Στο Γαλάτσι, ένα διαμέρισμα 85m² των αρχών της δεκαετίας του 1990 οργανώνεται γύρω από ένα συνεχές έπιπλο που μετατρέπει το όριο ανάμεσα σε κοινόχρηστο και ιδιωτικό σε αυτοτελή χώρο.

 

Στο Γαλάτσι, οι Space is around us αναδιαμορφώνουν ένα διαμέρισμα 85m² των αρχών της δεκαετίας του 1990, επανεξετάζοντας το συμβατικό όριο ανάμεσα στους κοινόχρηστους και τους ιδιωτικούς χώρους. Αντί η ανακαίνιση να αντιμετωπίζεται ως μια σειρά ανεξάρτητων δωματίων, το έργο εισάγει μια ενιαία αρχιτεκτονική γλώσσα, όπου το έπιπλο, η κίνηση και η υλικότητα λειτουργούν ως ένα συνεχές σύστημα.

Κεντρικό στοιχείο της σύνθεσης είναι ένα πολυλειτουργικό έπιπλο που αντικαθιστά τον στενό διάδρομο και την πόρτα που διαχώριζαν παραδοσιακά τους χώρους διημέρευσης από τα υπνοδωμάτια. Το κατώφλι δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως σταθερό όριο, αλλά ως μια ενδιάμεση χωρική συνθήκη.

 

Το κατώφλι ως αρχιτεκτονικό εργαλείο

Το συνεχές έπιπλο ξεκινά από την είσοδο ως χώρος αποθήκευσης για παλτά και παπούτσια. Στη συνέχεια μετατρέπεται σε laundry, κατευθύνει την κίνηση προς τους ιδιωτικούς χώρους και τελικά συνεχίζεται ως έπιπλο της κουζίνας.

Με αυτόν τον τρόπο, αποθήκευση, συσκευές και κυκλοφορία ενσωματώνονται σε μία ενιαία αρχιτεκτονική χειρονομία. Το στοιχείο δεν οργανώνει μόνο τις λειτουργίες, αλλά διαμεσολαβεί ανάμεσα στους κοινόχρηστους και τους ιδιωτικούς χώρους, μεταβάλλοντας σταδιακά τον ρόλο του.

Η ίδια λογική επεκτείνεται στην οροφή. Πάνω από την είσοδο και την κουζίνα, μια ελαφρώς χαμηλότερη ψευδοροφή στην ίδια καφέ απόχρωση δημιουργεί ένα διακριτικό οπτικό όριο, ενώ ταυτόχρονα ενσωματώνει τον αεραγωγό του απορροφητήρα.

 

Ένα νέο κέντρο καθημερινής ζωής

Ο παλαιότερος αυστηρός διαχωρισμός της κουζίνας από το καθιστικό καταργείται και αντικαθίσταται από μια ανοιχτή διάταξη. Κουζίνα, τραπεζαρία και καθιστικό ενοποιούνται, επιτρέποντας στις καθημερινές δραστηριότητες να αλληλεπικαλύπτονται περισσότερο.

Στο κέντρο του χώρου τοποθετείται μια μεγάλη νησίδα. Η ενσωμάτωση των κεραμικών εστιών μεταφέρει την προετοιμασία του φαγητού στον πυρήνα της κοινωνικής ζωής της κατοικίας.

Ο γλυπτικός χαρακτήρας της νησίδας ενισχύεται από την επένδυσή της με γυαλισμένο μάρμαρο Emperador Dark. Τα βαθιά καφέ νερά του υλικού προσδίδουν στο στοιχείο μονολιθική παρουσία, ενώ η στιλπνή επιφάνεια αντανακλά και διαχέει το φυσικό φως.

 

Η αναδιοργάνωση της κάτοψης επιτρέπει επίσης τη μετατροπή της παλαιάς αποθήκης σε WC. Έτσι, το υπάρχον λουτρό μετατρέπεται σε master bathroom με άμεση πρόσβαση από το κύριο υπνοδωμάτιο. Μια πόρτα από ριγωτό γυαλί δημιουργεί ένα πιο διαβαθμισμένο επίπεδο ιδιωτικότητας ανάμεσα στους δύο χώρους.

 

 

Θερμή παλέτα και διατήρηση του υφιστάμενου

Ο βορειοανατολικός προσανατολισμός του διαμερίσματος οδήγησε στην επιλογή ζεστών αποχρώσεων του καφέ και της μόκας, που λειτουργούν σε συνδυασμό με το πρωινό φυσικό φως. Καφέ λάκα χρησιμοποιείται στο έπιπλο-φίλτρο και στην ντουλάπα του μικρότερου υπνοδωματίου, ενώ ο φυσικός καπλαμάς δρυός προσθέτει θερμότερη υφή στο κύριο υπνοδωμάτιο.

Στους χώρους υγιεινής και κυκλοφορίας, οι παλαιές επιστρώσεις αντικαθίστανται από κεραμικές πλάκες μεγάλων διαστάσεων. Αντίθετα, το υφιστάμενο παρκέ δρυός στα δύο υπνοδωμάτια διατηρείται, συντηρείται και επανέρχεται στη φυσική του απόχρωση.

Η συνύπαρξη νέων και υφιστάμενων υλικών επιτρέπει στην αρχική ταυτότητα του διαμερίσματος να παραμένει αναγνώσιμη. Η επέμβαση δεν επιχειρεί να την εξαφανίσει, αλλά να δημιουργήσει συνέχεια ανάμεσα σε όσα διατηρούνται και σε όσα προστίθενται.

