Ένα συγκρότημα κατοικιών κοντά στη μαρίνα της Καλαμάτας συνδυάζει μόνιμη και προσωρινή κατοίκηση μέσα από δύο αυτόνομους όγκους, σκιασμένους ενδιάμεσους χώρους και μια υλική παλέτα με αναφορές στο μεσσηνιακό τοπίο.

Το O-Living στην Καλαμάτα από τους Kipseli Architects είναι ένα συγκρότημα κατοικιών 550τ.μ., που ολοκληρώθηκε το 2025 κοντά στη μαρίνα της πόλης. Αναπτύσσεται σε δύο αυτόνομα κτίρια και περιλαμβάνει τέσσερα ενοικιαζόμενα διαμερίσματα και τέσσερις κατοικίες μόνιμης χρήσης, τα οποία συνδέονται μέσα από μια κοινή αρχιτεκτονική γλώσσα με αφετηρία το κλίμα και το τοπίο της Μεσσηνίας.

Οι δύο διαφορετικοί τρόποι κατοίκησης αποτυπώνονται στην οργάνωση των όγκων και των ενδιάμεσων υπαίθριων χώρων. Γκριζοπράσινες επιφάνειες συνδυάζονται με λευκό, καλάμι, ψάθα και ξυλεία, ενώ η ελιά επανέρχεται ως βασικό στοιχείο της χωρικής και υλικής σύνθεσης.

 

Δύο διαφορετικοί τρόποι κατοίκησης

Το συγκρότημα συνδυάζει την προσωρινή με τη μόνιμη κατοίκηση χωρίς οι δύο χρήσεις να συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο κτίριο.

Τα δύο τμήματα διατηρούν λειτουργική αυτονομία, ενώ οι κοινές αναλογίες, τα υλικά και οι περιβαλλοντικοί χειρισμοί εξασφαλίζουν τη συνοχή του συνόλου.

Ο χώρος ανάμεσά τους δεν αντιμετωπίζεται ως υπόλειμμα. Στο πρώτο επίπεδο διαμορφώνεται ένας μικρός κήπος με μια ώριμη ελιά, ο οποίος λειτουργεί ως ενδιάμεση υπαίθρια ζώνη ανάμεσα στη μόνιμη και την προσωρινή κατοίκηση.

Η φύτευση εξασφαλίζει απόσταση και ιδιωτικότητα, διατηρώντας παράλληλα την οπτική συνέχεια του συγκροτήματος.

 

Ένα σκιασμένο κατώφλι στο ισόγειο

Στο επίπεδο του ισογείου, η pilotis μετατρέπεται σταδιακά σε μια μικρή φυτεμένη στοά, με χαρακτήρα περισσότερο κοντά σε αίθριο παρά σε συμβατικό πέρασμα.

Φυτεμένα καθιστικά, χαμηλά σκαλοπάτια και ένα τμήμα διπλού ύψους οργανώνουν τις διαφορετικές στάθμες και ενσωματώνουν τη βλάστηση, δημιουργώντας ένα σκιερό και δροσερό κατώφλι πριν από την είσοδο στις κατοικίες.

Η βάση του κτιρίου χαρακτηρίζεται από επιφάνειες σφυρήλατου σκυροδέματος και διακριτικές λεπτομέρειες πράσινου μαρμάρου. Η περισσότερο αδρή υλικότητα διαφοροποιεί το ισόγειο και διαμορφώνει τη μετάβαση ανάμεσα στον δρόμο, τη φύτευση και τους εσωτερικούς χώρους.

Στο πίσω αίθριο, μια νεαρή ελιά συμπληρώνει τη ζώνη εισόδου και επαναφέρει το βασικό στοιχείο αναφοράς του έργου.

 

Κινητά πετάσματα από καλάμι

Στην κύρια όψη, συρόμενα πετάσματα από καλάμι δημιουργούν ένα μεταβαλλόμενο φίλτρο ανάμεσα στις κατοικίες και τον δρόμο.

Τα πετάσματα ρυθμίζουν το φυσικό φως και την ιδιωτικότητα, ενώ επιτρέπουν στην εικόνα της όψης να μεταβάλλεται ανάλογα με τη χρήση.

