Δύο ισότιμες κατοικίες στο επικλινές τοπίο του Μπούρου συνδυάζουν την αυτονομία με μια κοινή αρχιτεκτονική ταυτότητα, μέσα από βαθιά ανοίγματα, έναν σχεδιασμένο ενδιάμεσο χώρο και σαφή προσανατολισμό προς τη θάλασσα.

 

Το Seametry Villas στον Μπούρο Καρύστου από τους MRV Architects αποτελείται από δύο ισότιμες κατοικίες, οι οποίες οργανώνονται ως ανεξάρτητοι όγκοι μέσα σε μια ενιαία σύνθεση. Ο σχεδιασμός αξιοποιεί την κλίση του εδάφους, τον ανοιχτό ορίζοντα και τις ιδιαίτερες συνθήκες του τόπου, ισορροπώντας ανάμεσα στην αυτονομία κάθε κατοικίας και τη συνοχή του συνόλου.

Αντί για έναν ενιαίο κτιριακό όγκο που διαιρείται σε δύο μονάδες, επιλέγονται δύο σαφώς διακριτές κατοικίες ίσης κλίμακας, αναλογίας και λειτουργικής αξίας. Η μεταξύ τους σχέση διαμορφώνεται μέσα από την απόσταση, τον προσανατολισμό και μια κοινή βάση που συνδέει την αρχιτεκτονική με την τοπογραφία.

 

 

Δύο ισότιμοι και αυτόνομοι όγκοι

Οι δύο κατοικίες αντιμετωπίζονται ως ισότιμα στοιχεία της σύνθεσης, χωρίς σχέση κύριου και δευτερεύοντος.

Καθεμία διατηρεί την αυτονομία και την ιδιωτικότητά της, ενώ οι κοινές αναλογίες και η αρχιτεκτονική γλώσσα δημιουργούν σαφή σχέση μεταξύ τους.

Ο χώρος που τις χωρίζει δεν αντιμετωπίζεται ως υπόλειμμα. Αντίθετα, αποτελεί συνειδητά σχεδιασμένο μέρος της σύνθεσης: ένα πέρασμα, όριο και ταυτόχρονα ζώνη άφιξης και προσανατολισμού.

Η ισορροπία του συνόλου δεν προκύπτει επομένως μέσα από μια αυστηρή συμμετρία, αλλά από τη σχέση των δύο αυτόνομων όγκων με το κενό που διαμορφώνεται ανάμεσά τους.

 

Προσανατολισμός προς τη θάλασσα

Οι δύο κατοικίες στρέφονται προς τον ανοιχτό ορίζοντα και τη θάλασσα.

Τα ανοίγματα διαμορφώνονται ως βαθιά σκιασμένα πλαίσια, προστατεύοντας τους εσωτερικούς χώρους από την ένταση του μεσογειακού φωτός και καδράροντας παράλληλα τις θεάσεις προς το τοπίο.

Η γεωμετρία παραμένει λιτή και οι χειρισμοί περιορισμένοι. Έτσι, η σχέση με το ανάγλυφο, το φυσικό φως και τον ορίζοντα αποκτά μεγαλύτερη σημασία από επιμέρους μορφολογικές κινήσεις.

Το βάθος των ανοιγμάτων δημιουργεί επίσης μια σταδιακή μετάβαση ανάμεσα στο εσωτερικό και το ύπαιθρο, ενισχύοντας τη σύνδεση των χώρων κατοίκησης με τη θέα.

 

 

Κοινή βάση πάνω στο επικλινές έδαφος

Η κοινή βάση της σύνθεσης ακολουθεί τη φυσική κλίση του οικοπέδου.

Οι στάθμες οργανώνονται σε σχέση με το ανάγλυφο, επιτρέποντας στους δύο όγκους να εντάσσονται στο επικλινές έδαφος χωρίς να διαμορφώνεται μια ανεξάρτητη οριζόντια πλατφόρμα.

Η σχέση αυτή περιορίζει την αυτονομία των κτιρίων ως μεμονωμένων αντικειμένων και ενισχύει την αντίληψή τους ως μέρη ενός κοινού αρχιτεκτονικού συνόλου.

Παράλληλα, η τοποθέτησή τους διατηρεί την ανοιχτότητα του οικοπέδου. Ο ορίζοντας, ο αέρας και το φυσικό φως παραμένουν βασικά στοιχεία της καθημερινής εμπειρίας της κατοίκησης.

 

Ιδιωτικότητα και κοινή αρχιτεκτονική ταυτότητα

Το Seametry Villas οργανώνεται τελικά γύρω από την ισορροπία ανάμεσα στην αυτονομία και την εγγύτητα.

Οι δύο κατοικίες ακολουθούν κοινές αρχιτεκτονικές αρχές χωρίς να μετατρέπονται σε ένα ενιαίο κτίριο. Ο ενδιάμεσος χώρος εξασφαλίζει απόσταση και προσανατολισμό, ενώ η κοινή βάση και η συνεπής γεωμετρία συνδέουν τους δύο όγκους.

