Η Rhoēs είναι μία υπό ολοκλήρωση κατοικία από τους Sinas Architects στη Σέριφο. Το έργο των 390τ.μ. αναπτύσσεται σε οικόπεδο 4.500τ.μ., μέσα σε ένα ανοιχτό, εκτεθειμένο κυκλαδίτικο τοπίο. Οι ισχυροί άνεμοι, η έντονη ηλιοφάνεια, το επικλινές έδαφος και η θέα αποτελούν ενεργά στοιχεία του σχεδιασμού.

Αντί να αναπαράγει τις αναγνωρίσιμες μορφές της παραδοσιακής νησιωτικής αρχιτεκτονικής, η πρόταση διερευνά τις περιβαλλοντικές συνθήκες που τις διαμόρφωσαν. Στόχος είναι μια σύγχρονη κατοικία σε σαφή σύνδεση με τη Σέριφο, χωρίς την άμεση μίμηση τοπικών μορφολογικών προτύπων.

 

 

Αρχιτεκτονική που διαμορφώνεται από το κλίμα

Η κατοικία οργανώνεται ως μια ακολουθία χώρων που διαπραγματεύονται διαφορετικούς βαθμούς έκθεσης στη φύση. Οι τοίχοι ορίζουν προφυλαγμένες ζώνες, ενώ οι αυλές και οι στεγασμένοι ανοιχτοί χώροι επιτρέπουν την υπαίθρια ζωή παρά τις έντονες κλιματικές συνθήκες.

Το τοπίο δεν λειτουργεί ως φόντο για ένα αυτόνομο αρχιτεκτονικό αντικείμενο. Αντίθετα, ο άνεμος, ο ήλιος, το ανάγλυφο και οι οπτικές φυγές καθορίζουν τη θέση και τον χαρακτήρα των χώρων.

Οι προστατευμένες υπαίθριες ενότητες σχηματίζουν ενδιάμεσα κατώφλια ανάμεσα στο εσωτερικό και το ανοιχτό τοπίο. Έτσι, η κατοικία διατηρεί τη σχέση της με το περιβάλλον, προσφέροντας σκιά και προστασία από τον άνεμο.

Μια σταδιακή χωρική ακολουθία

Η κίνηση οργανώνεται ως μετάβαση ανάμεσα σε περισσότερο ανοιχτές ή κλειστές ενότητες. Προστατευμένοι χώροι διαδέχονται αυλές, μικρά ανοίγματα και ευρύτερες φυγές προς το τοπίο.

Η κατοικία δεν αποκαλύπτεται αμέσως στο σύνολό της. Αντίθετα, γίνεται σταδιακά αντιληπτή μέσα από τις μεταβολές στην κλίμακα, το φως και τον προσανατολισμό. Οι αυλές λειτουργούν ως σημεία αναφοράς και επεκτείνουν την καθημερινή ζωή πέρα από τους κλειστούς χώρους.

Η οργάνωση αποδίδει τη βασική αντίθεση του κυκλαδίτικου τοπίου. Οι ανοιχτές και εκτεθειμένες περιοχές συνυπάρχουν με εσοχές, τοίχους και προστατευμένους χώρους που διαμορφώνονται από το έδαφος.

 

 

Πέρα από την εικόνα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής

Τα σύγχρονα προγράμματα κατοίκησης συχνά απαιτούν μεγαλύτερους χώρους και νέες λειτουργίες, διαφορετικές από εκείνες των παλαιότερων νησιωτικών κατοικιών. Το έργο ανταποκρίνεται σε αυτές τις ανάγκες χωρίς να αντιμετωπίζει το οικόπεδο ως ουδέτερο υπόβαθρο.

