Μια παλιά οικογενειακή κατοικία στον πυκνό ιστό των Φηρών μετατρέπεται σε ξενοδοχείο πέντε σουιτών, όπου οι αποκατεστημένες κυκλαδίτικες μορφές, τα φυσικά υλικά και η φύτευση μεταφέρουν τις αρχές της vegan φιλοξενίας στην αρχιτεκτονική.

Το Ethos Vegan Suites στη Σαντορίνη από τους Kapsimalis Architects στεγάζεται σε μια παλιά διώροφη οικογενειακή κατοικία στο κέντρο των Φηρών. Το κτίριο κατασκευάστηκε αρχικά μετά τον σεισμό του 1956 και επεκτάθηκε καθ’ ύψος τη δεκαετία του 1980.

Η επέμβαση το μετατρέπει σε ένα μικρό ξενοδοχείο πέντε ανεξάρτητων σουιτών. Στο ισόγειο οργανώνονται δύο μονάδες μαζί με έναν μικρό χώρο υποδοχής και κουζίνας, ενώ στον όροφο βρίσκονται τρεις ακόμη σουίτες.

Κάθε μονάδα περιλαμβάνει χώρο ύπνου και καθιστικού, μικρή κουζίνα και λουτρό. Ιδιωτικές αυλές, εξώστες και βεράντες με μικρές πισίνες επεκτείνουν την κατοίκηση προς το ύπαιθρο.

 

 

Επανασχεδιασμός του υφιστάμενου κελύφους

Ο σχεδιασμός διατηρεί τη χαρακτηριστική γεωμετρία του αρχικού κτιρίου, ενώ απλοποιεί μεταγενέστερες προσθήκες και προσαρμόζει την κατασκευή στη νέα χρήση.

Οι βασικές μορφές αποκαθίστανται και γίνονται περισσότερο ευανάγνωστες, διατηρώντας τη σχέση τους με τον συμπαγή λευκό ιστό των Φηρών. Επιλεγμένα στηθαία, διακοσμητικές κορνίζες και τμήματα της περίφραξης αφαιρούνται ή αντικαθίστανται.

Λεπτά λευκά μεταλλικά κιγκλιδώματα, συμπαγή στοιχεία και διάτρητα κεραμικά πετάσματα εισάγουν μια νέα αρχιτεκτονική στρώση.

Τα πετάσματα δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς ιδιωτικότητας γύρω από τις σουίτες και τις διαδρομές. Παράλληλα, επιτρέπουν στο φυσικό φως και τον αέρα να διεισδύουν στους ενδιάμεσους χώρους.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί, επομένως, να αναπαράγει ένα ιστορικό κυκλαδίτικο εσωτερικό. Αξιοποιεί το υφιστάμενο κέλυφος και εισάγει σύγχρονα στοιχεία που ανταποκρίνονται στη νέα λειτουργία φιλοξενίας.

 

Πέντε σουίτες και υπαίθριοι χώροι

Από τον πεζόδρομο, η είσοδος οδηγεί σε έναν κοινόχρηστο ημιυπαίθριο χώρο. Η περιοχή αυτή λειτουργεί ως σημείο άφιξης και συνάντησης πριν από τη μετάβαση στις επιμέρους σουίτες.

Στο ισόγειο, κάθε μονάδα συνδέεται με ιδιωτική αυλή, μικρή πισίνα και χώρο καθιστικού. Στον όροφο, οι σουίτες ανοίγονται σε εξώστες ή βεράντες με θέα προς την ανατολική πλευρά του νησιού και το Αιγαίο.

Ένα τμήμα του δώματος φυτεύεται με αρωματικά βότανα και τοπικά λαχανικά. Η παραγωγή συνδέεται με τη λειτουργία του ξενοδοχείου και την παρασκευή vegan εδεσμάτων και ποτών.

Έτσι, η βασική ιδέα του έργου επεκτείνεται πέρα από τον εσωτερικό σχεδιασμό και εντάσσεται στην καθημερινή λειτουργία του κτιρίου.

 

 

Οι αρχές της vegan φιλοξενίας στον σχεδιασμό

Κεντρικό ζητούμενο ήταν η μετάφραση της vegan φιλοσοφίας σε συγκεκριμένες αρχιτεκτονικές και υλικές επιλογές.

Αποφεύγονται υλικά και αντικείμενα ζωικής προέλευσης. Αντίστοιχα, επιλέγονται φυσικά και ανακυκλώσιμα υλικά, όπως κεραμικά, άργιλος, πέτρα, δρυς, κονιάματα, βαμβάκι, κάνναβη και λινό.

Η τοπική κατασκευαστική τεχνογνωσία και οι ειδικές κατασκευές αποτελούν επίσης μέρος της προσέγγισης. Τα χτιστά και ενσωματωμένα στοιχεία περιορίζουν την ανάγκη πρόσθετης επίπλωσης.

Παράλληλα, η φύτευση, το νερό, το φυσικό φως και ο αερισμός συμμετέχουν στη διαμόρφωση της ατμόσφαιρας. Η vegan ταυτότητα εκφράζεται, επομένως, μέσα από τα υλικά, την κατασκευή και τη λειτουργία και όχι ως εφαρμοσμένο διακοσμητικό θέμα.

 

Κεραμικές επιφάνειες και φυσικές υφές

Η υλική παλέτα βασίζεται σε γήινες αποχρώσεις και σε επιφάνειες με χαρακτηριστικές υφές.

Στους υπαίθριους χώρους, μικρά τετράγωνα κεραμικά πλακίδια σε κεραμιδί απόχρωση τοποθετούνται με εμφανείς αρμούς από φυσικό μπεζ κονίαμα. Η επανάληψή τους δημιουργεί έναν διακριτό κάνναβο στα δάπεδα.

Οι εξωτερικοί τοίχοι και τα διάτρητα κεραμικά στοιχεία διατηρούνται σε υπόλευκη απόχρωση, συνδέοντας το νέο σύνολο με το χρώμα του οικισμού.

Στο εσωτερικό, μεγάλα τετράγωνα πλακίδια ενσωματώνουν μικρά κεραμικά υπολείμματα και ψηφίδες. Οι τοίχοι και οι οροφές επενδύονται με αδρά επιχρίσματα που περιλαμβάνουν φυσικά συστατικά, ενώ στις δύο ισόγειες σουίτες το λείο λευκό επίχρισμα αναδεικνύει τις θολωτές οροφές.

Στα λουτρά κυριαρχούν ανοιχτόχρωμες τσιμεντοκονίες. Κίτρινα και πράσινα γυάλινα χωρίσματα δημιουργούν ημιδιαφανή όρια γύρω από τα ντους και εισάγουν ελεγχόμενες χρωματικές μεταβολές.

 

 

Δρυς, terracotta και ανακυκλωμένα αδρανή

Η φυσική δρυς χρησιμοποιείται στις ντουλάπες, τα ράφια και τις ειδικές ξυλουργικές κατασκευές, εισάγοντας θερμότητα στα δωμάτια.

Λεπτά ορθογώνια πλακίδια terracotta επενδύουν επιλεγμένες επιφάνειες. Παράλληλα, κεραμικά claustra χρησιμοποιούνται και στο εσωτερικό ως βάσεις για γραφεία ή ως διαπερατά στοιχεία που αποκρύπτουν τον τεχνικό εξοπλισμό.

Οι πάγκοι στις μικρές κουζίνες και τα λουτρά συνδυάζουν επίχρισμα με ανακυκλωμένη πέτρα ή έγχρωμο ανακυκλωμένο γυαλί. Τα αδρανή παραμένουν εμφανή και προσδίδουν ιδιαίτερη υφή στις επιφάνειες.

Καθρέφτες σε μπρονζέ απόχρωση, μαύρα μεταλλικά στοιχεία και ειδικά σχεδιασμένα τραπέζια από τραβερτίνη συμπληρώνουν την παλέτα. Τα φωτιστικά από άργιλο, έγχρωμο γυαλί, ξυλεία και μέταλλο συνεχίζουν την ίδια λογική.