Οι MRV Architects χρησιμοποιούν λίγους και σαφείς χειρισμούς —δύο αυτόνομους όγκους, ένα σχεδιασμένο κενό, βαθιά ανοίγματα και μια βάση προσαρμοσμένη στο ανάγλυφο— για να διαμορφώσουν μια σύγχρονη εκδοχή εξοχικής κατοίκησης.

Η αρχιτεκτονική παραμένει μετρημένη απέναντι στο τοπίο, στρέφοντας την εμπειρία της κατοικίας προς τη θάλασσα, το φυσικό φως και τον ανοιχτό ορίζοντα.

Η ανακαίνιση ανοίγει μια κατακερματισμένη κατοικία της δεκαετίας του 1970 στο φυσικό φως και μετατρέπει μέρος του εσωτερικού σε έναν γενναιόδωρο ημιυπαίθριο χώρο.

 

Η θερινή κατοικία στο Ηράκλειο αφορά την ανακαίνιση ενός διώροφου κτιρίου της δεκαετίας του 1970, σε προάστιο της πόλης. Σχεδιασμένη από τους iLi Studio, η επέμβαση επιδιώκει να προσδώσει περισσότερο εξοχικό χαρακτήρα στην υφιστάμενη κατοικία. Παράλληλα, ενισχύει τη σχέση της με τον υπαίθριο χώρο.

Η μελέτη οργανώνεται σε δύο στάδια. Το πρώτο, που ολοκληρώθηκε το 2025, αφορά την ανακαίνιση του Β΄ ορόφου. Το δεύτερο προβλέπει την προσθήκη ενός νέου χώρου στο δώμα.

 

Απελευθέρωση της υφιστάμενης κάτοψης

Πριν από την επέμβαση, εσωτερικοί τοίχοι διαχώριζαν την κατοικία σε επιμέρους ενότητες. Το κλειστό χωλ και η απομονωμένη κουζίνα περιόριζαν την οπτική συνέχεια, ενώ το φυσικό φως δεν μπορούσε να διαπεράσει ολόκληρο το βάθος της κάτοψης.

Η νέα διαμόρφωση καταργεί τα συγκεκριμένα χωρίσματα και συνενώνει την κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό. Οι κύριες λειτουργίες της καθημερινής ζωής αναπτύσσονται πλέον σε έναν ενιαίο χώρο.

Η επιλογή απλοποιεί την κυκλοφορία και δημιουργεί μεγαλύτερες οπτικές φυγές στο εσωτερικό. Επιπλέον, επιτρέπει στο φυσικό φως να εισέρχεται από διαφορετικές πλευρές και να μεταβάλλει την ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

 

Ενιαίος χώρος καθημερινής ζωής

Η ανοιχτή κάτοψη δεν αναιρεί τη διακριτή λειτουργία των επιμέρους περιοχών. Η κουζίνα, η τραπεζαρία και το καθιστικό ορίζονται μέσα από τον εξοπλισμό, τα σταθερά στοιχεία και τον προσανατολισμό τους, χωρίς να περιβάλλονται από τοίχους.

Με αυτόν τον τρόπο, οι διαφορετικές χρήσεις παραμένουν ευανάγνωστες και ταυτόχρονα διατηρούν άμεση οπτική επαφή. Η κίνηση γίνεται πιο ελεύθερη, ενώ ο όροφος αποκτά συνοχή.

Η ανακαίνιση αξιοποιεί το υφιστάμενο κέλυφος ως υπόβαθρο για έναν διαφορετικό τρόπο κατοίκησης. Αντί να βασίζεται στην αύξηση του κλειστού εμβαδού, επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητες ανάμεσα στον κοινόχρηστο χώρο, το φως και την καθημερινή χρήση.

 

Περιορισμός του εσωτερικού προς όφελος του υπαίθριου χώρου

Κεντρική χειρονομία του έργου αποτελεί η δημιουργία ενός νέου ημιυπαίθριου χώρου μπροστά από το καθιστικό. Ο υφιστάμενος εξώστης δεν είχε το απαραίτητο βάθος για να λειτουργήσει ως ουσιαστικός χώρος εκτόνωσης.

Οι iLi Studio επέλεξαν, επομένως, να περιορίσουν το εμβαδόν του εσωτερικού. Μέρος του μετατρέπεται σε μια βαθύτερη και περισσότερο λειτουργική στεγασμένη βεράντα.

Παρότι μειώνει την κλειστή επιφάνεια, η επέμβαση διευρύνει τις δυνατότητες κατοίκησης. Ο νέος χώρος μπορεί να φιλοξενήσει καθημερινές δραστηριότητες στο ύπαιθρο, προσφέροντας ταυτόχρονα προστασία.

