Η μετατροπή του πρώην ξενοδοχείου Ξενία στη Φλώρινα σε The Lynx Mountain Resort συνδυάζει τη στατική και λειτουργική αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιρίου με μια νέα σχέση προς το δασικό τοπίο, ανοίγοντας τους εσωτερικούς χώρους στη θέα χωρίς να εξαλείφεται η αρχική αρχιτεκτονική του ταυτότητα.

 

Το The Lynx Mountain Resort στη Φλώρινα από τους De.Ar Architects προκύπτει από την εκτεταμένη ανακατασκευή του πρώην ξενοδοχείου Ξενία, με επεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό, τα δωμάτια και τους κοινόχρηστους χώρους, αλλά και στη συνολική σχέση του κτιρίου με το κατάφυτο περιβάλλον. Η ανακαίνιση συνόδευσε την αναβάθμιση του ξενοδοχείου από κατηγορία τριών σε τεσσάρων αστέρων, με νέα δυναμικότητα 38 δωματίων και 98 κλινών και διευρυμένες λειτουργίες φιλοξενίας και αναψυχής.

Αντί να αντικατασταθεί το υφιστάμενο κτίριο από μια αυτόνομη νέα σύνθεση, ο σχεδιασμός αξιοποιεί τον αρχικό όγκο και τη δομή του. Η επέμβαση ανοίγει το κέλυφος προς το βουνό και την πόλη, με μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, διαδοχικούς υπαίθριους χώρους και μια νέα αρχιτεκτονική στρώση που ενοποιεί την εικόνα του συγκροτήματος.

 

Μετασχηματισμός του υφιστάμενου Ξενία

Ο εκσυγχρονισμός του κτιρίου απαίτησε εκτεταμένες τεχνικές επεμβάσεις.

Ο φέρων οργανισμός ενισχύθηκε συνολικά, ενώ η στέγη ανακατασκευάστηκε με νέο μεταλλικό σκελετό και επικάλυψη από ασφαλτικά κεραμίδια. Παράλληλα, εγκαταστάθηκαν νέα ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα και επεκτάθηκε το υπόγειο για την εξυπηρέτηση του αναβαθμισμένου προγράμματος.

Η αρχιτεκτονική προσέγγιση δεν επιδιώκει να καταστήσει τις τεχνικές αυτές επεμβάσεις κυρίαρχες στην εικόνα του έργου. Η γεωμετρία του υφιστάμενου κτιρίου παραμένει η βάση της σύνθεσης, ενώ οι νέες προσθήκες βελτιώνουν τη λειτουργία, τις περιβαλλοντικές επιδόσεις και τη σχέση του εσωτερικού με το τοπίο.

Η αναδιοργάνωση του προγράμματος συνοδεύτηκε από τη μείωση της δυναμικότητας, ώστε να διαμορφωθούν μεγαλύτερα δωμάτια και αναβαθμισμένοι κοινόχρηστοι χώροι υποδοχής, εστίασης και αναψυχής, μαζί με τη λειτουργία του καζίνο και τις συμπληρωματικές εγκαταστάσεις.

 

Άνοιγμα προς το τοπίο

Κεντρική επιδίωξη της μελέτης είναι η ένταξη του ξενοδοχείου στο πλούσιο δασικό περιβάλλον και ταυτόχρονα η ενίσχυση της εξωστρέφειάς του.

Μεγάλα συρόμενα υαλοστάσια διευρύνουν τις θεάσεις προς τον λόφο, την πόλη της Φλώρινας και τον ορίζοντα. Τα γυάλινα στηθαία στους διαδοχικούς ορόφους διατηρούν ανεμπόδιστη την οπτική συνέχεια ανάμεσα στα δωμάτια, τους εξωτερικούς χώρους και το τοπίο.

Μια ελαφριά εξωτερική κατασκευή από μέταλλο και γυαλί προστίθεται σε επιμέρους τμήματα του υφιστάμενου κελύφους. Σε συνδυασμό με τη θερμική αναβάθμιση των όψεων, επιτρέπει την είσοδο περισσότερου φυσικού φωτός και ενισχύει τη σχέση με το περιβάλλον χωρίς να αποκρύπτει πλήρως την αρχική δομή.

Η νέα όψη λειτουργεί έτσι ως ενιαίο κέλυφος και ταυτόχρονα ως φίλτρο ανάμεσα στο εσωτερικό και το δασικό τοπίο.

 

Υλικότητα για το ορεινό κλίμα

Η παλέτα των εξωτερικών επιφανειών ανταποκρίνεται στις έντονες εποχικές μεταβολές της Φλώρινας.

Γήινες αποχρώσεις συνδυάζονται με σκουρόχρωμες υφές στη στέγη και στα μεταλλικά στοιχεία, εντάσσοντας το κτίριο στο περιβάλλον του. Παράλληλα, το νέο κέλυφος σχεδιάστηκε ώστε να ανταποκρίνεται στις μεγάλες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις που χαρακτηρίζουν την περιοχή.

Η εναλλαγή συμπαγών και διαφανών επιφανειών προσδίδει βάθος στις όψεις. Τα υαλοστάσια αντανακλούν τη βλάστηση και τον ουρανό, ενώ οι σκοτεινότερες μεταλλικές κατασκευές υπογραμμίζουν τις οριζόντιες και κατακόρυφες γραμμές της σύνθεσης.

Το κτίριο διατηρεί έτσι την απαιτούμενη στιβαρότητα ενός ορεινού ξενοδοχείου, αποκτώντας όμως σαφώς περισσότερο ανοιχτό χαρακτήρα.

 

Θέα και ιδιωτικότητα στα δωμάτια

Ο εσωτερικός σχεδιασμός από τους thingk interiors συνεχίζει τη σχέση με το τοπίο μέσα από μια θερμότερη και περισσότερο απτική υλικότητα.

Στα δωμάτια, προτεραιότητα δίνεται στη θέα χωρίς να περιορίζεται η ιδιωτικότητα. Σκουρόχρωμα στοιχεία πλαισιώνουν τα ανοίγματα και τις ενσωματωμένες κατασκευές, ενώ η ξυλεία καρυδιάς, το μάρμαρο και οι μεταλλικές λεπτομέρειες συνθέτουν ένα σύγχρονο ορεινό εσωτερικό χωρίς άμεσες μορφολογικές αναφορές σε μια συμβατική «rustic» αισθητική.

Ταπετσαρίες, μοκέτες και υφάσματα εισάγουν θερμές αποχρώσεις και χαρακτηριστικές υφές. Διαφορετικές πηγές άμεσου και έμμεσου φωτισμού συμπληρώνουν τη σύνθεση, διαμορφώνοντας μια ατμόσφαιρα που συνδυάζει την άνεση με τη σαφή γεωμετρία της αρχιτεκτονικής.

Στους κοινόχρηστους χώρους, η διαφάνεια, οι συνεχείς επιφάνειες και τα διαπερατά χωρικά όρια ενισχύουν την αίσθηση ευρυχωρίας και την επαφή με το εξωτερικό.

 

Συνέχεια του δασικού τοπίου

Η αρχιτεκτονική τοπίου οργανώνεται μέσα από τον διάλογο της γραμμικότητας του κτιρίου με την περισσότερο ελεύθερη δομή της βλάστησης.

Γραμμικές λωρίδες δαπεδοστρώσεων, πρισματικά παρτέρια με κρυφό γραμμικό φωτισμό και στέγαστρα οργανώνουν τον υπαίθριο χώρο και δημιουργούν σταθερά σημεία αναφοράς τόσο στο ανοιξιάτικο όσο και στο χιονισμένο χειμερινό τοπίο.

Αντίθετα, οι φυτεύσεις ακολουθούν περισσότερο ρευστή λογική. Η νέα βλάστηση λειτουργεί ως προέκταση των φυτοκοινωνιών του ευρύτερου δασικού οικοσυστήματος και όχι ως αυτόνομος διακοσμητικός κήπος. Η υπάρχουσα υψηλή βλάστηση διατηρείται με ιδιαίτερη μέριμνα, τόσο για την οικολογική συνέχεια όσο και για τη διατήρηση των μακρινών θεάσεων.

Ο περιβάλλων χώρος λειτουργεί επομένως ως ενδιάμεση ζώνη ανάμεσα στο ανανεωμένο ξενοδοχείο και το φυσικό τοπίο.

 

Επανάχρηση και νέα σχέση με τον τόπο

Ο μετασχηματισμός του The Lynx Mountain Resort βασίζεται στην επανάχρηση και τη συνολική αναβάθμιση ενός υφιστάμενου ξενοδοχειακού κτιρίου.

Η στατική ενίσχυση, η ανακατασκευή της στέγης, οι νέες εγκαταστάσεις και το νέο κέλυφος ανταποκρίνονται στις τεχνικές απαιτήσεις της μετατροπής, ενώ η βασική αρχιτεκτονική χειρονομία αφορά το άνοιγμα του πρώην Ξενία προς το περιβάλλον του.

Μέσα από τη διαφάνεια, τις ελαφρύτερες εξωτερικές κατασκευές, τη συγκρατημένη υλική παλέτα και μια αρχιτεκτονική τοπίου που συνεχίζει τον χαρακτήρα του δάσους, οι De.Ar Architects επαναπροσδιορίζουν το κτίριο ως περισσότερο εξωστρεφές. Ο εσωτερικός σχεδιασμός συμπληρώνει την προσέγγιση μέσα από φυσικά υλικά, οπτική συνέχεια και έμφαση στη σχέση των δωματίων και των κοινόχρηστων χώρων με το τοπίο της Φλώρινας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek252 | Νοέμβριος 2020.

Ένα δημόσιο κτίριο της δεκαετίας του 1960 στο κέντρο της Αθήνας μετατρέπεται σε boutique hotel 24 δωματίων, με νέα φυτεμένη όψη, ένα ανοιχτό προς την πόλη ισόγειο και χώρους διαμονής οργανωμένους γύρω από ελληνικά υλικά και ήπιους φυσικούς τόνους.

 

Το The Social Athens Hotel από τους OOAK Architects προκύπτει από τη συνολική μετατροπή ενός δημόσιου κτιρίου της δεκαετίας του 1960 σε boutique hotel 24 δωματίων. Το έργο, συνολικής επιφάνειας 1.370τ.μ., αναπτύσσεται σε οκτώ επίπεδα και συνδυάζει τη διαμονή με χώρους εστίασης, υποδοχής και άσκησης, επαναπροσδιορίζοντας παράλληλα τη σχέση του κτιρίου με την πόλη.

Η επέμβαση διαμορφώνει δύο διαφορετικές συνθήκες. Στο επίπεδο του δρόμου, το ξενοδοχείο ανοίγεται στη δημόσια ζωή μέσα από το εστιατόριο και την υφιστάμενη στοά. Στους ορόφους, τα δωμάτια αποκτούν περισσότερο ιδιωτικό χαρακτήρα, πίσω από μια νέα λευκή όψη όπου οι κυματισμοί, η φύτευση και οι μεταβολές του φωτός συγκροτούν τη νέα ταυτότητα του κτιρίου.

 

Μια νέα όψη προς την πόλη

Η υφιστάμενη κατασκευή αποκτά μια εντελώς νέα εξωτερική εικόνα.

Η λευκή όψη οργανώνεται μέσα από επαναλαμβανόμενους κυματισμούς, των οποίων η αντίληψη μεταβάλλεται ανάλογα με το φυσικό φως και τη σκιά. Οι αναφορές στην κλασική ελληνική αρχιτεκτονική παραμένουν αφαιρετικές και αποδίδονται μέσα από την επανάληψη, το βάθος και τη σχέση φωτεινών και σκιασμένων επιφανειών.

Στη θέση των τυπικών προεξέχοντων αθηναϊκών μπαλκονιών, η φύτευση ενσωματώνεται στην όψη και δημιουργεί ένα ενδιάμεσο φίλτρο ανάμεσα στα δωμάτια και τον δρόμο. Η βλάστηση ενισχύει την ιδιωτικότητα και μετριάζει την άμεση σχέση των εσωτερικών χώρων με το πυκνό αστικό περιβάλλον.

Η όψη αποκτά έτσι βάθος και μεταβλητότητα χωρίς να βασίζεται στη συμβατική επανάληψη εξωστών.

 

Άνοιγμα του ισογείου στην πόλη

Στο επίπεδο του δρόμου, ο σχεδιασμός επιδιώκει έναν περισσότερο δημόσιο χαρακτήρα.

Το bar-εστιατόριο εντάσσεται στο ισόγειο ως σημείο συνάντησης τόσο για τους επισκέπτες του ξενοδοχείου όσο και για τους κατοίκους της πόλης. Η λειτουργία του επεκτείνεται προς τον δημόσιο χώρο της στοάς, διατηρώντας τη συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό.

Ο φωτισμός ενισχύει αυτή τη σχέση, ενώ η είσοδος της reception παραμένει ανεξάρτητη και περισσότερο προστατευμένη. Με αυτόν τον τρόπο, οι δύο λειτουργίες συνυπάρχουν χωρίς το εστιατόριο να αντιμετωπίζεται απλώς ως προέκταση του lobby.

Οι εξωτερικές κολόνες της στοάς επενδύονται με καθρέφτη, πολλαπλασιάζοντας τις αντανακλάσεις του δρόμου και υπογραμμίζοντας τον δημόσιο χαρακτήρα της βάσης του κτιρίου.

 

Μικρή reception σε διπλό ύψος

Ο χώρος υποδοχής παραμένει σκόπιμα περιορισμένος σε επιφάνεια, αξιοποιώντας όμως το διπλό ύψος του.

Οι καθρέφτες διευρύνουν οπτικά τον χώρο, ενώ η έντονη χρωματική παλέτα τον διαφοροποιεί τόσο από την εξωτερική όψη όσο και από τους ορόφους διαμονής. Κόκκινο μάρμαρο χρησιμοποιείται στο δάπεδο και τη σκάλα, ενώ το έπιπλο της reception σε μπλε κοβαλτίου γίνεται το βασικό χρωματικό σημείο αναφοράς.

Η ένταση των υλικών και των χρωμάτων συνδέει τον χώρο υποδοχής με την κίνηση του κέντρου της Αθήνας.