 

Η μεγάλη βεράντα με θέα προς το Άλσος Βεΐκου επεκτείνει την καθημερινή ζωή προς τα έξω. Η οργάνωσή της σε τραπεζαρία και lounge καθιστικό δημιουργεί έναν επιπλέον χώρο διαβίωσης και ενισχύει τη σχέση του διαμερίσματος με το περιβάλλον του.

Τελικά, το Threshold επανερμηνεύει το τυπικό αθηναϊκό διαμέρισμα μέσα από μια σειρά μεταβάσεων: ανάμεσα στο κοινόχρηστο και το ιδιωτικό, το ανοιχτό και το κλειστό, το έπιπλο και την αρχιτεκτονική, το υφιστάμενο και το νέο. Το κατώφλι δεν αποτελεί πλέον γραμμή διαχωρισμού, αλλά έναν αυτοτελή χώρο.

Ένα διαμέρισμα 90τ.μ. στο Θησείο ανακαινίζεται με έμφαση στη διατήρηση αντί της πλήρους αντικατάστασης, αποκαθιστώντας τα αρχικά παρκέ και μαρμάρινα δάπεδα και εισάγοντας παλλαδιανό μωσαϊκό από ρετάλια μαρμάρου, ασβεστόχρωμα και μια διακριτική ενεργειακή αναβάθμιση του κελύφους.

 

Η κατοικία στο Θησείο από τους Fineline Studio καταλαμβάνει ένα διαμέρισμα 90τ.μ. της δεκαετίας του 1960, λίγα στενά κάτω από την Ακρόπολη. Αντί το εσωτερικό να απογυμνωθεί μέχρι τον φέροντα οργανισμό, η ανακαίνιση έχει ως αφετηρία τα υλικά που υπήρχαν ήδη, διατηρώντας τα αρχικά παρκέ και μαρμάρινα δάπεδα και περιορίζοντας τις νέες επεμβάσεις στις ανάγκες της νέας χρήσης ως κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Το υφιστάμενο διαμέρισμα αντιμετωπίζεται ως απόθεμα υλικών και όχι ως παρωχημένο κέλυφος. Οι αρχικές επιφάνειες επισκευάζονται όπου είναι δυνατόν, ενώ οι νέες κατασκευές σχεδιάζονται ώστε να συνυπάρχουν μαζί τους χωρίς να τις αποκρύπτουν.

 

Αποκατάσταση των αρχικών δαπέδων

Βασική επιλογή της επέμβασης αποτελεί η διατήρηση των δαπέδων. Κάτω από μεταγενέστερες επενδύσεις laminate αποκαλύφθηκαν το αρχικό παρκέ και οι μαρμάρινες επιφάνειες του διαμερίσματος. Αντί να αποξηλωθούν, επισκευάστηκαν και εντάχθηκαν στη νέα διαμόρφωση.

Στα σημεία όπου απαιτήθηκε νέο δάπεδο, διαστρώθηκε παλλαδιανό μωσαϊκό από ρετάλια μαρμάρου που διαφορετικά θα απορρίπτονταν. Η τεχνική επαναφέρει ένα υλικό γνώριμο από την αθηναϊκή πολυκατοικία, όχι όμως ως ιστορική αναπαράσταση, αλλά μέσα από την επανάχρηση διαθέσιμης πέτρας.

Το παλιό και το νέο συναντιούνται στο ίδιο επίπεδο, αφήνοντας ευανάγνωστη τη μετάβαση ανάμεσα στην αρχική κατοικία και τη σύγχρονη επέμβαση.

 

Παλλαδιανό μωσαϊκό από ρετάλια μαρμάρου

Το νέο παλλαδιανό δάπεδο λειτουργεί ως σύνδεση ανάμεσα στη διατήρηση και τη νέα κατασκευή. Θραύσματα μαρμάρου διαφορετικών σχημάτων και αποχρώσεων επαναχρησιμοποιούνται μέσα στη σύνθεση αντί να απορρίπτονται.

Η ακανόνιστη γεωμετρία τους δημιουργεί αντίστιξη με τη γραμμική διάταξη του παρκέ, διατηρώντας παράλληλα μια κοινή ορυκτή υλικότητα με τα υπάρχοντα μαρμάρινα στοιχεία. Η διαφοροποίηση ανάμεσα στα νέα και τα παλιά υλικά παραμένει επομένως εμφανής, χωρίς να διακόπτεται η συνοχή του εσωτερικού.

 

Λίγες νέες κατασκευές, πολλαπλές λειτουργίες

Το διαμέρισμα διαμορφώθηκε ως κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης για εταιρεία boutique φιλοξενίας, με αποτέλεσμα οι νέες προσθήκες να περιορίζονται στα απολύτως λειτουργικά στοιχεία. Οι ντουλάπες παραμένουν ανοιχτές, μειώνοντας την ανάγκη για εκτεταμένες νέες ξυλουργικές κατασκευές.

Οι τοίχοι αποκτούν ασβεστόχρωμα, ενώ η πατητή τσιμεντοκονία χρησιμοποιείται στα λουτρά και στους πάγκους της κουζίνας, δημιουργώντας συνεχείς και περισσότερο ουδέτερες επιφάνειες απέναντι στα διατηρημένα δάπεδα.