Το εσωτερικό δεν επιδιώκει μια απολύτως ομοιογενή επιφάνεια. Αντίθετα, συνδυάζει διαφορετικές υφές, πυκνότητες και βαθμούς διαφάνειας.

 

Φιλοξενία μέσα στον πυκνό ιστό των Φηρών

Το έργο επαναχρησιμοποιεί ένα υφιστάμενο κτίριο για να δημιουργήσει μια μικρής κλίμακας μονάδα φιλοξενίας στο κέντρο ενός ιδιαίτερα πυκνού κυκλαδίτικου οικισμού.

Η αρχιτεκτονική του ταυτότητα προκύπτει από τη συνύπαρξη του αποκατεστημένου κελύφους, των διάτρητων κεραμικών στοιχείων, της φύτευσης, των φυσικών υλικών και των ιδιωτικών υπαίθριων χώρων.

Το Ethos Vegan Suites μεταφέρει τελικά τη φιλοσοφία λειτουργίας του στην ίδια την αρχιτεκτονική. Η επιλογή των υλικών, το φυσικό φως, ο αερισμός και η φύτευση αποτελούν βασικά στοιχεία της εμπειρίας φιλοξενίας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 270 | Σεπτέμβριος 2022, μηνιαία έκδοση των ek Architectural Publications.

Δύο ανεξάρτητα παραθεριστικά διαμερίσματα μεταφέρουν το τοπίο και την πολιτιστική μνήμη της Σερίφου μέσα από διαφορετικές χρωματικές παλέτες, φυσικά υλικά και ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία.

Το Seriphos Estate αφορά τον συνολικό επανασχεδιασμό ενός κτιρίου της δεκαετίας του 1970, κοντά στην παραλία του Αγίου Ιωάννη στη Σέριφο. Η επέμβαση των Ioli Chiotini Studio περιλαμβάνει δύο ανεξάρτητες κατοικίες: το Κέλυφος στον όροφο και το Έδαφος στο ισόγειο.

Αντί να αναπαράγει κυριολεκτικά την κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, ο σχεδιασμός μεταφέρει στοιχεία του τόπου μέσα από το χρώμα, την υλικότητα και τη μορφή. Ο ελληνικός ορίζοντας ανάμεσα στον ουρανό και τη θάλασσα, η τραχύτητα της άνυδρης γης και, κυρίως, το έντονο καλοκαιρινό φως αποτελούν βασικές αναφορές των δύο εσωτερικών.

 

 

Δύο κατοικίες με διαφορετική χρωματική ταυτότητα

Παρότι τα δύο διαμερίσματα αποτελούν μέρη του ίδιου έργου, το καθένα αποκτά διαφορετική ατμόσφαιρα.

Στο Έδαφος κυριαρχούν οι γήινες και κοκκινωπές αποχρώσεις, οι οποίες συνδέονται με την ξηρή μορφολογία του νησιού. Αντίθετα, το Κέλυφος χαρακτηρίζεται από γαλαζοπράσινους τόνους που παραπέμπουν στη θάλασσα και στις μεταβολές του ορίζοντα.

Η διαφοροποίηση προσδίδει σαφή ταυτότητα σε κάθε κατοικία, χωρίς να διακόπτει την κοινή σχεδιαστική λογική. Το χρώμα δεν λειτουργεί απλώς ως διακοσμητικό επίπεδο. Αποτελεί εργαλείο αφαιρετικής απόδοσης εικόνων και αισθήσεων της Σερίφου.

Έτσι, η σύνδεση με τον τόπο προκύπτει μέσα από τη μνήμη και όχι από τη μορφολογική μίμηση.

 

Σύγχρονη απόδοση κυκλαδίτικων μορφών

Χτιστά καθιστικά με οργανικές καμπύλες, εσοχές κάτω από καμάρες και ξύλινες δοκίδες στις οροφές επανερμηνεύουν στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Σερίφου.

Οι αναφορές απλοποιούνται και εντάσσονται σε μια σύγχρονη γλώσσα εσωτερικού σχεδιασμού. Οι καμπύλες μαλακώνουν τις μεταβάσεις ανάμεσα στις λειτουργίες, ενώ οι εσοχές δημιουργούν περισσότερο προστατευμένες περιοχές καθιστικού και ανάπαυσης.

Τα φυσικά υλικά ενισχύουν την αίσθηση οικειότητας. Η ψάθα εμφανίζεται στις ντουλάπες και το λινό ύφασμα στα κρεβάτια, εισάγοντας απτικές επιφάνειες και θερμότητα στο εσωτερικό.

Οι δίχρωμες λευκές και γαλάζιες κουρτίνες δημιουργούν μια περισσότερο άμεση σχέση με τη θέα. Η οριζόντια εναλλαγή των χρωμάτων παραπέμπει στη συνάντηση ουρανού και θάλασσας, μεταφέροντας τον ορίζοντα στο εσωτερικό μέσα από το ύφασμα.

 

 

Πολιτιστικές αναφορές σε ειδικά σχεδιασμένα αντικείμενα

Πλήθος custom-made κατασκευών εισάγουν πιο συγκεκριμένες αναφορές στην ιστορία και τον πολιτισμό της Σερίφου.

Τα λατομεία, τα μελίσσια και η μυθολογία του νησιού μεταπλάθονται σε ειδικά σχεδιασμένους καθρέφτες, αρθρωτά κρεμαστά φωτιστικά και μαρμάρινες επενδύσεις στα έπιπλα της κουζίνας.

Τα στοιχεία αυτά δεν αναπαράγουν κυριολεκτικά παραδοσιακά αντικείμενα. Αντίθετα, μεταφέρουν αναγνωρίσιμους συσχετισμούς σε σύγχρονες μορφές και λεπτομέρειες.

Έτσι, η αναφορά στον τόπο λειτουργεί σε δύο κλίμακες. Το τοπίο αποδίδεται μέσα από τη συνολική παλέτα, ενώ η πολιτιστική μνήμη εμφανίζεται στη μικρότερη κλίμακα της επίπλωσης, του φωτισμού και των ειδικών κατασκευών.

 

Υπαίθρια κατοίκηση κάτω από ξύλινες πέργκολες

Οι υπαίθριοι χώροι και στα δύο επίπεδα προστατεύονται από ξύλινες πέργκολες με επικάλυψη από φυσικό καλάμι.

Χτιστά καθιστικά και μεγάλα μαξιλάρια συνεχίζουν τη χρωματική παλέτα των εσωτερικών χώρων. Οι βεράντες λειτουργούν έτσι ως προεκτάσεις των κατοικιών και όχι ως ανεξάρτητες εξωτερικές διαμορφώσεις.

Στο ισόγειο, η εξωτερική κουζίνα και το μεγάλο τραπέζι φαγητού αποτελούν τον κύριο πυρήνα της υπαίθριας ζωής, με ανοιχτή θέα προς το νησιωτικό τοπίο.

Η χρήση ξυλείας, καλαμιού, χτιστών στοιχείων και υφασμάτων διατηρεί παράλληλα μια υλική συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και τους εκτεθειμένους θερινούς χώρους.

 

 

Προσωπική μνήμη μέσα στο νέο εσωτερικό

Δίπλα στις ευρύτερες αναφορές στη Σέριφο, στο έργο εντάσσονται προσωπικά αντικείμενα του ιδιοκτήτη.

Η παρουσία τους διατηρεί ίχνη από το παρελθόν του μικρού συγκροτήματος και εισάγει μια περισσότερο προσωπική διάσταση στις δύο ανακαινισμένες κατοικίες. Η νέα διαμόρφωση δεν αντιμετωπίζει, επομένως, το παρελθόν ως κάτι που πρέπει να εξαλειφθεί.

Το Seriphos Estate οργανώνεται τελικά γύρω από διαφορετικές κλίμακες μνήμης: το τοπίο και το φως των Κυκλάδων, την πολιτιστική ιστορία της Σερίφου και την προσωπική σχέση με το υφιστάμενο ακίνητο.