Στους ορόφους των δωματίων, αντίθετα, η σχεδιαστική γλώσσα αλλάζει αισθητά.

 

Ηπιότερη υλικότητα στα δωμάτια

Οι έξι όροφοι διαμονής περιλαμβάνουν δωμάτια και σουίτες διαφορετικών τυπολογιών, τα οποία ακολουθούν μια κοινή υλική λογική.

Η περισσότερο έντονη ατμόσφαιρα του ισογείου δίνει τη θέση της σε ήπιους φυσικούς τόνους και υλικά ελληνικής προέλευσης. Πετρώματα και υφάσματα εισάγουν χαρακτηριστικές υφές, ενώ ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία συγκεντρώνουν περισσότερες από μία λειτουργίες μέσα στα δωμάτια.

Τα μαρμάρινα κεφαλάρια μετατρέπουν ένα συνήθως διακοσμητικό στοιχείο σε αρχιτεκτονική επιφάνεια, ενώ οι χτιστοί καναπέδες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως γραφεία.

Η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί σαφή μετάβαση ανάμεσα στον εξωστρεφή χαρακτήρα των χαμηλότερων επιπέδων και το περισσότερο ήσυχο περιβάλλον των χώρων διαμονής.

 

Από τον δημόσιο χώρο στην ιδιωτικότητα

Το πρόγραμμα του ξενοδοχείου αναπτύσσεται καθ’ ύψος σύμφωνα με διαφορετικούς βαθμούς δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης.

Το ισόγειο και ο ημιώροφος φιλοξενούν το bar-εστιατόριο, τον χώρο πρωινού και τη reception. Στους έξι επάνω ορόφους οργανώνονται τα δωμάτια, ενώ στο ανώτερο επίπεδο βρίσκεται το γυμναστήριο, με ανοιχτή θέα προς τον Λυκαβηττό και το κέντρο της Αθήνας.

Οι OOAK Architects επαναπροσδιορίζουν έτσι ένα κτίριο της δεκαετίας του 1960 όχι μόνο μέσα από την ανακαίνισή του, αλλά κυρίως μέσα από τη νέα σχέση που αποκτά με τον αστικό χώρο. Η όψη επανατοποθετεί το κτίριο στο τοπίο της πόλης, το ισόγειο επεκτείνεται προς τη στοά και οι όροφοι διαμονής διαμορφώνουν ένα περισσότερο προστατευμένο εσωτερικό πίσω από την εξωστρεφή όψη.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek277 | Μάιος 2023.

Η επανάχρηση αποτελεί μία από τις ουσιαστικότερες στρατηγικές βιωσιμότητας στη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Η αξιοποίηση υφιστάμενων κελυφών περιορίζει την ανάγκη για νέες κατασκευές, μειώνει την κατανάλωση ενσωματωμένης ενέργειας και διατηρεί υλικά, κατασκευαστικές λογικές και στοιχεία συλλογικής μνήμης.

Στην αρχιτεκτονική της φιλοξενίας, η επανάχρηση συνδέεται με την ιδιαίτερη πρόκληση της προσαρμογής παλαιών κτιρίων σε σύγχρονες απαιτήσεις άνεσης, λειτουργίας και τεχνικής υποδομής. Η διαδικασία δεν αφορά μόνο τη μετατροπή ενός πρώην βιομηχανικού ή ιστορικού κτιρίου σε ξενοδοχείο. Μπορεί επίσης να εκφράζεται μέσα από την επανενεργοποίηση υφιστάμενων ξενοδοχειακών δομών, την επανερμηνεία της σχέσης με ένα ιστορικό περιβάλλον ή τη διατήρηση ενός τοπίου ως ενεργού μέρους της φιλοξενίας.

Η επιλογή των Monthly Picks συγκεντρώνει δέκα έργα που προσεγγίζουν την επανάχρηση με διαφορετικούς τρόπους, από πρώην σανατόρια και βιομηχανικά κελύφη έως ιστορικές κατοικίες, πετρόκτιστα σπίτια και αστικά ξενοδοχεία.

 

01. Manna Arcadia στη Βυτίνα από τους K-Studio και Monogon

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 282 | Νοέμβριος 2023

 

Το πρώην σανατόριο του 1929 στο Μαίναλο επανεντάσσεται σε λειτουργία ως ξενοδοχείο 32 δωματίων. Η μελέτη των K-Studio και Monogon αξιοποιεί την υφιστάμενη οργάνωση του κτιρίου και διατηρεί τον χαρακτήρα του ως τόπου απομόνωσης, θεραπείας και συλλογικής διαμονής.

Η νέα ξενοδοχειακή λειτουργία αναπτύσσεται μέσα από το υπάρχον κέλυφος, ενώ η υλικότητα, οι κοινόχρηστοι χώροι και η σχέση με το δάσος παραμένουν βασικά στοιχεία της εμπειρίας. Η επέμβαση δεν αντιμετωπίζει το παρελθόν ως διακοσμητικό υπόβαθρο, αλλά ως σημείο εκκίνησης για τη νέα χρήση.

 

 

02. Argini Hotel Syros από τους Costas Gagos Architecture & Design

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 292 | Νοέμβριος 2024

 

Στα Βαπόρια της Σύρου, μία κατοικία του 19ου αιώνα μετατρέπεται σε ξενοδοχείο. Η επέμβαση διατηρεί τις λιθοδομές, τις ζωγραφισμένες οροφές και τα μαρμάρινα δάπεδα, ενώ παλαιές στέρνες ενσωματώνονται στο νέο πρόγραμμα ως hammam, jacuzzi και εσωτερική πισίνα.

Η μετατροπή οργανώνεται μέσα από τη συνύπαρξη παλαιών και νέων στοιχείων. Τα χαρακτηριστικά του αρχικού κτιρίου παραμένουν αναγνώσιμα, ενώ οι απαιτήσεις της σύγχρονης φιλοξενίας εισάγονται με τρόπο που δεν εξομαλύνει τις διαφορετικές χρονικότητες του έργου.

 

 

03. Mitsis N’U Piraeus Port

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 292 | Νοέμβριος 2024

 

Το παλαιό αποστακτήριο Μεταξά στο λιμάνι του Πειραιά ανακατασκευάζεται και μετατρέπεται σε ξενοδοχείο 101 δωματίων. Η νέα λειτουργία εντάσσεται σε ένα κτίριο με έντονο βιομηχανικό αποτύπωμα, διατηρώντας τη σύνδεσή του με την ιστορία της παραγωγής και τον χαρακτήρα της λιμενικής περιοχής.

Η επανάχρηση λειτουργεί εδώ σε δύο επίπεδα: αφορά τόσο την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιρίου όσο και την επανενεργοποίηση ενός τμήματος του αστικού μετώπου του Πειραιά. Το ξενοδοχείο δεν αποκόπτεται από την πόλη, αλλά διατηρεί τη σχέση του με το παραγωγικό και εμπορικό περιβάλλον που το περιβάλλει.

 

 

04. Ergon Bakehouse Hotel and Bakery στην Αθήνα

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 290 | Σεπτέμβριος 2024

 

Το Ergon Bakehouse Hotel and Bakery μεταφέρει την έννοια της επανάχρησης από το κέλυφος στο πρόγραμμα. Το ξενοδοχείο, το αρτοποιείο, το κατάστημα και το εστιατόριο οργανώνονται ως ένα ενιαίο σύνολο, στο οποίο η φιλοξενία συνδέεται άμεσα με την παραγωγή, την κατανάλωση και την καθημερινή χρήση.

Η αρχιτεκτονική πρόταση δεν αντιμετωπίζει το ξενοδοχείο ως απομονωμένο προορισμό. Αντίθετα, δημιουργεί ένα υβριδικό περιβάλλον όπου οι διαφορετικές λειτουργίες συνυπάρχουν και παραμένουν ορατές. Η επανάχρηση αφορά έτσι και τον τρόπο με τον οποίο ένα αστικό ακίνητο μπορεί να υποδεχθεί ένα σύνθετο, δημόσιο πρόγραμμα φιλοξενίας.

 

 

05. Ethos Vegan Suites στη Σαντορίνη από τους Kapsimalis Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 270 | Σεπτέμβριος 2022

 

Στο κέντρο των Φηρών, οι Kapsimalis Architects μετατρέπουν μία παλιά διώροφη οικογενειακή κατοικία σε ξενοδοχείο πέντε σουιτών. Το έργο διατηρεί και επαναδιατυπώνει την υφιστάμενη δομή, ενώ οι αποκατεστημένες κυκλαδίτικες μορφές, τα φυσικά υλικά, τα κεραμικά πετάσματα και η φύτευση διαμορφώνουν την ταυτότητα της νέας φιλοξενίας.

Η προσαρμογή αφορά τόσο τη χωρική οργάνωση όσο και τη διαχείριση του φυσικού φωτισμού, του αερισμού και των υπαίθριων χώρων. Οι αρχές της vegan φιλοξενίας μεταφέρονται στην αρχιτεκτονική μέσα από την επιλογή υλικών, τη φύτευση και τη διατήρηση της σχέσης του κτιρίου με τον πυκνό αστικό ιστό των Φηρών.

 

 

06. Amphitheatro Boutique Hotel στο Μεγανήσι από τους ATENO Architecture Studio

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Δύο υφιστάμενες πετρόκτιστες κατοικίες σε ελαιώνα στο Μεγανήσι μετατρέπονται σε boutique hotel. Η επέμβαση διατηρεί το βασικό κέλυφος και τη σχέση των κτισμάτων με το τοπίο, προσαρμόζοντας τις εσωτερικές λειτουργίες στις ανάγκες μιας σύγχρονης μονάδας φιλοξενίας.

Η μικρή κλίμακα του έργου επιτρέπει την προσεκτική διαχείριση των υφιστάμενων στοιχείων και περιορίζει την ανάγκη για εκτεταμένες νέες κατασκευές. Η πέτρα, η φύτευση και η τοπογραφία λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα, μέσα στο οποίο η νέα χρήση εντάσσεται χωρίς να αναιρεί τον χαρακτήρα του τόπου.

 

 

07. Anthology of Athens από τους Elastic Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Το Anthology of Athens βρίσκεται απέναντι από τον Ναό του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Στην περίπτωση αυτή, η επανάχρηση διαβάζεται ως επανενεργοποίηση της σχέσης ενός σύγχρονου ξενοδοχείου με το ιστορικό και αστικό απόθεμα της περιοχής.

Η μελέτη των Elastic Architects αναφέρεται στην κλασική αρχιτεκτονική μέσα από την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, τα πλαίσια των εξωστών και τις χαράξεις της όψης. Το μάρμαρο, η δρυς, οι ανάγλυφες επιφάνειες και η ενσωματωμένη φύτευση μεταφέρουν αυτή τη σχέση και στο εσωτερικό. Η ιστορική μνήμη δεν αναπαράγεται ως σκηνογραφία, αλλά λειτουργεί ως πλαίσιο για τη διαμόρφωση μιας νέας αστικής εμπειρίας φιλοξενίας.

 

 

08. Electra Rhythm Athens από τους Mutiny Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Το ιστορικό Electra Hotel στην οδό Ερμού 5 επανασχεδιάζεται ως Electra Rhythm Athens. Το έργο περιλαμβάνει 101 δωμάτια σε τέσσερις διαφορετικούς τύπους, καθώς και χώρους που απευθύνονται όχι μόνο στους επισκέπτες αλλά και στην καθημερινή ζωή της πόλης.

Το μεγαλύτερο μέρος της όψης διατηρείται, ενώ το χαμηλότερο τμήμα ανασχεδιάζεται με ζώνη σε λαδί απόχρωση, τοξωτά ανοίγματα και φωτιζόμενο στέγαστρο. Η αναφορά στην αθηναϊκή στοά επαναφέρει τη σχέση του ξενοδοχείου με τον δημόσιο χώρο, ενώ οι νέες λειτουργίες διευρύνουν τον ρόλο του υφιστάμενου κτιρίου μέσα στο κέντρο της Αθήνας.

 

 

09. Rocabella Mykonos από τον Ελευθέριο Αμπατζή

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Η επανεπεξεργασία του Rocabella Mykonos αφορά ένα ήδη διαμορφωμένο ξενοδοχειακό σύνολο και τη σχέση του με το κυκλαδίτικο τοπίο. Η νέα αρχιτεκτονική γλώσσα βασίζεται στην πέτρα, την ξυλεία, τις γήινες επιφάνειες, τις φυτεμένες οροφές και τη διατήρηση των προστατευμένων διαδρομών μέσα στο συγκρότημα.

Η παρέμβαση δεν επιδιώκει την πλήρη αντικατάσταση της υπάρχουσας εικόνας, αλλά την ανασύνθεση των υλικών και των υπαίθριων χώρων. Η επανάχρηση λειτουργεί ως διαδικασία σταδιακής αναβάθμισης, μέσα από την οποία η ξενοδοχειακή υποδομή προσαρμόζεται στις σύγχρονες απαιτήσεις χωρίς να αποκόπτεται από το τοπίο.

 

10. The Tanneries Hotel & Spa στα Χανιά από την Κωνσταντίνα Σμπόνια

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 282 | Νοέμβριος 2023

 

Τέσσερα πρώην βυρσοδεψεία στην περιοχή Ταμπακαριά των Χανίων μετατρέπονται σε ξενοδοχείο 20 σουιτών. Η νέα χρήση διατηρεί τη βιομηχανική ταυτότητα των κτιρίων και τη σχέση τους με την απόκρημνη ακτογραμμή, μετατρέποντας ένα ανενεργό παραγωγικό σύνολο σε τόπο φιλοξενίας.

Η ιστορία της παραγωγής παραμένει αναγνώσιμη μέσα από τις λιθοδομές, τις κλίμακες και τη διάταξη των κτισμάτων. Η επέμβαση αξιοποιεί τις διαφορές μεταξύ των επιμέρους κελυφών, αντί να τις ενοποιεί τεχνητά, και οργανώνει το ξενοδοχειακό πρόγραμμα ως συνέχεια της υπάρχουσας δομής.

