προς το εσωτερικό, ενώ η ξύλινη οροφή προσδίδει θερμότητα στον χώρο. Αντίθετα, οι σκοτεινότεροι διάδρομοι δημιουργούν μια σταδιακή μετάβαση προς τις πιο ιδιωτικές αίθουσες.

Η επίπλωση ακολουθεί την ίδια λογική φυσικότητας. Απαλά οργανικά σχήματα, πλεκτές επιφάνειες, ξύλο και υφάσματα με έντονο ανάγλυφο εξισορροπούν την αυστηρή γεωμετρία της αρχιτεκτονικής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 281 | Οκτώβριος 2023, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.