Μέσα από το χρώμα, τα φυσικά υλικά και τις ειδικά σχεδιασμένες κατασκευές, οι Ioli Chiotini Studio μετατρέπουν αυτές τις αναφορές σε δύο σύγχρονα εσωτερικά με διαφορετικές ταυτότητες αλλά κοινή σύνδεση με τον τόπο.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek 290 | Σεπτέμβριος 2024, μηνιαία έκδοση των ek Architectural Publications. 

Τρεις ανεξάρτητες κατοικίες αναπτύσσονται πάνω σε δύο αναβαθμίδες στις Λεύκες, διατηρώντας τις ξερολιθιές και τα παλιά ελαιόδεντρα του παριανού τοπίου.

 

Η κατοικία στις Λεύκες από τους KP Office αποτελείται από ένα συγκρότημα τριών ανεξάρτητων μονάδων, γνωστό ως Pezoules House. Βρίσκεται σε ένα στενό και έντονα επικλινές οικόπεδο, σε έναν από τους πιο παραδοσιακούς οικισμούς της Πάρου.

Το συγκρότημα οφείλει την ονομασία του στη χωροθέτησή του πάνω σε δύο αναβαθμίδες, τις πεζούλες. Απέναντι από το οικόπεδο διατηρούνται ορισμένες από τις σημαντικότερες αναβαθμίδες του νησιού.

Οι αιωνόβιες αυτές κατασκευές συνδέονται με τις παραδοσιακές γεωργικές πρακτικές. Παράλληλα, έχουν διαμορφώσει την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του κυκλαδίτικου τοπίου.

 

Κτιριακοί όγκοι κατά μήκος της κλίσης

Το στενό σχήμα και η απότομη κλίση του οικοπέδου καθόρισαν τη διάταξη των επιμέρους όγκων. Αντί για ένα ενιαίο και συμπαγές κτίριο, το πρόγραμμα κατανέμεται σε μια ακολουθία συνδεδεμένων κατασκευών.

Η σύνθεση ακολουθεί τις δύο υφιστάμενες πεζούλες. Έτσι, οι κατοικίες παραμένουν κοντά στο έδαφος και ανταποκρίνονται στις διαφορετικές στάθμες, χωρίς να απαιτείται μια ομοιόμορφη τεχνητή βάση.

Τα ανοίγματα αποκαλύπτονται σταδιακά κατά την κίνηση. Ορισμένα προσφέρουν πανοραμικές φυγές, ενώ άλλα καδράρουν μεμονωμένα τμήματα των γύρω λόφων.

Το τοπίο δεν παρουσιάζεται, επομένως, ως μια συνεχής εικόνα. Γίνεται αντιληπτό μέσα από διαδοχικά κατώφλια και μεταβολές του προσανατολισμού.

Στην ανάπτυξη του έργου συμμετείχαν ως βασικοί συνεργάτες οι Studio265, μαζί με τους KP Office.

 

Τρεις ανεξάρτητες κατοικίες

Καθεμία από τις τρεις κατοικίες αναπτύσσεται σε δύο ή τρία επίπεδα. Στο ισόγειο βρίσκονται οι κύριοι χώροι διημέρευσης, οι τραπεζαρίες και τα ημιυπαίθρια καθιστικά.

Οι χώροι ύπνου διαθέτουν ιδιωτικά λουτρά και τοποθετούνται σε περισσότερο προστατευμένες θέσεις. Η οργάνωσή τους δημιουργεί σαφή απόσταση από τις κοινόχρηστες λειτουργίες, χωρίς να διακόπτει τη σχέση με το τοπίο.

Η κλιμακωτή διάταξη εξασφαλίζει έναν βαθμό αυτονομίας σε κάθε μονάδα. Οι ιδιωτικές βεράντες, οι πισίνες και οι υπαίθριοι χώροι παραμένουν διακριτοί, αλλά εντάσσονται στην ίδια σύνθεση.

Η κάτοψη ισογείου και η επιμήκης τομή της έντυπης παρουσίασης αποσαφηνίζουν αυτή την οργάνωση. Η κάτοψη δείχνει τη γραμμική ανάπτυξη, ενώ η τομή εξηγεί την προσαρμογή στις αναβαθμίδες.

 

Καδραρισμένες φυγές και ημιυπαίθριοι χώροι

Τα στεγασμένα καθιστικά ενσωματώνονται στους βασικούς όγκους. Δεν λειτουργούν ως πρόσθετες, αυτόνομες κατασκευές, αλλά ως βαθιά κατώφλια ανάμεσα στο εσωτερικό, τις πισίνες και το φυσικό έδαφος.

Οι ενδιάμεσοι αυτοί χώροι προστατεύουν την υπαίθρια ζωή από την άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Ταυτόχρονα, διατηρούν την οπτική συνέχεια με τις πλαγιές και τον μακρινό ορίζοντα.

Η θέση των ανοιγμάτων ενισχύει την ελεγχόμενη σχέση με το περιβάλλον. Τα παράθυρα και τα περάσματα στρέφουν το βλέμμα προς επιλεγμένα στοιχεία, συνδέοντας την κίνηση με την αντίληψη του τόπου.

 

Πέτρα από το ίδιο το οικόπεδο

Στους κύριους κτιριακούς όγκους χρησιμοποιούνται σοβατισμένες τοιχοποιίες. Αντίθετα, οι εξωτερικές διαμορφώσεις, τα όρια και τα στοιχεία αντιστήριξης κατασκευάζονται από εμφανή λιθοδομή.

Η πέτρα προήλθε αποκλειστικά από τις εκσκαφές. Η επανάχρησή της ενισχύει την υλική σύνδεση ανάμεσα στη νέα κατασκευή και το φυσικό έδαφος.

Οι υφιστάμενες ξερολιθιές διατηρήθηκαν και ενισχύθηκαν. Όπου είχαν καταρρεύσει, ανακατασκευάστηκαν με τοπική πέτρα, συνεχίζοντας τη δομή των αγροτικών αναβαθμίδων.

Η λιθοδομή επιτελεί, συνεπώς, πολλαπλούς ρόλους. Συγκρατεί το επικλινές έδαφος, οργανώνει τις διαδρομές και συνδέει το συγκρότημα με την τοπική κατασκευαστική τεχνογνωσία.

 

Σχεδιασμός γύρω από τα ελαιόδεντρα

Οι υπαίθριοι χώροι σχεδιάστηκαν με στόχο την περιορισμένη επέμβαση στο φυσικό έδαφος. Οι κτιριακοί όγκοι και οι διαδρομές τοποθετήθηκαν γύρω από παλιά ελαιόδεντρα που προϋπήρχαν στο οικόπεδο.

Η τοπιακή μελέτη των Outside Landscape Architecture συνεχίζει αυτή την προσέγγιση. Οι κήποι περιλαμβάνουν ελιές, κυπαρίσσια, αμπέλια, βότανα, αρωματικούς θάμνους και ανθοφόρα είδη του μεσογειακού οικοσυστήματος.

Για την κάλυψη των αναγκών άρδευσης, τοποθετήθηκαν δεξαμενές συλλογής ομβρίων. Η φύτευση συνδέεται, επομένως, με συγκεκριμένα συστήματα διαχείρισης του νερού και όχι μόνο με την τελική εικόνα του έργου.

 

Τοπικές τεχνικές και σύγχρονα στοιχεία

Οι κατοικίες συνδυάζουν αρχές της παραδοσιακής κυκλαδίτικης δόμησης με σύγχρονα κατασκευαστικά στοιχεία. Τα μικρά ανοίγματα και οι τοίχοι πάχους έως 60cm δημιουργούν συμπαγή, προστατευμένα κελύφη.