Ένας ενιαίος ενσωματωμένος καναπές-πάγκος ορίζει τη μετάβαση ανάμεσα στην κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό. Συνδυάζοντας κάθισμα και αποθήκευση, οργανώνει τον χώρο διημέρευσης χωρίς την προσθήκη νέου χωρίσματος.

 

Αναβάθμιση μέσα στο υφιστάμενο κέλυφος

Σημαντικό μέρος της επέμβασης παραμένει σχεδόν αθέατο. Νέα κουφώματα, θερμομόνωση και εγκαταστάσεις ενσωματώνονται στο υπάρχον κέλυφος χωρίς να αλλοιώνουν τον υλικό χαρακτήρα του εσωτερικού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του έργου, οι παρεμβάσεις αυτές μειώνουν τη λειτουργική ενεργειακή ζήτηση κατά 46% και καταργούν πλήρως τη θέρμανση με πετρέλαιο. Η ενεργειακή αναβάθμιση βασίζεται κυρίως στη βελτίωση του κελύφους και των τεχνικών εγκαταστάσεων και όχι σε εμφανή τεχνολογικά στοιχεία, ώστε το αρχικό παρκέ, το μάρμαρο και ο χαρακτήρας του διαμερίσματος να παραμένουν στο προσκήνιο.

 

Η επανάχρηση ως σχεδιαστική μέθοδος

Η κατοικία στο Θησείο χαρακτηρίζεται περισσότερο από όσα διατηρούνται παρά από όσα προστίθενται. Το αρχικό παρκέ και τα μαρμάρινα δάπεδα παραμένουν εμφανή, τα ρετάλια μαρμάρου αποκτούν νέα χρήση στο παλλαδιανό μωσαϊκό, ενώ το ασβεστόχρωμα και η πατητή τσιμεντοκονία δημιουργούν ένα ουδέτερο υπόβαθρο για την υφιστάμενη κατασκευή.

Οι Fineline Studio αντιμετωπίζουν την ανακαίνιση ενός τυπικού αθηναϊκού διαμερίσματος χωρίς να εξαλείφουν τα υλικά ίχνη της εποχής του. Οι νέες επεμβάσεις συγκεντρώνονται εκεί όπου είναι λειτουργικά απαραίτητες, ενώ το υπάρχον αντιμετωπίζεται ως αφετηρία του σχεδιασμού και όχι ως στοιχείο προς απομάκρυνση.

Το αποτέλεσμα είναι ένα σύγχρονο οικιακό εσωτερικό όπου η σχέση ανάμεσα στα διατηρημένα και τα νέα υλικά παραμένει σκόπιμα ευανάγνωστη.

Απέναντι από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού, ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας οργανώνεται μέσα από κατακόρυφα στοιχεία, πλαισιωμένους εξώστες, μάρμαρο, δρυ και ενσωματωμένη φύτευση, σε άμεση σχέση με το ιστορικό περιβάλλον.

 

Το Anthology of Athens από τους Elastic Architects βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, σε άμεση οπτική σχέση με τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Ο σχεδιασμός αντλεί αναφορές από το κλασικό περιβάλλον χωρίς να το αναπαράγει κυριολεκτικά, μεταφέροντας την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, την υλικότητα και τις θεάσεις σε μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα.

Αφετηρία αποτελεί επίσης ο μύθος του Δευκαλίωνα, όπου οι πέτρες που πέφτουν στη γη μεταμορφώνονται σε ανθρώπους. Η σχέση ανάμεσα στην ύλη και τη μεταμόρφωση επανέρχεται στον σχεδιασμό, από τον ρυθμό της όψης μέχρι την επεξεργασία των υλικών στο εσωτερικό.

 

Η όψη μέσα από την αναλογία

Η κύρια όψη οργανώνεται από νέους εξώστες και ένα σύστημα κατακόρυφων στοιχείων που καθορίζει τον βασικό της ρυθμό.

Οι μεταξύ τους αποστάσεις ακολουθούν αναλογίες βασισμένες στη χρυσή τομή, δημιουργώντας έναν σαφή κάνναβο. Τα κατακόρυφα στοιχεία έχουν ταυτόχρονα λειτουργικό και μορφολογικό ρόλο, πλαισιώνοντας τους εξώστες και ρυθμίζοντας τη σχέση ανάμεσα στα δωμάτια και την πόλη.

Η αναφορά στις κιονοστοιχίες του γειτονικού ναού δεν μεταφέρεται κυριολεκτικά. Η γραμμικότητα και η επανάληψη των κιόνων αποδίδονται αφαιρετικά μέσα από τις κατακόρυφες φόρμες της νέας όψης.

 

Φίλτρα θέασης προς την πόλη

Η όψη λειτουργεί ως ένα σύστημα φίλτρων ανάμεσα στο εσωτερικό και το αθηναϊκό τοπίο.

Οι εξώστες δημιουργούν βάθος και σκίαση, ενώ τα κατακόρυφα πλαίσια οργανώνουν τις θεάσεις προς τα μνημεία και τον ευρύτερο αστικό ορίζοντα.

Το φυσικό φως και οι σκιές μεταβάλλουν την αντίληψη της πρόσοψης στη διάρκεια της ημέρας. Οι κατακόρυφες επιφάνειες δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς σκίασης στους εξώστες και ενισχύουν το βάθος της όψης.