 

Από τις αυστηρές μετατροπές πρώην βιομηχανικών και θεραπευτικών εγκαταστάσεων έως την επανενεργοποίηση υφιστάμενων ξενοδοχείων και τη διαχείριση της σχέσης με το ιστορικό περιβάλλον, τα έργα αυτά δείχνουν ότι η επανάχρηση δεν αποτελεί ενιαία αισθητική κατεύθυνση. Είναι ένας τρόπος σχεδιασμού που ξεκινά από όσα ήδη υπάρχουν —το κτίριο, τα υλικά, το τοπίο, τη μνήμη και την πόλη— και τα μετατρέπει σε ενεργό μέρος της σύγχρονης φιλοξενίας.

Απέναντι από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού, ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας οργανώνεται μέσα από κατακόρυφα στοιχεία, πλαισιωμένους εξώστες, μάρμαρο, δρυ και ενσωματωμένη φύτευση, σε άμεση σχέση με το ιστορικό περιβάλλον.

 

Το Anthology of Athens από τους Elastic Architects βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, σε άμεση οπτική σχέση με τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Ο σχεδιασμός αντλεί αναφορές από το κλασικό περιβάλλον χωρίς να το αναπαράγει κυριολεκτικά, μεταφέροντας την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, την υλικότητα και τις θεάσεις σε μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα.

Αφετηρία αποτελεί επίσης ο μύθος του Δευκαλίωνα, όπου οι πέτρες που πέφτουν στη γη μεταμορφώνονται σε ανθρώπους. Η σχέση ανάμεσα στην ύλη και τη μεταμόρφωση επανέρχεται στον σχεδιασμό, από τον ρυθμό της όψης μέχρι την επεξεργασία των υλικών στο εσωτερικό.

 

Η όψη μέσα από την αναλογία

Η κύρια όψη οργανώνεται από νέους εξώστες και ένα σύστημα κατακόρυφων στοιχείων που καθορίζει τον βασικό της ρυθμό.

Οι μεταξύ τους αποστάσεις ακολουθούν αναλογίες βασισμένες στη χρυσή τομή, δημιουργώντας έναν σαφή κάνναβο. Τα κατακόρυφα στοιχεία έχουν ταυτόχρονα λειτουργικό και μορφολογικό ρόλο, πλαισιώνοντας τους εξώστες και ρυθμίζοντας τη σχέση ανάμεσα στα δωμάτια και την πόλη.

Η αναφορά στις κιονοστοιχίες του γειτονικού ναού δεν μεταφέρεται κυριολεκτικά. Η γραμμικότητα και η επανάληψη των κιόνων αποδίδονται αφαιρετικά μέσα από τις κατακόρυφες φόρμες της νέας όψης.

 

Φίλτρα θέασης προς την πόλη

Η όψη λειτουργεί ως ένα σύστημα φίλτρων ανάμεσα στο εσωτερικό και το αθηναϊκό τοπίο.

Οι εξώστες δημιουργούν βάθος και σκίαση, ενώ τα κατακόρυφα πλαίσια οργανώνουν τις θεάσεις προς τα μνημεία και τον ευρύτερο αστικό ορίζοντα.

Το φυσικό φως και οι σκιές μεταβάλλουν την αντίληψη της πρόσοψης στη διάρκεια της ημέρας. Οι κατακόρυφες επιφάνειες δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς σκίασης στους εξώστες και ενισχύουν το βάθος της όψης.

Η σχέση με την πόλη δεν περιορίζεται επομένως στη θέα. Η αρχιτεκτονική ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο αυτή αποκαλύπτεται μέσα από διαδοχικά πλαίσια.

 

Αφαιρετικές αναφορές στην κλασική αρχιτεκτονική

Η σχέση με το ιστορικό περιβάλλον αποδίδεται μέσα από τη γεωμετρία και την αναλογία.

Ο ρυθμός των αρχαίων κιονοστοιχιών μεταφράζεται σε λεπτά κατακόρυφα στοιχεία, ενώ ο ορθοκανονικός κάνναβος της όψης οργανώνει τους διαφορετικούς εξώστες και τα ανοίγματα.

Η ίδια λογική επεκτείνεται στη διάρθρωση των εσωτερικών χώρων, συνδέοντας την εξωτερική σύνθεση με τη χωρική οργάνωση του ξενοδοχείου. Η αναφορά στην κλασική αρχιτεκτονική παραμένει αφαιρετική και βασίζεται κυρίως στην επανάληψη, την αναλογία και τον ρυθμό.

 

Περισσότερο εκφραστικό εσωτερικό

Στο εσωτερικό, η σχεδιαστική γλώσσα γίνεται περισσότερο εκφραστική και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην υλικότητα.

Το μάρμαρο, η ξυλεία δρυός, το γυαλί και οι ανάγλυφες επιφάνειες συνδυάζονται με έντονα στοιχεία φύτευσης. Οι ορυκτές και ξύλινες υφές δημιουργούν διαφορετικά επίπεδα βάθους, ενώ το πράσινο λειτουργεί ως φυσικό αντίβαρο στις περισσότερο αυστηρές γεωμετρίες.

Οι καμπύλες κατασκευές που εμφανίζονται σε επιμέρους σημεία διαφοροποιούνται από τον ορθοκανονικό χαρακτήρα της όψης και δημιουργούν περισσότερο ρευστές μεταβάσεις στους χώρους κυκλοφορίας.

 

Μάρμαρο, δρυς και χαρακτηριστικές υφές

Η υλικότητα αποκτά κεντρικό ρόλο τόσο στους κοινόχρηστους όσο και στους ιδιωτικούς χώρους.

Το μάρμαρο αποτελεί τη βασική ορυκτή επιφάνεια, ενώ η δρυς εισάγει θερμότερη υφή. Διακοσμημένο γυαλί και ραβδωτό επίχρισμα συμπληρώνουν την παλέτα, δημιουργώντας διαφορετικές αντιδράσεις στο φυσικό και τεχνητό φως.

Οι χρωματικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες. Υπόλευκες, μπεζ και γήινες αποχρώσεις επανέρχονται στο εσωτερικό και το εξωτερικό, συνδέοντας τις διαφορετικές επιφάνειες χωρίς να ανταγωνίζονται τις θεάσεις, τη φύτευση και τη φυσική υφή των υλικών.

 

Η αρχιτεκτονική ως φίλτρο

Το Anthology of Athens αξιοποιεί τη θέση του στο ιστορικό κέντρο ως βασικό μέρος της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας.

Η όψη μεσολαβεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα των δωματίων και την κλίμακα της πόλης, ενώ στο εσωτερικό η ίδια λογική συνεχίζεται μέσα από μεταβολές στην υλικότητα, το φως και τη φύτευση.

Οι Elastic Architects μεταφέρουν τις κλασικές αναφορές σε ένα σύστημα αναλογιών και ρυθμού, χωρίς άμεσες μορφολογικές αναπαραστάσεις. Τα κατακόρυφα στοιχεία, οι εξώστες, το μάρμαρο και το πράσινο συγκροτούν μια σύγχρονη αρχιτεκτονική ταυτότητα που καθορίζεται από τον τρόπο με τον οποίο πλαισιώνει, φιλτράρει και αποκαλύπτει την Αθήνα.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek302 | Νοέμβριος 2025.

Το ιστορικό Electra Hotel στην οδό Ερμού επανασχεδιάζεται συνολικά με αφετηρία τον αστικό ρυθμό, εισάγοντας τέσσερις νέες τυπολογίες δωματίων, κοινόχρηστες λειτουργίες ανοιχτές στην πόλη και μια νέα βάση στην όψη προς τον πεζόδρομο.

 

Το Electra Rhythm Athens από τους Mutiny Architects αποτελεί τη νέα μορφή του ιστορικού Electra Hotel Athens στην Ερμού 5. Η έννοια του ρυθμού λειτουργεί ως βασικό εργαλείο του αρχιτεκτονικού και εσωτερικού σχεδιασμού, μεταφέροντας την κίνηση, την επανάληψη και τον παλμό της πόλης σε χωρικές ακολουθίες, υλικά και αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες.

Ο επανασχεδιασμός αντιμετωπίζει συνολικά το ξενοδοχείο, από τα δωμάτια και τους κοινόχρηστους χώρους μέχρι την είσοδο και το κατώτερο τμήμα της όψης. Βασικό ζητούμενο αποτέλεσε η δημιουργία νέων τυπολογιών διαμονής, μαζί με χώρους κοινής χρήσης που απευθύνονται τόσο στους επισκέπτες όσο και στην πόλη.

 

 

Τέσσερις τυπολογίες δωματίων

Τα 101 δωμάτια του ξενοδοχείου επανασχεδιάστηκαν πλήρως και οργανώνονται σε τέσσερις βασικούς τύπους: Nest, Slow, Cozy και Active.

Κάθε τυπολογία, μαζί με τις παραλλαγές και τις αντίστοιχες σουίτες, διαφοροποιείται ως προς την επιφάνεια, τις απαιτήσεις της διαμονής και τα χαρακτηριστικά του επισκέπτη. Παρά τις διαφοροποιήσεις, ένα κοινό σχεδιαστικό λεξιλόγιο εξασφαλίζει τη συνοχή τους.

Στην υλική παλέτα κυριαρχούν η ξυλεία και τα μάρμαρα που συναντώνται στο αθηναϊκό αστικό τοπίο. Η καμπύλη εμφανίζεται στις οροφές, τα φωτιστικά σώματα και επιλεγμένες λεπτομέρειες.

Ο ρυθμός αποδίδεται μέσα από επαναλαμβανόμενα κατακόρυφα στοιχεία και αλληλουχίες οριζόντιων και κατακόρυφων επιπέδων.

 

Ένα ξενοδοχείο ανοιχτό στην πόλη

Τρεις βασικοί χώροι διευρύνουν το πρόγραμμα του ξενοδοχείου και είναι ανοιχτοί και στο κοινό.

Το Rebels Brew λειτουργεί ως coffee shop και bar με άμεσο πρόσωπο στον πεζόδρομο της Ερμού. Τα Collaborative Studios προσφέρουν χώρους για επαγγελματικές συναντήσεις και εργασία, ενώ το Focal, στο υψηλότερο βατό επίπεδο, λειτουργεί ως bar-restaurant και ανεξάρτητος γαστρονομικός προορισμός.

Οι χρήσεις αυτές δημιουργούν μια περισσότερο άμεση σχέση με την καθημερινή ζωή του κέντρου.

Οι κοινόχρηστοι χώροι δεν λειτουργούν αποκλειστικά ως παροχές για τους ενοίκους, αλλά συμμετέχουν στη δημόσια δραστηριότητα της περιοχής.

 

 

Επανερμηνεία της αθηναϊκής στοάς

Στο ισόγειο οργανώνονται η υποδοχή, τα καθιστικά, η βιβλιοθήκη, η κουζίνα και το Rebels Brew, σε άμεση σχέση με τους χώρους κίνησης.

Ο επανασχεδιασμός της κεντρικής εισόδου βασίζεται στην επανερμηνεία της αθηναϊκής στοάς, ενός χαρακτηριστικού στοιχείου της σύγχρονης πόλης. Αντί για ένα απόλυτο όριο ανάμεσα στον δρόμο και το ξενοδοχείο, δημιουργείται μια περισσότερο ομαλή μετάβαση από τον πεζόδρομο της Ερμού προς το εσωτερικό.

Η έννοια του ρυθμού συνδέεται έτσι και με την κίνηση. Η ροή της πόλης συνεχίζεται μέσα στο κτίριο, μετατρέποντας την είσοδο σε ενδιάμεσο χώρο και όχι απλώς σε σημείο πρόσβασης.

 

Εργασία, άσκηση και φιλοξενία

Στον πρώτο όροφο χωροθετούνται τα Collaborative Studios και το Electro Studio Gym.

Οι δύο λειτουργίες διευρύνουν την τυπική οργάνωση ενός ξενοδοχείου. Οι χώροι εργασίας ανταποκρίνονται σε υβριδικές μορφές επαγγελματικής δραστηριότητας, ενώ το γυμναστήριο αποτελεί μια ακόμη εξωστρεφή χρήση μέσα στο κτίριο.

Από τον δεύτερο μέχρι τον ένατο όροφο οργανώνονται τα δωμάτια. Στον δέκατο, το υψηλότερο βατό επίπεδο, βρίσκεται το Focal, με τρεις βεράντες, δύο από τις οποίες έχουν απρόσκοπτη θέα προς την Ακρόπολη.

Το πρόγραμμα αναπτύσσεται επομένως κατακόρυφα: από τις περισσότερο δημόσιες λειτουργίες στο επίπεδο της πόλης, προς τα δωμάτια και, τελικά, το εστιατόριο στο δώμα.

 

 

Νέα βάση στην υφιστάμενη όψη

Το μεγαλύτερο μέρος της πρόσοψης, μαζί με τα ανοίγματα των δωματίων προς την Ερμού, διατηρείται.

Αντίθετα, το κατώτερο τμήμα επανασχεδιάζεται πλήρως, ακριβώς στο σημείο όπου το κτίριο συναντά τον πεζόδρομο. Μια νέα ζώνη σε απόχρωση πράσινου της ελιάς καταλαμβάνει το ισόγειο και τον ημιώροφο και λειτουργεί οπτικά ως βάση της σύνθεσης.

Καμάρες οργανώνουν τη νέα αυτή ζώνη, ενώ ένα φωτιζόμενο στέγαστρο σηματοδοτεί την είσοδο. Η ιδιαίτερη κάτοψή του έρχεται σε αντίστιξη με τη γραμμικότητα του πεζόδρομου και εισάγει μια δυναμική κίνηση στην όψη.

Η σημαντικότερη εξωτερική μεταβολή συγκεντρώνεται έτσι στο επίπεδο άμεσης επαφής του ξενοδοχείου με την πόλη.

 

Ο ρυθμός ως σύστημα σχεδιασμού

Στα δωμάτια, τους κοινόχρηστους χώρους και την όψη, ο ρυθμός αποδίδεται μέσα από την επανάληψη, τις αλληλουχίες, τις καμπύλες και την κίνηση.

Δεν λειτουργεί ως πρόσθετο γραφιστικό θέμα, αλλά συνδέει διαφορετικές κλίμακες του έργου: τα επαναλαμβανόμενα στοιχεία των δωματίων, την κυκλοφορία στους κοινόχρηστους χώρους, την επανερμηνεία της αθηναϊκής στοάς και τη νέα βάση της όψης προς την Ερμού.