Πολλά στοιχεία κατασκευάστηκαν στο χέρι από έμπειρους τεχνίτες της περιοχής. Παράλληλα, οι οροφές από εμφανές σκυρόδεμα, τα θερμομονωτικά κουφώματα και τα ανοξείδωτα εξαρτήματα εισάγουν μια σύγχρονη κατασκευαστική γλώσσα.

Το συγκρότημα δεν αναπαράγει μια ιστορική τυπολογία. Αντίθετα, αντλεί από την περιβαλλοντική λογική, τα υλικά και την τοπική τεχνογνωσία, προσαρμόζοντάς τα στις σημερινές ανάγκες.

Το αποτέλεσμα είναι μια ακολουθία κατοικιών ενταγμένων στις πεζούλες. Οι πέτρινοι τοίχοι, οι καδραρισμένες φυγές και οι ημιυπαίθριοι χώροι διαμορφώνουν μια μετρημένη σχέση με το τοπίο.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ParosVillas Vol.4, ειδική έκδοση των ek Architectural Publications.

Κοντά στην παραλία των Γλυφών, η κατοικία αναπτύσσεται σαν μικρός οικισμός από λευκούς και πέτρινους όγκους, οι οποίοι συνδέονται με προστατευμένες αυλές, εσωτερικές διαδρομές και υπαίθριους χώρους προς τη θάλασσα.

 

Το κτίριο βρίσκεται στο ήσυχο, νοτιοανατολικό τμήμα της Πάρου, κοντά στην παραλία των Γλυφών. Σχεδιασμένη από το Maria Doxa Architecture Studio, η παραθαλάσσια κατοικία αντικρίζει την ακτή και τον ανοιχτό ορίζοντα.

Το συγκρότημα αναπτύσσεται γραμμικά στο οικόπεδο και παραπέμπει περισσότερο σε μικρό νησιωτικό οικισμό παρά σε ένα ενιαίο κτίριο. Η λευκή κυβιστική κατοικία πλαισιώνεται από τέσσερις μικρότερους πέτρινους όγκους με συμπληρωματικές χρήσεις.

Αυλές, μονοπάτια και προστατευμένοι υπαίθριοι χώροι συνδέουν τα επιμέρους κτίσματα. Παράλληλα, διατηρούν τη διακριτή κλίμακα και τον χαρακτήρα τους.

 

Προστατευμένη διαδρομή στο συγκρότημα

Η πρόσβαση γίνεται από τον βορρά, μέσα από μια λιθόκτιστη αυλή με ελαιόδεντρα, κυπαρίσσια και αρωματικά φυτά. Ένα μονοπάτι στρωμένο με μάρμαρο διασχίζει τον κήπο και οδηγεί προς την κεντρική είσοδο.

Το ψηλό πέτρινο όριο προστατεύει την άφιξη από τους ισχυρούς ανέμους. Αντί να αποκαλύψει αμέσως την πλευρά προς τη θάλασσα, η πορεία μεταβαίνει σταδιακά από την περίκλειστη βόρεια αυλή προς το ανοιχτό νότιο τοπίο.

Το μονοπάτι συνεχίζεται πέρα από την είσοδο και διατρέχει το μήκος της κατοικίας. Συνδέει το κύριο κτίριο με τον ξενώνα, το εργαστήριο ζωγραφικής και τους μικρότερους κήπους που αναπτύσσονται σε όλη την έκταση.

 

Δύο πτέρυγες γύρω από την είσοδο

Στο εσωτερικό, η κυρίως κατοικία χωρίζεται σε δύο πτέρυγες. Δεξιά από την είσοδο βρίσκεται ο ενιαίος χώρος διημέρευσης, ο οποίος περιλαμβάνει την κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό.

Μεγάλα συρόμενα υαλοστάσια συνδέουν το εσωτερικό με την κεντρική υπαίθρια διαμόρφωση. Όταν ανοίγουν, δημιουργείται συνέχεια ανάμεσα στο καθιστικό, τη σκιασμένη βεράντα, την πισίνα και τον θαλάσσιο ορίζοντα.

Αριστερά αναπτύσσεται η περισσότερο εσωστρεφής πτέρυγα των υπνοδωματίων. Περιλαμβάνει ένα κύριο υπνοδωμάτιο και δύο en-suite δωμάτια, οργανωμένα γύρω από ένα περίκλειστο φυτεμένο αίθριο.

Ο εσωτερικός κήπος λειτουργεί ως κοινό σημείο αναφοράς για τους χώρους ύπνου. Εισάγει φως και βλάστηση, διατηρώντας παράλληλα την ιδιωτικότητά τους.

Η αντίθεση ανάμεσα στις δύο πτέρυγες είναι σαφής. Οι κοινόχρηστοι χώροι ανοίγονται προς τη θάλασσα, ενώ οι ιδιωτικές λειτουργίες στρέφονται προς ένα προστατευμένο εσωτερικό τοπίο.

 

Ξενώνας και εργαστήριο ζωγραφικής

Στο δυτικό άκρο του συγκροτήματος βρίσκεται ένας λιθόκτιστος ξενώνας με δύο δωμάτια διπλού ύψους και άμεση πρόσβαση στην κεντρική βεράντα.

Κάθε δωμάτιο διαθέτει στο ισόγειο κουζίνα, λουτρό και μικρό καθιστικό. Οι χώροι ύπνου τοποθετούνται σε πατάρι, δημιουργώντας μια περισσότερο απομονωμένη ζώνη μέσα στο κατακόρυφα οργανωμένο εσωτερικό.

Στο ανατολικό άκρο, ένα μικρό εργαστήριο ζωγραφικής συμπληρώνει τη σύνθεση. Η πρόσβαση γίνεται από το υπαίθριο μονοπάτι που ξεκινά από την αυλή της εισόδου και διατρέχει την κατοικία.

Στο βορειοδυτικό τμήμα εντάσσεται ένας υπόσκαφος όγκος. Φιλοξενεί δύο ακόμη υπνοδωμάτια με λουτρά και κοινόχρηστη κουζίνα. Το φυτεμένο δώμα και οι κλιμακωτές αυλές περιορίζουν την οπτική παρουσία του και τον ενσωματώνουν στο τοπίο.

 

Υπαίθρια ζωή ανάμεσα στην πέτρα και το νερό

Ανάμεσα στην κυρίως κατοικία και τον ξενώνα αναπτύσσεται ένας μεγάλος προστατευμένος υπαίθριος χώρος. Βλέπει προς τη γραμμική πισίνα και τη θάλασσα και αποτελεί τον βασικό πυρήνα της υπαίθριας ζωής.

Μια πέργκολα και μια συμπαγής πέτρινη πλάτη προστατεύουν τη βεράντα. Εκεί διαμορφώνονται ένα εξωτερικό bar και καθιστικό, ενώ ένα επιβλητικό σταθερό μαρμάρινο τραπέζι τοποθετείται κοντά στην εσωτερική κουζίνα.

Η πισίνα ενισχύει τη γραμμική οργάνωση του έργου. Η υδάτινη επιφάνειά της εκτείνεται οπτικά προς τον ορίζοντα και συνδέει την κύρια κατοικία, τον ξενώνα και τη βεράντα.

Οι υπαίθριοι χώροι δεν συγκεντρώνονται σε ένα μόνο σημείο. Μικρότερες αυλές, κήποι και διαδρομές δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς περίκλεισης, σκιάς και επαφής με το τοπίο.

 

 

Αντίθεση λευκού σοβά και τοπικής πέτρας

Η υλική παλέτα αντλεί στοιχεία από τη νησιωτική αρχιτεκτονική, χωρίς να τη μιμείται. Ο λευκός σοβάς κυριαρχεί στην κύρια κατοικία, ενώ η τοπική ανεπίχριστη πέτρα προσδίδει στους μικρότερους όγκους μεγαλύτερο βάρος και έντονη υφή.

Ένα ενιαίο δάπεδο από μεγάλες ανοιχτόχρωμες πλάκες μαρμάρου διατρέχει τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους. Η συνέχεια του υλικού αποδυναμώνει το όριο ανάμεσα στα δωμάτια και τις βεράντες.

