Μια μεζονέτα της ύστερης δεκαετίας του 1970 στην Αθήνα ανακαινίζεται χωρίς να εξαλείφεται ο αρχικός της χαρακτήρας, διατηρώντας τη σπειροειδή σκάλα, τις ενσωματωμένες ξύλινες κατασκευές και τις κεραμικές επιφάνειες και εισάγοντας μια νέα παλέτα πετρόλ, πορτοκαλί και κόκκινου.

 

Η μεζονέτα στην Αθήνα από τους Nefelia Studio ανακαινίζεται με βασική αρχή τη συνέχεια και όχι την αντικατάσταση. Η κατοικία, που κατασκευάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970, διέθετε ήδη σαφή αρχιτεκτονική ταυτότητα, με μια γλυπτική σπειροειδή σκάλα, εκτεταμένες ενσωματωμένες ξύλινες κατασκευές, χώρους διπλού ύψους και αυθεντικές κεραμικές επιφάνειες.

Αντί το εσωτερικό να απογυμνωθεί ώστε να μετατραπεί σε ένα ουδέτερο κέλυφος, τα υπάρχοντα στοιχεία διατηρούνται και επαναπροσδιορίζονται μέσα από το χρώμα και την υλικότητα. Η αρχική χωρική οργάνωση παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέπαφη, ενώ οι νέες επεμβάσεις δημιουργούν ένα σύγχρονο επίπεδο χωρίς να αποκρύπτουν την ηλικία της κατοικίας.

 

Διατήρηση της αρχικής αρχιτεκτονικής

Η ανακαίνιση έχει ως αφετηρία τα χαρακτηριστικά που υπήρχαν ήδη στο σπίτι.

Οι ενσωματωμένες κατασκευές, η σκάλα και οι κεραμικές επενδύσεις αντιμετωπίζονται ως ενεργά στοιχεία του νέου σχεδιασμού και όχι ως κατάλοιπα προς αφαίρεση. Οι θέσεις και οι αναλογίες τους εξακολουθούν να οργανώνουν την κυκλοφορία, την αποθήκευση και τις σχέσεις ανάμεσα στους διαφορετικούς χώρους.

Η αρχιτεκτονική της δεκαετίας του 1970 παραμένει έτσι ευανάγνωστη, χωρίς να επιχειρείται μια πιστή ανακατασκευή της εποχής. Οι νέες επεμβάσεις δηλώνουν τον σύγχρονο χαρακτήρα τους, αλλά αναπτύσσονται σε άμεση σχέση με το υπάρχον εσωτερικό.

 

Πετρόλ και πορτοκαλί

Το χρώμα αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία της επέμβασης.

Οι υφιστάμενες ενσωματωμένες ξύλινες κατασκευές διατηρούνται και αποκτούν βαθιά πετρόλ απόχρωση. Η ενιαία χρωματική επιφάνεια μετατρέπει την αποθήκευση σε βασικό αρχιτεκτονικό στοιχείο, οργανώνοντας την κίνηση και πλαισιώνοντας τις θεάσεις ανάμεσα στους χώρους.

Στο κέντρο της κατοικίας, η αρχική σπειροειδής σκάλα αποδίδεται σε έντονο πορτοκαλί. Η καμπύλη γεωμετρία και το κορεσμένο χρώμα αναδεικνύουν τη γλυπτική μορφή της και την καθιστούν το βασικό οπτικό σημείο αναφοράς στον χώρο διπλού ύψους.

Το χρώμα δεν εφαρμόζεται επομένως ως πρόσθετη διακόσμηση, αλλά χρησιμοποιείται για να αναδείξει τις υφιστάμενες μορφές και τον ρόλο τους στη σύνθεση.

 

Μια νέα κουζίνα μέσα στην υπάρχουσα γλώσσα

Η νέα κουζίνα ακολουθεί την ίδια λογική.

Οι επιφάνειες αποθήκευσης σε πετρόλ συνεχίζουν τη χρωματική παλέτα των υφιστάμενων κατασκευών, ενώ γυαλιστερά πορτοκαλί κεραμικά πλακίδια εισάγουν μια περισσότερο ανακλαστική υφή. Ένας έντονος κόκκινος νεροχύτης λειτουργεί ως τρίτο, συγκεντρωμένο χρωματικό στοιχείο.

