Η Νατάσα Λιανού και ο Ερμής Χαλβατζής μιλούν για την «ευφυή κομψότητα», τα χρόνια τους στους Zaha Hadid Architects, τα έργα τους στην Ελλάδα και το μέλλον των μεγαλουπόλεων.

 

Οι Lianou Chalvatzis Architects (LC Architects), με επικεφαλής τη Νατάσα Λιανού και τον Ερμή Χαλβατζή, είναι ένα αρχιτεκτονικό γραφείο με έδρα το Λονδίνο, που διερευνά τις δυνατότητες που ανοίγουν οι νέες τεχνολογίες για τον σχεδιασμό. Σε έργα διαφορετικής κλίμακας και απαιτήσεων, συνδυάζουν την υπολογιστική σκέψη, τη λειτουργικότητα και την αρχιτεκτονική έκφραση. Η φιλοσοφία τους, την οποία περιγράφουν ως «Smart Design Elegance», επιχειρεί να γεφυρώσει την καινοτομία με μια αρχιτεκτονική προσανατολισμένη στην καθημερινή εμπειρία των ανθρώπων.

 

 

Ξεκινήσατε τη σταδιοδρομία σας μέσα από ένα μεγάλο «σχολείο», το αρχιτεκτονικό γραφείο της Zaha Hadid. Με τι εφόδια ήρθατε εκεί και τι είχατε αποκομίσει όταν αποφασίσατε να χαράξετε τη δική σας πορεία;

LC: Βρίσκουμε συναρπαστικό το γεγονός ότι μια ιδέα μετουσιώνεται σε χώρο, τον οποίο μπορούν να βιώνουν εκατοντάδες άνθρωποι και, δυνητικά, γενιές ανθρώπων σε διαφορετικές εποχές και συνθήκες. Η αρχιτεκτονική χαρακτηρίζει τόπους και εκφράζει εποχές και κουλτούρες.

Μέσα από την πορεία μας, είδαμε ότι μια ιδέα μπορεί να έχει σημαντική επίδραση σε έναν τόπο. Μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα και τη ζωή των ανθρώπων οπουδήποτε στον κόσμο. Είχαμε την τύχη να ζήσουμε από κοντά τη «φλόγα» της Zaha και να δουλέψουμε για μοναδικά έργα ανά την υφήλιο. Η φλόγα της μοναδικής ματιάς και της διαφορετικής οπτικής για τα πράγματα είναι αυτό στο οποίο πιστεύουμε και το οποίο εφαρμόζουμε.

 

 

Τι είναι για εσάς ο «έξυπνος σχεδιασμός»; Σε τι έχει ήδη αλλάξει την αρχιτεκτονική σκέψη και πρακτική και τι προοπτικές ανοίγει όσο εδραιώνεται και γίνεται πιο προσιτός;

LC: Έξυπνος σχεδιασμός είναι για εμάς ο επιτυχής συνδυασμός πολλών παραμέτρων, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός λειτουργικού συστήματος. Δεν αρκεί κάτι να είναι μόνο όμορφο, μόνο λειτουργικό ή μόνο βιοκλιματικό.

Ο συνδυασμός της λειτουργικότητας, της βιωσιμότητας, της κατασκευασιμότητας, της αισθητικής, της τήρησης του προϋπολογισμού και πολλών ακόμη παραμέτρων συγκροτεί έναν ευφυή κόσμο. Αυτός ανταποκρίνεται σε πολλαπλές συνθήκες και απαιτήσεις, καθώς και σε τοπικούς περιορισμούς, με τελικό αποτέλεσμα έναν συναρπαστικό χώρο που μπορεί να πυροδοτήσει μοναδικές εμπειρίες.

Εμείς το αποκαλούμε «ευφυή κομψότητα» — Smart Design Elegance. Ο έξυπνος σχεδιασμός πρέπει επίσης να είναι ευέλικτος. Οφείλει να προβλέπει την εύκολη προσαρμογή και να προδιαγράφει μεθόδους μετατροπής ή αντικατάστασης συστημάτων και υποσυστημάτων. Έτσι, μπορεί να ανταποκρίνεται στις εκάστοτε συνθήκες και απαιτήσεις κάθε εποχής.

 

 

Ποια ήταν η εμπειρία σας στην πρώτη μετάβαση από μια κατασκευή μικρής κλίμακας —στη λογική ενός prototype— προς ένα ολοκληρωμένο κτίριο;

LC: Η λογική και η φιλοσοφία της κατασκευής διέπονται από κοινά στοιχεία και αρχές, είτε πρόκειται για μια μικρότερη κατασκευή είτε για ένα μεγάλο έργο.

Για εμάς, σε όλα τα έργα υπάρχει η έννοια του «πρωτοτύπου». Μας ενδιαφέρει να αντιμετωπίζουμε καθετί που μας ζητείται μέσα από μια νέα οπτική. Το design εμπεριέχει την έννοια της ανακάλυψης και της έρευνας, επομένως και την έννοια του νέου.