Αδρά ξύλινα δοκάρια και επενδύσεις από καλάμι τονίζουν επιλεγμένες οροφές. Το γκρίζο χρώμα στις πέργκολες και τα κουφώματα εισάγει μια διακριτική σύγχρονη διάσταση.

Στην επίπλωση επικρατούν το φυσικό ξύλο και τα ανοιχτόχρωμα υφάσματα με ήπιες υφές. Η αντίθεση ανάμεσα στον σοβά, την πέτρα, το μάρμαρο, την ξυλεία και το καλάμι προσδίδει διακριτή ταυτότητα στις επιμέρους ενότητες, διατηρώντας παράλληλα τη συνοχή τους.

 

Κήποι σε όλη την έκταση

Η διαμόρφωση από τους Outside Landscape Architecture κατανέμεται σε μικρούς κήπους και αυλές σε όλο το έργο.

Τοπικά μεσογειακά αρωματικά φυτά, αγρωστώδη, θάμνοι, καρποφόρα δέντρα και αγριολούλουδα συνδέουν την κατοικία με το υφιστάμενο νησιωτικό τοπίο. Το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους παραμένει μαλακό και διαπερατό.

Εκτεθειμένο χώμα, χαλίκι και μονοπάτια από ακανόνιστες πέτρινες πλάκες περιορίζουν την παρουσία των σκληρών επιφανειών. Παράλληλα, υπογραμμίζουν τον ανεπιτήδευτο χαρακτήρα των εξωτερικών διαμορφώσεων.

Το αποτέλεσμα είναι μια παραθαλάσσια κατοικία με διαφορετικές ποιότητες κλίμακας και πολλαπλά σενάρια υπαίθριας ζωής. Η ελεγχόμενη διαφάνεια αποκαλύπτει με απρόβλεπτους τρόπους τη θέα και τη φύση μέσα από λιτές και μετρημένες κτιριακές διαμορφώσεις.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ParosVillas Vol.4, ειδική έκδοση των ek Architectural Publications.

Η ανακαίνιση διατηρεί τη θολοειδή δομή υφιστάμενων θερινών κατοικιών στην Οία, εισάγοντας στοχευμένες λειτουργικές αλλαγές, φυσικά υλικά και επιλεγμένες χρωματικές εντάσεις.

 

Οι ανακαινισμένες θερινές κατοικίες αποτελούν μέρος ενός μεγαλύτερου συγκροτήματος στον παραδοσιακό οικισμό της Οίας. Έχουν νότιο προσανατολισμό και θέα προς το ηφαίστειο και την Καλντέρα. Τα υφιστάμενα κελύφη αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της νεότερης αρχιτεκτονικής του νησιού.

Η επέμβαση των Kapsimalis Architects επικεντρώνεται στους εσωτερικούς χώρους. Διατηρεί την αρχική δομή και ταυτότητα, προσαρμόζοντας παράλληλα τις κατοικίες στις σύγχρονες απαιτήσεις φιλοξενίας.

Κάθε ενότητα περιλαμβάνει καθιστικό, υπνοδωμάτιο και λουτρό. Οι εσωτερικοί χώροι εκτονώνονται σε ιδιωτικές αυλές με μικρές πισίνες και θέα προς το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο.

 

Ανάδειξη των θολοειδών χώρων

Βασική επιδίωξη ήταν η διατήρηση και ανάδειξη των υφιστάμενων θολοειδών σχηματισμών. Ο θόλος, το σταυροθόλιο και η σκάφη προσδίδουν σε κάθε κατοικία διακριτό χωρικό χαρακτήρα.

Ο επανασχεδιασμός δεν αποκρύπτει τα συγκεκριμένα στοιχεία. Αντίθετα, τα αντιμετωπίζει ως αφετηρία της εσωτερικής σύνθεσης. Τα νέα έπιπλα και οι λειτουργικές προσθήκες ακολουθούν την υπάρχουσα γεωμετρία χωρίς να την ανταγωνίζονται.

Οι επεμβάσεις παραμένουν σκόπιμα περιορισμένες. Μικρές αλλαγές στα σταθερά και κινητά έπιπλα βελτιώνουν την κυκλοφορία, την αποθήκευση και την καθημερινή χρήση. Παράλληλα, διατηρούνται οι αρχικές αναλογίες των χώρων.

Τα τοξωτά ανοίγματα ενισχύουν τη συνέχεια ανάμεσα στις επιμέρους ενότητες. Η καμπύλη μορφή τους επαναλαμβάνει τη γεωμετρία των οροφών. Έτσι, οι κατοικίες γίνονται αντιληπτές ως ακολουθίες από συνδεδεμένους θολοειδείς χώρους.

 

Περιορισμένη υλική παλέτα

Λευκός λείος σοβάς καλύπτει τους τοίχους και τις οροφές. Η συνεχής επιφάνειά του ενισχύει την πλαστικότητα της αρχιτεκτονικής και επιτρέπει στο φυσικό φως να αναδεικνύει τις καμπύλες.

Μεγάλες πλάκες ανοιχτόχρωμου γκρι μαρμάρου διαμορφώνουν τα δάπεδα. Οι διακριτικές τονικές μεταβολές τους προσθέτουν βάθος, χωρίς να διαταράσσουν την οπτική ενότητα.

Οι ξύλινες κατασκευές επενδύονται με δρυ σε ανοιχτή απόχρωση. Διαφορετικά είδη μαρμάρου χρησιμοποιούνται στα σταθερά έπιπλα και τους πάγκους. Παράλληλα, κεραμικά claustra σε φυσικό χρώμα φιλτράρουν τις οπτικές σχέσεις ανάμεσα σε επιλεγμένους χώρους.

Υπόλευκα υφάσματα ολοκληρώνουν το ήρεμο υλικό υπόβαθρο. Ο σοβάς, το μάρμαρο, η δρυς και τα υφάσματα συνδέουν τις διαφορετικές κατοικίες, χωρίς να εξαλείφουν τις ιδιαίτερες χωρικές τους ποιότητες.

 

Αντανακλάσεις και χρωματικές εντάσεις

Τμήματα των τοίχων και ξύλινες κατασκευές επενδύονται με καθρέφτη. Οι αντανακλάσεις αυξάνουν την αντιληπτή διάσταση των μικρότερων χώρων και πολλαπλασιάζουν το φυσικό φως.

Τα γυάλινα στοιχεία περιορίζουν ακόμη περισσότερο το οπτικό βάρος των διαχωριστικών. Στα λουτρά, διαφανείς επιφάνειες διατηρούν τη συνέχεια των θόλων, ενώ οι διαφορετικές λειτουργίες παραμένουν σαφώς οργανωμένες.

Μέσα στο ουδέτερο περιβάλλον, κινητά έπιπλα σε βαθύ κόκκινο εισάγουν μια συγκεντρωμένη χρωματική ένταση. Φωτιστικά από μέταλλο και γυαλί, καθώς και επιλεγμένα σκουρόχρωμα ξύλινα στοιχεία, προσθέτουν επιπλέον αντιθέσεις.

Το χρώμα χρησιμοποιείται επιλεκτικά και όχι ως συνεχές διακοσμητικό θέμα. Επομένως, τα κόκκινα στοιχεία λειτουργούν ως διακριτά σημεία προσανατολισμού μέσα στους λευκούς και γκρίζους χώρους.

 

Αυλές προς την Καλντέρα

Οι εξωτερικές όψεις διατηρούνται και αναμορφώνονται ήπια. Οι αυλές επανασχεδιάζονται με νέες τραπεζαρίες, χτιστούς πάγκους και φύτευση.

Οι υπαίθριες ζώνες λειτουργούν ως προεκτάσεις των περιορισμένων εσωτερικών χώρων. Μικρές πισίνες, προστατευμένα καθιστικά και καδραρισμένες φυγές προς την Καλντέρα υποστηρίζουν τη θερινή κατοίκηση, χωρίς να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του συγκροτήματος.

