Το ek magazine επιλέγει δέκα αρχιτεκτονικά έργα όπου η άθληση, η ευεξία και η αποκατάσταση οργανώνονται μέσα από τον χώρο. Από αθλητικά campus και κλειστά γήπεδα έως γυμναστήρια, spa, χώρους φιλοξενίας και κέντρα μακροζωίας, τα έργα δείχνουν ότι η σύγχρονη ευεξία δεν περιορίζεται σε μια εικόνα χαλάρωσης. Αντίθετα, συνδέεται με την κίνηση, την αντοχή, την ανάπαυση, την κοινωνική εμπειρία και τη σχέση του σώματος με το φως, το νερό, το τοπίο και τα υλικά.

 

1. Korean Football Park στο Cheonan | UNS

 

Στο Cheonan της Νότιας Κορέας, το Korean Football Park από τους UNS δημιουργεί μια νέα βάση για την Korea Football Association. Το campus των 450.427 τ.μ. συνδυάζει την προπόνηση, την αποκατάσταση, την εκπαίδευση, τη δημόσια εμπειρία και την ταυτότητα του οργανισμού μέσα σε ένα ενιαίο masterplan.

Το έργο περιλαμβάνει 11 γήπεδα ποδοσφαίρου, εσωτερική κλιματιζόμενη αρένα, εξωτερικό στάδιο, γυμναστήρια, χώρους φυσικοθεραπείας, εγκαταστάσεις υγείας και χώρους διαμονής αθλητών. Έτσι, η αθλητική απόδοση αντιμετωπίζεται ως σύνθετο οικοσύστημα, όπου η προπόνηση, η ιατρική υποστήριξη, η αποκατάσταση και η ψυχική ισορροπία βρίσκονται σε άμεση σχέση με το τοπίο και τη δημόσια ζωή.

 

 

2. PAO BC Arena στο ΟΑΚΑ

Τεύχος ek: 293 | Δεκέμβριος 2024

 

Στο ΟΑΚΑ, η ανακαίνιση του PAO BC Arena μετατρέπει το κλειστό γήπεδο μπάσκετ σε νέα έδρα της ΚΑΕ Παναθηναϊκός, μέσα από μια επέμβαση που συνδυάζει τεχνική αναβάθμιση, λειτουργική οργάνωση και νέα εμπειρία θεατή. Το έργο υλοποιήθηκε από τους Δέκαθλον, Μάρκο Βουζουνεράκη / RICHE, K-Division και Εύα Λαντζούνη / SEED Architects, καλύπτοντας έκταση μεγαλύτερη από 50.000 τ.μ.

Η πρώτη φάση περιλάμβανε στεγανώσεις, έλεγχο και ενίσχυση του χωροδικτυώματος, αναβάθμιση των υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, νέους χώρους κυκλοφορίας, εστίασης, Τύπου και φιλοξενίας. Παράλληλα, το διαδραστικό γυάλινο αθλητικό δάπεδο, οι νέες οθόνες, ο φωτισμός και οι σουίτες μετατρέπουν το γήπεδο σε σύγχρονη αθλητική και ψυχαγωγική υποδομή, χωρίς να ακυρώνουν την ταυτότητα του υφιστάμενου κελύφους.

 

 

3. Hidden Spa – Water Hope στο Βιετνάμ | IDEE Architects

 

Στο Cam Ranh του Βιετνάμ, το Hidden Spa – Water Hope από τους IDEE Architects σχεδιάζεται ως χώρος ευεξίας που αναδύεται μέσα από το τοπίο των παράκτιων αμμοθινών. Η αρχιτεκτονική δεν επιβάλλεται στο φυσικό περιβάλλον, αλλά ακολουθεί το ανάγλυφο, διαμορφώνοντας μια ήρεμη εμπειρία θεραπείας, νερού και σκιάς.