Ένα μεγάλο άνοιγμα τον συνδέει με το καθιστικό. Όταν παραμένει ανοιχτό, ενισχύει την οπτική συνέχεια και επιτρέπει στους δύο χώρους να λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο. Αντίστοιχα, όταν κλείνει, ο ημιυπαίθριος διατηρεί τον χαρακτήρα ενός αυτόνομου υπαίθριου δωματίου.

 

Από την προαστιακή κατοικία στη θερινή κατοίκηση

Ο νέος ημιυπαίθριος χώρος μεταβάλλει την ισορροπία του έργου. Η σχέση με το ύπαιθρο δεν περιορίζεται πλέον σε έναν συμβατικό εξώστη. Αντίθετα, η στεγασμένη βεράντα αποκτά τον χαρακτήρα βασικού χώρου της κατοικίας και λειτουργεί ως κατώφλι ανάμεσα στο εσωτερικό και τον κήπο.

Ο εξοχικός χαρακτήρας δεν προκύπτει από μια μορφολογική μεταμόρφωση του κτιρίου. Διαμορφώνεται μέσα από την οργάνωση της καθημερινής ζωής γύρω από το φυσικό φως, την εξωστρέφεια και την υπαίθρια κατοίκηση.

Μέσα από έναν περιορισμένο αριθμό στοχευμένων επεμβάσεων, η θερινή κατοικία στο Ηράκλειο αναδεικνύει τις δυνατότητες του υφιστάμενου κελύφους. Η αφαίρεση των εσωτερικών τοίχων εισάγει περισσότερο φως, ενώ ο ημιυπαίθριος χώρος ενισχύει τη σύνδεση με το κρητικό κλίμα.

Ένα ψηλό περιμετρικό τείχος αγκαλιάζει έναν λαξευμένο ορθογωνικό όγκο, διαμορφώνοντας μια προστατευμένη αυλή όπου το φως, η βλάστηση και οι ελεγχόμενες φυγές δημιουργούν μια συνθήκη διαπερατής εσωστρέφειας.

 

Η Domus Maya βρίσκεται στα νοτιοανατολικά προάστια της Λευκωσίας, σε ένα τυπικό οικόπεδο νεοσύστατης συνοικίας. Οι δύο πλευρές του οικοπέδου παρουσιάζουν διαφορετικές συνθήκες.

Προς τον νότο, διάσπαρτα οικιστικά κτίσματα σχηματίζουν ένα ανομοιογενές αστικό μέτωπο. Αντίθετα, προς τον βορρά, οι γεωργικές εκτάσεις ανοίγονται στον ορίζοντα και προσφέρουν ανεμπόδιστη θέα προς τον τραπεζοειδή λόφο του Άρωνα.

Η πρόταση του Studio Kyriakos Miltiadou ανταποκρίνεται σε αυτή την αντίθεση μέσα από δύο βασικά συνθετικά στοιχεία: ένα σαφές ορθογωνικό πρίσμα και ένα ψηλό τείχος που το περιβάλλει και το αγκαλιάζει.

 

Ένας συμπαγής όγκος που διαμορφώνεται αφαιρετικά

Ο κύριος όγκος έχει κάτοψη διαστάσεων 12 επί 10m. Ωστόσο, δεν διατηρείται ως ένα άθικτο ορθογωνικό στερεό. Αντίθετα, σμιλεύεται κατά τον οριζόντιο και τον κατακόρυφο άξονα.

Η αφαίρεση τμημάτων από τη συμπαγή μάζα δημιουργεί ένα εσωτερικό κενό. Σε ορισμένα σημεία, ο χώρος αυτός αναπτύσσεται σε διπλό ύψος. Γύρω του οργανώνονται οι επιμέρους λειτουργίες και οι διαδρομές της κατοικίας.

Το κτίριο αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα. Στο ισόγειο βρίσκονται το καθιστικό, η κουζίνα, η τραπεζαρία και ένας μικρός ξενώνας. Ο όροφος φιλοξενεί τα υπνοδωμάτια, τους χώρους υγιεινής και τις βοηθητικές χρήσεις.

Το κενό λειτουργεί ως ένας τρισδιάστατος καμβάς στο εσωτερικό. Εισάγει το φως, τον αέρα και τη βλάστηση, ενώ ταυτόχρονα καδράρει την οριζόντια γραμμή του τοπίου. Παράλληλα, διαπραγματεύεται τα όρια ανάμεσα στην ιδιωτική και την κοινωνική ζωή της οικογένειας.

 

Ένα τείχος απέναντι στο αστικό τοπίο

Το δεύτερο βασικό στοιχείο είναι ένα τείχος ύψους 3,5m, τοποθετημένο σε απόσταση 3m από τον δημόσιο δρόμο. Εκτείνεται σε ολόκληρο το πλάτος του οικοπέδου και δημιουργεί ένα σαφές όριο απέναντι στο ασυνεχές αστικό περιβάλλον.