Η σχέση με την πόλη δεν περιορίζεται επομένως στη θέα. Η αρχιτεκτονική ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο αυτή αποκαλύπτεται μέσα από διαδοχικά πλαίσια.

 

Αφαιρετικές αναφορές στην κλασική αρχιτεκτονική

Η σχέση με το ιστορικό περιβάλλον αποδίδεται μέσα από τη γεωμετρία και την αναλογία.

Ο ρυθμός των αρχαίων κιονοστοιχιών μεταφράζεται σε λεπτά κατακόρυφα στοιχεία, ενώ ο ορθοκανονικός κάνναβος της όψης οργανώνει τους διαφορετικούς εξώστες και τα ανοίγματα.

Η ίδια λογική επεκτείνεται στη διάρθρωση των εσωτερικών χώρων, συνδέοντας την εξωτερική σύνθεση με τη χωρική οργάνωση του ξενοδοχείου. Η αναφορά στην κλασική αρχιτεκτονική παραμένει αφαιρετική και βασίζεται κυρίως στην επανάληψη, την αναλογία και τον ρυθμό.

 

Περισσότερο εκφραστικό εσωτερικό

Στο εσωτερικό, η σχεδιαστική γλώσσα γίνεται περισσότερο εκφραστική και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην υλικότητα.

Το μάρμαρο, η ξυλεία δρυός, το γυαλί και οι ανάγλυφες επιφάνειες συνδυάζονται με έντονα στοιχεία φύτευσης. Οι ορυκτές και ξύλινες υφές δημιουργούν διαφορετικά επίπεδα βάθους, ενώ το πράσινο λειτουργεί ως φυσικό αντίβαρο στις περισσότερο αυστηρές γεωμετρίες.

Οι καμπύλες κατασκευές που εμφανίζονται σε επιμέρους σημεία διαφοροποιούνται από τον ορθοκανονικό χαρακτήρα της όψης και δημιουργούν περισσότερο ρευστές μεταβάσεις στους χώρους κυκλοφορίας.

 

Μάρμαρο, δρυς και χαρακτηριστικές υφές

Η υλικότητα αποκτά κεντρικό ρόλο τόσο στους κοινόχρηστους όσο και στους ιδιωτικούς χώρους.

Το μάρμαρο αποτελεί τη βασική ορυκτή επιφάνεια, ενώ η δρυς εισάγει θερμότερη υφή. Διακοσμημένο γυαλί και ραβδωτό επίχρισμα συμπληρώνουν την παλέτα, δημιουργώντας διαφορετικές αντιδράσεις στο φυσικό και τεχνητό φως.

Οι χρωματικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες. Υπόλευκες, μπεζ και γήινες αποχρώσεις επανέρχονται στο εσωτερικό και το εξωτερικό, συνδέοντας τις διαφορετικές επιφάνειες χωρίς να ανταγωνίζονται τις θεάσεις, τη φύτευση και τη φυσική υφή των υλικών.

 

Η αρχιτεκτονική ως φίλτρο

Το Anthology of Athens αξιοποιεί τη θέση του στο ιστορικό κέντρο ως βασικό μέρος της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας.

Η όψη μεσολαβεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα των δωματίων και την κλίμακα της πόλης, ενώ στο εσωτερικό η ίδια λογική συνεχίζεται μέσα από μεταβολές στην υλικότητα, το φως και τη φύτευση.

Οι Elastic Architects μεταφέρουν τις κλασικές αναφορές σε ένα σύστημα αναλογιών και ρυθμού, χωρίς άμεσες μορφολογικές αναπαραστάσεις. Τα κατακόρυφα στοιχεία, οι εξώστες, το μάρμαρο και το πράσινο συγκροτούν μια σύγχρονη αρχιτεκτονική ταυτότητα που καθορίζεται από τον τρόπο με τον οποίο πλαισιώνει, φιλτράρει και αποκαλύπτει την Αθήνα.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek302 | Νοέμβριος 2025.

Τέσσερα πρώην βυρσοδεψεία στο παραλιακό μέτωπο των Χανίων μετατρέπονται σε ξενοδοχείο 20 σουιτών, διατηρώντας τον βιομηχανικό τους χαρακτήρα μέσα από μια περιορισμένη παλέτα πέτρας, ξυλείας, μετάλλου και γυαλιού.

Το The Tanneries Hotel & Spa στα Χανιά από την Κωνσταντίνα Σμπόνια στεγάζεται σε τέσσερα συνεχόμενα πρώην βιομηχανικά κτίρια στην ιστορική περιοχή των Ταμπακαριών. Το έργο, συνολικής επιφάνειας 2.500τ.μ., ολοκληρώθηκε το 2021 και μετατρέπει το διατηρητέο συγκρότημα σε ξενοδοχείο, διατηρώντας τη μορφολογία και την υλικότητα των παλιών βυρσοδεψείων.

Αντί να εξαλείψει τα ίχνη της προηγούμενης χρήσης, η επέμβαση αξιοποιεί την υφιστάμενη λιθοδομή, τις αναλογίες των κτιρίων και την άμεση σχέση τους με τη θάλασσα. Οι τέσσερις όγκοι διαβάζονται ως ενιαίο σύνολο, διατηρώντας παράλληλα τις διαφορές που προκύπτουν από την κλίση του εδάφους και την ιστορική τους ανάπτυξη.