Στον πυρήνα της σύνθεσης, μια κεντρική υδάτινη αυλή λειτουργεί ως χωρικό και περιβαλλοντικό εργαλείο. Ανακλαστικές επιφάνειες νερού, φυτεμένες νησίδες και σκιασμένες διαδρομές δημιουργούν σταδιακές μεταβολές της θερμοκρασίας, της υγρασίας και του φωτός. Έτσι, το νερό δεν εμφανίζεται ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως υποδομή δροσισμού και αισθητηριακής αποκατάστασης.

 

 

4. Minthis Spa στην Πάφο | Woods Bagot

Τεύχος ek: 281 | Οκτώβριος 2023

 

Στην Πάφο, το Minthis Spa από τους Woods Bagot εντάσσεται σε ένα ευρύτερο τοπίο φιλοξενίας και ευεξίας, όπου η εμπειρία της φροντίδας αποκτά αρχιτεκτονική κλίμακα. Το έργο δεν περιορίζεται σε μια σειρά θεραπευτικών χώρων, αλλά οργανώνει μια σχέση ανάμεσα στο νερό, το φως, την κίνηση και την ηρεμία του τοπίου.

Ως resort spa, λειτουργεί ως χώρος απομάκρυνσης και ανασυγκρότησης, όπου η ατμόσφαιρα έχει την ίδια σημασία με το πρόγραμμα. Η υλικότητα, οι οπτικές φυγές και η σύνδεση με το περιβάλλον συγκροτούν μια εμπειρία ευεξίας που βασίζεται λιγότερο στην εικόνα της πολυτέλειας και περισσότερο στη διάρκεια, τη σωματική χαλάρωση και την αίσθηση καταφυγίου.

 

 

5. Hekate Fitness Club | Studio Maneo

 

Στο Μεταξουργείο, οι Studio Maneo μετατρέπουν μια παλιά αποθήκη σε έναν χώρο άσκησης 140 τ.μ., με ήρεμη και λιτή ατμόσφαιρα. Αντί για την επιθετική εικόνα ενός συμβατικού γυμναστηρίου, το έργο βασίζεται σε φυσικά υλικά, διάχυτο φως και προσεκτικά ελεγχόμενα όρια.

Η αρχιτεκτονική του χώρου συνδέει την άσκηση με την αίσθηση ασφάλειας και αποσυμπίεσης από την πόλη. Έτσι, το γυμναστήριο δεν λειτουργεί μόνο ως υποδομή σωματικής ενδυνάμωσης, αλλά και ως καθημερινός χώρος ψυχικής επαναφοράς.

 

 

6. Sentō Urban Shop & Spa στην Αθήνα | PHOS Architects

Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Στην Αθήνα, το Sentō Urban Shop & Spa από τους PHOS Architects συνδυάζει υπηρεσίες ομορφιάς, φροντίδας και ευεξίας με αναφορές στην ιαπωνική κουλτούρα του λουτρού. Το έργο διαμορφώνει μια ακολουθία από χώρους υποδοχής, θεραπείας και χαλάρωσης, όπου η υλικότητα και το φως ελέγχουν τον βαθμό ορατότητας και ιδιωτικότητας.

Η εμπειρία του spa βασίζεται σε ήπιες μεταβάσεις. Φυσικά υλικά, υφασμάτινα φίλτρα και προσεκτικά σχεδιασμένες επιφάνειες δημιουργούν ένα αστικό καταφύγιο, όπου η φροντίδα του σώματος συνδέεται με τη σιωπή, την αφή και την αίσθηση απομάκρυνσης από τον ρυθμό της πόλης.

 

 

7. + One More Gym | BIVA Design

 

Στο Muscat του Oman, το + One More Gym από τους BIVA Design οργανώνει ένα κέντρο CrossFit με έντονη βιομηχανική ταυτότητα και σύνθετο πρόγραμμα ευεξίας. Η υποδοχή, το café, οι δύο αθλητικές αίθουσες, τα αποδυτήρια, το ατμόλουτρο, η σάουνα, η πισίνα και το Jacuzzi συγκροτούν ένα περιβάλλον που συνδυάζει άσκηση, ανάπαυση και κοινωνικότητα.