Η σύνθεση είναι εκφραστική, χωρίς όμως να βασίζεται σε ανεξάρτητα διακοσμητικά αντικείμενα. Το χρώμα ορίζει όγκους, διαφοροποιεί λειτουργίες και μεταβάλλεται ανάλογα με το φως.

Η κουζίνα διαβάζεται έτσι ως σαφώς νέα επέμβαση, παραμένοντας παράλληλα συνδεδεμένη με τη συνολική χρωματική γλώσσα της κατοικίας.

 

Διατήρηση των αρχικών λουτρών

Αντίστοιχη προσέγγιση εφαρμόζεται στα λουτρά.

Οι αρχικές κεραμικές επενδύσεις των τοίχων διατηρούνται προσεκτικά και συνδυάζονται με σύγχρονα υλικά, νέα εξαρτήματα και λιτά είδη υγιεινής. Οι παλιές επιφάνειες δεν καλύπτονται ώστε οι χώροι να αποκτήσουν την εικόνα μιας ολοκληρωτικά νέας κατασκευής.

Η διαφορετική ηλικία των υλικών παραμένει επομένως εμφανής.

Με αυτόν τον τρόπο, τα λουτρά προσαρμόζονται στις σύγχρονες απαιτήσεις χρήσης, διατηρώντας παράλληλα μια άμεση υλική σύνδεση με την αρχική κατοικία.

 

Χρώμα, μορφή και μνήμη

Σε ολόκληρη τη μεζονέτα, η επέμβαση αποφεύγει τις περιττές αλλαγές στην αρχική χωρική οργάνωση.

Ο σχεδιασμός επικεντρώνεται στα στοιχεία που ήδη προσδίδουν ταυτότητα στο σπίτι και ενισχύει την παρουσία τους μέσα από το χρώμα, τα νέα τελειώματα και περιορισμένες προσθήκες. Οι ενσωματωμένες κατασκευές εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της αρχιτεκτονικής, η σπειροειδής σκάλα διατηρεί τον κεντρικό της ρόλο και οι κεραμικές επιφάνειες παραμένουν εμφανή ίχνη της εποχής κατασκευής.

Οι Nefelia Studio δημιουργούν νέες σχέσεις ανάμεσα στα υπάρχοντα στοιχεία αντί να τα αντικαθιστούν.

Η κατοικία διατηρεί έτσι τον χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής της ύστερης δεκαετίας του 1970, αποκτώντας ταυτόχρονα μια σύγχρονη χρωματική ταυτότητα. Το πετρόλ, το πορτοκαλί και το κόκκινο λειτουργούν ως αρχιτεκτονικά εργαλεία σε μια ανακαίνιση όπου η συνέχεια υπερισχύει της πλήρους αντικατάστασης.

Το εταιρικό πορτοκαλί, οι εμφανείς ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και οι θερμότερες επιφάνειες ξυλείας οργανώνουν τα κεντρικά γραφεία της M-STAT στην Αθήνα, συνδέοντας την τεχνολογική ταυτότητα της εταιρείας με διαφορετικές συνθήκες εργασίας και συνάντησης.

Το M-Stat Headquarters στην Αθήνα από τους Minos Digenis Arquitectos διαμορφώνει έναν ενιαίο χώρο 600τ.μ. ως έδρα της εταιρείας τεχνολογίας M-STAT. Δύο βασικές ιδέες καθορίζουν την ταυτότητα του εσωτερικού: η επαναλαμβανόμενη χρήση του εταιρικού πορτοκαλί χρώματος και η διατήρηση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων σε εμφανή θέση, ως αναφορά στην τεχνολογική δραστηριότητα της εταιρείας.

Αντί οι τεχνικές υποδομές να αποκρύπτονται πάνω από μια συμβατική ψευδοροφή, καλώδια, αεραγωγοί και σωληνώσεις εντάσσονται στην αρχιτεκτονική σύνθεση. Η πορτοκαλί απόχρωσή τους μεταφέρει την εταιρική ταυτότητα σε ολόκληρο τον χώρο και μετατρέπει ένα καθαρά λειτουργικό σύστημα σε βασικό στοιχείο του σχεδιασμού.

 

Οι εγκαταστάσεις ως μέρος του εσωτερικού

Οι εμφανείς εγκαταστάσεις αναπτύσσονται κάτω από μια χαμηλή ζώνη οροφής σε ύψος περίπου 2,50m, δημιουργώντας ένα συνεχές οριζόντιο επίπεδο πάνω από τους χώρους εργασίας.