 

Τέσσερα βιομηχανικά κτίρια πάνω στη θάλασσα

Το συγκρότημα βρίσκεται στα Ταμπακαριά, την ιστορική περιοχή βυρσοδεψείων ανατολικά του κέντρου των Χανίων, όπου τα βιομηχανικά κτίρια αναπτύχθηκαν σε άμεση επαφή με το παραλιακό μέτωπο.

Ο σχεδιασμός διατηρεί τους τέσσερις υφιστάμενους όγκους αντί να τους αντικαταστήσει με ένα νέο ενιαίο κτίριο. Προς την πόλη, η νότια όψη παραμένει χαμηλότερη και περισσότερο διακριτική, ενώ προς τη θάλασσα το συγκρότημα αναπτύσσεται σε τρεις στάθμες, ακολουθώντας τη φυσική κλίση του εδάφους.

Η διαφοροποίηση αυτή ενισχύει τη διπλή συνθήκη του έργου: περισσότερο προστατευμένο προς τον αστικό ιστό και σταδιακά περισσότερο ανοιχτό προς το νερό.

Η μετάβαση από την πόλη προς τη θάλασσα γίνεται μέρος της ίδιας της εμπειρίας του ξενοδοχείου, καθώς τα μεγάλα ανοίγματα επιτρέπουν τη διατήρηση της οπτικής επαφής με το παραλιακό τοπίο.

 

Διατήρηση του βιομηχανικού χαρακτήρα

Η ανακαίνιση βασίζεται στη διατήρηση βασικών στοιχείων των παλιών βυρσοδεψείων και στην προσαρμογή τους στη νέα χρήση.

Οι υφιστάμενες όψεις, οι στέγες και οι δομικές επιφάνειες παραμένουν ευανάγνωστες, ενώ η πέτρα, το σκυρόδεμα, το μέταλλο και η ξυλεία επανέρχονται στη νέα διαμόρφωση.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί να ανακατασκευάσει ένα εξιδανικευμένο ιστορικό εσωτερικό. Αντίθετα, οι νέες κατασκευές διατηρούν περισσότερο ουδέτερη και λιτή παρουσία, ώστε η αρχική υλικότητα να παραμένει εμφανής.

Η φυσική πέτρα προσδίδει βάρος και χαρακτηριστική υφή, η ξυλεία εισάγει θερμότερους τόνους, ενώ το μέταλλο και το γυαλί συγκροτούν ένα περισσότερο ακριβές σύγχρονο επίπεδο.

Μπεζ, μαύρο και γκρι διαμορφώνουν μια περιορισμένη χρωματική παλέτα, η οποία ενοποιεί τους διαφορετικούς χώρους χωρίς να μειώνει την ένταση των υφιστάμενων υλικών.

 

Είκοσι σουίτες μέσα στους υφιστάμενους όγκους

Το συγκρότημα περιλαμβάνει 20 σουίτες, οι οποίες προσαρμόζονται στις διαφορετικές διαστάσεις και γεωμετρίες των παλιών κτιρίων.

Αντί να επαναλαμβάνεται ένας ενιαίος τύπος δωματίου, οι χώροι ακολουθούν τις ιδιαιτερότητες της υφιστάμενης δομής. Η εσωτερική διαμόρφωση παραμένει λιτή, με φυσικά υλικά και κυρίως ουδέτερες αποχρώσεις, ώστε η σχέση με τη θάλασσα να διατηρεί κεντρικό ρόλο.

Τα μεγάλα ανοίγματα εισάγουν φυσικό φως και καδράρουν τη θέα, ενώ η πέτρα, η ξυλεία και το μάρμαρο δημιουργούν συνέχεια ανάμεσα στους χώρους ύπνου, διημέρευσης και λουτρού.

Στα λουτρά, οι μαρμάρινες επιφάνειες διαφοροποιούνται από τον περισσότερο αδρό χαρακτήρα του ιστορικού κελύφους χωρίς να εισάγουν μια ανεξάρτητη σχεδιαστική γλώσσα.

 

Διαπερατότητα ανάμεσα στην πόλη και τη θάλασσα

Βασικό χαρακτηριστικό της επέμβασης είναι η σταδιακή σύνδεση της αστικής με την παραθαλάσσια πλευρά του συγκροτήματος.

Μεγάλα υαλοστάσια διατηρούν τις θεάσεις προς το νερό και επιτρέπουν στη θάλασσα να παραμένει ορατή ακόμη και από τις περιοχές κυκλοφορίας.

Στους κοινόχρηστους χώρους χρησιμοποιούνται διαφορετικοί βαθμοί διαφάνειας. Στο spa και το γυμναστήριο, οι υαλότουβλοι επιτρέπουν τη διάχυση του φωτός και δημιουργούν ταυτόχρονα ένα περισσότερο προστατευμένο όριο.

Η σχέση εσωτερικού και εξωτερικού δεν οργανώνεται επομένως μέσα από έναν απόλυτο διαχωρισμό, αλλά μέσα από διαδοχικά επίπεδα διαφάνειας και ιδιωτικότητας.

 

Κοινόχρηστοι χώροι και ευεξία

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, πέρα από τις σουίτες, χώρους υποδοχής, εστιατόριο, spa, γυμναστήριο και θερμαινόμενη εσωτερική πισίνα.