Οι Mutiny Architects επανασχεδιάζουν έτσι ένα ιστορικό ξενοδοχείο της Αθήνας διατηρώντας μεγάλο μέρος της υφιστάμενης αστικής του παρουσίας και επεμβαίνοντας κυρίως στη σχέση ανάμεσα στη φιλοξενία, τις νέες χρήσεις και την καθημερινή ζωή του κέντρου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek302 | Νοέμβριος 2025, στην ενότητα CITY.

Ένα διατηρητέο πρώην σανατόριο μέσα στο ελατοδάσος της Αρκαδίας αποκαθίσταται ως ξενοδοχείο 32 δωματίων, διατηρώντας τη μνημειακή πέτρινη δομή του και εντάσσοντας μια περιορισμένη παλέτα ξυλείας, terrazzo και φυσικής πέτρας.

Το Manna Arcadia στη Βυτίνα, με αρχιτεκτονικό και εσωτερικό σχεδιασμό από τους K-Studio και μελέτη εφαρμογής από τους Monogon, στεγάζεται σε ένα πρώην σανατόριο του 1929 στο Μαίναλο. Το διατηρητέο κτίριο, σε υψόμετρο περίπου 1.200m μέσα στο αρκαδικό δάσος, μετατρέπεται σε ξενοδοχείο 32 δωματίων, διατηρώντας τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα και τα υλικά ίχνη της προηγούμενης χρήσης του.

Το κτίριο είχε αρχικά σχεδιαστεί ως σανατόριο για ασθενείς με φυματίωση, με το ορεινό κλίμα, τον καθαρό αέρα και την απομόνωση να αποτελούν μέρος της θεραπευτικής αντίληψης της εποχής. Μετά την εγκατάλειψή του, τμήματα της κατασκευής και υλικά αφαιρέθηκαν ή επαναχρησιμοποιήθηκαν σε γειτονικά κτίσματα. Η νέα επέμβαση ξεκινά επομένως από τη διατήρηση και συμπλήρωση ενός κελύφους που είχε επιβιώσει αποσπασματικά.

 

Αποκατάσταση του υφιστάμενου κελύφους

Ο σχεδιασμός διατηρεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της αρχικής κατασκευής και χρησιμοποιεί την υπάρχουσα υλικότητα ως αφετηρία για τις νέες επεμβάσεις.

Αντί να αποκατασταθεί το κτίριο σε μια εξιδανικευμένη ιστορική μορφή, παραμένουν εμφανή τα ίχνη του χρόνου, ενώ τα νέα τελειώματα επιλέγονται ώστε να συνυπάρχουν με την αρχική δομή. Φυσικά επιχρίσματα, πέτρα, ξυλεία και terrazzo συγκροτούν μια περιορισμένη παλέτα που διατηρεί τον αυστηρό χαρακτήρα του πρώην σανατορίου.

Τα έντονα φθαρμένα δάπεδα terrazzo αντικαθίστανται με νέες συνθέσεις από αδρανή τοπικής προέλευσης. Στους χώρους εστίασης και spa του κατώτερου επιπέδου χρησιμοποιούνται πέτρινα δάπεδα, ενώ φυσική πέτρα επανέρχεται σε κατώφλια και ποδιές ανοιγμάτων.

Η ξυλεία καστανιάς εισάγει μια θερμότερη υλικότητα απέναντι στις περισσότερο ορυκτές επιφάνειες.

 

Συμπλήρωση της αρχικής δομής

Η επέμβαση επαναφέρει σε χρήση τμήματα του συγκροτήματος που είχαν χαθεί ή παρέμεναν ανενεργά.

Ένας νέος όγκος κατασκευάζεται στο αποτύπωμα παλιού ερειπωμένου βοηθητικού κτίσματος, ενώ η αποκατάσταση της στέγης επιτρέπει τη δημιουργία του επιπέδου της σοφίτας. Οι προσθήκες αυξάνουν τη λειτουργική επιφάνεια χωρίς να εισάγουν μια ανεξάρτητη μορφολογική γλώσσα.

Σε συνολική επιφάνεια περίπου 2.982τ.μ. οργανώνονται 32 δωμάτια, υποδοχή, καθιστικό, bar, εστιατόριο, spa, γυμναστήριο και οι απαραίτητες υποστηρικτικές λειτουργίες.

Οι μεγάλοι κοινόχρηστοι χώροι συνυπάρχουν με μικρότερες, περισσότερο προστατευμένες περιοχές, διατηρώντας τη διαφορετική κλίμακα των υφιστάμενων χώρων.

Ξύλινος κάνναβος στα δωμάτια

Στα δωμάτια, ένας κάνναβος από βουρτσισμένη ξυλεία οργανώνει τις επιμέρους λειτουργίες.

Η γεωμετρία του ορίζει τις περιοχές ύπνου, λουτρού και αποθήκευσης και επαναλαμβάνεται στη χάραξη των δαπέδων από terrazzo και μάρμαρο. Η επίπλωση και οι σταθερές κατασκευές εντάσσονται έτσι σε ένα κοινό σύστημα αντί να αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητα αντικείμενα.

Η περιορισμένη υλική παλέτα διατηρείται και στους ιδιωτικούς χώρους. Η ξυλεία δημιουργεί αντίστιξη με την πέτρα και το terrazzo, ενώ οι ουδέτερες αποχρώσεις συνδέουν τα νέα στοιχεία με το υφιστάμενο κέλυφος.

Ο σχεδιασμός αποφεύγει με αυτόν τον τρόπο την επανάληψη ενός τυποποιημένου ξενοδοχειακού δωματίου και βασίζεται περισσότερο στη σχέση ανάμεσα στην κατασκευή, το υλικό και τη χρήση.

 

Ίχνη του χρόνου και νέες επιφάνειες

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον τρόπο με τον οποίο τα νέα υλικά συνυπάρχουν με την παλαιωμένη κατασκευή.

Το υφιστάμενο κτίριο δεν αντιμετωπίζεται ως ένα άθικτο ιστορικό αντικείμενο. Οι ατέλειες, οι φθορές και οι διαφοροποιήσεις στις επιφάνειες παραμένουν ευανάγνωστες, ενώ τα νέα υλικά επιλέγονται ώστε να αποκτούν τη δική τους πατίνα με την πάροδο του χρόνου.

Η σχέση αυτή γίνεται ιδιαίτερα σαφής στην αντίθεση ανάμεσα στις αδρές ορυκτές επιφάνειες και τις περισσότερο επεξεργασμένες ξύλινες κατασκευές.

Τα μεταλλικά πλαίσια των ανοιγμάτων εισάγουν ένα ακόμη σύγχρονο στοιχείο μέσα στο βαρύτερο πέτρινο κέλυφος, διατηρώντας παράλληλα το φυσικό φως και τις θεάσεις προς το δάσος.

Κοινόχρηστοι χώροι και απομόνωση

Η προηγούμενη χρήση του κτιρίου δημιουργεί ένα ιδιαίτερο υπόβαθρο για το νέο ξενοδοχειακό πρόγραμμα.

Οι μεγάλοι κοινόχρηστοι χώροι υποστηρίζουν τη συνάντηση και τη συλλογική χρήση, ενώ μικρότερες περιοχές διατηρούν περισσότερο ήσυχο και ιδιωτικό χαρακτήρα.

Το εστιατόριο, το bar και το καθιστικό αξιοποιούν τις μεγαλύτερες αίθουσες, ενώ το spa αναπτύσσεται σε περισσότερο εσωστρεφείς χώρους με εντονότερη παρουσία της πέτρας και χαμηλότερο φωτισμό.

Η εναλλαγή ανάμεσα στη συλλογική χρήση και την απομόνωση συνεχίζει, με διαφορετικούς όρους, μια βασική χωρική συνθήκη του παλιού σανατορίου.

 

Η σχέση με το αρκαδικό τοπίο

Το ελατοδάσος αποτελεί σταθερό μέρος της αρχιτεκτονικής εμπειρίας του Manna.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί να ανταγωνιστεί την κλίμακα του τοπίου, αλλά επικεντρώνεται στην αποκατάσταση του υπάρχοντος κτιρίου και στην ενίσχυση της σχέσης του με το φυσικό περιβάλλον. Οι θεάσεις προς το δάσος, τα φυσικά υλικά και η αρχιτεκτονική τοπίου ενισχύουν αυτή τη συνέχεια.

Το Manna Arcadia αποτελεί έτσι ένα έργο επανάχρησης στο οποίο η προηγούμενη ταυτότητα του σανατορίου δεν εξαλείφεται ούτε ανακατασκευάζεται ως ιστορική εικόνα. Οι K-Studio και Monogon διατηρούν τη δομική και υλική παρουσία του κτιρίου και την προσαρμόζουν στη σύγχρονη φιλοξενία μέσα από περιορισμένες προσθήκες και σαφείς υλικούς χειρισμούς.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek282 | Νοέμβριος 2023, στην ενότητα RESORT

Τέσσερα πρώην βυρσοδεψεία στο παραλιακό μέτωπο των Χανίων μετατρέπονται σε ξενοδοχείο 20 σουιτών, διατηρώντας τον βιομηχανικό τους χαρακτήρα μέσα από μια περιορισμένη παλέτα πέτρας, ξυλείας, μετάλλου και γυαλιού.

Το The Tanneries Hotel & Spa στα Χανιά από την Κωνσταντίνα Σμπόνια στεγάζεται σε τέσσερα συνεχόμενα πρώην βιομηχανικά κτίρια στην ιστορική περιοχή των Ταμπακαριών. Το έργο, συνολικής επιφάνειας 2.500τ.μ., ολοκληρώθηκε το 2021 και μετατρέπει το διατηρητέο συγκρότημα σε ξενοδοχείο, διατηρώντας τη μορφολογία και την υλικότητα των παλιών βυρσοδεψείων.

Αντί να εξαλείψει τα ίχνη της προηγούμενης χρήσης, η επέμβαση αξιοποιεί την υφιστάμενη λιθοδομή, τις αναλογίες των κτιρίων και την άμεση σχέση τους με τη θάλασσα. Οι τέσσερις όγκοι διαβάζονται ως ενιαίο σύνολο, διατηρώντας παράλληλα τις διαφορές που προκύπτουν από την κλίση του εδάφους και την ιστορική τους ανάπτυξη.

 

Τέσσερα βιομηχανικά κτίρια πάνω στη θάλασσα

Το συγκρότημα βρίσκεται στα Ταμπακαριά, την ιστορική περιοχή βυρσοδεψείων ανατολικά του κέντρου των Χανίων, όπου τα βιομηχανικά κτίρια αναπτύχθηκαν σε άμεση επαφή με το παραλιακό μέτωπο.

Ο σχεδιασμός διατηρεί τους τέσσερις υφιστάμενους όγκους αντί να τους αντικαταστήσει με ένα νέο ενιαίο κτίριο. Προς την πόλη, η νότια όψη παραμένει χαμηλότερη και περισσότερο διακριτική, ενώ προς τη θάλασσα το συγκρότημα αναπτύσσεται σε τρεις στάθμες, ακολουθώντας τη φυσική κλίση του εδάφους.

Η διαφοροποίηση αυτή ενισχύει τη διπλή συνθήκη του έργου: περισσότερο προστατευμένο προς τον αστικό ιστό και σταδιακά περισσότερο ανοιχτό προς το νερό.

Η μετάβαση από την πόλη προς τη θάλασσα γίνεται μέρος της ίδιας της εμπειρίας του ξενοδοχείου, καθώς τα μεγάλα ανοίγματα επιτρέπουν τη διατήρηση της οπτικής επαφής με το παραλιακό τοπίο.

 

Διατήρηση του βιομηχανικού χαρακτήρα

Η ανακαίνιση βασίζεται στη διατήρηση βασικών στοιχείων των παλιών βυρσοδεψείων και στην προσαρμογή τους στη νέα χρήση.

Οι υφιστάμενες όψεις, οι στέγες και οι δομικές επιφάνειες παραμένουν ευανάγνωστες, ενώ η πέτρα, το σκυρόδεμα, το μέταλλο και η ξυλεία επανέρχονται στη νέα διαμόρφωση.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί να ανακατασκευάσει ένα εξιδανικευμένο ιστορικό εσωτερικό. Αντίθετα, οι νέες κατασκευές διατηρούν περισσότερο ουδέτερη και λιτή παρουσία, ώστε η αρχική υλικότητα να παραμένει εμφανής.

Η φυσική πέτρα προσδίδει βάρος και χαρακτηριστική υφή, η ξυλεία εισάγει θερμότερους τόνους, ενώ το μέταλλο και το γυαλί συγκροτούν ένα περισσότερο ακριβές σύγχρονο επίπεδο.

Μπεζ, μαύρο και γκρι διαμορφώνουν μια περιορισμένη χρωματική παλέτα, η οποία ενοποιεί τους διαφορετικούς χώρους χωρίς να μειώνει την ένταση των υφιστάμενων υλικών.

 

Είκοσι σουίτες μέσα στους υφιστάμενους όγκους

Το συγκρότημα περιλαμβάνει 20 σουίτες, οι οποίες προσαρμόζονται στις διαφορετικές διαστάσεις και γεωμετρίες των παλιών κτιρίων.

Αντί να επαναλαμβάνεται ένας ενιαίος τύπος δωματίου, οι χώροι ακολουθούν τις ιδιαιτερότητες της υφιστάμενης δομής. Η εσωτερική διαμόρφωση παραμένει λιτή, με φυσικά υλικά και κυρίως ουδέτερες αποχρώσεις, ώστε η σχέση με τη θάλασσα να διατηρεί κεντρικό ρόλο.

Τα μεγάλα ανοίγματα εισάγουν φυσικό φως και καδράρουν τη θέα, ενώ η πέτρα, η ξυλεία και το μάρμαρο δημιουργούν συνέχεια ανάμεσα στους χώρους ύπνου, διημέρευσης και λουτρού.

Στα λουτρά, οι μαρμάρινες επιφάνειες διαφοροποιούνται από τον περισσότερο αδρό χαρακτήρα του ιστορικού κελύφους χωρίς να εισάγουν μια ανεξάρτητη σχεδιαστική γλώσσα.

