Τομή στο τοπίο

Η αρχιτεκτονική πρόταση για ένα οινοποιείο στην Αιδηψό της Εύβοιας ξεκινά από το ερώτημα της ένταξης ενός κτιρίου σημαντικής κλίμακας στο τοπίο. Δεδομένης της επιφάνειας που απαιτούν οι χώροι παραγωγής, το οινοποιείο ενσωματώνεται στην πλαγιά, αφομοιώνεται από το έδαφος και γίνεται μέρος του αμπελώνα, αποκτώντας έναν ηθελημένα χθόνιο χαρακτήρα.

Η υπόσκαφη λύση δεν αποτελεί μόνο συνθετική επιλογή. Οι σταθερές θερμοκρασίες και τα ελεγχόμενα επίπεδα υγρασίας του υπεδάφους εξασφαλίζουν κατάλληλες συνθήκες για την ωρίμανση και την παλαίωση του κρασιού, εντάσσοντας τη σχέση του κτιρίου με τη γη στην ίδια τη διαδικασία της παραγωγής.

 

 

Μια γραμμή και ένας κύκλος

Στην επιφάνεια του εδάφους, η αρχιτεκτονική παρέμβαση περιορίζεται σε δύο ίχνη: μια γραμμή και έναν κύκλο.

Το γραμμικό κτίριο παραγωγής κρύβεται πίσω από το κεκλιμένο τοιχίο της μοναδικής ορατής όψης. Αντίθετα, ο κύκλος διαμορφώνει μια κεντρική υπαίθρια πλατεία με ανεμπόδιστη εποπτεία του αμπελώνα. Σχεδιασμένη ως κρατήρας, διακόπτει τις επαναλαμβανόμενες παράλληλες γραμμές της καλλιέργειας και γίνεται το κύριο σημείο αναφοράς της σύνθεσης.

Ενώ το κτίριο ακολουθεί τον ρυθμό των αυλακώσεων του καλλιεργημένου εδάφους, ο κύκλος λειτουργεί ως μια καθαρή γεωμετρική τομή. Η αρχετυπική μορφή του διαρρηγνύει συνειδητά τη συνέχεια του αμπελώνα, εγκαινιάζοντας έναν διάλογο ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και το τοπίο.

Κατάβαση στη διαδικασία της οινοποίησης

Η πορεία του επισκέπτη ξεκινά ανάμεσα στις σειρές των αμπελιών. Με οδηγό τη γεωμετρική στοίχιση των κλημάτων, μια διακριτική χαρακιά στο τοπίο αποκαλύπτει σταδιακά την παρουσία του κτιρίου ως ενός υπόσκαφου καταφυγίου.

Η επιμήκης είσοδος μετατρέπεται σε εσωτερική διαδρομή που ακολουθεί την πορεία παραγωγής του ίδιου του κρασιού. Μετά τον χώρο υποδοχής, μια μεγάλη κυκλική σκάλα οδηγεί στην κύρια στάθμη του οινοποιείου, όπου ο επισκέπτης κινείται ανάμεσα στα βαρέλια της σκοτεινής αίθουσας παλαίωσης, στους χώρους παραγωγής, στη διάφανη αίθουσα ζύμωσης με τις ψηλές δεξαμενές από ανοξείδωτο χάλυβα και στις εγκαταστάσεις εμφιάλωσης και αποθήκευσης.

Η δροσιά του υπεδάφους, η υγρασία, η σιωπή και η έντονη μυρωδιά του μούστου ενισχύουν την εμπειρία της κατάβασης. Η αρχιτεκτονική και η παραγωγική διαδικασία γίνονται αντιληπτές ταυτόχρονα, μετατρέποντας την κίνηση μέσα στο κτίριο σε μια σταδιακή εισαγωγή στην οινοποίηση.

 

 

Από το σκοτάδι ξανά στο φως

Η πορεία συνεχίζεται σε μια σχεδόν μυστικιστική αίθουσα οινογνωσίας. Η θολωτή πλάκα της οροφής, οι κεκλιμένοι τοίχοι και ο έμμεσος φυσικός φωτισμός δημιουργούν ένα σπηλαιώδες ησυχαστήριο, απομονωμένο από τους ήχους του περιβάλλοντος. Μοναδική διατάραξη της σιωπής αποτελούν τα χαλίκια του δαπέδου, που αντιλαλούν σε κάθε βήμα.