Η συνεχής επιφάνειά του προσδίδει στην όψη προς τον δρόμο σκόπιμα συγκρατημένο χαρακτήρα. Τρεις στενές κατακόρυφες σχισμές διακόπτουν το συμπαγές όριο και επιτρέπουν επιλεκτικές θεάσεις από και προς το εσωτερικό.

Η κατοικία δεν απομονώνεται πλήρως από τη γειτονιά. Αντίθετα, τα ανοίγματα εισάγουν έναν ελεγχόμενο βαθμό διαπερατότητας. Το φως, η κίνηση και η οπτική επαφή διέρχονται αποσπασματικά μέσα από το προστατευτικό όριο.

Μια έντονη κίτρινη θύρα σηματοδοτεί την είσοδο. Το χρώμα της αντιπαραβάλλεται με τις λευκές σοβατισμένες επιφάνειες και καθιστά ευανάγνωστη τη στιγμή της μετάβασης.

 

Μια εσωτερική πλατεία γύρω από την ελιά

Πίσω από το τείχος διαμορφώνεται μια κεντρική «πλατεία»: μια περίκλειστη αυλή που υποδέχεται τον επισκέπτη πριν από την είσοδο στην κύρια κατοικία.

Στο κέντρο της δεσπόζει ένα μεταφυτευμένο ελαιόδεντρο. Ένα κυκλικό στοιχείο από εμφανές σκυρόδεμα περιβάλλει τον κορμό και το μετατρέπει σε βασικό σημείο προσανατολισμού.

Η αυλή ανοίγεται προς την κοινωνική ζωή της κατοικίας. Δεν λειτουργεί ως απομονωμένος κήπος, αλλά ως κοινόχρηστο υπαίθριο δωμάτιο που συνδέεται με την είσοδο, τους χώρους διημέρευσης και τις ημιυπαίθριες ζώνες.

Το έντονο μεσογειακό φως αντανακλάται στις λευκές επιφάνειες. Παράλληλα, οι σκιές της φύτευσης μεταβάλλουν κατά τη διάρκεια της ημέρας τον χαρακτήρα των μονολιθικών τοίχων.

 

Συνέχεια εσωτερικού και εξωτερικού χώρου

Καθιστικές επιφάνειες από εμφανές σκυρόδεμα διατρέχουν τους εσωτερικούς και τους υπαίθριους χώρους. Καθώς περνούν μέσα από τα όρια του κελύφους, αποδυναμώνουν τη διάκριση ανάμεσα στο δωμάτιο, την αυλή και τον κήπο.

Τα συνεχή αυτά στοιχεία δημιουργούν επίσης άτυπους χώρους στάσης και κοινωνικής επαφής. Η καθημερινή ζωή μπορεί, επομένως, να επεκταθεί πέρα από τη συμβατική οργάνωση των κλειστών δωματίων.

Στα σημεία όπου το τείχος συναντά το πρίσμα, σχηματίζονται μικροί ημιυπαίθριοι χώροι. Ένα πλέγμα από ανοξείδωτα μεταλλικά συρματόσχοινα υποστηρίζει την αναρριχώμενη βλάστηση και εισάγει ένα ελαφρύτερο, διαπερατό επίπεδο δίπλα στις συμπαγείς επιφάνειες.

Θυμαριές, γιασεμιά, λεβάντες και βουκαμβίλιες φυτεύονται στους περίκλειστους κήπους. Με την πάροδο του χρόνου, η φύση καλείται να επεκταθεί πάνω στους τοίχους και τα μεταλλικά πλέγματα, περιορίζοντας σταδιακά τη μονολιθική τους παρουσία.

 

Διαπερατή εσωστρέφεια

Το τείχος και το πρίσμα λειτουργούν τελικά ως μια ενιαία συνθετική χειρονομία. Το πρώτο εξασφαλίζει προστασία και απόσταση από το ανομοιογενές αστικό περιβάλλον. Το δεύτερο διανοίγεται και σμιλεύεται ώστε να υποδεχθεί το φως, το τοπίο και τη βλάστηση.

Από τη συνέργειά τους προκύπτει μια σειρά αντιθέσεων: το κλειστό και το ανοιχτό, το δημόσιο και το ιδιωτικό, το φυσικό και το τεχνητό, η έκθεση και η προφύλαξη.

Η Domus Maya δεν επιλύει τις αντιθέσεις επιλέγοντας αποκλειστικά τη μία συνθήκη. Αντίθετα, αξιοποιεί την αυλή, τα ελεγχόμενα ανοίγματα και τα ημιυπαίθρια κατώφλια για να διατηρήσει μια ισορροπία ανάμεσά τους.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 288 | Ιούλιος–Αύγουστος 2024, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Η Fallen Tower από τους Kipseli Architects είναι μια εξοχική κατοικία στη Μεσσηνιακή Μάνη. Ο σχεδιασμός επανερμηνεύει τους οχυρωμένους πέτρινους πύργους της περιοχής. Παραδοσιακά, οι συγκεκριμένες κατασκευές αναπτύσσονταν κατακόρυφα και λειτουργούσαν ως χώροι άμυνας και απομόνωσης.