Σε όλα μας τα έργα υπάρχει, συνεπώς, η λογική της πρόκλησης, του πειραματισμού και του καθολικού σχεδιασμού. Παράλληλα, υπάρχει η συνεργασία με πολλές ειδικότητες, οι περιορισμοί και οι κανόνες που πρέπει να τηρούνται, ο συντονισμός και τα τεχνικά ζητήματα που καλούμαστε να επιλύσουμε. Όλα αυτά ενσωματώνονται στον σχεδιασμό με στόχο ένα «effortless», όπως το αποκαλούμε, αποτέλεσμα.

Σχεδιάζουμε τα πάντα στον βαθμό που μας επιτρέπεται, φυσικά. Επομένως, σε όλες τις κλίμακες, όλα τα στοιχεία υπάρχουν για να πλαισιώνουν και να αναδεικνύουν την αρχιτεκτονική μας, ενισχύοντας την αίσθηση και την εμπειρία των χρηστών.

 

 

Ποια είναι τα στοιχεία των «έξυπνων κτιρίων» που δεν αποτυπώνονται άμεσα στη μορφολογία τους, όπως αυτή φαίνεται σε εικόνες; Πώς σχεδιάζει κανείς τη συνολική εμπειρία ενός χώρου με νέα μέσα σχεδιασμού και κατασκευής;

LC: Ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζεται ένας χώρος, αλλά και οι εμπειρίες που προσφέρει, αποτελούν συνάρτηση των αρχιτεκτονικών ποιοτήτων που τον συνθέτουν. Τα νέα μέσα σχεδιασμού και κατασκευής είναι εργαλεία που χρησιμοποιούμε και τα οποία εξυπηρετούν την εκπλήρωση του αρχιτεκτονικού μας οράματος.

 

Έχετε ήδη ολοκληρωμένα ή υπό κατασκευή κάποια σημαντικά έργα στην Ελλάδα. Πώς εργάζεστε με τα εγχώρια κατασκευαστικά δεδομένα;

LC: Βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός επιτυχημένου έργου, οπουδήποτε στον κόσμο, είναι όλα τα μέρη της ομάδας —αρχιτέκτονες, μηχανικοί, πελάτες, κατασκευαστές και λοιποί συνεργάτες— να μοιράζονται τους ίδιους υψηλούς στόχους για το έργο, με θετική διάθεση και όραμα.

Σε κάθε τόπο όπου χτίζουμε, χρησιμοποιούμε τα τοπικά κατασκευαστικά δεδομένα και τις αντίστοιχες τεχνικές. Μέσα από τον σχεδιασμό μας, στοχεύουμε στην επιτυχημένη υλοποίηση του έργου.

 

 

Ποιος είναι ο ρόλος του πελάτη στα έργα σας όταν η μορφολογία είναι ήδη τόσο χαρακτηριστική; Τι περιμένει κανείς όταν έρχεται σε εσάς για μια ανάθεση και τι είναι αυτό που εσείς συνεισφέρετε ως αρχιτέκτονες πέρα από τις αρχικές προσδοκίες;

LC: Το έργο μας έχει έναν μεθοδικό χαρακτήρα, μέσα από τον οποίο προσφέρονται, με μαθηματικούς, ορθολογικούς και ρεαλιστικούς όρους, λύσεις για τις εκάστοτε ανάγκες ή τα προβλήματα που μας τίθενται.

Ο σχεδιασμός είναι για εμάς το αποτέλεσμα μιας ιδέας και μιας ιστορίας, η οποία γεννιέται και μορφοποιείται σε συνεργασία με τον πελάτη και έχει σκοπό να επιλύσει τις εκάστοτε ανάγκες. Κεντρικό στοιχείο του έργου είναι ο άνθρωπος και οι εμπειρίες που βιώνει.

Μπορούμε να πούμε ότι κάθε έργο μας διακατέχεται από το DNA μας. Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα, που γίνεται η ταυτότητα του έργου, αντικατοπτρίζει το όραμα του ιδιοκτήτη του. Στοχεύουμε, μέσα από τον σχεδιασμό, τις ποιότητες και τα στοιχεία που συνιστούν ένα έργο, να μετατρέπουμε κάθε ανάθεση σε ευκαιρία για κάτι φρέσκο και νέο.

 

 

Ποια είναι τα επόμενα βήματα του γραφείου και προς ποια κατεύθυνση αισθάνεστε την ανάγκη να στρέψετε την έρευνά σας;

LC: Sky is the limit. Megacities. Εικονική πραγματικότητα. Τεχνητή νοημοσύνη. Η ανθρωπότητα κινείται προς μια κατεύθυνση πληθυσμιακής υπερσυγκέντρωσης και αυτό μας συναρπάζει. Αυτά τα πολύπλοκα, εξελισσόμενα συστήματα, καθ’ ύψος και όχι μόνο, με τις αλληλοεπικαλύψεις τους (layering), παρουσιάζουν τεράστιο ενδιαφέρον για εμάς.

 

Η συνέντευξη παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek246 | Απρίλιος 2020.