Οι κοινόχρηστες λειτουργίες ακολουθούν την ίδια υλική λογική, αποκτώντας όμως επιμέρους χαρακτηριστικά ανάλογα με τη χρήση τους. Το spa ανοίγεται προς τη θέα της θάλασσας, ενώ το εστιατόριο αναπτύσσεται σε άμεση σχέση με το παραλιακό μέτωπο.

Το παλιό βιομηχανικό συγκρότημα λειτουργεί έτσι ως μια ακολουθία διαφορετικών χώρων και όχι ως ένα ομοιογενές ξενοδοχειακό εσωτερικό.

Παρά τη διαφοροποίηση των χρήσεων, η κοινή παλέτα και η επανάληψη των φυσικών υλικών εξασφαλίζουν τη συνοχή του συνόλου.

 

Επανάχρηση στα Ταμπακαριά

Το The Tanneries Hotel & Spa οργανώνεται τελικά γύρω από τη διατήρηση της ταυτότητας των τεσσάρων βιομηχανικών κτιρίων και την προσαρμογή τους σε μια νέα χρήση.

Η πέτρινη κατασκευή, η άμεση σχέση με τη θάλασσα και οι διαφορετικές αναλογίες των υφιστάμενων χώρων παραμένουν εμφανείς, ενώ οι σύγχρονες επεμβάσεις εντάσσουν τις τεχνικές και λειτουργικές απαιτήσεις ενός ξενοδοχείου χωρίς να αποκρύπτουν το αρχικό κέλυφος.

Η Κωνσταντίνα Σμπόνια χρησιμοποιεί μια περιορισμένη υλική παλέτα και τη σχέση ανάμεσα στην πόλη και το νερό για να δώσει νέα χρήση στα πρώην βυρσοδεψεία, διατηρώντας τη βιομηχανική τους παρουσία μέσα στην ιστορική περιοχή των Ταμπακαριών.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek282 | Νοέμβριος 2023, στην ενότητα CITY.

Μια διατηρητέα κατοικία του 19ου αιώνα στα Βαπόρια της Σύρου μετατρέπεται σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων μέσα από την αποκατάσταση της λιθοδομής, των οροφογραφιών και των μαρμάρινων επιφανειών, ενώ οι παλιές στέρνες αποκτούν νέα χρήση ως χώροι ευεξίας.

Το Argini Hotel Syros, με εσωτερικό σχεδιασμό από τους Costas Gagos Architecture & Design και TREE COMPANY, στεγάζεται σε μια διατηρητέα νεοκλασική κατοικία στα Βαπόρια της Ερμούπολης. Το κτίριο, με καταβολές στον 19ο αιώνα ως οικία του Γρηγόρη Πάικου, μέλους της Φιλικής Εταιρείας, αποκαταστάθηκε και μετατράπηκε σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων, διατηρώντας σημαντικά στοιχεία της ιστορικής του δομής.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επτά δωμάτια και τέσσερις σουίτες, εστιατόριο, bar με θέα στο Αιγαίο και χώρο ευεξίας με χαμάμ, jacuzzi και εσωτερική πισίνα. Η επέμβαση οργανώνεται γύρω από τη σχέση της υφιστάμενης λιθοδομής με τον αποκατεστημένο διάκοσμο και τις νέες λειτουργίες φιλοξενίας.

 

Διατήρηση της υφιστάμενης λιθοδομής

Η αρχική λιθοδομή παραμένει βασικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του ξενοδοχείου.

Οι πέτρινοι τοίχοι, που σε ορισμένα σημεία φτάνουν σε πάχος το 1,20m, διατηρούνται εμφανείς, ώστε η κατασκευή και η κλίμακα της ιστορικής κατοικίας να παραμένουν ευανάγνωστες. Η φυσική πέτρα συνδυάζεται με μάρμαρο στους κοινόχρηστους χώρους, τις περιοχές κυκλοφορίας και τα δωμάτια.

Αντί να εφαρμοστεί μια ενιαία σύγχρονη στρώση πάνω στο υπάρχον κτίριο, διατηρούνται οι διαφοροποιήσεις στην υφή, τα υλικά και τον διάκοσμο. Οι νέες επεμβάσεις εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο χωρίς να αποκρύπτουν την αρχική κατασκευή.

 

Το μάρμαρο ως στοιχείο συνέχειας

Το μάρμαρο επανέρχεται στους διαφορετικούς χώρους και λειτουργεί ως κοινό υλικό της νέας διαμόρφωσης.

Στους κοινόχρηστους χώρους, τα γεωμετρικά μαρμάρινα δάπεδα αντλούν αναφορές από τον αρχικό χαρακτήρα της κατοικίας, χωρίς να επιχειρούν την πιστή αναπαραγωγή του. Η ίδια λογική συνεχίζεται στους διαδρόμους και τις αίθουσες, δημιουργώντας συνέχεια ανάμεσα στις διαφορετικές περιοχές.

Στα λουτρά χρησιμοποιούνται διαφορετικά μάρμαρα, όπως λευκό Διονύσου, πράσινο Τήνου και γκρίζο Grigio Carnico. Οι μεταβολές στην απόχρωση και τα νερά του υλικού διαφοροποιούν τους επιμέρους χώρους, διατηρώντας παράλληλα μια κοινή υλική γλώσσα.