 

Διαπερατότητα ανάμεσα στην πόλη και τη θάλασσα

Βασικό χαρακτηριστικό της επέμβασης είναι η σταδιακή σύνδεση της αστικής με την παραθαλάσσια πλευρά του συγκροτήματος.

Μεγάλα υαλοστάσια διατηρούν τις θεάσεις προς το νερό και επιτρέπουν στη θάλασσα να παραμένει ορατή ακόμη και από τις περιοχές κυκλοφορίας.

Στους κοινόχρηστους χώρους χρησιμοποιούνται διαφορετικοί βαθμοί διαφάνειας. Στο spa και το γυμναστήριο, οι υαλότουβλοι επιτρέπουν τη διάχυση του φωτός και δημιουργούν ταυτόχρονα ένα περισσότερο προστατευμένο όριο.

Η σχέση εσωτερικού και εξωτερικού δεν οργανώνεται επομένως μέσα από έναν απόλυτο διαχωρισμό, αλλά μέσα από διαδοχικά επίπεδα διαφάνειας και ιδιωτικότητας.

 

Κοινόχρηστοι χώροι και ευεξία

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, πέρα από τις σουίτες, χώρους υποδοχής, εστιατόριο, spa, γυμναστήριο και θερμαινόμενη εσωτερική πισίνα.

Οι κοινόχρηστες λειτουργίες ακολουθούν την ίδια υλική λογική, αποκτώντας όμως επιμέρους χαρακτηριστικά ανάλογα με τη χρήση τους. Το spa ανοίγεται προς τη θέα της θάλασσας, ενώ το εστιατόριο αναπτύσσεται σε άμεση σχέση με το παραλιακό μέτωπο.

Το παλιό βιομηχανικό συγκρότημα λειτουργεί έτσι ως μια ακολουθία διαφορετικών χώρων και όχι ως ένα ομοιογενές ξενοδοχειακό εσωτερικό.

Παρά τη διαφοροποίηση των χρήσεων, η κοινή παλέτα και η επανάληψη των φυσικών υλικών εξασφαλίζουν τη συνοχή του συνόλου.

 

Επανάχρηση στα Ταμπακαριά

Το The Tanneries Hotel & Spa οργανώνεται τελικά γύρω από τη διατήρηση της ταυτότητας των τεσσάρων βιομηχανικών κτιρίων και την προσαρμογή τους σε μια νέα χρήση.

Η πέτρινη κατασκευή, η άμεση σχέση με τη θάλασσα και οι διαφορετικές αναλογίες των υφιστάμενων χώρων παραμένουν εμφανείς, ενώ οι σύγχρονες επεμβάσεις εντάσσουν τις τεχνικές και λειτουργικές απαιτήσεις ενός ξενοδοχείου χωρίς να αποκρύπτουν το αρχικό κέλυφος.

Η Κωνσταντίνα Σμπόνια χρησιμοποιεί μια περιορισμένη υλική παλέτα και τη σχέση ανάμεσα στην πόλη και το νερό για να δώσει νέα χρήση στα πρώην βυρσοδεψεία, διατηρώντας τη βιομηχανική τους παρουσία μέσα στην ιστορική περιοχή των Ταμπακαριών.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek282 | Νοέμβριος 2023, στην ενότητα CITY.

Μια διατηρητέα κατοικία του 19ου αιώνα στα Βαπόρια της Σύρου μετατρέπεται σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων μέσα από την αποκατάσταση της λιθοδομής, των οροφογραφιών και των μαρμάρινων επιφανειών, ενώ οι παλιές στέρνες αποκτούν νέα χρήση ως χώροι ευεξίας.

Το Argini Hotel Syros, με εσωτερικό σχεδιασμό από τους Costas Gagos Architecture & Design και TREE COMPANY, στεγάζεται σε μια διατηρητέα νεοκλασική κατοικία στα Βαπόρια της Ερμούπολης. Το κτίριο, με καταβολές στον 19ο αιώνα ως οικία του Γρηγόρη Πάικου, μέλους της Φιλικής Εταιρείας, αποκαταστάθηκε και μετατράπηκε σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων, διατηρώντας σημαντικά στοιχεία της ιστορικής του δομής.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επτά δωμάτια και τέσσερις σουίτες, εστιατόριο, bar με θέα στο Αιγαίο και χώρο ευεξίας με χαμάμ, jacuzzi και εσωτερική πισίνα. Η επέμβαση οργανώνεται γύρω από τη σχέση της υφιστάμενης λιθοδομής με τον αποκατεστημένο διάκοσμο και τις νέες λειτουργίες φιλοξενίας.

 

Διατήρηση της υφιστάμενης λιθοδομής

Η αρχική λιθοδομή παραμένει βασικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του ξενοδοχείου.

Οι πέτρινοι τοίχοι, που σε ορισμένα σημεία φτάνουν σε πάχος το 1,20m, διατηρούνται εμφανείς, ώστε η κατασκευή και η κλίμακα της ιστορικής κατοικίας να παραμένουν ευανάγνωστες. Η φυσική πέτρα συνδυάζεται με μάρμαρο στους κοινόχρηστους χώρους, τις περιοχές κυκλοφορίας και τα δωμάτια.

Αντί να εφαρμοστεί μια ενιαία σύγχρονη στρώση πάνω στο υπάρχον κτίριο, διατηρούνται οι διαφοροποιήσεις στην υφή, τα υλικά και τον διάκοσμο. Οι νέες επεμβάσεις εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο χωρίς να αποκρύπτουν την αρχική κατασκευή.

 

Το μάρμαρο ως στοιχείο συνέχειας

Το μάρμαρο επανέρχεται στους διαφορετικούς χώρους και λειτουργεί ως κοινό υλικό της νέας διαμόρφωσης.

Στους κοινόχρηστους χώρους, τα γεωμετρικά μαρμάρινα δάπεδα αντλούν αναφορές από τον αρχικό χαρακτήρα της κατοικίας, χωρίς να επιχειρούν την πιστή αναπαραγωγή του. Η ίδια λογική συνεχίζεται στους διαδρόμους και τις αίθουσες, δημιουργώντας συνέχεια ανάμεσα στις διαφορετικές περιοχές.

Στα λουτρά χρησιμοποιούνται διαφορετικά μάρμαρα, όπως λευκό Διονύσου, πράσινο Τήνου και γκρίζο Grigio Carnico. Οι μεταβολές στην απόχρωση και τα νερά του υλικού διαφοροποιούν τους επιμέρους χώρους, διατηρώντας παράλληλα μια κοινή υλική γλώσσα.

 

Αποκατάσταση των οροφογραφιών

Ένα από τα περισσότερο απαιτητικά μέρη της επέμβασης ήταν η αποκατάσταση των ζωγραφικών διακοσμήσεων στις οροφές των δωματίων και των σουιτών.

Οι οροφογραφίες και οι τοιχογραφίες, φιλοτεχνημένες από Ιταλούς και ντόπιους καλλιτέχνες, περιλαμβάνουν λαογραφικά στοιχεία, μορφές που σχετίζονται με την Ελληνική Επανάσταση και αναγεννησιακά μοτίβα.

Η σύγχρονη επίπλωση και ο φωτισμός διατηρούν περισσότερο ήπια παρουσία γύρω από αυτές τις επιφάνειες, επιτρέποντας στις αρχικές αναλογίες, τα μεγάλα ύψη και τον ζωγραφικό διάκοσμο να παραμένουν κυρίαρχα στοιχεία των χώρων.

Η αντίθεση ανάμεσα στον αποκατεστημένο διάκοσμο και τις λιτότερες νέες επεμβάσεις αποφεύγει την ανακατασκευή ενός γενικευμένου «ιστορικού» εσωτερικού.

 

Κοινόχρηστοι χώροι και εσωτερικό αίθριο

Οι κοινόχρηστες λειτουργίες αναπτύσσονται σε μια ακολουθία χώρων όπου τα ιστορικά στοιχεία συνυπάρχουν με τις νέες χρήσεις.

Η εμφανής πέτρα, τα ξύλινα δάπεδα, οι μαρμάρινες επιφάνειες και τα υφιστάμενα ανοίγματα παραμένουν ευανάγνωστα, ενώ η νέα επίπλωση και ο φωτισμός υποστηρίζουν τη λειτουργία του ξενοδοχείου χωρίς να υπερισχύουν του αρχικού κελύφους.

Το εσωτερικό αίθριο επεκτείνει τις κοινόχρηστες λειτουργίες σε έναν προστατευμένο υπαίθριο χώρο, ο οποίος ορίζεται από τις εμφανείς λιθοδομές των υφιστάμενων όψεων.

 

Χώροι ευεξίας στις παλιές στέρνες

Οι παλιές στέρνες του κτιρίου μετατρέπονται σε χώρους χαλάρωσης και ευεξίας.

Η υφιστάμενη θολωτή γεωμετρία φιλοξενεί το χαμάμ και την εσωτερική θερμαινόμενη πισίνα με jacuzzi. Πέτρα και μάρμαρο συνδυάζονται με διάχυτο φωτισμό, αναδεικνύοντας τον κλειστό χαρακτήρα και τις καμπύλες των υφιστάμενων χώρων.

Η αλλαγή χρήσης αξιοποιεί επομένως τα χαρακτηριστικά των παλιών βοηθητικών χώρων αντί να τα αποκρύπτει. Το βάρος της κατασκευής, η θολωτή οροφή και η υλικότητα της πέτρας παραμένουν μέρος της νέας εμπειρίας.

 

Σύγχρονη φιλοξενία μέσα σε μια ιστορική δομή

Το Argini Hotel Syros οργανώνεται γύρω από τη συνύπαρξη των διατηρημένων αρχιτεκτονικών στοιχείων με τις νέες λειτουργίες.

Η λιθοδομή, οι οροφογραφίες και τα γεωμετρικά μαρμάρινα δάπεδα διατηρούν τη σύνδεση με την ιστορία της κατοικίας, ενώ τα δωμάτια, το εστιατόριο, το bar και οι χώροι ευεξίας προσαρμόζουν το κτίριο στη νέα του χρήση.

Η αποκατάσταση αντιμετωπίζεται ως διαδικασία επιλεκτικής διατήρησης και προσαρμογής. Ο ιστορικός χαρακτήρας παραμένει ορατός στα υλικά, τον διάκοσμο και τις αναλογίες, ενώ οι σύγχρονες επεμβάσεις εντάσσονται χωρίς να επιχειρούν να μιμηθούν την αρχική αρχιτεκτονική.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek292 | Νοέμβριος 2024, στην ενότητα CITY.

Μια κατοικία του 1893 στη Marvila της Λισαβόνας ανακαινίζεται και επεκτείνεται μέσα από μεγάλα κενά, αδρές εσωτερικές επιφάνειες και ένα γαλάζιο φυσικό επίχρισμα που ενοποιεί το παλιό με το νέο.

Το Blue House στη Λισαβόνα από τους extrastudio είναι το πρώτο από τρία έργα κατοικίας που το γραφείο ονομάζει casas poveras. Η σειρά διαμορφώθηκε σε μια περίοδο αβεβαιότητας, με στόχο τον περιορισμό του σχεδιασμού στα απολύτως απαραίτητα χωρίς να μειώνεται η κλίμακα των χώρων. Στο Blue House, η προσέγγιση αυτή οδηγεί σε μια κατοικία 251τ.μ., όπου το υφιστάμενο κτίριο, η νέα επέκταση και τα υλικά συνυπάρχουν χωρίς να αποκρύπτονται οι ατέλειες ή τα ίχνη της κατασκευής.

Η κατοικία βρίσκεται στη Marvila, μια περιοχή της Λισαβόνας που μετασχηματίστηκε από αγροτική ζώνη σε βασική βιομηχανική περιοχή της πόλης και, αργότερα, σε τόπο συγκέντρωσης εργαστηρίων και πολιτιστικών χρήσεων. Αντί να εξαλείψει τον λιτό χαρακτήρα του αρχικού κτίσματος, ο σχεδιασμός τον αντιμετωπίζει ως καταγραφή της προηγούμενης καθημερινής ζωής και τον εντάσσει στη νέα αρχιτεκτονική.

 

Διατήρηση της κατοικίας του 1893

Το έργο ανακαινίζει και επεκτείνει μια ισόγεια κατοικία του 1893, διατηρώντας πλήρως τον υφιστάμενο φέροντα οργανισμό.

Αρχιτεκτονικά στοιχεία των αρχικών όψεων αφαιρέθηκαν, αποκαταστάθηκαν και επανατοποθετήθηκαν στις νέες. Οι παλιές και οι νέες επιφάνειες αποκτούν το ίδιο τελείωμα, αποφεύγοντας μια συμβατική οπτική διάκριση ανάμεσα στην αποκατάσταση και την προσθήκη.

Οι διαφορετικές χρονικές φάσεις παραμένουν ευανάγνωστες κυρίως μέσα από τη μεταβολή του περιγράμματος και την υφή των υλικών. Οι ατέλειες της αρχικής κατασκευής δεν εξαλείφονται, αλλά διατηρούνται ως ίχνη της προηγούμενης ζωής του κτιρίου.

 

Δύο μεγάλα χωρικά κενά

Δύο βασικές κινήσεις οργανώνουν τη νέα κατοικία.

Προς τον δρόμο, μια αφαίρεση σε όλο το πλάτος της όψης δημιουργεί ένα αίθριο διπλού ύψους. Το κενό εξασφαλίζει σκίαση και ιδιωτικότητα στα υπνοδωμάτια, ενώ λειτουργεί ως ενδιάμεσος χώρος ανάμεσα στο εσωτερικό και τον δρόμο.

Στην απέναντι πλευρά, ένας εσωτερικός χώρος τριπλού ύψους στρέφεται προς τον κήπο και αποκαλύπτει ολόκληρη την κατακόρυφη διάσταση της επέκτασης. Οι δύο χειρισμοί δημιουργούν διαφορετικές συνθήκες: ένα προστατευμένο αίθριο προς την πόλη και έναν μεγάλο εσωτερικό χώρο προς τον ιδιωτικό κήπο.