Η σύνδεση με την τοπική αρχιτεκτονική αναζητείται στη λογική που τη διαμόρφωσε και όχι στην εξωτερική της εικόνα. Το κλίμα καθορίζει τη σχέση ανάμεσα στις συμπαγείς και τις ανοιχτές επιφάνειες. Αντίστοιχα, η τοπογραφία οργανώνει την κίνηση, ενώ οι προστατευμένες αυλές συνδέουν τις σύγχρονες ανάγκες με τις συνθήκες του νησιού.

Επομένως, η αναφορά στην κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική παραμένει δομική και όχι μορφολογική. Η κατοικία δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει ένα εξιδανικευμένο παρελθόν. Εφαρμόζει, όμως, μια αντίστοιχη διαδικασία προσαρμογής στις απαιτήσεις της σημερινής ζωής.

Υλική συνέχεια με το τοπίο

Η προτεινόμενη παλέτα περιλαμβάνει φυσική πέτρα, εμφανές σκυρόδεμα, δρυ, γυαλί και αλουμίνιο. Η πέτρα συνδέει το κτίριο με το έδαφος, ενώ το σκυρόδεμα σχηματίζει φέρουσες και καλυπτικές επιφάνειες.

Η δρυς προσδίδει θερμότητα στο εσωτερικό και στους στεγασμένους υπαίθριους χώρους. Το γυαλί διατηρεί την οπτική σχέση με το τοπίο, ενώ το αλουμίνιο δημιουργεί ένα ελάχιστο πλαίσιο για τα ανοίγματα.

Ο συνδυασμός των υλικών εντείνει τη διάκριση ανάμεσα στην προστασία και την έκθεση στη φύση. Τα βαρύτερα στοιχεία σηματοδοτούν τα όρια της κατοικίας. Αντίθετα, οι διαφανείς επιφάνειες ανοίγουν επιλεγμένους χώρους προς το περιβάλλον.

Η Rhoēs βρίσκεται σε στάδιο ανάπτυξης και η ολοκλήρωσή της εκτιμάται για το 2028. Η πρόταση επανεξετάζει τη σύγχρονη κατοίκηση στις Κυκλάδες, επιτρέποντας στη μορφή να προκύψει από το κλίμα, το ανάγλυφο και την καθημερινή χρήση, χωρίς να αναπαράγει ένα προκαθορισμένο τοπικό ύφος.

Στο παραθεριστικό συγκρότημα Somanou, στα Κουφονήσια, δύο ισόγειες εξοχικές κατοικίες από τους GFRA Architecture αναπτύσσονται σε ένα τοπίο με ανεμπόδιστη θέα προς το Αιγαίο και έναν γειτονικό παραδοσιακό κυκλαδίτικο οικισμό.

Βασική σχεδιαστική αρχή ήταν η οργάνωση των λειτουργιών σε στενή επαφή με το τοπίο, χωρίς να αλλοιώνεται η φυσική μορφολογία του οικοπέδου. Αντί το κτιριολογικό πρόγραμμα να συγκεντρωθεί σε μεγάλους ενιαίους όγκους, το συγκρότημα διασπάται σε μικρότερες μονάδες. Ανάμεσά τους δημιουργούνται προστατευμένες αυλές και ημιυπαίθριοι χώροι, μεταφέροντας στη σύγχρονη κατοίκηση την κλίμακα και την οικειότητα μιας κυκλαδίτικης γειτονιάς.

 

 

Ένας μικρός οικισμός μέσα στο τοπίο

Η πρόσβαση γίνεται από την ανατολική πλευρά του οικοπέδου, όπου ένας κοινός χώρος στάθμευσης εξυπηρετεί τις δύο κατοικίες. Από εκεί, δύο διακριτά μονοπάτια οδηγούν στις αντίστοιχες εισόδους, ενισχύοντας εξαρχής τη λειτουργική τους αυτονομία.