Αντί να αναπαράγει αυτή τη γνώριμη μορφή, το έργο μετατοπίζει τον πύργο στο οριζόντιο επίπεδο. Έτσι, δημιουργείται ένας επιμήκης κορμός που οργανώνει την καθημερινή ζωή και ενισχύει τη σχέση της κατοικίας με το τοπίο.

 

 

Ένας πύργος που εκτείνεται στο οικόπεδο

Ο κύριος όγκος φιλοξενεί το καθιστικό, την κουζίνα και την τραπεζαρία σε μια συνεχή γραμμική ακολουθία. Η είσοδος βρίσκεται στο ένα άκρο του, ενώ από εκεί, η κίνηση μέσα στην κατοικία καταλήγει σε έναν ημιυπαίθριο χώρο που καδράρει τη θάλασσα.

Η επιμήκης πορεία προσδίδει σαφή κατεύθυνση στο εσωτερικό. Παράλληλα, μετατρέπει τον παραδοσιακό πύργο από κλειστή κατακόρυφη δομή σε ανοιχτό πλαίσιο συλλογικής ζωής.

Η οριζόντια μορφή διατηρεί τη μνημειακότητά της. Ωστόσο, αποκτά διαφορετικό νόημα. Αντί να δηλώνει τον διαχωρισμό από το περιβάλλον, εκτείνεται πάνω στο οικόπεδο και συνδέει το εσωτερικό με την αυλή και τον μακρινό ορίζοντα.

 

 

Οι ιδιωτικοί χώροι ως αποσπάσματα

Τα υπνοδωμάτια, τα λουτρά και οι αποθηκευτικοί χώροι προβάλλουν από τον βασικό κορμό ως μικρότερα χωρικά αποσπάσματα. Η αποκλίνουσα διάταξή τους διασπά την αυστηρή γεωμετρία του κύριου όγκου. Ταυτόχρονα, δημιουργεί μια πιο σύνθετη σχέση με το έδαφος.

Στα κενά ανάμεσα στις ιδιωτικές πτέρυγες σχηματίζεται ένας προστατευμένος υπαίθριος πυρήνας. Η εσωτερική αυλή στρέφεται προς τη δύση και λειτουργεί ως κοινόχρηστος υπαίθριος χώρος. Περιβάλλεται από το κτίριο, αλλά παραμένει οπτικά συνδεδεμένη με το ευρύτερο τοπίο.

Οι κατόψεις ισογείου και ορόφου αποσαφηνίζουν αυτή την οργάνωση. Ο επιμήκης κοινόχρηστος κορμός ορίζει τη μία πλευρά της σύνθεσης. Αντίθετα, οι μικρότεροι όγκοι αναπτύσσονται γύρω από την αυλή και ανταποκρίνονται ανεξάρτητα στις συνθήκες του οικοπέδου.

 

 

Συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και το ύπαιθρο

Η φωτογραφική παρουσίαση αποτυπώνει μια σύνθεση από πέτρινες επιφάνειες, ανοιχτόχρωμους επιχρισμένους όγκους και μεταλλικές πέργκολες. Το βασικό πέτρινο στοιχείο προσδίδει βάρος στην κατοικία. Ωστόσο, οι επιμέρους πτέρυγες και οι στεγασμένοι υπαίθριοι χώροι διασπούν τη συνολική μάζα.

Τα μεγάλα ανοίγματα συνδέουν τους χώρους διημέρευσης με τις βεράντες, την πισίνα και τη θέα προς τη θάλασσα. Στο εσωτερικό, η γραμμική κουζίνα ενισχύει την κατεύθυνση του κύριου όγκου. Παράλληλα, το καθιστικό ανοίγεται προς το νερό και τον ημιυπαίθριο στην απόληξή του.

Τα υπνοδωμάτια έχουν περισσότερο κλειστό χαρακτήρα. Ωστόσο, τα ελεγχόμενα ανοίγματα διατηρούν τη σχέση τους με το περιβάλλον και εισάγουν φυσικό φως τους ιδιωτικές ζώνες.