Η σχέση ανάμεσα στους λευκούς εσωτερικούς χώρους και τον γαλάζιο ορίζοντα παραμένει κεντρική. Τα ανοίγματα καδράρουν τη θάλασσα, ενώ το φυσικό φως κινείται πάνω στις καμπύλες επιφάνειες κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Μέσα από συγκρατημένες αλλαγές, η ανακαίνιση προσαρμόζει τις υφιστάμενες κατοικίες στις σύγχρονες ανάγκες. Οι θολοειδείς σχηματισμοί παραμένουν κυρίαρχοι, πλαισιωμένοι από φυσικά υλικά, ανακλαστικές επιφάνειες και επιλεγμένα στοιχεία.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 288 | Ιούνιος 2024, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Η κατοικία βρίσκεται στην Αγκαιριά, στο νοτιοδυτικό τμήμα της Πάρου. Σχεδιασμένη από τον Chris Tessas, οργανώνεται σε τέσσερις διακριτούς κτιριακούς όγκους, οι οποίοι αναπτύσσονται γραμμικά κατά μήκος του οικοπέδου.

Το πρόγραμμα διαχωρίζεται σε μικρότερες ενότητες. Οι δύο κεντρικοί όγκοι στεγάζουν το καθιστικό και την κουζίνα. Αντίστοιχα, στα δύο άκρα τοποθετούνται τα υπνοδωμάτια της οικογένειας και οι ξενώνες.

Αντί για ένα ενιαίο και συμπαγές κτίριο, η σύνθεση διαμορφώνει μια ακολουθία κλειστών χώρων, αιθρίων και προστατευμένων υπαίθριων ζωνών.

 

Τέσσερις όγκοι και τρία αίθρια

Κάθε όγκος εξυπηρετεί διαφορετική λειτουργία. Ωστόσο, η κατοικία διατηρεί τη συνοχή της μέσα από μια σαφή επιμήκη οργάνωση.

Εσωτερικά αίθρια διαχωρίζουν τους τρεις από τους τέσσερις όγκους. Οι υπαίθριοι αυτοί χώροι εισάγουν φυσικό φως στο κέντρο της κάτοψης και διατηρούν άμεση σχέση ανάμεσα στα δωμάτια και το εξωτερικό.

Παράλληλα, η θέση τους προστατεύει την καθημερινή ζωή από τα βλέμματα. Τα αίθρια δεν γίνονται εύκολα αντιληπτά από την περίμετρο του κτιρίου. Έτσι, η ανοιχτή ζωή της κατοικίας παραμένει σε μεγάλο βαθμό προστατευμένη.

Η συγκεκριμένη διάταξη μειώνει επίσης την αντιληπτή κλίμακα του συνόλου. Από μακριά, η κατοικία διαβάζεται ως μια σειρά μικρότερων κτισμάτων και όχι ως ένας ενιαίος επιμήκης όγκος.

Με αυτόν τον τρόπο, η σύνθεση παραπέμπει στον προσθετικό χαρακτήρα της παραδοσιακής κυκλαδίτικης δόμησης. Μικρές και συμπαγείς ενότητες συνδέονται μεταξύ τους, ακολουθώντας τις ανάγκες της κατοίκησης και τις συνθήκες του τόπου.

Η κοινόχρηστη ζώνη στο κέντρο

Το καθιστικό και η κουζίνα καταλαμβάνουν τις δύο κεντρικές ενότητες. Η θέση τους μετατρέπει το μέσο της σύνθεσης στον βασικό κοινόχρηστο πυρήνα.

Μεγάλα ανοίγματα συνδέουν τους χώρους διημέρευσης με τη βεράντα, την πισίνα και τη στεγασμένη υπαίθρια τραπεζαρία. Σε αντίθεση με τα ελεγχόμενα ανοίγματα των εξωτερικών όψεων, η πλευρά αυτή ανοίγεται περισσότερο προς το τοπίο.

Η πισίνα αναπτύσσεται παράλληλα με την κύρια βεράντα και ενισχύει τη γραμμική κατεύθυνση της κάτοψης. Μια ελαφριά πέργκολα σκιάζει την υπαίθρια τραπεζαρία. Παράλληλα, σχηματίζει ένα ενδιάμεσο κατώφλι ανάμεσα στο εσωτερικό και το ανοιχτό κυκλαδίτικο περιβάλλον.

Στο εσωτερικό, η περιορισμένη υλική παλέτα επιτρέπει στο φυσικό φως να καθορίσει την ατμόσφαιρα. Φεγγίτες φωτίζουν την κουζίνα από ψηλά, ενώ τα στενά ανοίγματα καδράρουν επιλεγμένες όψεις του τοπίου.

 

 

Αναλογίες από την τοπική αρχιτεκτονική

Οι αναλογίες των επιμέρους όγκων και τα διακριτικά εξωτερικά ανοίγματα αντλούν αναφορές από τα ιστορικά λιθόκτιστα κελύφη της Πάρου και του Αιγαίου.

Η σύνδεση με την τοπική αρχιτεκτονική εκφράζεται κυρίως μέσα από την κλίμακα και τη χωρική οργάνωση. Δεν βασίζεται στην κυριολεκτική αναπαραγωγή παραδοσιακών λεπτομερειών.

Η κατοικία διατηρεί, επομένως, σύγχρονο χαρακτήρα. Ωστόσο, ο κατακερματισμός της επιτρέπει να ενταχθεί στο τοπίο και να συνομιλήσει με την αρχιτεκτονική παράδοση του νησιού.

Οι επαναλαμβανόμενες επιφάνειες των τοίχων και τα ελεγχόμενα ανοίγματα προσδίδουν στις εξωτερικές όψεις συμπαγή χαρακτήρα. Αντίθετα, τα κρυμμένα αίθρια εισάγουν φως και εξωστρέφεια στο εσωτερικό.

Εξωτερική κλίμακα προς το δώμα

Ο βορειότερος όγκος φιλοξενεί τα υπνοδωμάτια της οικογένειας. Διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα μέρη της κατοικίας μέσω μιας εξωτερικής κλίμακας.

Η πλατιά και συμπαγής μορφή της παραπέμπει στις εξωτερικές σκάλες των παραδοσιακών νησιωτικών κατοικιών. Η κλίμακα οδηγεί στο δώμα και εντάσσεται στη συνολική πορεία μέσα στο έργο.

Πέρα από τη λειτουργική της χρήση, προσκαλεί τους κατοίκους να ανέβουν πάνω από τους χαμηλούς όγκους και να παρατηρήσουν το κυκλαδίτικο τοπίο.

Μέσα από τη γραμμική διάταξη, τους κατακερματισμένους όγκους και τα προστατευμένα αίθρια, η Cycladic Layout προτείνει μια σύγχρονη κατοικία που ανήκει στην Πάρο χωρίς να μιμείται άμεσα τις μορφές της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ParosVillas Vol.4, ειδική έκδοση των ek Architectural Publications.

Η Rhoēs είναι μία υπό ολοκλήρωση κατοικία από τους Sinas Architects στη Σέριφο. Το έργο των 390τ.μ. αναπτύσσεται σε οικόπεδο 4.500τ.μ., μέσα σε ένα ανοιχτό, εκτεθειμένο κυκλαδίτικο τοπίο. Οι ισχυροί άνεμοι, η έντονη ηλιοφάνεια, το επικλινές έδαφος και η θέα αποτελούν ενεργά στοιχεία του σχεδιασμού.

Αντί να αναπαράγει τις αναγνωρίσιμες μορφές της παραδοσιακής νησιωτικής αρχιτεκτονικής, η πρόταση διερευνά τις περιβαλλοντικές συνθήκες που τις διαμόρφωσαν. Στόχος είναι μια σύγχρονη κατοικία σε σαφή σύνδεση με τη Σέριφο, χωρίς την άμεση μίμηση τοπικών μορφολογικών προτύπων.