Η είσοδος σε κάθε κατοικία πραγματοποιείται μέσω ενός χαμηλού, διακριτικού όγκου που λειτουργεί ως διάδρομος διανομής προς τους κύριους και βοηθητικούς χώρους. Ο ενιαίος χώρος καθιστικού, τραπεζαρίας και κουζίνας τοποθετείται στην κύρια όψη και προεξέχει ελαφρά σε σχέση με τους υπόλοιπους όγκους, δηλώνοντας τον κεντρικό του ρόλο στη σύνθεση.

Τα κύρια υπνοδωμάτια στρέφονται επίσης προς την πρόσοψη, αξιοποιώντας τη θέα προς το Αιγαίο. Ανάμεσα στους βασικούς όγκους δημιουργείται μία ιδιωτική αυλή για κάθε κατοικία, ως προστατευμένος πυρήνας ηρεμίας και ιδιωτικότητας.

Τα επιπλέον υπνοδωμάτια τοποθετούνται στο πίσω μέρος, όπου η μεγαλύτερη απομόνωση ενισχύεται από την ανεξάρτητη πρόσβαση σε μικρές, προστατευμένες αυλές. Η οργάνωση του συγκροτήματος εναλλάσσει έτσι τις ανοιχτές φυγές προς το τοπίο με περίκλειστους υπαίθριους χώρους, αντί να αντιμετωπίζει τη θέα ως ένα ενιαίο πανόραμα.

Αυλές ανάμεσα στους όγκους

Η διάσπαση του συγκροτήματος επιτρέπει στους ενδιάμεσους χώρους να αποκτήσουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τα ίδια τα κτίρια. Οι αυλές, τα μονοπάτια και τα σκιασμένα κατώφλια οργανώνουν την κίνηση, ενώ η μετάβαση από τους κοινόχρηστους προς τους περισσότερο ιδιωτικούς χώρους γίνεται σταδιακά.

Η διάταξη αντλεί από τη χωρική λογική των κυκλαδίτικων οικισμών χωρίς να αναπαράγει άμεσα τις μορφές τους. Η εμπειρία βασίζεται σε μια ακολουθία από επιμέρους όγκους, στενά περάσματα και προστατευμένους χώρους, όπου η αρχιτεκτονική προσφέρει καταφύγιο από τον ήλιο και τον άνεμο.

 

 

Κοινή και ιδιωτική υπαίθρια ζωή

Οι κύριοι υπαίθριοι χώροι αναπτύσσονται στην μπροστινή πλευρά των κατοικιών, με θέα προς τη θάλασσα. Κάθε κατοικία διαθέτει πισίνα, χώρο υδρομασάζ και άνετα υπαίθρια καθιστικά.

Παράλληλα, ένας κοινός χώρος με υπαίθρια τραπεζαρία και bbq δημιουργεί ένα σημείο συνάντησης ανάμεσα στις κατά τα άλλα ανεξάρτητες κατοικίες. Η κοινή ζωή συνδυάζεται με μικρότερες, περισσότερο προστατευμένες αυλές και χώρους καθιστικού που συνδέονται με τα επιμέρους δωμάτια.

Η υπαίθρια κατοίκηση οργανώνεται έτσι σε διαφορετικούς βαθμούς ιδιωτικότητας. Οι ανοιχτοί χώροι με θέα προς το Αιγαίο συνυπάρχουν με περίκλειστες αυλές, σκιασμένες περιοχές και προστατευμένα σημεία ανάμεσα στους όγκους.

Υλικά σε διάλογο με τις Κυκλάδες

Ο σχεδιασμός του τοπίου ακολουθεί την ίδια λογική ήπιας ένταξης. Μεσογειακά είδη εμπλουτίζουν την υπάρχουσα βλάστηση μέσα από περιορισμένες παρεμβάσεις, ενώ οι τοπικοί βράχοι διατηρούνται ως ενεργά στοιχεία της σύνθεσης.