Μέσα από τη μετάβαση από την κατακόρυφη στην οριζόντια ανάπτυξη, ο πύργος επαναπροσδιορίζεται ως δομή σύνδεσης. Δεν απομονώνει πλέον τους κατοίκους από το περιβάλλον. Αντίθετα, συνδέει κοινόχρηστους και ιδιωτικούς χώρους μέσα από μια ανοιχτή ακολουθία κίνησης, τοπίου και υπαίθριας ζωής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Η εξοχική κατοικία βρίσκεται σε μια βραχώδη πλαγιά της Κέρκυρας. Σχεδιάστηκε από τους Tony Wynbourne, Γεώργιο Αποστολόπουλο και Μάκη Γισδάκη. Οργανωμένο σε άξονα ανατολής-δύσης, το κτίριο ανοίγεται προς την ανεμπόδιστη θέα 180 μοιρών στη θάλασσα και το γύρω τοπίο.

Η αρχιτεκτονική σύνθεση ακολουθεί το ανάγλυφο και ενσωματώνει φυσικά στοιχεία του οικοπέδου. Ένα διατηρημένο ελαιόδεντρο κατέχει κεντρική θέση, ενώ ο φυσικός βράχος παραμένει εμφανής στο κατώτερο επίπεδο. Η τοπική πέτρα και τα μεγάλα υαλοστάσια διαμορφώνουν μια ισορροπία ανάμεσα στο συμπαγές και το διαφανές.

 

 

Ακολουθώντας το φυσικό ανάγλυφο

Η κατοικία αναπτύσσεται σε ισόγειο, κατώτερο επίπεδο και πατάρι. Η διάταξη επιτρέπει στο κτίριο να προσαρμόζεται στις μεταβολές της πλαγιάς. Παράλληλα, διατηρεί σταθερή τη σχέση των εσωτερικών χώρων με το ύπαιθρο.

Στο ισόγειο, η κάτοψη χωρίζεται σε δύο βασικές ζώνες. Το κύριο υπνοδωμάτιο βρίσκεται στη δυτική πλευρά. Η κουζίνα, το καθιστικό και η τραπεζαρία καταλαμβάνουν το ανατολικό τμήμα. Μεγάλα ανοίγματα συνδέουν τους χώρους με τις εξωτερικές διαμορφώσεις και καδράρουν τη θέα προς τη θάλασσα.

Στο κατώτερο επίπεδο διαμορφώνονται τέσσερα ακόμη υπνοδωμάτια με ιδιωτικά λουτρά, καθώς και μια μικρή κουζίνα. Στο πίσω μέρος, ο φυσικός βράχος ενσωματώνεται σε έναν ήσυχο χώρο ανάπαυσης με χαρακτήρα σπηλιάς. Αντί να αποκρύψει το έδαφος, ο σχεδιασμός μεταφέρει την αδρή υφή του στο εσωτερικό.

Ο κοινός προσανατολισμός προς τη θέα συνδέει τις διαφορετικές στάθμες. Ωστόσο, η κατανομή των χρήσεων εξασφαλίζει έναν βαθμό αυτονομίας ανάμεσα στους χώρους ύπνου και διημέρευσης.

Δύο πισίνες σε διαφορετικές στάθμες

Οι δύο πισίνες εντάσσονται σε διαφορετικά σημεία της πλαγιάς. Στο ανώτερο επίπεδο, μια θερμαινόμενη πισίνα αποτελεί άμεση προέκταση του κύριου υπνοδωματίου. Η θέση της δίπλα στον φυσικό βράχο δημιουργεί μια πιο ιδιωτική σχέση με το τοπίο.

Η κύρια πισίνα βρίσκεται σε χαμηλότερο άνδηρο. Η μακριά και ήρεμη επιφάνειά της ευθυγραμμίζεται οπτικά με τον ορίζοντα. Έτσι, ενισχύεται η σύνδεση της κατοικίας με τη θάλασσα.

Η διαφορετική θέση και κλίμακα προσδίδουν διακριτό ρόλο σε κάθε πισίνα. Η ανώτερη συνδέεται με την ιδιωτική ζώνη, ενώ η χαμηλότερη αποτελεί μέρος των κοινόχρηστων υπαίθριων χώρων.

 

 

Τοπική πέτρα και λιτοί εσωτερικοί χώροι

Οι εξωτερικές επιφάνειες επενδύονται με πέτρα τοπικής προέλευσης, διαμορφωμένη στο χέρι από ντόπιους τεχνίτες. Η ακανόνιστη υφή της συνδέει την αρχιτεκτονική με τη βραχώδη πλαγιά. Παράλληλα, παραπέμπει στον υλικό χαρακτήρα της παραδοσιακής κερκυραϊκής δόμησης.

Τα μεγάλα υαλοστάσια και οι προσεγμένες κατασκευαστικές λεπτομέρειες δημιουργούν μια σύγχρονη αντίθεση προς το βάρος της πέτρας. Η εναλλαγή συμπαγών και διαφανών επιφανειών διατηρεί το τοπίο ορατό από τους κύριους χώρους.