 

 

Αρχιτεκτονική που διαμορφώνεται από το κλίμα

Η κατοικία οργανώνεται ως μια ακολουθία χώρων που διαπραγματεύονται διαφορετικούς βαθμούς έκθεσης στη φύση. Οι τοίχοι ορίζουν προφυλαγμένες ζώνες, ενώ οι αυλές και οι στεγασμένοι ανοιχτοί χώροι επιτρέπουν την υπαίθρια ζωή παρά τις έντονες κλιματικές συνθήκες.

Το τοπίο δεν λειτουργεί ως φόντο για ένα αυτόνομο αρχιτεκτονικό αντικείμενο. Αντίθετα, ο άνεμος, ο ήλιος, το ανάγλυφο και οι οπτικές φυγές καθορίζουν τη θέση και τον χαρακτήρα των χώρων.

Οι προστατευμένες υπαίθριες ενότητες σχηματίζουν ενδιάμεσα κατώφλια ανάμεσα στο εσωτερικό και το ανοιχτό τοπίο. Έτσι, η κατοικία διατηρεί τη σχέση της με το περιβάλλον, προσφέροντας σκιά και προστασία από τον άνεμο.

Μια σταδιακή χωρική ακολουθία

Η κίνηση οργανώνεται ως μετάβαση ανάμεσα σε περισσότερο ανοιχτές ή κλειστές ενότητες. Προστατευμένοι χώροι διαδέχονται αυλές, μικρά ανοίγματα και ευρύτερες φυγές προς το τοπίο.

Η κατοικία δεν αποκαλύπτεται αμέσως στο σύνολό της. Αντίθετα, γίνεται σταδιακά αντιληπτή μέσα από τις μεταβολές στην κλίμακα, το φως και τον προσανατολισμό. Οι αυλές λειτουργούν ως σημεία αναφοράς και επεκτείνουν την καθημερινή ζωή πέρα από τους κλειστούς χώρους.

Η οργάνωση αποδίδει τη βασική αντίθεση του κυκλαδίτικου τοπίου. Οι ανοιχτές και εκτεθειμένες περιοχές συνυπάρχουν με εσοχές, τοίχους και προστατευμένους χώρους που διαμορφώνονται από το έδαφος.

 

 

Πέρα από την εικόνα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής

Τα σύγχρονα προγράμματα κατοίκησης συχνά απαιτούν μεγαλύτερους χώρους και νέες λειτουργίες, διαφορετικές από εκείνες των παλαιότερων νησιωτικών κατοικιών. Το έργο ανταποκρίνεται σε αυτές τις ανάγκες χωρίς να αντιμετωπίζει το οικόπεδο ως ουδέτερο υπόβαθρο.

Η σύνδεση με την τοπική αρχιτεκτονική αναζητείται στη λογική που τη διαμόρφωσε και όχι στην εξωτερική της εικόνα. Το κλίμα καθορίζει τη σχέση ανάμεσα στις συμπαγείς και τις ανοιχτές επιφάνειες. Αντίστοιχα, η τοπογραφία οργανώνει την κίνηση, ενώ οι προστατευμένες αυλές συνδέουν τις σύγχρονες ανάγκες με τις συνθήκες του νησιού.

Επομένως, η αναφορά στην κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική παραμένει δομική και όχι μορφολογική. Η κατοικία δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει ένα εξιδανικευμένο παρελθόν. Εφαρμόζει, όμως, μια αντίστοιχη διαδικασία προσαρμογής στις απαιτήσεις της σημερινής ζωής.

Υλική συνέχεια με το τοπίο

Η προτεινόμενη παλέτα περιλαμβάνει φυσική πέτρα, εμφανές σκυρόδεμα, δρυ, γυαλί και αλουμίνιο. Η πέτρα συνδέει το κτίριο με το έδαφος, ενώ το σκυρόδεμα σχηματίζει φέρουσες και καλυπτικές επιφάνειες.

Η δρυς προσδίδει θερμότητα στο εσωτερικό και στους στεγασμένους υπαίθριους χώρους. Το γυαλί διατηρεί την οπτική σχέση με το τοπίο, ενώ το αλουμίνιο δημιουργεί ένα ελάχιστο πλαίσιο για τα ανοίγματα.

Ο συνδυασμός των υλικών εντείνει τη διάκριση ανάμεσα στην προστασία και την έκθεση στη φύση. Τα βαρύτερα στοιχεία σηματοδοτούν τα όρια της κατοικίας. Αντίθετα, οι διαφανείς επιφάνειες ανοίγουν επιλεγμένους χώρους προς το περιβάλλον.

Η Rhoēs βρίσκεται σε στάδιο ανάπτυξης και η ολοκλήρωσή της εκτιμάται για το 2028. Η πρόταση επανεξετάζει τη σύγχρονη κατοίκηση στις Κυκλάδες, επιτρέποντας στη μορφή να προκύψει από το κλίμα, το ανάγλυφο και την καθημερινή χρήση, χωρίς να αναπαράγει ένα προκαθορισμένο τοπικό ύφος.

Στη νοτιοδυτική ακτή της Μυκόνου, η κατοικία Εν Κυανώ από τους Δημήτρη Σακελλαρίου και Μιχάλη Σεϊτανίδη διαμορφώνεται σε άμεση σχέση με το βαθύ γαλάζιο του Αιγαίου και τη συνεχή παρουσία του τοπίου. Η ονομασία της παραπέμπει στο έντονο χρώμα της θάλασσας και του ουρανού, που μεταβάλλεται διαρκώς κάτω από το φως.

Η αρχιτεκτονική σύνθεση επιδιώκει τη συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και τον υπαίθριο χώρο μέσα από μια ακολουθία αλληλένδετων περιοχών. Αντί να αποκαλύπτεται μεμιάς, η κατοικία γίνεται αντιληπτή σταδιακά, μέσα από μεταβάσεις ανάμεσα σε διαφορετικές στάθμες, σκιασμένους και ανοιχτούς χώρους, φυτεμένες επιφάνειες και σκληρά δάπεδα.

Μια σύνθεση σε δύο επίπεδα

Η κατοικία αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα, με διαφορετικούς βαθμούς εξωστρέφειας και ιδιωτικότητας. Στο ψηλότερο βρίσκονται οι κύριοι χώροι καθιστικού, τραπεζαρίας και κουζίνας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στον υπαίθριο χώρο, μαζί με δύο κύρια υπνοδωμάτια.

Στο χαμηλότερο επίπεδο τοποθετούνται τέσσερις υπόσκαφες σουίτες, το γυμναστήριο και οι απαραίτητοι βοηθητικοί χώροι, οι οποίοι συνδέονται μέσω ανεξάρτητου διαδρόμου κυκλοφορίας. Η διάταξη εντάσσει τις περισσότερο ιδιωτικές λειτουργίες στο έδαφος, αφήνοντας την κοινή ζωή να αναπτυχθεί στο πιο ανοιχτό επάνω επίπεδο.

Δημιουργούνται έτσι διαδοχικές μεταβάσεις ανάμεσα στο πάνω και το κάτω, το εσωτερικό και το εξωτερικό, το στεγασμένο και το υπαίθριο. Η φύτευση και οι σκληρές επιφάνειες οργανώνουν περαιτέρω την κίνηση, επιτρέποντας στη σύνθεση να αποκαλύπτεται σταδιακά.

 

 

Η πέργκολα ως κοινός τόπος

Μια μεγάλη πέργκολα, ανάλαφρη παρά την έκτασή της, αναπτύσσεται μπροστά από τους κύριους χώρους διημέρευσης και συνδέει τους δύο κτιριακούς όγκους κατά μήκος της πισίνας υπερχείλισης.

Η επέμβαση μετατρέπει την αυλή στον κεντρικό χώρο της καθημερινής ζωής. Προστατευμένη από τον έντονο μυκονιάτικο ήλιο, φιλοξενεί το φαγητό, τη χαλάρωση και τις κοινωνικές συναθροίσεις, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτή τη σχέση με τον ορίζοντα.