Η εμπειρία κορυφώνεται στο άνοιγμα του κυκλικού κρατήρα. Σε αυτό το σημείο ο επισκέπτης συναντά ξανά το φως και το βλέμμα επιστρέφει στον αμπελώνα —την αφετηρία του κρασιού και το τοπίο από το οποίο αναδύεται το ίδιο το κτίριο.

Η κυκλική πλατεία γίνεται τόπος στάσης και παρατήρησης, ολοκληρώνοντας μια πορεία κατάβασης στη γη και επανόδου στο φως. Με αυτόν τον τρόπο, η αρχιτεκτονική εμπειρία παραλληλίζεται με την ίδια τη διαδικασία μεταμόρφωσης του κρασιού.

 

Το έργο είχε την πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 299 | Ιούλιος-Αύγουστος 2025.

Σκαρφαλωμένη στην κορυφή ενός λόφου, η Pride Rock Villa συνδυάζει την απλότητα της μεσογειακής ζωής με εκλεπτυσμένα φινιρίσματα και υψηλή κατασκευαστική ακρίβεια. Η κατοικία απολαμβάνει αμφιθεατρική θέα 270° προς το Καλό Λιβάδι, τα Διβούνια και τον Καλαφάτη, ενώ στο βάθος αποκαλύπτονται σταδιακά η νησίδα Χταπόδι και η Νάξος.

Οι σύγχρονες αρχιτεκτονικές γραμμές συνυπάρχουν με στοιχεία που αντλούν αναφορές από την τοπική οικοδομική παράδοση, διαμορφώνοντας μια στενή σχέση με το φυσικό τοπίο και τη διαρκή παρουσία του νερού. Η χειροποίητη επεξεργασία των φινιρισμάτων συνδυάζεται με σύγχρονες τεχνολογίες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από καθαρότητα, άνεση και ηρεμία.

 

 

Ένας ορίζοντας 270 μοιρών

Ο σχεδιασμός βασίστηκε σε τέσσερις κύριους άξονες: τον προσανατολισμό των κτιριακών όγκων προς τις σημαντικότερες θέες, την παρακολούθηση της πορείας του ήλιου για τη μεγιστοποίηση του φυσικού φωτισμού, την προστασία από τους ισχυρούς βόρειους ανέμους και την αβίαστη μετάβαση ανάμεσα στους εσωτερικούς και τους υπαίθριους χώρους.

Η βραχώδης τοπογραφία αποτέλεσε βασικό συνθετικό παράγοντα. Τα χαρακτηριστικά του εδάφους δεν αντιμετωπίστηκαν απλώς ως φόντο, αλλά καθόρισαν τους κύριους άξονες του κτιρίου και τις οπτικές φυγές προς το τοπίο. Τα υπαίθρια καθιστικά χωροθετήθηκαν σε προστατευμένα σημεία, ώστε η πανοραμική θέα να μπορεί να αξιοποιείται ακόμη και όταν επικρατούν ισχυροί άνεμοι.

Δύο πτέρυγες σε διάλογο με το τοπίο

Η κατοικία διακρίνεται σε δύο πτέρυγες, καθεμία από τις οποίες συνδέεται με μια τριγωνική πισίνα. Η μία στρέφεται προς τον Καλαφάτη και η άλλη προς το Καλό Λιβάδι, ενισχύοντας τη σχέση του κτιρίου με τις δύο κύριες κατευθύνσεις του οικοπέδου.

Η πρώτη πτέρυγα είναι λευκή και κυβιστική. Στο ισόγειο φιλοξενεί μια ενιαία ζώνη διημέρευσης με άμεση πρόσβαση στους υπαίθριους χώρους, ενώ στον όροφο τοποθετείται το κύριο υπνοδωμάτιο, με ανεμπόδιστη θέα προς τη θάλασσα.

Η δεύτερη πτέρυγα είναι επενδεδυμένη με πέτρα και εντάσσεται εν μέρει στο έδαφος κάτω από ένα φυτεμένο δώμα. Περιλαμβάνει τρία ensuite υπνοδωμάτια, στα οποία ο διαμπερής φυσικός αερισμός και ο φωτισμός εξασφαλίζονται μέσω μιας βυθισμένης πίσω αυλής. Η αντίθεση ανάμεσα στις δύο πτέρυγες επιτρέπει στην κατοικία να εναλλάσσεται ανάμεσα σε μια περισσότερο εξωστρεφή παρουσία και μια ήπια ενσωμάτωση στην πλαγιά.