 

Αποκατάσταση των οροφογραφιών

Ένα από τα περισσότερο απαιτητικά μέρη της επέμβασης ήταν η αποκατάσταση των ζωγραφικών διακοσμήσεων στις οροφές των δωματίων και των σουιτών.

Οι οροφογραφίες και οι τοιχογραφίες, φιλοτεχνημένες από Ιταλούς και ντόπιους καλλιτέχνες, περιλαμβάνουν λαογραφικά στοιχεία, μορφές που σχετίζονται με την Ελληνική Επανάσταση και αναγεννησιακά μοτίβα.

Η σύγχρονη επίπλωση και ο φωτισμός διατηρούν περισσότερο ήπια παρουσία γύρω από αυτές τις επιφάνειες, επιτρέποντας στις αρχικές αναλογίες, τα μεγάλα ύψη και τον ζωγραφικό διάκοσμο να παραμένουν κυρίαρχα στοιχεία των χώρων.

Η αντίθεση ανάμεσα στον αποκατεστημένο διάκοσμο και τις λιτότερες νέες επεμβάσεις αποφεύγει την ανακατασκευή ενός γενικευμένου «ιστορικού» εσωτερικού.

 

Κοινόχρηστοι χώροι και εσωτερικό αίθριο

Οι κοινόχρηστες λειτουργίες αναπτύσσονται σε μια ακολουθία χώρων όπου τα ιστορικά στοιχεία συνυπάρχουν με τις νέες χρήσεις.

Η εμφανής πέτρα, τα ξύλινα δάπεδα, οι μαρμάρινες επιφάνειες και τα υφιστάμενα ανοίγματα παραμένουν ευανάγνωστα, ενώ η νέα επίπλωση και ο φωτισμός υποστηρίζουν τη λειτουργία του ξενοδοχείου χωρίς να υπερισχύουν του αρχικού κελύφους.

Το εσωτερικό αίθριο επεκτείνει τις κοινόχρηστες λειτουργίες σε έναν προστατευμένο υπαίθριο χώρο, ο οποίος ορίζεται από τις εμφανείς λιθοδομές των υφιστάμενων όψεων.

 

Χώροι ευεξίας στις παλιές στέρνες

Οι παλιές στέρνες του κτιρίου μετατρέπονται σε χώρους χαλάρωσης και ευεξίας.

Η υφιστάμενη θολωτή γεωμετρία φιλοξενεί το χαμάμ και την εσωτερική θερμαινόμενη πισίνα με jacuzzi. Πέτρα και μάρμαρο συνδυάζονται με διάχυτο φωτισμό, αναδεικνύοντας τον κλειστό χαρακτήρα και τις καμπύλες των υφιστάμενων χώρων.

Η αλλαγή χρήσης αξιοποιεί επομένως τα χαρακτηριστικά των παλιών βοηθητικών χώρων αντί να τα αποκρύπτει. Το βάρος της κατασκευής, η θολωτή οροφή και η υλικότητα της πέτρας παραμένουν μέρος της νέας εμπειρίας.

 

Σύγχρονη φιλοξενία μέσα σε μια ιστορική δομή

Το Argini Hotel Syros οργανώνεται γύρω από τη συνύπαρξη των διατηρημένων αρχιτεκτονικών στοιχείων με τις νέες λειτουργίες.

Η λιθοδομή, οι οροφογραφίες και τα γεωμετρικά μαρμάρινα δάπεδα διατηρούν τη σύνδεση με την ιστορία της κατοικίας, ενώ τα δωμάτια, το εστιατόριο, το bar και οι χώροι ευεξίας προσαρμόζουν το κτίριο στη νέα του χρήση.

Η αποκατάσταση αντιμετωπίζεται ως διαδικασία επιλεκτικής διατήρησης και προσαρμογής. Ο ιστορικός χαρακτήρας παραμένει ορατός στα υλικά, τον διάκοσμο και τις αναλογίες, ενώ οι σύγχρονες επεμβάσεις εντάσσονται χωρίς να επιχειρούν να μιμηθούν την αρχική αρχιτεκτονική.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek292 | Νοέμβριος 2024, στην ενότητα CITY.

Απέναντι από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού, ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας οργανώνεται μέσα από κατακόρυφα στοιχεία, πλαισιωμένους εξώστες, μάρμαρο, δρυ και ενσωματωμένη φύτευση, σε άμεση σχέση με το ιστορικό περιβάλλον.

 

Το Anthology of Athens από τους Elastic Architects βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, σε άμεση οπτική σχέση με τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Ο σχεδιασμός αντλεί αναφορές από το κλασικό περιβάλλον χωρίς να το αναπαράγει κυριολεκτικά, μεταφέροντας την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, την υλικότητα και τις θεάσεις σε μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα.

Αφετηρία αποτελεί επίσης ο μύθος του Δευκαλίωνα, όπου οι πέτρες που πέφτουν στη γη μεταμορφώνονται σε ανθρώπους. Η σχέση ανάμεσα στην ύλη και τη μεταμόρφωση επανέρχεται στον σχεδιασμό, από τον ρυθμό της όψης μέχρι την επεξεργασία των υλικών στο εσωτερικό.

 

Η όψη μέσα από την αναλογία

Η κύρια όψη οργανώνεται από νέους εξώστες και ένα σύστημα κατακόρυφων στοιχείων που καθορίζει τον βασικό της ρυθμό.