Στο εσωτερικό, ο σχεδιασμός παραμένει σκόπιμα συγκρατημένος. Ουδέτερα υλικά, λιτές γραμμές και διακριτικές ξυλουργικές κατασκευές δημιουργούν ένα ήρεμο υπόβαθρο για τη θέα. Αντί να ανταγωνίζεται το περιβάλλον, η εσωτερική διαμόρφωση στρέφει την προσοχή προς τη θάλασσα, τον φυσικό βράχο και τις μεταβολές του φωτός.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 298 | Ιούνιος 2025, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Μια σύνθεση από χαμηλούς διακριτούς όγκους και αίθρια οργανώνεται γύρω από ώριμα ελαιόδεντρα στη δυτική ακτή της Κέρκυρας.

Η Casa Ruina είναι μια κατοικία 477τ.μ. στο Κορτιράκι, στη δυτική ακτή της Κέρκυρας. Σχεδιασμένη από τους Thetacon, αναπτύσσεται ως μια χαμηλή σύνθεση με αποσπασματικούς όγκους ανάμεσα σε ώριμα ελαιόδεντρα. Η υπάρχουσα βλάστηση, το επικλινές έδαφος και η παρουσία ενός ερειπίου καθόρισαν τον σχεδιασμό. Παράλληλα, η σύγχρονη χωρική οργάνωση συνδυάζεται με αναφορές στην κερκυραϊκή οικοδομική παράδοση.

 

 

Αρχιτεκτονική ανάμεσα στις ελιές

Το ύψος της κατοικίας διατηρείται σκόπιμα περιορισμένο. Έτσι, η κατακόρυφη παρουσία των ελαιόδεντρων εξακολουθεί να κυριαρχεί στο τοπίο. Αντί για έναν ενιαίο συμπαγή όγκο, το κτίριο διαχωρίζεται σύμφωνα με τις επιμέρους χρήσεις. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούνται τα μεγαλύτερα δέντρα και δημιουργείται μια ακολουθία υπαίθριων χώρων.

Παρά τις μεταβολές της τοπογραφίας, η κύρια κατοικία οργανώνεται σε ένα επίπεδο. Η είσοδος γίνεται μέσω ενός διαμορφωμένου αιθρίου. Ο χώρος αυτός λειτουργεί ως πρώτο κατώφλι ανάμεσα στον ελαιώνα και το εσωτερικό.

Η κουζίνα τοποθετείται στη μία πλευρά και οι χώροι διημέρευσης στην άλλη. Τα κύρια υπνοδωμάτια βρίσκονται στο πιο απομακρυσμένο τμήμα.

Τα αίθρια ως χωρική δομή

Τα αίθρια συνδέουν τους επιμέρους όγκους και διαμορφώνουν μια σταδιακή μετάβαση από τους κοινόχρηστους προς τους ιδιωτικούς χώρους. Παράλληλα, δημιουργούν οπτικές φυγές μέσα στην κατοικία και προς το γύρω τοπίο. Έτσι, η κατακερματισμένη κάτοψη διατηρεί αίσθηση συνέχειας και εξωστρέφειας.

Στο πιο απότομο τμήμα του οικοπέδου εντάσσεται ένας υπόγειος ξενώνας. Η εσωτερική κατακόρυφη επικοινωνία οδηγεί στα πρόσθετα υπνοδωμάτια και στους βοηθητικούς χώρους. Η λύση αξιοποιεί τη φυσική κλίση χωρίς να αυξάνει το αντιληπτό ύψος της κύριας σύνθεσης.

Σε χαμηλότερη στάθμη, μια γραμμική πισίνα ακολουθεί την κατεύθυνση του εδάφους. Το επίμηκες σχήμα της ενισχύει τη συνέχεια ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, το κατηφορικό τοπίο και τη θέα προς τη θάλασσα.

 

 

Υλικά με τοπικές αναφορές

Η υλική παλέτα ενισχύει την ένταξη του έργου στο περιβάλλον. Η ανοιχτόχρωμη πέτρα σε γήινους τόνους αποτελεί το βασικό υλικό. Ξύλινες πέργκολες με στοιχεία από πλεκτή λυγαριά φιλτράρουν το φως, ενώ το κερκυραϊκό τούβλο προσθέτει μια ακόμη τοπική αναφορά.

Ο συνδυασμός τους διαμορφώνει μια συγκρατημένη ισορροπία ανάμεσα στη σύγχρονη κατασκευή και την αρχιτεκτονική ταυτότητα του νησιού.

Η Keras Cliff House από τους Tzagkarakis + Associates βρίσκεται έξω από τον οικισμό της Αγίας Γαλήνης, στο Ρέθυμνο. Η κατοικία καταλαμβάνει ένα φυσικό πλάτωμα ανάμεσα σε έναν απόκρημνο γκρεμό και τα γύρω βουνά. Από εκεί, ανοίγεται ανεμπόδιστη η θέα προς το Νότιο Κρητικό Πέλαγος και τα ακατοίκητα νησιά Παξιμάδια.