 

 

Ο βράχος ως χωρικός πυρήνας

Στο κέντρο του οικοπέδου, ένας υπάρχων βράχος διατηρήθηκε και ενσωματώθηκε στην αρχιτεκτονική διαρρύθμιση. Μια εσωτερική αυλή αναπτύσσεται γύρω του, εντάσσοντας ένα τμήμα του αρχικού τοπίου στην καθημερινή εμπειρία της κατοικίας. Από την κορυφή του βράχου αποκαλύπτεται το ευρύτερο πανόραμα του Αιγαίου.

Η ίδια λογική διατρέχει ολόκληρο το έργο: τα φυσικά χαρακτηριστικά του οικοπέδου δεν αποκρύπτονται, αλλά αξιοποιούνται για να οργανώσουν την κίνηση, τις θέες και τις χωρικές σχέσεις. Η αρχιτεκτονική, το νερό και το ανάγλυφο συνδέονται σε μια σύνθεση που συνδυάζει τις λειτουργικές απαιτήσεις μιας εξοχικής κατοικίας με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της τοποθεσίας.

Το έργο είχε την πρώτη έντυπη δημοσίευση στο MykonosVillas Vol.5, ειδική έκδοση του ek magazine.

Ένα διεθνές resort με βαθιές τοπικές ρίζες

Το Mandarin Oriental, Costa Navarino είναι ένα πολυτελές resort που συνδυάζει τα πρότυπα ενός διεθνούς luxury brand με μια αυθεντική ταυτότητα, βαθιά ριζωμένη στον τόπο όπου βρίσκεται. Σε προνομιακή θέση πάνω από τον κόλπο του Ναυαρίνου, ισορροπεί τη μεγάλη κλίμακα με μια ανθρώπινη αίσθηση, αποπνέει πολυτέλεια αλλά και μέτρο, και προσφέρει όχι μόνο ανέσεις, αλλά και ουσιαστική σύνδεση με τη γη, τον πολιτισμό και το περιβάλλον.

Το έργο επιχειρεί να αναδείξει έναν πρωτότυπο σχεδιασμό σε έναν τόπο ιστορικής σημασίας, οικολογικής αξίας και ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς. Η αρχιτεκτονική δεν αντιμετωπίζει το resort ως αυτόνομο αντικείμενο μέσα στο τοπίο, αλλά ως ένα σύστημα κατοίκησης, φιλοξενίας και περιβαλλοντικής προσαρμογής.

Masterplan εμπνευσμένο από τις αγροτικές τυπολογίες

Το masterplan του resort οργανώθηκε αντλώντας έμπνευση από ελληνικές αγροτικές τυπολογίες και ιδιαίτερα από τα μαντριά: τους χαρακτηριστικούς οργανικούς λίθινους περιβόλους που προσαρμόζονται αρμονικά στο ανάγλυφο και οργανώνουν την επικλινή γη.

Η στρατηγική αυτή μεταφέρεται σε μεγάλη κλίμακα, οργανώνοντας τις επιμέρους κτιριακές ενότητες σύμφωνα με τις υψομετρικές καμπύλες της πλαγιάς. Οι 48 υπόσκαφες βίλες διατάσσονται κλιμακωτά, σε κυματοειδείς σειρές, εξασφαλίζοντας ανεμπόδιστη και πανοραμική θέα από κάθε μονάδα και δημιουργώντας στον χώρο διαδοχικούς ορίζοντες.

Οι περισσότερες βίλες οργανώνονται σε ζεύγη, έχουν δύο μόνο όψεις που χάνονται στο έδαφος και ανεξάρτητες εισόδους, οι οποίες διαχωρίζονται φυσικά με πρανή. Έτσι, η αρχιτεκτονική αναπτύσσεται ως συνέχεια της πλαγιάς, αντί να επιβάλλεται πάνω της.

 

 

Ιδιωτικότητα, αυτονομία και ημιυπαίθρια ζωή

Η διάσπαρτη οργάνωση του resort αναβαθμίζει την εμπειρία του επισκέπτη με πολλούς τρόπους. Κάθε βίλα απολαμβάνει ιδιωτικότητα, αυτονομία και περιμετρικούς κήπους, ενώ η σχέση εσωτερικού και εξωτερικού χώρου οργανώνεται μέσα από μια αλληλουχία μεταβάσεων.