Στην πίσω όψη, μια κατακόρυφη σχισμή φωτός προκύπτει από έναν πολεοδομικό περιορισμό που τέμνει διαγώνια τη μία γωνία του κτιρίου. Αντί να υποβαθμιστεί, η συνθήκη εντάσσεται στη σύνθεση. Για λίγα λεπτά προς το τέλος της ημέρας, μια στενή δέσμη φυσικού φωτός εισέρχεται στο εσωτερικό και μετακινείται πάνω στις επιφάνειες.

 

Το γκαράζ μέσα στον χώρο διημέρευσης

Μία από τις βασικές απαιτήσεις των ιδιοκτητών ήταν η κατοικία να αποκτήσει έναν ανοιχτό χαρακτήρα τύπου loft και το γκαράζ να ενσωματωθεί πλήρως στον χώρο διημέρευσης.

Με αυτόν τον τρόπο, η εργασία σε αυτοκίνητα ή μοτοσικλέτες μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς να αποκόπτεται από την καθημερινή οικογενειακή ζωή.

Ο σχεδιασμός δεν αντιμετωπίζει επομένως το γκαράζ ως βοηθητικό και απομονωμένο δωμάτιο. Η μεγάλη κλίμακα του κύριου χώρου επιτρέπει σε διαφορετικές δραστηριότητες να συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο περιβάλλον, διευρύνοντας την έννοια του οικιακού χώρου.

 

Υλικά που αποφασίζονται στο εργοτάξιο

Μετά τον καθορισμό της βασικής αρχιτεκτονικής ιδέας, οι επιλογές των τελειωμάτων, των υφών και των χρωμάτων παρέμειναν σκόπιμα ανοιχτές.

Πολλές αποφάσεις ελήφθησαν στο εργοτάξιο μέσα από τη συνεργασία των αρχιτεκτόνων, των τεχνιτών και των ιδιοκτητών. Η ίδια η κατασκευαστική διαδικασία μετατρέπεται έτσι σε μέρος του σχεδιασμού.

Οι τεχνικές εφαρμογής και οι ιδιαιτερότητες της χειρωνακτικής εργασίας παραμένουν ευανάγνωστες στο τελικό αποτέλεσμα. Οι επιφάνειες δεν επιδιώκουν μια τυποποιημένη ομοιομορφία, αλλά διατηρούν διαφορές στην υφή και στο τελείωμα.

 

Αλουμίνιο και αδρό γκρι επίχρισμα

Ολόκληρο το ισόγειο καλύπτεται με φύλλα αλουμινίου που βουρτσίστηκαν στο χέρι από έναν από τους τεχνίτες του έργου.

Η απαλή και φωτεινή μεταλλική επιφάνεια αντιπαραβάλλεται με την περισσότερο αδρή υλικότητα των τοίχων.

Στο εσωτερικό, οι τοίχοι παραμένουν σχεδόν ανεπίχριστοι, καλυμμένοι μόνο με μια γκρι βασική στρώση σοβά που προέκυψε ως οικονομική λύση κατά την κατασκευή. Το ενιαίο γκρι τελείωμα συνδέει οπτικά τα διαφορετικά στοιχεία και παραπέμπει διακριτικά στο βιομηχανικό παρελθόν της Marvila.

 

Το γαλάζιο επίχρισμα ως ενιαία επιφάνεια

Το χαρακτηριστικό μπλε χρώμα της κατοικίας προέρχεται από το ίδιο το υφιστάμενο κτίριο.

Ένα επίχρισμα ασβέστη με χρωστική ultramarine blue καλύπτει ολόκληρο τον εξωτερικό όγκο και ενοποιεί οπτικά την αρχική κατασκευή με τη νέα επέκταση.

Λόγω της αστάθειας της χρωστικής, κάθε όψη έπρεπε να ολοκληρωθεί μέσα σε μία ημέρα, χωρίς αρμούς ή μεταγενέστερες διορθώσεις. Η διαδικασία αυτή αφήνει μικρές διαφοροποιήσεις στην τελική επιφάνεια και καθιστά την εφαρμογή μέρος της αρχιτεκτονικής έκφρασης.

Το μπλε δεν χρησιμοποιείται για να υπογραμμίσει τη νέα προσθήκη. Αντίθετα, δημιουργεί μια ενιαία στρώση που δυσκολεύει την άμεση διάκριση μεταξύ παλιού και νέου. Το περίγραμμα και οι υφές του κτιρίου αποκαλύπτουν τελικά τις διαφορετικές χρονικές φάσεις.

 

Η κατασκευή ως μέρος του σχεδιασμού

Το Blue House διαμορφώνεται μέσα από τη συνύπαρξη διατήρησης, επέκτασης και αποφάσεων που προκύπτουν κατά την κατασκευή.

Ο αρχικός φορέας παραμένει, ενώ μεγάλα χωρικά κενά επαναπροσδιορίζουν τη σχέση του σπιτιού με τον δρόμο, τον κήπο και το φυσικό φως. Το βουρτσισμένο αλουμίνιο, ο γκρι σοβάς και το χρωματισμένο επίχρισμα ασβέστη δημιουργούν επιφάνειες των οποίων ο χαρακτήρας εξαρτάται άμεσα από τον τρόπο εφαρμογής τους.

Οι extrastudio αποφεύγουν έτσι έναν απόλυτο διαχωρισμό ανάμεσα στο ιστορικό κέλυφος και τη σύγχρονη επέμβαση. Το παλιό και το νέο ενοποιούνται μέσα από το χρώμα και την κατασκευή, παραμένοντας ταυτόχρονα διακριτά στη μορφή, την υφή και τα ίχνη του αρχικού κτιρίου.

Οι ανάγλυφες οροφές, το καθαρό ύψος πέντε μέτρων και μια ξύλινη σκάλα ηλικίας περίπου ενός αιώνα αποτελούν το υπόβαθρο για την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος της δεκαετίας του 1920 στην Κυψέλη.

 

Το The Upper House στην Αθήνα από τους A&O Architects και Saint of Athens καταλαμβάνει τον πρώτο όροφο ενός κτιρίου της δεκαετίας του 1920 στην Κυψέλη. Το διαμέρισμα των 220τ.μ. διατηρεί χαρακτηριστικά της εκλεκτικιστικής οικιακής αρχιτεκτονικής που αναπτύχθηκε στην Αθήνα στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, όπως οροφές ύψους πέντε μέτρων, περίτεχνες γύψινες διακοσμήσεις και μια ιδιαίτερα άνετη χωρική οργάνωση.

Η κατοικία είχε αρχικά κατασκευαστεί για την οικογένεια ενός Έλληνα βιομηχάνου. Η νέα επέμβαση προσαρμόζει το εσωτερικό στις σημερινές απαιτήσεις χωρίς να αναιρεί τα βασικά χαρακτηριστικά του.

Τα διατηρημένα αρχιτεκτονικά στοιχεία συνυπάρχουν με νέες λειτουργίες, ειδικές κατασκευές, σύγχρονη επίπλωση και τεχνικό εξοπλισμό.

 

 

Διατήρηση της αρχικής χωρικής οργάνωσης

Η υφιστάμενη κάτοψη βασίζεται σε μεγάλους χώρους που συνδέονται μέσα από μεγάλα ανοίγματα και επιτρέπουν την άνετη κυκλοφορία σε ολόκληρη την κατοικία.

Αντί να αντικατασταθεί η διάταξη από ένα ριζικά διαφορετικό σύστημα, η ανακαίνιση αξιοποιεί τις υπάρχουσες αναλογίες και τις σχέσεις ανάμεσα στα δωμάτια.

Δύο χώροι υποδοχής επανασχεδιάζονται ως καθιστικά, ενώ στο πρόγραμμα εντάσσονται νέα τραπεζαρία, κύριο υπνοδωμάτιο με ιδιωτικό λουτρό, ξενώνας και WC επισκεπτών.

Βιβλιοθήκη, κουζίνα και pantry συμπληρώνουν τις λειτουργίες. Οι επιμέρους περιοχές παραμένουν σαφείς, αλλά η αρχική κυκλοφορία τις συνδέει σε μια συνεχή ακολουθία.

Ιδιαίτερη θέση διατηρεί η αρχική ξύλινη σκάλα. Η προσεκτική αποκατάστασή της αφήνει ευανάγνωστη την ηλικία και την προηγούμενη ζωή του διαμερίσματος.

 

Ο υφιστάμενος διάκοσμος ως μέρος του νέου εσωτερικού

Οι αρχικές γύψινες διακοσμήσεις αντιμετωπίζονται ως ενεργό στοιχείο του σχεδιασμού και όχι ως απομονωμένο ιστορικό κατάλοιπο.

Τα ανάγλυφα μοτίβα των οροφών διατηρούνται μέσα σε μια περισσότερο συγκρατημένη χρωματική παλέτα, ώστε να παραμένουν ευανάγνωστα το βάθος, η κλίμακα και η λεπτομέρειά τους.

Το μεγάλο ύψος των δωματίων ενισχύει την παρουσία τους και μεταβάλλει τις αναλογίες της νέας επίπλωσης και του φωτισμού.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί, επομένως, να εξουδετερώσει τον εκλεκτικιστικό χαρακτήρα του διαμερίσματος. Τα σύγχρονα στοιχεία τοποθετούνται μέσα στο υφιστάμενο πλαίσιο, δημιουργώντας ελεγχόμενες αντιθέσεις ανάμεσα στον ιστορικό διάκοσμο και τις νέες προσθήκες.

 

 

Ειδικές κατασκευές και διαφορετικές ταυτότητες

Οι custom-made κατασκευές αποκτούν σημαντικό ρόλο στο εσωτερικό.

Ειδικά σχεδιασμένη ντουλάπα, ξύλινες επενδύσεις και ιαπωνική ταπετσαρία προσδίδουν διαφορετική ταυτότητα στα επιμέρους δωμάτια, χωρίς να διακόπτουν τη συνοχή της κατοικίας.

Ορισμένα από τα νέα στοιχεία αντιμετωπίζονται ως μέρος των αρχιτεκτονικών επιφανειών, ενώ άλλα λειτουργούν ως αυτόνομα έπιπλα και αντικείμενα.

Έπιπλα ιδιαίτερου σχεδιασμού, φωτιστικά, σύγχρονοι ανεμιστήρες οροφής, έργα τέχνης και προσωπικά αντικείμενα των κατοίκων συνυπάρχουν με την αρχική αρχιτεκτονική. Έτσι, κάθε δωμάτιο αποκτά ξεχωριστό χαρακτήρα, ενώ παράλληλα διατηρείται η αίσθηση ενός εσωτερικού που έχει συγκεντρώσει διαφορετικές χρονικές στρώσεις.

Ο σχεδιασμός δεν επιδιώκει την απόλυτη ομοιομορφία. Επιτρέπει διαφοροποιήσεις σε χρώμα, υλικά και επίπλωση ανάμεσα στις επιμέρους περιοχές.

 

Ξύλινο δάπεδο και ελληνικό μάρμαρο

Η υλική παλέτα συνδέει τους χώρους και ταυτόχρονα διατηρεί την αντίθεση ανάμεσα στο αποκατεστημένο κέλυφος και τις νέες επεμβάσεις.

Το ξύλινο δάπεδο σε διάταξη chevron διατρέχει τους κύριους χώρους και διαμορφώνει ένα συνεχές γεωμετρικό υπόβαθρο. Ελληνικό μάρμαρο χρησιμοποιείται επιλεκτικά, ιδιαίτερα στα λουτρά και σε επιφάνειες όπου απαιτείται περισσότερο ορυκτός χαρακτήρας.

Η ξυλεία επανέρχεται τόσο στην αρχική σκάλα όσο και στις νέες ειδικές κατασκευές. Με αυτόν τον τρόπο, διαφορετικές χρονικές φάσεις του εσωτερικού αποκτούν μια κοινή υλική αναφορά χωρίς να συγχέονται μεταξύ τους.

Ξυλεία, μάρμαρο, βαμμένες επιφάνειες, ταπετσαρίες και γύψινος διάκοσμος δημιουργούν τελικά ένα εσωτερικό που βασίζεται στην ποικιλία των υφών και όχι σε ένα ενιαίο τελείωμα.

 

 

Σύγχρονα συστήματα μέσα στο ιστορικό κέλυφος

Η ανακαίνιση ενσωματώνει σύγχρονες τεχνολογίες στην υφιστάμενη κατασκευή.

Συστήματα Internet of Things, καθώς και νέες εγκαταστάσεις θέρμανσης και ψύξης, υποστηρίζουν την καθημερινή λειτουργία της κατοικίας χωρίς να αποκτούν κυρίαρχη παρουσία στο εσωτερικό.

Η τεχνική αναβάθμιση λειτουργεί συμπληρωματικά προς την αποκατάσταση. Η σύγχρονη άνεση εισάγεται μέσα στο υπάρχον χωρικό πλαίσιο χωρίς να γίνεται αφορμή για την εξάλειψή του.

 

Μια νέα στρώση στο εσωτερικό της δεκαετίας του 1920

Το The Upper House οργανώνεται τελικά γύρω από τη συνύπαρξη διαφορετικών χρονικών περιόδων.

Οι αρχικές αναλογίες, η ξύλινη σκάλα και οι γύψινες διακοσμήσεις διατηρούν την ταυτότητα της κατοικίας. Οι νέες ξυλουργικές κατασκευές, οι ταπετσαρίες, η επίπλωση, ο φωτισμός και τα τεχνικά συστήματα προσθέτουν ένα σύγχρονο επίπεδο.

Οι A&O Architects και Saint of Athens αντιμετωπίζουν έτσι την ανακαίνιση όχι ως ανακατασκευή ενός ιστορικού εσωτερικού, αλλά ως συνέχεια της εξέλιξής του. Το υπάρχον κέλυφος παραμένει ευανάγνωστο και υποδέχεται μια νέα συνθήκη κατοίκησης.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Μια παλιά οικογενειακή κατοικία στον πυκνό ιστό των Φηρών μετατρέπεται σε ξενοδοχείο πέντε σουιτών, όπου οι αποκατεστημένες κυκλαδίτικες μορφές, τα φυσικά υλικά και η φύτευση μεταφέρουν τις αρχές της vegan φιλοξενίας στην αρχιτεκτονική.