Ο φωτισμός παίζει καθοριστικό ρόλο στην ατμόσφαιρα. Στους χώρους υποδοχής κυριαρχεί μια πιο ήρεμη αίσθηση, ενώ οι αθλητικές αίθουσες αποκτούν δυναμισμό μέσα από κατευθυντικές φωτιστικές χαράξεις. Το αποτέλεσμα είναι ένα γυμναστήριο που αντιμετωπίζει την ένταση της προπόνησης και την αποκατάσταση ως μέρη της ίδιας εμπειρίας.

 

 

8. Pow Box Fitness Boxing Club στην Αθήνα | GJP Design & Construction

Τεύχος ek: 258 | Ιούνιος 2021

 

Στην Αθήνα, το Pow Box Fitness Boxing Club από τους GIP Design & Construction εγκαθίσταται σε ένα νεοκλασικό κτίριο, δημιουργώντας μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στο ιστορικό κέλυφος και τη ριζικά σύγχρονη εσωτερική ταυτότητα. Μάρμαρο, μεταλλικά πλέγματα, νέον, γάντια του μποξ και θεατρικός φωτισμός μετατρέπουν το γυμναστήριο σε σκηνογραφημένο περιβάλλον άθλησης.

Οι διαφορετικοί όροφοι οργανώνουν την υποδοχή, τα αποδυτήρια, το ring, τον πολυχώρο γυμναστικής και έναν υπόγειο χώρο προπόνησης με έντονη club ατμόσφαιρα. Το έργο δείχνει πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να μεταφράσει την ενέργεια του boxing σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία χώρου, εικόνας και κίνησης.

 

 

9. Molon Labe Gym | ADP Architecture Design Practice

 

Στην Έγκωμη της Κύπρου, το Molon Labe Gym από τους ADP Architecture Design Practice μετατρέπει ένα εγκαταλελειμμένο βιομηχανικό κτίριο της δεκαετίας του 1960 σε σύγχρονο χώρο άθλησης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει χώρους για ελεύθερα βάρη, όργανα, MMA cage, πολεμικές τέχνες, αποδυτήρια και βοηθητικές λειτουργίες, ενώ η επέμβαση διατηρεί αναφορές στη βιομηχανική μνήμη του κελύφους.

Η νέα όψη επαναπροσδιορίζει τη σχέση του γυμναστηρίου με τον δρόμο, συνδυάζοντας την αίσθηση του συμπαγούς όγκου από corten με ένα τοιχοπέτασμα που ανοίγει τη θέα προς τον κύριο χώρο άθλησης. Στο εσωτερικό, οι εμφανείς εγκαταστάσεις, η νέα μεταλλική στέγη και ο στοχευμένος φωτισμός αναδεικνύουν τη σωματική ένταση και τη χρήση ως βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής.

 

 

10. Nao Longevity Hub στο Minos Palace | Stones & Walls

Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Στο Minos Palace Resort στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, το Nao Longevity Hub από τους Stones & Walls διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο εσωτερικός σχεδιασμός μπορεί να υποστηρίξει μια ευρύτερη προσέγγιση στην ευζωία και τη μακροζωία. Η κίνηση μέσα στον χώρο, η επαφή με το φυσικό τοπίο, το φως, οι υλικότητες και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία.

Η εμπειρία οργανώνεται γύρω από την έννοια της ροής, από την εξατομικευμένη αξιολόγηση έως την κίνηση, τη θεραπεία και την ανάπαυση. Αντί να αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο, το πρόγραμμα αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία από κατώφλια. Οι μεταβολές στο φως, την περίκλειση, τις υφές και την ατμόσφαιρα διαμορφώνουν μια σταδιακή μετάβαση προς έναν πιο ήρεμο ρυθμό.

 

Η πρώτη φάση ανακαίνισης του κλειστού γηπέδου μπάσκετ στο ΟΑΚΑ συνδυάζει βασικές δομικές και τεχνικές αναβαθμίσεις με νέους χώρους φιλοξενίας, Τύπου και εξυπηρέτησης του κοινού.