Οι όψεις καλύπτονται με επίχρισμα σε ανοιχτές γαιώδεις αποχρώσεις, αντλώντας από τη φυσική παλέτα των Κυκλάδων. Το ξύλο, η πέτρα, το μάρμαρο και τα καλάμια διαμορφώνουν μια απτική υλικότητα που συνδέει τη νέα αρχιτεκτονική με το νησιωτικό τοπίο.

Αντί να βασιστεί στη συμβατική λευκή εικόνα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής, το έργο χρησιμοποιεί το χρώμα, την υφή και τα φυσικά υλικά για να διαμορφώσει μια πιο ήρεμη σχέση με το έδαφος. Τα πέτρινα τοιχία και η φύτευση επεκτείνουν τα κτίρια προς τον περιβάλλοντα χώρο, ενώ οι πέργκολες από καλάμια φιλτράρουν τον έντονο ήλιο και δημιουργούν μεταβαλλόμενα μοτίβα σκιάς.

Στο Somanou, οι δύο εξοχικές κατοικίες και ο ανακαινισμένο κτίσμα συγκροτούν ένα μικρό αρχιτεκτονικό σύνολο, όπου τα κτίρια και οι υπαίθριοι χώροι συνδέονται στενά. Μέσα από τη διάσπαση του προγράμματος, τη δημιουργία προστατευμένων αυλών και τη λιτή χρήση φυσικών υλικών, το έργο επανερμηνεύει την κλίμακα ενός κυκλαδίτικου οικισμού, διατηρώντας παράλληλα την αυτονομία κάθε κατοικίας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025 των ek Architectural Publications και επιλέχθηκε για το εξώφυλλο.

Στη νοτιοδυτική ακτή της Μυκόνου, η κατοικία Εν Κυανώ από τους Δημήτρη Σακελλαρίου και Μιχάλη Σεϊτανίδη διαμορφώνεται σε άμεση σχέση με το βαθύ γαλάζιο του Αιγαίου και τη συνεχή παρουσία του τοπίου. Η ονομασία της παραπέμπει στο έντονο χρώμα της θάλασσας και του ουρανού, που μεταβάλλεται διαρκώς κάτω από το φως.

Η αρχιτεκτονική σύνθεση επιδιώκει τη συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και τον υπαίθριο χώρο μέσα από μια ακολουθία αλληλένδετων περιοχών. Αντί να αποκαλύπτεται μεμιάς, η κατοικία γίνεται αντιληπτή σταδιακά, μέσα από μεταβάσεις ανάμεσα σε διαφορετικές στάθμες, σκιασμένους και ανοιχτούς χώρους, φυτεμένες επιφάνειες και σκληρά δάπεδα.

Μια σύνθεση σε δύο επίπεδα

Η κατοικία αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα, με διαφορετικούς βαθμούς εξωστρέφειας και ιδιωτικότητας. Στο ψηλότερο βρίσκονται οι κύριοι χώροι καθιστικού, τραπεζαρίας και κουζίνας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στον υπαίθριο χώρο, μαζί με δύο κύρια υπνοδωμάτια.

Στο χαμηλότερο επίπεδο τοποθετούνται τέσσερις υπόσκαφες σουίτες, το γυμναστήριο και οι απαραίτητοι βοηθητικοί χώροι, οι οποίοι συνδέονται μέσω ανεξάρτητου διαδρόμου κυκλοφορίας. Η διάταξη εντάσσει τις περισσότερο ιδιωτικές λειτουργίες στο έδαφος, αφήνοντας την κοινή ζωή να αναπτυχθεί στο πιο ανοιχτό επάνω επίπεδο.

Δημιουργούνται έτσι διαδοχικές μεταβάσεις ανάμεσα στο πάνω και το κάτω, το εσωτερικό και το εξωτερικό, το στεγασμένο και το υπαίθριο. Η φύτευση και οι σκληρές επιφάνειες οργανώνουν περαιτέρω την κίνηση, επιτρέποντας στη σύνθεση να αποκαλύπτεται σταδιακά.