Το Ethos Vegan Suites στη Σαντορίνη από τους Kapsimalis Architects στεγάζεται σε μια παλιά διώροφη οικογενειακή κατοικία στο κέντρο των Φηρών. Το κτίριο κατασκευάστηκε αρχικά μετά τον σεισμό του 1956 και επεκτάθηκε καθ’ ύψος τη δεκαετία του 1980.

Η επέμβαση το μετατρέπει σε ένα μικρό ξενοδοχείο πέντε ανεξάρτητων σουιτών. Στο ισόγειο οργανώνονται δύο μονάδες μαζί με έναν μικρό χώρο υποδοχής και κουζίνας, ενώ στον όροφο βρίσκονται τρεις ακόμη σουίτες.

Κάθε μονάδα περιλαμβάνει χώρο ύπνου και καθιστικού, μικρή κουζίνα και λουτρό. Ιδιωτικές αυλές, εξώστες και βεράντες με μικρές πισίνες επεκτείνουν την κατοίκηση προς το ύπαιθρο.

 

 

Επανασχεδιασμός του υφιστάμενου κελύφους

Ο σχεδιασμός διατηρεί τη χαρακτηριστική γεωμετρία του αρχικού κτιρίου, ενώ απλοποιεί μεταγενέστερες προσθήκες και προσαρμόζει την κατασκευή στη νέα χρήση.

Οι βασικές μορφές αποκαθίστανται και γίνονται περισσότερο ευανάγνωστες, διατηρώντας τη σχέση τους με τον συμπαγή λευκό ιστό των Φηρών. Επιλεγμένα στηθαία, διακοσμητικές κορνίζες και τμήματα της περίφραξης αφαιρούνται ή αντικαθίστανται.

Λεπτά λευκά μεταλλικά κιγκλιδώματα, συμπαγή στοιχεία και διάτρητα κεραμικά πετάσματα εισάγουν μια νέα αρχιτεκτονική στρώση.

Τα πετάσματα δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς ιδιωτικότητας γύρω από τις σουίτες και τις διαδρομές. Παράλληλα, επιτρέπουν στο φυσικό φως και τον αέρα να διεισδύουν στους ενδιάμεσους χώρους.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί, επομένως, να αναπαράγει ένα ιστορικό κυκλαδίτικο εσωτερικό. Αξιοποιεί το υφιστάμενο κέλυφος και εισάγει σύγχρονα στοιχεία που ανταποκρίνονται στη νέα λειτουργία φιλοξενίας.

 

Πέντε σουίτες και υπαίθριοι χώροι

Από τον πεζόδρομο, η είσοδος οδηγεί σε έναν κοινόχρηστο ημιυπαίθριο χώρο. Η περιοχή αυτή λειτουργεί ως σημείο άφιξης και συνάντησης πριν από τη μετάβαση στις επιμέρους σουίτες.

Στο ισόγειο, κάθε μονάδα συνδέεται με ιδιωτική αυλή, μικρή πισίνα και χώρο καθιστικού. Στον όροφο, οι σουίτες ανοίγονται σε εξώστες ή βεράντες με θέα προς την ανατολική πλευρά του νησιού και το Αιγαίο.

Ένα τμήμα του δώματος φυτεύεται με αρωματικά βότανα και τοπικά λαχανικά. Η παραγωγή συνδέεται με τη λειτουργία του ξενοδοχείου και την παρασκευή vegan εδεσμάτων και ποτών.

Έτσι, η βασική ιδέα του έργου επεκτείνεται πέρα από τον εσωτερικό σχεδιασμό και εντάσσεται στην καθημερινή λειτουργία του κτιρίου.

 

 

Οι αρχές της vegan φιλοξενίας στον σχεδιασμό

Κεντρικό ζητούμενο ήταν η μετάφραση της vegan φιλοσοφίας σε συγκεκριμένες αρχιτεκτονικές και υλικές επιλογές.

Αποφεύγονται υλικά και αντικείμενα ζωικής προέλευσης. Αντίστοιχα, επιλέγονται φυσικά και ανακυκλώσιμα υλικά, όπως κεραμικά, άργιλος, πέτρα, δρυς, κονιάματα, βαμβάκι, κάνναβη και λινό.

Η τοπική κατασκευαστική τεχνογνωσία και οι ειδικές κατασκευές αποτελούν επίσης μέρος της προσέγγισης. Τα χτιστά και ενσωματωμένα στοιχεία περιορίζουν την ανάγκη πρόσθετης επίπλωσης.

Παράλληλα, η φύτευση, το νερό, το φυσικό φως και ο αερισμός συμμετέχουν στη διαμόρφωση της ατμόσφαιρας. Η vegan ταυτότητα εκφράζεται, επομένως, μέσα από τα υλικά, την κατασκευή και τη λειτουργία και όχι ως εφαρμοσμένο διακοσμητικό θέμα.

 

Κεραμικές επιφάνειες και φυσικές υφές

Η υλική παλέτα βασίζεται σε γήινες αποχρώσεις και σε επιφάνειες με χαρακτηριστικές υφές.

Στους υπαίθριους χώρους, μικρά τετράγωνα κεραμικά πλακίδια σε κεραμιδί απόχρωση τοποθετούνται με εμφανείς αρμούς από φυσικό μπεζ κονίαμα. Η επανάληψή τους δημιουργεί έναν διακριτό κάνναβο στα δάπεδα.

Οι εξωτερικοί τοίχοι και τα διάτρητα κεραμικά στοιχεία διατηρούνται σε υπόλευκη απόχρωση, συνδέοντας το νέο σύνολο με το χρώμα του οικισμού.

Στο εσωτερικό, μεγάλα τετράγωνα πλακίδια ενσωματώνουν μικρά κεραμικά υπολείμματα και ψηφίδες. Οι τοίχοι και οι οροφές επενδύονται με αδρά επιχρίσματα που περιλαμβάνουν φυσικά συστατικά, ενώ στις δύο ισόγειες σουίτες το λείο λευκό επίχρισμα αναδεικνύει τις θολωτές οροφές.

Στα λουτρά κυριαρχούν ανοιχτόχρωμες τσιμεντοκονίες. Κίτρινα και πράσινα γυάλινα χωρίσματα δημιουργούν ημιδιαφανή όρια γύρω από τα ντους και εισάγουν ελεγχόμενες χρωματικές μεταβολές.

 

 

Δρυς, terracotta και ανακυκλωμένα αδρανή

Η φυσική δρυς χρησιμοποιείται στις ντουλάπες, τα ράφια και τις ειδικές ξυλουργικές κατασκευές, εισάγοντας θερμότητα στα δωμάτια.

Λεπτά ορθογώνια πλακίδια terracotta επενδύουν επιλεγμένες επιφάνειες. Παράλληλα, κεραμικά claustra χρησιμοποιούνται και στο εσωτερικό ως βάσεις για γραφεία ή ως διαπερατά στοιχεία που αποκρύπτουν τον τεχνικό εξοπλισμό.

Οι πάγκοι στις μικρές κουζίνες και τα λουτρά συνδυάζουν επίχρισμα με ανακυκλωμένη πέτρα ή έγχρωμο ανακυκλωμένο γυαλί. Τα αδρανή παραμένουν εμφανή και προσδίδουν ιδιαίτερη υφή στις επιφάνειες.

Καθρέφτες σε μπρονζέ απόχρωση, μαύρα μεταλλικά στοιχεία και ειδικά σχεδιασμένα τραπέζια από τραβερτίνη συμπληρώνουν την παλέτα. Τα φωτιστικά από άργιλο, έγχρωμο γυαλί, ξυλεία και μέταλλο συνεχίζουν την ίδια λογική.

Το εσωτερικό δεν επιδιώκει μια απολύτως ομοιογενή επιφάνεια. Αντίθετα, συνδυάζει διαφορετικές υφές, πυκνότητες και βαθμούς διαφάνειας.

 

Φιλοξενία μέσα στον πυκνό ιστό των Φηρών

Το έργο επαναχρησιμοποιεί ένα υφιστάμενο κτίριο για να δημιουργήσει μια μικρής κλίμακας μονάδα φιλοξενίας στο κέντρο ενός ιδιαίτερα πυκνού κυκλαδίτικου οικισμού.

Η αρχιτεκτονική του ταυτότητα προκύπτει από τη συνύπαρξη του αποκατεστημένου κελύφους, των διάτρητων κεραμικών στοιχείων, της φύτευσης, των φυσικών υλικών και των ιδιωτικών υπαίθριων χώρων.

Το Ethos Vegan Suites μεταφέρει τελικά τη φιλοσοφία λειτουργίας του στην ίδια την αρχιτεκτονική. Η επιλογή των υλικών, το φυσικό φως, ο αερισμός και η φύτευση αποτελούν βασικά στοιχεία της εμπειρίας φιλοξενίας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 270 | Σεπτέμβριος 2022, μηνιαία έκδοση των ek Architectural Publications.

Μια σειρά ήπιων επεμβάσεων μετατρέπει ένα ισόγειο διαμέρισμα στο Κολωνάκι στην πρώτη μόνιμη έδρα του αρχιτεκτονικού γραφείου, διατηρώντας τα ξύλινα δάπεδα, τις γυάλινες εσωτερικές πόρτες και την τοξωτή είσοδο.

 

Ο χώρος εργασίας των Local Local καταλαμβάνει ένα ισόγειο διαμέρισμα 77τ.μ. στο Κολωνάκι. Σχεδιασμένο από τους Local Local ως η πρώτη μόνιμη έδρα του γραφείου, το έργο προσαρμόζει ένα υφιστάμενο οικιστικό εσωτερικό μέσα από ήπιες, μη δομικές επεμβάσεις.

Πριν από τη μεταφορά στο νέο γραφείο, η ομάδα εργαζόταν στην κατοικία Plaka House της ιδρύτριας Σοφίας Ξανθάκου. Καθώς η ομάδα μεγάλωσε, προέκυψε η ανάγκη για έναν αυτόνομο χώρο συλλογικής εργασίας.

Η νέα διαμόρφωση μεταφέρει στο καθημερινό περιβάλλον του γραφείου τη γενικότερη προσέγγιση των Local Local απέναντι στο συγκείμενο, την υλική ιστορία και την αξιοποίηση του υπάρχοντος.

 

Αξιοποίηση του υφιστάμενου διαμερίσματος

Καθώς πρόκειται για μισθωμένο ακίνητο, η επέμβαση σχεδιάστηκε εξαρχής ως περιορισμένη και μη δομική. Αντί να μετασχηματιστεί ριζικά η κάτοψη, αξιοποιήθηκαν οι ποιότητες που διέθετε ήδη το διαμέρισμα.

Τα αρχικά ξύλινα δάπεδα επισκευάστηκαν και απέκτησαν ανοιχτότερη απόχρωση, ώστε να ενισχυθεί η φωτεινότητα του ισογείου. Για τον ίδιο λόγο, οι τοίχοι βάφτηκαν λευκοί.

Οι υφιστάμενες ξύλινες θύρες με ανάγλυφους υαλοπίνακες αποκαταστάθηκαν και απέκτησαν ελαφρώς σκουρότερη απόχρωση. Παράλληλα, διατηρήθηκε η τοξωτή είσοδος.

Τα στοιχεία αυτά αφήνουν ευανάγνωστη την προηγούμενη οικιστική ταυτότητα του χώρου. Η νέα χρήση δεν επιχειρεί, επομένως, να την αποκρύψει πίσω από μια συμβατική διαμόρφωση γραφείου.

Η κάτοψη σε σχήμα Γ οργανώνεται κυρίως ανάμεσα στον βασικό χώρο εργασίας και την αίθουσα συναντήσεων, η οποία διαθέτει δύο προσβάσεις. Η απλή αυτή δομή υποστηρίζει διαφορετικούς τρόπους ατομικής και συλλογικής εργασίας χωρίς νέα μόνιμα χωρίσματα.

 

Η επίπλωση ως μέρος του σχεδιασμού

Ένα μεγάλο τραπέζι από μασίφ κυπαρίσσι στην αίθουσα συναντήσεων αποτέλεσε την αφετηρία για τα υπόλοιπα ειδικά σχεδιασμένα έπιπλα.

Με αναφορά στο υλικό και τις αναλογίες του, οι Local Local σχεδίασαν ένα μεγάλο κοινόχρηστο τραπέζι εργασίας και δύο σταθμούς δίπλα στα παράθυρα. Η μασίφ ξυλεία συνδυάζεται με φορμάικα, ώστε οι επιφάνειες να ανταποκρίνονται στην έντονη καθημερινή χρήση.

Παράλληλα, καθίσματα που βρίσκονταν ήδη σε αποθήκευση επανεντάχθηκαν στον χώρο. Έτσι, τα νέα ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία συνυπάρχουν με υπάρχοντα αντικείμενα, αντί να συγκροτούν ένα πλήρως ομοιογενές σύνολο επίπλωσης.

Η αίθουσα συναντήσεων ήταν προηγουμένως υπνοδωμάτιο. Η αρχική ντουλάπα διατηρήθηκε, αλλά αφαιρέθηκαν οι θύρες της και προστέθηκαν ρολά. Με αυτή τη μικρή αλλαγή, μετατράπηκε σε ανοιχτό σύστημα αποθήκευσης για δείγματα υλικών και έντυπο υλικό έργων.

 

Βιβλία και συλλογική εργασία

Σε έναν από τους βασικούς τοίχους τοποθετείται σύστημα ραφιών Vitsœ, όπου συγκεντρώνεται η αρχιτεκτονική βιβλιοθήκη της Σοφίας Ξανθάκου. Η συλλογή δημιουργήθηκε σταδιακά μέσα σε σχεδόν μία δεκαετία σπουδών και επαγγελματικής δραστηριότητας.

Τα βιβλία, τα οποία προηγουμένως βρίσκονταν σε αποθήκευση, αποτελούν πλέον εργαλείο καθημερινής έρευνας και ταυτόχρονα βασικό οπτικό υπόβαθρο του γραφείου.

Στον απέναντι τοίχο, ένας επιμήκης διάτρητος μεταλλικός πίνακας σε πράσινο φυστικί χρησιμοποιείται για την ανάρτηση σχεδίων, αναφορών και έργων υπό εξέλιξη.