Η φυσική υφή του καλαμιού δημιουργεί αντίστιξη με τις περισσότερο ορυκτές επιφάνειες του σκυροδέματος και του επιχρίσματος, εντάσσοντας ένα ακόμη στοιχείο του μεσσηνιακού τοπίου στην αρχιτεκτονική σύνθεση.

Η όψη δεν λειτουργεί έτσι ως στατικό κέλυφος, αλλά ως ένα ρυθμιζόμενο ενδιάμεσο όριο.

 

Γκριζοπράσινες επιφάνειες και φυσικά υλικά

Η ελιά δεν αποτελεί μόνο συμβολική αναφορά, αλλά καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και τη χρωματική παλέτα.

Οι γκριζοπράσινες επιφάνειες συνδυάζονται με λευκό, καλάμι, ψάθα και ξυλεία, συγκροτώντας μια περιορισμένη παλέτα χρωμάτων και υφών που συνδέεται με τη μεσσηνιακή γη χωρίς να αναπαράγει κυριολεκτικά παραδοσιακές μορφές.

Η φύτευση ενσωματώνεται σε διαφορετικές στάθμες, από το ισόγειο μέχρι τον υπερυψωμένο κήπο, δημιουργώντας συνέχεια ανάμεσα στα φυσικά και τα δομημένα στοιχεία.

Τα υλικά, τα στοιχεία σκίασης και η βλάστηση λειτουργούν επομένως ως μέρη της ίδιας περιβαλλοντικής στρατηγικής.

 

Υποχώρηση του τελευταίου ορόφου και φυσικό φως

Ο τελευταίος όροφος υποχωρεί σε σχέση με το κύριο περίγραμμα του κτιρίου, μειώνοντας την αντιληπτή κλίμακα του συγκροτήματος μέσα στον αστικό ιστό.

Η υποχώρηση δημιουργεί παράλληλα σαφέστερη διαβάθμιση ανάμεσα στις στάθμες και ελαφρύνει οπτικά το ανώτερο τμήμα σε σχέση με τη περισσότερο συμπαγή βάση.

Κατάλληλα τοποθετημένοι φεγγίτες επιτρέπουν στο φυσικό φως να εισχωρεί βαθύτερα στο εσωτερικό και συμπληρώνουν τα ανοίγματα των όψεων και τους σκιασμένους υπαίθριους χώρους.

Το κτίριο ανταποκρίνεται έτσι στην ένταση του μεσσηνιακού φωτός μέσα από μια ακολουθία φίλτρων, υποχωρήσεων και ενδιάμεσων ζωνών.

 

Ένα μεσσηνιακό αφήγημα μέσα στην πόλη

Το O-Living μεταφέρει στοιχεία του μεσσηνιακού τοπίου σε ένα σύγχρονο αστικό συγκρότημα κατοικιών μέσα από τα υλικά, τη φύτευση και τη διαχείριση του κλίματος.

Οι ελιές, τα πετάσματα από καλάμι, η σκιασμένη pilotis και οι γκριζοπράσινες επιφάνειες δεν λειτουργούν ως διακοσμητικές αναφορές. Συμμετέχουν άμεσα στη ρύθμιση της ιδιωτικότητας, του φυσικού φωτός και της κυκλοφορίας.

Οι Kipseli Architects συνδέουν με αυτόν τον τρόπο δύο διαφορετικές μορφές κατοίκησης μέσα σε μια κοινή αρχιτεκτονική ταυτότητα, διαμορφώνοντας ένα κτίριο που μεσολαβεί ανάμεσα στον αστικό ιστό της Καλαμάτας και τον χαρακτήρα του παράκτιου μεσσηνιακού τοπίου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην ετήσια δίγλωσση έκδοση Condo Buildings Vol.4 των ek Architectural Publications, με τον τίτλο «Μεσσηνιακό αφήγημα».

Η Fallen Tower από τους Kipseli Architects είναι μια εξοχική κατοικία στη Μεσσηνιακή Μάνη. Ο σχεδιασμός επανερμηνεύει τους οχυρωμένους πέτρινους πύργους της περιοχής. Παραδοσιακά, οι συγκεκριμένες κατασκευές αναπτύσσονταν κατακόρυφα και λειτουργούσαν ως χώροι άμυνας και απομόνωσης.

Αντί να αναπαράγει αυτή τη γνώριμη μορφή, το έργο μετατοπίζει τον πύργο στο οριζόντιο επίπεδο. Έτσι, δημιουργείται ένας επιμήκης κορμός που οργανώνει την καθημερινή ζωή και ενισχύει τη σχέση της κατοικίας με το τοπίο.