Η πισίνα ενισχύει τη γραμμική οργάνωση της κατοικίας και επεκτείνει την αρχιτεκτονική προς το Αιγαίο. Παράλληλα, μικρότερες ιδιωτικές αυλές που συνδέονται με τα δωμάτια προσφέρουν περισσότερο προστατευμένους υπαίθριους χώρους.

Το έργο ισορροπεί έτσι ανάμεσα σε δύο συνθήκες: έναν κεντρικό χώρο σχεδιασμένο για τη συνύπαρξη και μια σειρά από ήσυχες περιοχές ιδιωτικότητας.

Σύγχρονη κατοίκηση και κυκλαδίτικες αναφορές

Ο σχεδιασμός συνδέει μια σύγχρονη χωρική γλώσσα με τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του νησιού. Αντί να αναπαράγει άμεσα τις μορφές της τοπικής παράδοσης, αντλεί από τις βασικές αρχές της μέσα από απλούς όγκους, προστατευμένους υπαίθριους χώρους και μια περιορισμένη παλέτα υλικών.

Ο σχεδιασμός των εσωτερικών χώρων από τους Lambs and Lions, StudioMacBride και Annabell Kutucu ακολουθεί την ίδια κατεύθυνση, με χώρους που υποστηρίζουν τόσο τη συνύπαρξη όσο και την ιδιωτικότητα.

Η συνεργασία με τοπικούς τεχνίτες για ειδικές κατασκευές επιτρέπει στην τοπική τεχνογνωσία να συνυπάρξει με τις σύγχρονες κατασκευαστικές απαιτήσεις. Διαμορφώνεται έτσι μια ήπια σύγχρονη γλώσσα, που στηρίζεται στην απτική ποιότητα του τόπου.

 

 

Φυσικά υλικά και η ομορφιά της ατέλειας

Τα φυσικά υλικά ενισχύουν τη σχέση της κατοικίας με το περιβάλλον. Το ασβεστοκονίαμα συνδυάζεται με την τοπική πέτρα των κτιριακών όγκων, ενώ το ξύλο και η αμμοβολημένη τραβερτίνη εισάγουν διαφορετικές υφές.

Η παλέτα αποφεύγει την απόλυτα ομοιόμορφη και στιλπνή εικόνα. Οι επιφάνειες διατηρούν την ικανότητα να καταγράφουν το φως, τη χρήση και τον χρόνο, υποστηρίζοντας μια προσέγγιση που βασίζεται στη λιτότητα, την αδρή απλότητα και την ομορφιά της ατέλειας.

Μέσα από τη σχέση των δύο επιπέδων, τη μεγάλη σκιασμένη πέργκολα και την εναλλαγή κοινόχρηστων και ιδιωτικών υπαίθριων χώρων, το Εν Κυανώ τοποθετεί την καθημερινή ζωή σε συνεχή επαφή με το τοπίο. Η αρχιτεκτονική γίνεται ένα πλαίσιο για την εμπειρία του μεταβαλλόμενου φωτός της Μυκόνου και του απέραντου γαλάζιου του Αιγαίου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην ειδική έκδοση MykonosVillas Vol.5 των ek Architectural Publications.

Σκαρφαλωμένη στην κορυφή ενός λόφου, η Pride Rock Villa συνδυάζει την απλότητα της μεσογειακής ζωής με εκλεπτυσμένα φινιρίσματα και υψηλή κατασκευαστική ακρίβεια. Η κατοικία απολαμβάνει αμφιθεατρική θέα 270° προς το Καλό Λιβάδι, τα Διβούνια και τον Καλαφάτη, ενώ στο βάθος αποκαλύπτονται σταδιακά η νησίδα Χταπόδι και η Νάξος.

Οι σύγχρονες αρχιτεκτονικές γραμμές συνυπάρχουν με στοιχεία που αντλούν αναφορές από την τοπική οικοδομική παράδοση, διαμορφώνοντας μια στενή σχέση με το φυσικό τοπίο και τη διαρκή παρουσία του νερού. Η χειροποίητη επεξεργασία των φινιρισμάτων συνδυάζεται με σύγχρονες τεχνολογίες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από καθαρότητα, άνεση και ηρεμία.

 

 

Ένας ορίζοντας 270 μοιρών

Ο σχεδιασμός βασίστηκε σε τέσσερις κύριους άξονες: τον προσανατολισμό των κτιριακών όγκων προς τις σημαντικότερες θέες, την παρακολούθηση της πορείας του ήλιου για τη μεγιστοποίηση του φυσικού φωτισμού, την προστασία από τους ισχυρούς βόρειους ανέμους και την αβίαστη μετάβαση ανάμεσα στους εσωτερικούς και τους υπαίθριους χώρους.

Η βραχώδης τοπογραφία αποτέλεσε βασικό συνθετικό παράγοντα. Τα χαρακτηριστικά του εδάφους δεν αντιμετωπίστηκαν απλώς ως φόντο, αλλά καθόρισαν τους κύριους άξονες του κτιρίου και τις οπτικές φυγές προς το τοπίο. Τα υπαίθρια καθιστικά χωροθετήθηκαν σε προστατευμένα σημεία, ώστε η πανοραμική θέα να μπορεί να αξιοποιείται ακόμη και όταν επικρατούν ισχυροί άνεμοι.

Δύο πτέρυγες σε διάλογο με το τοπίο

Η κατοικία διακρίνεται σε δύο πτέρυγες, καθεμία από τις οποίες συνδέεται με μια τριγωνική πισίνα. Η μία στρέφεται προς τον Καλαφάτη και η άλλη προς το Καλό Λιβάδι, ενισχύοντας τη σχέση του κτιρίου με τις δύο κύριες κατευθύνσεις του οικοπέδου.

Η πρώτη πτέρυγα είναι λευκή και κυβιστική. Στο ισόγειο φιλοξενεί μια ενιαία ζώνη διημέρευσης με άμεση πρόσβαση στους υπαίθριους χώρους, ενώ στον όροφο τοποθετείται το κύριο υπνοδωμάτιο, με ανεμπόδιστη θέα προς τη θάλασσα.

Η δεύτερη πτέρυγα είναι επενδεδυμένη με πέτρα και εντάσσεται εν μέρει στο έδαφος κάτω από ένα φυτεμένο δώμα. Περιλαμβάνει τρία ensuite υπνοδωμάτια, στα οποία ο διαμπερής φυσικός αερισμός και ο φωτισμός εξασφαλίζονται μέσω μιας βυθισμένης πίσω αυλής. Η αντίθεση ανάμεσα στις δύο πτέρυγες επιτρέπει στην κατοικία να εναλλάσσεται ανάμεσα σε μια περισσότερο εξωστρεφή παρουσία και μια ήπια ενσωμάτωση στην πλαγιά.

 

 

Ο βράχος ως χωρικός πυρήνας

Στο κέντρο του οικοπέδου, ένας υπάρχων βράχος διατηρήθηκε και ενσωματώθηκε στην αρχιτεκτονική διαρρύθμιση. Μια εσωτερική αυλή αναπτύσσεται γύρω του, εντάσσοντας ένα τμήμα του αρχικού τοπίου στην καθημερινή εμπειρία της κατοικίας. Από την κορυφή του βράχου αποκαλύπτεται το ευρύτερο πανόραμα του Αιγαίου.

Η ίδια λογική διατρέχει ολόκληρο το έργο: τα φυσικά χαρακτηριστικά του οικοπέδου δεν αποκρύπτονται, αλλά αξιοποιούνται για να οργανώσουν την κίνηση, τις θέες και τις χωρικές σχέσεις. Η αρχιτεκτονική, το νερό και το ανάγλυφο συνδέονται σε μια σύνθεση που συνδυάζει τις λειτουργικές απαιτήσεις μιας εξοχικής κατοικίας με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της τοποθεσίας.

Το έργο είχε την πρώτη έντυπη δημοσίευση στο MykonosVillas Vol.5, ειδική έκδοση του ek magazine.