Μια κατοικία 200τ.μ. σε επικλινές τοπίο της Κρήτης οργανώνεται γύρω από ένα τριγωνικό όριο πέτρινων τοιχίων αντιστήριξης, από το οποίο αναπτύσσονται κατακερματισμένοι όγκοι, αυλές και ημιυπαίθριοι χώροι που ακολουθούν τη φυσική κλίση.

Το Τρίεδρον στον Λίσταρο από τους PT.a | Polychronakis Troullinos architects είναι μια νέα κατοικία 200τ.μ. σε στάδιο μελέτης. Σε ένα επικλινές οικόπεδο με ευρεία θέα, η πρόταση ξεκινά από μια σαφή γεωμετρική χειρονομία: ένα τριγωνικό όριο που σχηματίζεται από διαδοχικά πέτρινα τοιχία αντιστήριξης. Αντί να λειτουργεί ως κλειστή περίμετρος, το σχήμα αποτελεί το οργανωτικό πεδίο από το οποίο αναπτύσσεται η αρχιτεκτονική.

Οι κτιριακοί όγκοι κατακερματίζονται, μετατοπίζονται και σε επιμέρους σημεία υπερβαίνουν τα όρια του τριγώνου, δημιουργώντας σκόπιμη ένταση ανάμεσα στη γεωμετρική τάξη και την ακανόνιστη μορφολογία του εδάφους. Η κατοικία ακολουθεί έτσι τη φυσική κλίση αντί να αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο, αυτόνομο αντικείμενο πάνω στην πλαγιά.

 

Ένα τριγωνικό πεδίο

Η τριγωνική γεωμετρία προσδιορίζει τόσο τα φυσικά όρια της επέμβασης όσο και τη βασική λογική της κάτοψης.

Τα πέτρινα τοιχία αντιστήριξης οργανώνουν την κίνηση, διαμορφώνουν κατώφλια και μεταβάσεις μεταξύ διαφορετικών στάθμεων και ταυτόχρονα αγκυρώνουν την κατασκευή στο έδαφος. Στο εσωτερικό αυτού του πλαισίου, οι επιμέρους όγκοι μετατοπίζονται ελαφρά μεταξύ τους και σε συγκεκριμένα σημεία εκτείνονται πέρα από την αρχική γεωμετρία.

Το τρίγωνο λειτουργεί επομένως περισσότερο ως πεδίο γένεσης παρά ως περίγραμμα. Η σαφήνειά του εξασφαλίζει τη βασική τάξη της σύνθεσης, ενώ οι μετατοπίσεις προσαρμόζουν την κατοικία στο ανάγλυφο.

Παράλληλα, ο κατακερματισμός περιορίζει την αντιληπτή κλίμακα του συνολικού προγράμματος. Αντί για μια ενιαία κτιριακή μάζα, η κατοικία διαβάζεται ως ακολουθία χαμηλότερων όγκων που ακολουθούν την πλαγιά και ενισχύουν την οριζόντια σχέση με το τοπίο.

 

Πλήρες και κενό

Οι ενδιάμεσοι χώροι αποτελούν ισότιμο μέρος της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

Αυλές, βεράντες και ημιυπαίθριες περιοχές διαμορφώνονται ανάμεσα στους κτιριακούς όγκους και τα πέτρινα τοιχία, επιτρέποντας στο φυσικό φως, τον αέρα και τις μακρινές θεάσεις να εισχωρούν βαθύτερα στην κατοικία.

Η διάκριση ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό αμβλύνεται σταδιακά. Η κίνηση εναλλάσσεται ανάμεσα σε κλειστούς χώρους, προστατευμένες μεταβατικές περιοχές και ανοιχτές αυλές, διατηρώντας το τοπίο σταθερά παρόν στη χωρική εμπειρία.

Οι υπαίθριες λειτουργίες δεν συγκεντρώνονται μόνο στην περίμετρο του κτιρίου, αλλά κατανέμονται στο εσωτερικό της σύνθεσης. Τα κενά διαχωρίζουν τους όγκους και ταυτόχρονα τους συνδέουν οπτικά και λειτουργικά.

 

Προσαρμογή στο ανάγλυφο

Ο κατακερματισμός των όγκων ανταποκρίνεται άμεσα στην έντονη κλίση του οικοπέδου.

Μικρές μετατοπίσεις στην κάτοψη και στις στάθμες επιτρέπουν στα διαφορετικά τμήματα της κατοικίας να ακολουθήσουν τη φυσική τοπογραφία χωρίς να επιβάλλεται ένα ενιαίο οριζόντιο επίπεδο.

Τα τοιχία αντιστήριξης λειτουργούν ως ενδιάμεσο σύστημα ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και το έδαφος. Πέρα από τη συγκράτηση της πλαγιάς, καθορίζουν την κίνηση και τα όρια των υπαίθριων χώρων.

Η σύνθεση αναπτύσσεται έτσι ως σύνολο αλληλένδετων τμημάτων και όχι ως ένας ενιαίος όγκος, περιορίζοντας την οπτική παρουσία της κατοικίας και ενισχύοντας την ανάπτυξή της κατά μήκος της πλαγιάς.

 

Φυσική πέτρα και γήινες αποχρώσεις

Η υλικότητα ενισχύει τη σχέση του έργου με το άμεσο περιβάλλον.

Η φυσική πέτρα χρησιμοποιείται στα τοιχία αντιστήριξης που συγκροτούν τη βασική γεωμετρική δομή, ενώ οι επιφάνειες των όγκων κινούνται σε γήινες αποχρώσεις, περιορίζοντας τη χρωματική αντίθεση με το τοπίο.

Απέναντι σε αυτή την υλική συνέχεια, η καθαρή γεωμετρία των κτιριακών όγκων εισάγει μια περισσότερο αφαιρετική αρχιτεκτονική γλώσσα. Η πρόταση δεν βασίζεται στη μορφολογική αναπαραγωγή της τοπικής αρχιτεκτονικής, αλλά στη σχέση με το έδαφος, την κλίμακα και τη φυσική πέτρα.

Το Τρίεδρο οργανώνεται τελικά μέσα από την αλληλεπίδραση δύο συστημάτων: της ακρίβειας ενός τριγωνικού σχήματος και των μεταβαλλόμενων συνθηκών της φυσικής πλαγιάς. Τα πέτρινα τοιχία παρέχουν ένα σταθερό πλαίσιο, το οποίο τροποποιείται από τους όγκους, τις αυλές και τις βεράντες, δημιουργώντας μια ακολουθία εσωτερικών, ημιυπαίθριων και ανοιχτών χώρων.