 

 

Η ανακαίνιση του PAO BC Arena μετέτρεψε το κλειστό γήπεδο μπάσκετ του ΟΑΚΑ σε έδρα της ΚΑΕ Παναθηναϊκός. Η επέμβαση κάλυψε έκταση μεγαλύτερη από 50.000τ.μ. και συνδύασε τη συντήρηση του υφιστάμενου κτιρίου με λειτουργική, αισθητική και ενεργειακή αναβάθμιση.

Ο βασικός μετασχηματισμός υλοποιήθηκε μέσα σε 75 ημέρες. Αντίστοιχα, η συνολική διαδικασία μελέτης και κατασκευής της πρώτης φάσης ολοκληρώθηκε σε τέσσερις μήνες.

Το ιδιαίτερα περιορισμένο χρονοδιάγραμμα απαίτησε στενή συνεργασία ανάμεσα στους μελετητές, τη διοίκηση του έργου, τους τεχνικούς συμβούλους και τους αναδόχους.

Αντί να αντικαταστήσει την ταυτότητα του γηπέδου, η επέμβαση επιδιώκει να αναδείξει τον φέροντα οργανισμό και να προσαρμόσει τις υποδομές στις σύγχρονες απαιτήσεις.

Προτεραιότητα στις υποδομές

Η πρώτη ενότητα εργασιών αφορούσε βασικά τεχνικά ζητήματα, τα οποία παρέμεναν άλυτα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι επεμβάσεις περιλάμβαναν στεγανώσεις, έλεγχο και ενίσχυση της στατικής επάρκειας του χωροδικτυώματος, καθώς και αναβάθμιση των υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων.

Οι εργασίες ήταν απαραίτητες για την ασφαλή και ομαλή λειτουργία του κτιρίου. Παράλληλα, δημιούργησαν την τεχνική βάση για τα νέα προγράμματα κοινού, φιλοξενίας και αθλητισμού.

Ο εκσυγχρονισμός δεν αντιμετωπίστηκε, επομένως, μόνο ως αλλαγή της εικόνας. Οι αφανείς υποδομές και η δομική ασφάλεια αποτέλεσαν ισότιμα πεδία του σχεδιασμού.

 

Νέοι χώροι για το κοινό και τη λειτουργία του γηπέδου

Η δεύτερη ενότητα της επέμβασης επικεντρώθηκε στους κοινόχρηστους και λειτουργικούς χώρους. Επανασχεδιάστηκαν οι ζώνες κυκλοφορίας, οι χώροι υγιεινής και οι χώροι εστίασης. Παράλληλα, προστέθηκαν εμπορικές χρήσεις και χώροι παιδικών δραστηριοτήτων.

Νέες εγκαταστάσεις γραφείων και Τύπου υποστηρίζουν την καθημερινή λειτουργία του γηπέδου. Η είσοδος Τύπου, η είσοδος της Θύρας 10 και οι αντίστοιχοι χώροι υγιεινής σχεδιάστηκαν από τους Δέκαθλον σε συνεργασία με την Εύα Λαντζούνη.

Το πρόγραμμα φιλοξενίας περιλαμβάνει νέα είσοδο VIP και VIP Lounge από τον Μάρκο Βουζουνεράκη / RICHE. Σκούρες επιφάνειες, ξυλεία, μάρμαρο και ελεγχόμενος φωτισμός διαμορφώνουν μια περισσότερο συγκεντρωμένη ατμόσφαιρα.

Οι 16 σουίτες από τους K-Division εισάγουν μικρότερους ιδιωτικούς χώρους θέασης μέσα στη μεγάλη κλίμακα του γηπέδου. Η εσωτερική διαμόρφωση συνδυάζει καδραρισμένη θέα προς τον αγωνιστικό χώρο με καθιστικά και λειτουργίες φιλοξενίας.