 

 

Η πέργκολα ως κοινός τόπος

Μια μεγάλη πέργκολα, ανάλαφρη παρά την έκτασή της, αναπτύσσεται μπροστά από τους κύριους χώρους διημέρευσης και συνδέει τους δύο κτιριακούς όγκους κατά μήκος της πισίνας υπερχείλισης.

Η επέμβαση μετατρέπει την αυλή στον κεντρικό χώρο της καθημερινής ζωής. Προστατευμένη από τον έντονο μυκονιάτικο ήλιο, φιλοξενεί το φαγητό, τη χαλάρωση και τις κοινωνικές συναθροίσεις, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτή τη σχέση με τον ορίζοντα.

Η πισίνα ενισχύει τη γραμμική οργάνωση της κατοικίας και επεκτείνει την αρχιτεκτονική προς το Αιγαίο. Παράλληλα, μικρότερες ιδιωτικές αυλές που συνδέονται με τα δωμάτια προσφέρουν περισσότερο προστατευμένους υπαίθριους χώρους.

Το έργο ισορροπεί έτσι ανάμεσα σε δύο συνθήκες: έναν κεντρικό χώρο σχεδιασμένο για τη συνύπαρξη και μια σειρά από ήσυχες περιοχές ιδιωτικότητας.

Σύγχρονη κατοίκηση και κυκλαδίτικες αναφορές

Ο σχεδιασμός συνδέει μια σύγχρονη χωρική γλώσσα με τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του νησιού. Αντί να αναπαράγει άμεσα τις μορφές της τοπικής παράδοσης, αντλεί από τις βασικές αρχές της μέσα από απλούς όγκους, προστατευμένους υπαίθριους χώρους και μια περιορισμένη παλέτα υλικών.

Ο σχεδιασμός των εσωτερικών χώρων από τους Lambs and Lions, StudioMacBride και Annabell Kutucu ακολουθεί την ίδια κατεύθυνση, με χώρους που υποστηρίζουν τόσο τη συνύπαρξη όσο και την ιδιωτικότητα.

Η συνεργασία με τοπικούς τεχνίτες για ειδικές κατασκευές επιτρέπει στην τοπική τεχνογνωσία να συνυπάρξει με τις σύγχρονες κατασκευαστικές απαιτήσεις. Διαμορφώνεται έτσι μια ήπια σύγχρονη γλώσσα, που στηρίζεται στην απτική ποιότητα του τόπου.

 

 

Φυσικά υλικά και η ομορφιά της ατέλειας

Τα φυσικά υλικά ενισχύουν τη σχέση της κατοικίας με το περιβάλλον. Το ασβεστοκονίαμα συνδυάζεται με την τοπική πέτρα των κτιριακών όγκων, ενώ το ξύλο και η αμμοβολημένη τραβερτίνη εισάγουν διαφορετικές υφές.

Η παλέτα αποφεύγει την απόλυτα ομοιόμορφη και στιλπνή εικόνα. Οι επιφάνειες διατηρούν την ικανότητα να καταγράφουν το φως, τη χρήση και τον χρόνο, υποστηρίζοντας μια προσέγγιση που βασίζεται στη λιτότητα, την αδρή απλότητα και την ομορφιά της ατέλειας.

Μέσα από τη σχέση των δύο επιπέδων, τη μεγάλη σκιασμένη πέργκολα και την εναλλαγή κοινόχρηστων και ιδιωτικών υπαίθριων χώρων, το Εν Κυανώ τοποθετεί την καθημερινή ζωή σε συνεχή επαφή με το τοπίο. Η αρχιτεκτονική γίνεται ένα πλαίσιο για την εμπειρία του μεταβαλλόμενου φωτός της Μυκόνου και του απέραντου γαλάζιου του Αιγαίου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην ειδική έκδοση MykonosVillas Vol.5 των ek Architectural Publications.