Η σύνθεση αντλεί έμπνευση από τα «κέρατα καθοσιώσεως», ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της μινωικής Κρήτης. Ωστόσο, το μοτίβο δεν αναπαράγεται ως διακόσμηση. Η γεωμετρία του λειτουργεί ως εργαλείο για τη διαμόρφωση δύο καμπύλων πτερύγων, οι οποίες ακολουθούν τη μορφολογία του οικοπέδου και στρέφονται προς τη θάλασσα.

 

 

Προστατευμένη είσοδος και αποκάλυψη της θέας

Η είσοδος χωροθετείται στη βόρεια πλευρά της κατοικίας. Μια αιωρούμενη πλάκα σκυροδέματος προβάλλει πάνω από ένα χαμηλό τοιχίο. Έτσι, σχηματίζει ένα στεγασμένο κατώφλι και εισάγει τη βασική γεωμετρική αναφορά του έργου.

Ένας συνεχής τοίχος από τοπική πέτρα καθορίζει το βόρειο όριο. Στενά κατακόρυφα ανοίγματα διακόπτουν τη συμπαγή επιφάνειά του. Παρέχουν ιδιωτικότητα, ενώ παράλληλα επιτρέπουν ελεγχόμενες φυγές προς το τοπίο.

Η προσέγγιση αυτή καθυστερεί την αποκάλυψη της κύριας θέας. Μετά την είσοδο, το πέτρινο όριο υποχωρεί μπροστά σε ένα μεγάλο άνοιγμα προς τη θάλασσα και τα Παξιμάδια. Η μετάβαση από την προστατευμένη βόρεια πλευρά προς την ανοιχτή νότια όψη οργανώνεται ως ακολουθία από κατώφλια.

Δύο καμπύλες πτέρυγες

Η κατοικία χωρίζεται σε δύο βασικούς όγκους. Η δυτική πτέρυγα φιλοξενεί τους χώρους διημέρευσης, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με τις στεγασμένες βεράντες και τις υπαίθριες διαμορφώσεις. Τα μεγάλα ανοίγματα επιτρέπουν στην κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό να λειτουργούν ως μια συνεχής ζώνη προς τη θάλασσα.

Στην ανατολική πτέρυγα βρίσκονται τέσσερα υπνοδωμάτια με ιδιωτικά λουτρά. Οργανώνονται κατά μήκος ενός επιμήκους διαδρόμου. Στην απόληξή του, ένα μικρό καθιστικό καδράρει τη θέα προς τα Παξιμάδια και δημιουργεί έναν πιο ήσυχο χώρο μακριά από τις κοινόχρηστες λειτουργίες.

Στη συνάντηση των δύο πτερύγων, ένας κεντρικός φεγγίτης εισάγει φυσικό φως από ψηλά. Ο χώρος παραπέμπει στην εσωτερική αυλή της παραδοσιακής κρητικής κατοικίας. Παράλληλα, λειτουργεί ως κόμβος προσανατολισμού προς όλα τα τμήματα του κτιρίου.

Η κάτοψη και η εγκάρσια τομή αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο η καμπύλη γεωμετρία ακολουθεί τις υψομετρικές καμπύλες. Αναδεικνύουν επίσης τη στενή σχέση των εσωτερικών χώρων με τις στεγασμένες υπαίθριες ζώνες.

 

 

Πέτρα, σκυρόδεμα και ξύλο

Η παλέτα των υλικών συνομιλεί με τον αδρό χαρακτήρα της νότιας Κρήτης. Φέροντα τοιχία από τοπική πέτρα δημιουργούν προστατευτικά όρια. Αντίστοιχα, οι επιφάνειες από ανεπίχριστο οπλισμένο σκυρόδεμα καλύπτουν τόσο τους εσωτερικούς όσο και τους υπαίθριους χώρους.

Οι πλάκες σκυροδέματος προεκτείνονται πέρα από τα υαλοστάσια. Με αυτόν τον τρόπο σχηματίζουν βαθιά στέγαστρα, πέργκολες και εσοχές με φύτευση. Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν σκίαση και ενισχύουν τη συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και τις βεράντες.

Το ξύλο εισάγει μια θερμότερη και πιο λεπτοδουλεμένη υφή. Ειδικά σχεδιασμένα συρόμενα σκίαστρα προστατεύουν τα υπνοδωμάτια και φιλτράρουν το φως μέσα από τα οριζόντια ανοίγματά τους. Η σταθερή χρήση πέτρας, σκυροδέματος και ξύλου στο εσωτερικό και το εξωτερικό διαμορφώνει μια ενιαία υλική εμπειρία.

Για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν σχεδόν αποκλειστικά τοπικά συνεργεία. Η συμβολή τους αποτυπώνεται κυρίως στην πέτρινη τοιχοποιία, στο σκυρόδεμα με εμφανή ξυλότυπο και στα ειδικά ξύλινα στοιχεία.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.