 

 

Ένας πύργος που εκτείνεται στο οικόπεδο

Ο κύριος όγκος φιλοξενεί το καθιστικό, την κουζίνα και την τραπεζαρία σε μια συνεχή γραμμική ακολουθία. Η είσοδος βρίσκεται στο ένα άκρο του, ενώ από εκεί, η κίνηση μέσα στην κατοικία καταλήγει σε έναν ημιυπαίθριο χώρο που καδράρει τη θάλασσα.

Η επιμήκης πορεία προσδίδει σαφή κατεύθυνση στο εσωτερικό. Παράλληλα, μετατρέπει τον παραδοσιακό πύργο από κλειστή κατακόρυφη δομή σε ανοιχτό πλαίσιο συλλογικής ζωής.

Η οριζόντια μορφή διατηρεί τη μνημειακότητά της. Ωστόσο, αποκτά διαφορετικό νόημα. Αντί να δηλώνει τον διαχωρισμό από το περιβάλλον, εκτείνεται πάνω στο οικόπεδο και συνδέει το εσωτερικό με την αυλή και τον μακρινό ορίζοντα.

 

 

Οι ιδιωτικοί χώροι ως αποσπάσματα

Τα υπνοδωμάτια, τα λουτρά και οι αποθηκευτικοί χώροι προβάλλουν από τον βασικό κορμό ως μικρότερα χωρικά αποσπάσματα. Η αποκλίνουσα διάταξή τους διασπά την αυστηρή γεωμετρία του κύριου όγκου. Ταυτόχρονα, δημιουργεί μια πιο σύνθετη σχέση με το έδαφος.

Στα κενά ανάμεσα στις ιδιωτικές πτέρυγες σχηματίζεται ένας προστατευμένος υπαίθριος πυρήνας. Η εσωτερική αυλή στρέφεται προς τη δύση και λειτουργεί ως κοινόχρηστος υπαίθριος χώρος. Περιβάλλεται από το κτίριο, αλλά παραμένει οπτικά συνδεδεμένη με το ευρύτερο τοπίο.

Οι κατόψεις ισογείου και ορόφου αποσαφηνίζουν αυτή την οργάνωση. Ο επιμήκης κοινόχρηστος κορμός ορίζει τη μία πλευρά της σύνθεσης. Αντίθετα, οι μικρότεροι όγκοι αναπτύσσονται γύρω από την αυλή και ανταποκρίνονται ανεξάρτητα στις συνθήκες του οικοπέδου.

 

 

Συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και το ύπαιθρο

Η φωτογραφική παρουσίαση αποτυπώνει μια σύνθεση από πέτρινες επιφάνειες, ανοιχτόχρωμους επιχρισμένους όγκους και μεταλλικές πέργκολες. Το βασικό πέτρινο στοιχείο προσδίδει βάρος στην κατοικία. Ωστόσο, οι επιμέρους πτέρυγες και οι στεγασμένοι υπαίθριοι χώροι διασπούν τη συνολική μάζα.

Τα μεγάλα ανοίγματα συνδέουν τους χώρους διημέρευσης με τις βεράντες, την πισίνα και τη θέα προς τη θάλασσα. Στο εσωτερικό, η γραμμική κουζίνα ενισχύει την κατεύθυνση του κύριου όγκου. Παράλληλα, το καθιστικό ανοίγεται προς το νερό και τον ημιυπαίθριο στην απόληξή του.

Τα υπνοδωμάτια έχουν περισσότερο κλειστό χαρακτήρα. Ωστόσο, τα ελεγχόμενα ανοίγματα διατηρούν τη σχέση τους με το περιβάλλον και εισάγουν φυσικό φως τους ιδιωτικές ζώνες.

Μέσα από τη μετάβαση από την κατακόρυφη στην οριζόντια ανάπτυξη, ο πύργος επαναπροσδιορίζεται ως δομή σύνδεσης. Δεν απομονώνει πλέον τους κατοίκους από το περιβάλλον. Αντίθετα, συνδέει κοινόχρηστους και ιδιωτικούς χώρους μέσα από μια ανοιχτή ακολουθία κίνησης, τοπίου και υπαίθριας ζωής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.