Διαδραστικός αγωνιστικός χώρος

Ο αγωνιστικός χώρος αναβαθμίστηκε με την εγκατάσταση ενός διαδραστικού γυάλινου αθλητικού δαπέδου. Η ψηφιακή επιφάνειά του επιτρέπει την προσαρμογή των γραφικών, των διαγραμμίσεων και του οπτικού περιεχομένου ανάλογα με τον αγώνα ή την εκδήλωση.

Ο νέος οπτικοακουστικός εξοπλισμός επεκτείνει τον μετασχηματισμό πέρα από το δάπεδο. Οι οθόνες, ο ήχος και ο φωτισμός ενισχύουν την ατμόσφαιρα και επιτρέπουν τη φιλοξενία διαφορετικών αθλητικών και ψυχαγωγικών διοργανώσεων.

Παράλληλα, επαναπροσδιορίστηκε η οπτική ταυτότητα της κερκίδας. Τα πράσινα καθίσματα, οι μεγάλες ψηφιακές οθόνες και τα αναρτημένα λάβαρα συνδέουν τις νέες υποδομές με την ιστορία της ΚΑΕ Παναθηναϊκός.

 

Φωτισμός και εξωτερική ταυτότητα

Η ενεργειακή αναβάθμιση περιλάμβανε την αντικατάσταση του συνόλου του φωτισμού. Νέος λειτουργικός φωτισμός εφαρμόστηκε στους εσωτερικούς χώρους, ενώ επιλεγμένες ζώνες απέκτησαν φωτισμό ανάδειξης και ατμοσφαιρικό φωτισμό.

Ο λειτουργικός διαχωρισμός των επιπέδων έγινε σαφέστερος. Επιπλέον, νέοι χώροι υγιεινής υποστηρίζουν το ανανεωμένο πρόγραμμα κυκλοφορίας και εξυπηρέτησης των θεατών.

Οι εξωτερικές όψεις απέκτησαν νέα χρωματική παλέτα. Η επιλογή διατηρεί ευανάγνωστη τη μορφή του αρχικού γηπέδου, ενώ παράλληλα δηλώνει τη νέα χρήση και ταυτότητά του.

Επανασχεδιάστηκε επίσης ο κοινόχρηστος χώρος στα βορειοανατολικά του κτιρίου. Η αναβάθμιση του λειτουργικού και ατμοσφαιρικού φωτισμού επεκτείνει την επέμβαση πέρα από το κλειστό γήπεδο.

Ανάδειξη ενός δημόσιου αθλητικού κτιρίου

Η ανακαίνιση αντιμετωπίζει το μεγάλο αθλητικό κτίριο ως υφιστάμενη υποδομή που μπορεί να προσαρμοστεί, αντί να αντικατασταθεί. Τα νέα συστήματα και οι λειτουργίες εντάσσονται στον υπάρχοντα φέροντα οργανισμό, του οποίου η κλίμακα και ο χαρακτήρας παραμένουν ευανάγνωστα.

Κατά την αρχική δημοσίευση, είχε σχεδιαστεί μια δεύτερη φάση. Αυτή περιλάμβανε αναβαθμισμένα προπονητήρια, αποδυτήρια και φυσικοθεραπευτήριο.

Επιπλέον, προβλέπονταν νέοι χώροι γραφείων, υπαίθριο café, VIP restaurant, πέντε ακόμη σουίτες και μουσείο του Παναθηναϊκού. Οι προτάσεις αυτές πρέπει να διαβάζονται στο πλαίσιο της δημοσίευσης του Δεκεμβρίου 2024. Η μεταγενέστερη πορεία τους απαιτεί ξεχωριστή επιβεβαίωση.

Η ολοκληρωμένη πρώτη φάση αναδεικνύει τις δυνατότητες ανανέωσης του δημόσιου αθλητικού κτιριακού αποθέματος. Η σχεδιαστική προσέγγιση δεν επιδιώκει μια αυτόνομη και επιδεικτική εικόνα. Αντίθετα, βασίζεται στις αρχές και τη δομική παρουσία του υφιστάμενου κελύφους.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 293 | Δεκέμβριος 2024, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.