Οι μεταξύ τους αποστάσεις ακολουθούν αναλογίες βασισμένες στη χρυσή τομή, δημιουργώντας έναν σαφή κάνναβο. Τα κατακόρυφα στοιχεία έχουν ταυτόχρονα λειτουργικό και μορφολογικό ρόλο, πλαισιώνοντας τους εξώστες και ρυθμίζοντας τη σχέση ανάμεσα στα δωμάτια και την πόλη.

Η αναφορά στις κιονοστοιχίες του γειτονικού ναού δεν μεταφέρεται κυριολεκτικά. Η γραμμικότητα και η επανάληψη των κιόνων αποδίδονται αφαιρετικά μέσα από τις κατακόρυφες φόρμες της νέας όψης.

 

Φίλτρα θέασης προς την πόλη

Η όψη λειτουργεί ως ένα σύστημα φίλτρων ανάμεσα στο εσωτερικό και το αθηναϊκό τοπίο.

Οι εξώστες δημιουργούν βάθος και σκίαση, ενώ τα κατακόρυφα πλαίσια οργανώνουν τις θεάσεις προς τα μνημεία και τον ευρύτερο αστικό ορίζοντα.

Το φυσικό φως και οι σκιές μεταβάλλουν την αντίληψη της πρόσοψης στη διάρκεια της ημέρας. Οι κατακόρυφες επιφάνειες δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς σκίασης στους εξώστες και ενισχύουν το βάθος της όψης.

Η σχέση με την πόλη δεν περιορίζεται επομένως στη θέα. Η αρχιτεκτονική ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο αυτή αποκαλύπτεται μέσα από διαδοχικά πλαίσια.

 

Αφαιρετικές αναφορές στην κλασική αρχιτεκτονική

Η σχέση με το ιστορικό περιβάλλον αποδίδεται μέσα από τη γεωμετρία και την αναλογία.

Ο ρυθμός των αρχαίων κιονοστοιχιών μεταφράζεται σε λεπτά κατακόρυφα στοιχεία, ενώ ο ορθοκανονικός κάνναβος της όψης οργανώνει τους διαφορετικούς εξώστες και τα ανοίγματα.

Η ίδια λογική επεκτείνεται στη διάρθρωση των εσωτερικών χώρων, συνδέοντας την εξωτερική σύνθεση με τη χωρική οργάνωση του ξενοδοχείου. Η αναφορά στην κλασική αρχιτεκτονική παραμένει αφαιρετική και βασίζεται κυρίως στην επανάληψη, την αναλογία και τον ρυθμό.

 

Περισσότερο εκφραστικό εσωτερικό

Στο εσωτερικό, η σχεδιαστική γλώσσα γίνεται περισσότερο εκφραστική και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην υλικότητα.

Το μάρμαρο, η ξυλεία δρυός, το γυαλί και οι ανάγλυφες επιφάνειες συνδυάζονται με έντονα στοιχεία φύτευσης. Οι ορυκτές και ξύλινες υφές δημιουργούν διαφορετικά επίπεδα βάθους, ενώ το πράσινο λειτουργεί ως φυσικό αντίβαρο στις περισσότερο αυστηρές γεωμετρίες.

Οι καμπύλες κατασκευές που εμφανίζονται σε επιμέρους σημεία διαφοροποιούνται από τον ορθοκανονικό χαρακτήρα της όψης και δημιουργούν περισσότερο ρευστές μεταβάσεις στους χώρους κυκλοφορίας.

 

Μάρμαρο, δρυς και χαρακτηριστικές υφές

Η υλικότητα αποκτά κεντρικό ρόλο τόσο στους κοινόχρηστους όσο και στους ιδιωτικούς χώρους.

Το μάρμαρο αποτελεί τη βασική ορυκτή επιφάνεια, ενώ η δρυς εισάγει θερμότερη υφή. Διακοσμημένο γυαλί και ραβδωτό επίχρισμα συμπληρώνουν την παλέτα, δημιουργώντας διαφορετικές αντιδράσεις στο φυσικό και τεχνητό φως.

Οι χρωματικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες. Υπόλευκες, μπεζ και γήινες αποχρώσεις επανέρχονται στο εσωτερικό και το εξωτερικό, συνδέοντας τις διαφορετικές επιφάνειες χωρίς να ανταγωνίζονται τις θεάσεις, τη φύτευση και τη φυσική υφή των υλικών.

 

Η αρχιτεκτονική ως φίλτρο

Το Anthology of Athens αξιοποιεί τη θέση του στο ιστορικό κέντρο ως βασικό μέρος της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας.

Η όψη μεσολαβεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα των δωματίων και την κλίμακα της πόλης, ενώ στο εσωτερικό η ίδια λογική συνεχίζεται μέσα από μεταβολές στην υλικότητα, το φως και τη φύτευση.

Οι Elastic Architects μεταφέρουν τις κλασικές αναφορές σε ένα σύστημα αναλογιών και ρυθμού, χωρίς άμεσες μορφολογικές αναπαραστάσεις. Τα κατακόρυφα στοιχεία, οι εξώστες, το μάρμαρο και το πράσινο συγκροτούν μια σύγχρονη αρχιτεκτονική ταυτότητα που καθορίζεται από τον τρόπο με τον οποίο πλαισιώνει, φιλτράρει και αποκαλύπτει την Αθήνα.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek302 | Νοέμβριος 2025.