Η μετάβαση από τους εσωτερικούς στους εξωτερικούς χώρους ρέει ομαλά, με την παρεμβολή σκιασμένων ημιυπαίθριων καθιστικών. Μεγάλοι πρόβολοι, βαθιά ανοίγματα και φιλτραρισμένες θέες καλλιεργούν μια αίσθηση γαλήνης και προστασίας, διατηρώντας παράλληλα την επαφή με το γύρω τοπίο.

Λιτότητα, πολυτέλεια και υλικότητα

Το resort συνδυάζει τη λιτότητα με την πολυτέλεια. Η πέτρα και το μωσαϊκό εμφανίζονται διακριτικά, με έμφαση στην υφή τους, ενώ οι εσωτερικοί χώροι ντύνονται με μεσογειακά ανάγλυφα και τόνους. Επιλεγμένα διεθνή στοιχεία παραπέμπουν στο πνεύμα του ταξιδιού, χωρίς να απομακρύνουν την εμπειρία από τον τόπο.

Ο χώρος οργανώνεται διαισθητικά και με επίκεντρο την άνεση του επισκέπτη, εξασφαλίζοντας σαφή προσανατολισμό, οικείες κλίμακες και ευχάριστες οπτικές φυγές. Όπου είναι δυνατόν, η κυκλοφορία πραγματοποιείται υπαίθρια, επιτρέποντας στη φύση να παραμένει συνεχής παρουσία.

 

 

Λειτουργική προνοητικότητα και ευέλικτη διαχείριση

Το resort επιδεικνύει προνοητικότητα και στη λειτουργία του. Η οργάνωση των χώρων επιτρέπει ευέλικτη διαχείριση της πληρότητας, καθώς ομάδες δωματίων ή βιλών μπορούν να ενεργοποιούνται ή να απενεργοποιούνται εποχικά, ώστε να βελτιστοποιείται η κατανάλωση ενέργειας.

Οι υπαίθριες διαδρομές ελαχιστοποιούν την ανάγκη για κλιματιζόμενους διαδρόμους, ενώ οι ημιπροστατευμένοι χώροι, όπως οι στεγασμένες βεράντες και τα αίθρια εισόδου, μετριάζουν τις ακραίες κλιματικές συνθήκες, μειώνοντας τα μηχανολογικά φορτία και αυξάνοντας την άνεση των επισκεπτών.

Μια σύγχρονη υβριδική τυπολογία

Το έργο αποφεύγει τον εντυπωσιασμό υπέρ της γαλήνης. Δεν μιμείται την ιστορία, αλλά την ακούει. Οι παραδοσιακές μορφές αποδίδονται με αφαίρεση, χωρίς να αντιγράφονται, και αναδιατυπώνονται μέσα από σύγχρονα υλικά και κατασκευαστικές μεθόδους.

Το αποτέλεσμα είναι μια μοναδική υβριδική τυπολογία, όπου η αισθητική του «χωριού» δεν αναπαράγεται κυριολεκτικά, αλλά μεταγράφεται σε ένα σύγχρονο σύστημα φιλοξενίας. Η αρχιτεκτονική διατηρεί την τοπική μνήμη χωρίς να εγκλωβίζεται στη μίμηση.

 

 

Παθητικές στρατηγικές και οικολογικός προσανατολισμός

Κάθε απόφαση πάρθηκε με γνώμονα τη βιωσιμότητα. Στον σχεδιασμό ενσωματώνονται παθητικές στρατηγικές, όπως τα φυτεμένα δώματα, η αξιοποίηση της θερμικής μάζας και οι διαμπερείς χώροι για διασταυρούμενο αερισμό. Τα υλικά προήλθαν, κατά το δυνατόν, από τοπικούς προμηθευτές.

Ο σχεδιασμός τοπίου επιδιώκει την εξοικονόμηση νερού, ο φωτισμός είναι χαμηλής όχλησης και η ενεργειακή διαχείριση ζωνών ενισχύει περαιτέρω τον οικολογικό προσανατολισμό του έργου.

Ένα νέο πρότυπο φιλοξενίας

Το Mandarin Oriental, Costa Navarino καθιερώνει ένα νέο πρότυπο στον σχεδιασμό της φιλοξενίας: προτάσσει το σχετίζεσθαι έναντι του φαίνεσθαι, τη γείωση αντί της υπερβολής.

Αποδεικνύει ότι ένα resort μπορεί να είναι ταυτόχρονα πολυτελές και χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, διεθνές και βαθιά τοπικό — ένα σημείο όπου η αρχιτεκτονική, το τοπίο και η άνεση του επισκέπτη συνυπάρχουν σε ισορροπία.