Η απόδοσή τους με πορτοκαλί χρώμα συνδέει τις δύο βασικές έννοιες του έργου: την εταιρική ταυτότητα και την εμφανή παρουσία της τεχνολογίας. Η οροφή παύει έτσι να λειτουργεί ως ουδέτερο υπόβαθρο και αποκτά ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του εσωτερικού.

Οι υπόλοιπες επιφάνειες διατηρούν περισσότερο ουδέτερο χαρακτήρα, ώστε το δίκτυο των τεχνικών στοιχείων να παραμένει ευανάγνωστο και να λειτουργεί ως κοινό νήμα ανάμεσα στις διαφορετικές περιοχές.

 

Διαφορετικές συνθήκες εργασίας

Το λειτουργικό πρόγραμμα συνδυάζει θέσεις εργασίας και αίθουσες συσκέψεων με χώρους που διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τρόπο χρήσης τους.

Η οργάνωση δεν περιορίζεται στη συμβατική εναλλαγή γραφείων και κλειστών αιθουσών. Ενσωματώνονται άτυπα σημεία συνάντησης και περιοχές για διάλειμμα και κοινωνική επαφή.

Ένας χώρος αναψυχής με τραπέζι πινγκ πονγκ εισάγει μια περισσότερο ανεπίσημη χρήση, ενώ η ανοιχτή κουζίνα λειτουργεί ως κοινός χώρος όπου οι εργαζόμενοι μπορούν να συναντώνται κατά τη διάρκεια του πρωινού ή του μεσημεριανού διαλείμματος.

Οι διαφορετικές αυτές περιοχές διευρύνουν την καθημερινή λειτουργία των γραφείων, προσφέροντας συνθήκες για συγκεντρωμένη εργασία, συνεργασία και άτυπη επικοινωνία.

 

Ένα θερμότερο εργασιακό περιβάλλον

Παράλληλα με την τεχνική έκφραση των εμφανών εγκαταστάσεων, ο σχεδιασμός εισάγει υλικά και στοιχεία που παραπέμπουν σε ένα περισσότερο οικείο περιβάλλον.

Η ξυλεία λειτουργεί ως θερμότερη αντίστιξη στον βιομηχανικό χαρακτήρα της οροφής. Η φυσική υφή της εξισορροπεί την ένταση του πορτοκαλί και την παρουσία των τεχνικών στοιχείων.

Η φύτευση αποτελεί ένα ακόμη επίπεδο της σύνθεσης και εντάσσεται στους κοινόχρηστους χώρους, ενισχύοντας τον περισσότερο ανεπίσημο χαρακτήρα τους.

Διαμορφώνονται έτσι δύο παράλληλες συνθήκες: στο επάνω επίπεδο κυριαρχεί το εμφανές δίκτυο της τεχνικής υποδομής, ενώ στο επίπεδο της καθημερινής χρήσης η ξυλεία, η φύτευση και οι κοινόχρηστες λειτουργίες δημιουργούν ένα θερμότερο εργασιακό περιβάλλον.

 

Η εταιρική ταυτότητα ως αρχιτεκτονικό στοιχείο

Το χρώμα δεν εφαρμόζεται ως μια πρόσθετη γραφιστική χειρονομία, αλλά ενσωματώνεται στις ίδιες τις υποδομές του χώρου.

Η πορτοκαλί απόδοση των καλωδίων, των αεραγωγών και των σωληνώσεων συνδέει άμεσα την εταιρική ταυτότητα της M-STAT με τον τεχνολογικό εξοπλισμό που υποστηρίζει τη λειτουργία των γραφείων.

Με αυτόν τον τρόπο, η αναγνωρίσιμη εικόνα της εταιρείας δεν εξαρτάται από την επανάληψη λογοτύπων ή άλλων διακοσμητικών στοιχείων, αλλά ενσωματώνεται στην ίδια την κατασκευή του εσωτερικού.

Οι Minos Digenis Arquitectos χρησιμοποιούν τον ενιαίο χώρο, τις εμφανείς εγκαταστάσεις, την ξυλεία και τις διαφορετικές περιοχές συνάντησης για να διαμορφώσουν ένα σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον, όπου η τεχνολογική ταυτότητα συνδυάζεται με περισσότερο ανεπίσημες μορφές καθημερινής εργασίας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek290 | Σεπτέμβριος 2024.