Το ειδικά σχεδιασμένο στοιχείο επιτρέπει στην ομάδα να απομακρύνεται από την οθόνη και να αξιολογεί συλλογικά τη δουλειά σε μεγαλύτερη κλίμακα. Ο τοίχος μετατρέπεται έτσι σε ενεργό εργαλείο της σχεδιαστικής διαδικασίας.

 

Μια πιο διακριτή είσοδος

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην είσοδο. Ο προϋπάρχων χώρος υποδοχής ήταν σκοτεινός και χωρίς σαφή ταυτότητα.

Οι Local Local συνεργάστηκαν με τον καλλιτέχνη Theodore Psychoyos για δύο ειδικά σχεδιασμένα γλυπτικά αντικείμενα από μάρμαρο: μια κονσόλα και ένα κάθισμα.

Το μάρμαρο, υλικό που επανέρχεται στα έργα του γραφείου, αποκτά εδώ περισσότερο έντονη παρουσία απέναντι στα ανοιχτόχρωμα ξύλινα δάπεδα και τους λευκούς τοίχους.

Τα δύο στοιχεία λειτουργούν ταυτόχρονα ως χρηστικά αντικείμενα και ως σαφές κατώφλι ανάμεσα στον κοινόχρηστο χώρο του κτιρίου και το εσωτερικό του γραφείου.

Ο φωτισμός συμπληρώνει τη διαμόρφωση με επιλεγμένα φωτιστικά του Michael Anastassiades. Φωτιστικά οροφής χρησιμοποιούνται στον κύριο χώρο, ενώ ένα επιδαπέδιο φωτιστικό τοποθετείται στην αίθουσα συναντήσεων.

 

Ένας χώρος που μπορεί να μεταβάλλεται

Ο σχεδιασμός δεν επιδιώκει την εικόνα ενός ολοκληρωμένου και αμετάβλητου γραφείου. Υφιστάμενα αρχιτεκτονικά στοιχεία, αποκατεστημένα αντικείμενα, νέες ξυλουργικές κατασκευές, βιβλία, δείγματα υλικών και έργα τέχνης συνυπάρχουν σκόπιμα.

Η προσέγγιση αφήνει περιθώριο για σταδιακή μεταβολή. Νέα αντικείμενα και αναφορές μπορούν να προστεθούν, οι τοίχοι να φιλοξενήσουν διαφορετικό υλικό και οι επιμέρους περιοχές να ανταποκριθούν στις μελλοντικές ανάγκες της ομάδας.

Μέσα από έναν περιορισμένο αριθμό επεμβάσεων, ο χώρος εργασίας των Local Local δείχνει πώς ένα τυπικό αθηναϊκό διαμέρισμα μπορεί να αποκτήσει νέα λειτουργία χωρίς να χάσει τον προηγούμενο χαρακτήρα του. Το υπάρχον κέλυφος γίνεται το υπόβαθρο για ένα περιβάλλον συλλογικής εργασίας, υλικής έρευνας και σταδιακής οικειοποίησης.

Δύο κρυφές αποθηκευτικές μονάδες οργανώνουν το διαμέρισμα σε κοινόχρηστη και ιδιωτική ζώνη, ενώ οι χαράξεις από τον κάνναβο των όψεων ενισχύουν τη διαφάνεια και την αρχιτεκτονική ταυτότητα του πρώην συγκροτήματος Δοξιάδη.

 

Το διαμέρισμα βρίσκεται στο οικιστικό συγκρότημα One Athens στο Κολωνάκι, σε ένα κτίριο ιδιαίτερης τυπολογίας και αρχιτεκτονικής, το οποίο στο παρελθόν στέγαζε τα κεντρικά γραφεία του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη.

Η αναδιαμόρφωση από τους Proplusma Architects αντιμετωπίζει με σεβασμό την αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτιρίου. Αντί να επιβάλει μια ανεξάρτητη μορφολογική γλώσσα, αναδεικνύει τις οπτικές φυγές, τη διαφάνεια και επιλεγμένα στοιχεία της αρχικής κατασκευής.

 

 

Δύο ζώνες μέσα από κρυφές αποθηκευτικές μονάδες

Δύο συνεχείς αποθηκευτικές κατασκευές διασχίζουν εγκάρσια την κάτοψη και οργανώνουν τη βασική διάταξη της κατοικίας.

Η πρώτη ζώνη περιλαμβάνει τους κοινόχρηστους χώρους: καθιστικό, τραπεζαρία και ενιαία κουζίνα. Η δεύτερη, περισσότερο ιδιωτική, φιλοξενεί τα παιδικά υπνοδωμάτια με τα λουτρά τους και το κύριο υπνοδωμάτιο με walk-in βεστιάριο και λουτρό.

Οι κατασκευές δεν λειτουργούν μόνο ως αποθηκευτικοί χώροι. Με την κλίμακά τους μετατρέπονται σε αρχιτεκτονικά όρια, οργανώνουν την κυκλοφορία και ενσωματώνουν επιμέρους χρήσεις.

Έτσι, η διάκριση ανάμεσα στις δύο περιοχές επιτυγχάνεται χωρίς την ανάπτυξη μιας συμβατικής ακολουθίας από διαδρόμους και αυτόνομα δωμάτια.

 

Κάνναβος με αφετηρία τις όψεις

Βασικό εργαλείο της σύνθεσης αποτελεί το μοτίβο των όψεων του υφιστάμενου κτιρίου. Από αυτό προκύπτουν νοητοί άξονες που καθορίζουν τις χαράξεις τόσο στο οριζόντιο όσο και στο κατακόρυφο επίπεδο.

Οι γραμμές συντονίζουν τα ανοίγματα, τις ξυλουργικές κατασκευές, τις οροφές και τα σταθερά στοιχεία. Επομένως, οι επιμέρους επεμβάσεις δεν γίνονται αντιληπτές ως ανεξάρτητα αντικείμενα, αλλά ως μέρη ενός συνολικού συστήματος.

Παράλληλα, η επιλογή ενισχύει τη σύνδεση της ανακαίνισης με την αρχιτεκτονική του συγκροτήματος. Η εξωτερική γεωμετρική λογική μεταφέρεται στο εσωτερικό και οργανώνει τις οπτικές σχέσεις μέσα στην κάτοψη.

 

 

Εμφανές σκυρόδεμα και συνεχές ξύλινο δάπεδο

Στο καθιστικό, ένα φάτνωμα στην οροφή αφήνει ορατά τα αρχικά δοκάρια από εμφανές σκυρόδεμα. Ο ρυθμός τους παραμένει ευανάγνωστος ως χαρακτηριστικό στοιχείο της κατασκευής και αποκτά κεντρικό ρόλο στον κοινόχρηστο χώρο.

Ο κρυφός φωτισμός περιμετρικά του φατνώματος τονίζει το βάθος και την επανάληψη των δοκαριών, χωρίς να τα απομονώνει από τη συνολική σύνθεση.

Το ξύλινο δάπεδο σε ψαροκόκαλο διατρέχει ολόκληρο το διαμέρισμα. Η θερμή υλικότητά του αντιπαραβάλλεται με το εμφανές σκυρόδεμα και τις περισσότερο μονοχρωματικές ξυλουργικές κατασκευές. Παράλληλα, η συνεχής χάραξή του ενισχύει τη χωρική συνοχή.

Στο κέντρο της κοινόχρηστης ζώνης, η νησίδα της κουζίνας λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Ο μεγάλος μαρμάρινος πάγκος δημιουργεί αντίστιξη με τις σκούρες επιφάνειες πίσω του και συνδέει την κουζίνα με την τραπεζαρία και το καθιστικό.

 

Λευκές και μαύρες επιφάνειες αποθήκευσης

Οι δύο κρυφές αποθηκευτικές μονάδες επενδύονται με ξύλο σε λευκή και μαύρη λάκα. Ένας συνεχής κάνναβος από κατακόρυφες σκοτίες οργανώνει τις μεγάλες επιφάνειες και υποδηλώνει τις διαφορετικές λειτουργίες που κρύβονται πίσω τους.

Στη λευκή πλευρά ενσωματώνονται η τηλεόραση του καθιστικού και το bar δίπλα στην τραπεζαρία. Όταν παραμένουν κλειστά, γίνονται μέρος μιας συνεχούς αρχιτεκτονικής επιφάνειας και δεν εμφανίζονται ως ανεξάρτητα έπιπλα.

Στην απέναντι πλευρά κυριαρχεί η μαύρη λάκα. Εκτός από αποθηκευτικούς χώρους, η κατασκευή ενσωματώνει μια κρυφή θύρα που οδηγεί στην ιδιωτική ζώνη.

Η μετάβαση γίνεται έτσι διακριτικά, χωρίς να διακόπτεται η συνέχεια της επιφάνειας.

 

 

Εξατομικευμένοι ιδιωτικοί χώροι

Στην ιδιωτική περιοχή, το κοινό σχεδιαστικό σύστημα επιτρέπει μεγαλύτερη διαφοροποίηση.

Τα παιδικά δωμάτια οργανώνονται σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες των χρηστών τους. Ειδικά σχεδιασμένες κατασκευές και διαφορετικές χρωματικές παλέτες προσδίδουν σε κάθε δωμάτιο ξεχωριστό χαρακτήρα. Η αντίστοιχη παλέτα συνεχίζεται και στο λουτρό του.

Στο κύριο υπνοδωμάτιο, βασικό σχεδιαστικό στοιχείο γίνεται το βάθος. Καθρέφτες, διαφανείς θύρες του βεστιαρίου και κρυφός φωτισμός δημιουργούν διαδοχικά επίπεδα αντανακλάσεων.

Η διαφάνεια επανέρχεται έτσι ως βασική αρχή του έργου. Τα όρια παραμένουν σαφή, αλλά μαλακώνουν μέσα από οπτικές συνδέσεις και διαφορετικούς βαθμούς αδιαφάνειας.

Μέσα από μια ελεγχόμενη παλέτα ξυλείας, μαρμάρου, λακαρισμένων επιφανειών, γυαλιού και εμφανoύς σκυροδέματος, η ανακαίνιση διαμορφώνει ένα σύγχρονο εσωτερικό που διατηρεί τη σύνδεσή του με το υφιστάμενο κτίριο. Η ταυτότητα του έργου προκύπτει κυρίως από τις χαράξεις, την ενσωμάτωση των λειτουργιών και τη διαχείριση της διαφάνειας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Η ανακαίνιση ανοίγει μια κατακερματισμένη κατοικία της δεκαετίας του 1970 στο φυσικό φως και μετατρέπει μέρος του εσωτερικού σε έναν γενναιόδωρο ημιυπαίθριο χώρο.

 

Η θερινή κατοικία στο Ηράκλειο αφορά την ανακαίνιση ενός διώροφου κτιρίου της δεκαετίας του 1970, σε προάστιο της πόλης. Σχεδιασμένη από τους iLi Studio, η επέμβαση επιδιώκει να προσδώσει περισσότερο εξοχικό χαρακτήρα στην υφιστάμενη κατοικία. Παράλληλα, ενισχύει τη σχέση της με τον υπαίθριο χώρο.

Η μελέτη οργανώνεται σε δύο στάδια. Το πρώτο, που ολοκληρώθηκε το 2025, αφορά την ανακαίνιση του Β΄ ορόφου. Το δεύτερο προβλέπει την προσθήκη ενός νέου χώρου στο δώμα.

 

Απελευθέρωση της υφιστάμενης κάτοψης

Πριν από την επέμβαση, εσωτερικοί τοίχοι διαχώριζαν την κατοικία σε επιμέρους ενότητες. Το κλειστό χωλ και η απομονωμένη κουζίνα περιόριζαν την οπτική συνέχεια, ενώ το φυσικό φως δεν μπορούσε να διαπεράσει ολόκληρο το βάθος της κάτοψης.

Η νέα διαμόρφωση καταργεί τα συγκεκριμένα χωρίσματα και συνενώνει την κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό. Οι κύριες λειτουργίες της καθημερινής ζωής αναπτύσσονται πλέον σε έναν ενιαίο χώρο.

Η επιλογή απλοποιεί την κυκλοφορία και δημιουργεί μεγαλύτερες οπτικές φυγές στο εσωτερικό. Επιπλέον, επιτρέπει στο φυσικό φως να εισέρχεται από διαφορετικές πλευρές και να μεταβάλλει την ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

 

Ενιαίος χώρος καθημερινής ζωής

Η ανοιχτή κάτοψη δεν αναιρεί τη διακριτή λειτουργία των επιμέρους περιοχών. Η κουζίνα, η τραπεζαρία και το καθιστικό ορίζονται μέσα από τον εξοπλισμό, τα σταθερά στοιχεία και τον προσανατολισμό τους, χωρίς να περιβάλλονται από τοίχους.

Με αυτόν τον τρόπο, οι διαφορετικές χρήσεις παραμένουν ευανάγνωστες και ταυτόχρονα διατηρούν άμεση οπτική επαφή. Η κίνηση γίνεται πιο ελεύθερη, ενώ ο όροφος αποκτά συνοχή.

Η ανακαίνιση αξιοποιεί το υφιστάμενο κέλυφος ως υπόβαθρο για έναν διαφορετικό τρόπο κατοίκησης. Αντί να βασίζεται στην αύξηση του κλειστού εμβαδού, επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητες ανάμεσα στον κοινόχρηστο χώρο, το φως και την καθημερινή χρήση.

 

Περιορισμός του εσωτερικού προς όφελος του υπαίθριου χώρου

Κεντρική χειρονομία του έργου αποτελεί η δημιουργία ενός νέου ημιυπαίθριου χώρου μπροστά από το καθιστικό. Ο υφιστάμενος εξώστης δεν είχε το απαραίτητο βάθος για να λειτουργήσει ως ουσιαστικός χώρος εκτόνωσης.

Οι iLi Studio επέλεξαν, επομένως, να περιορίσουν το εμβαδόν του εσωτερικού. Μέρος του μετατρέπεται σε μια βαθύτερη και περισσότερο λειτουργική στεγασμένη βεράντα.

Παρότι μειώνει την κλειστή επιφάνεια, η επέμβαση διευρύνει τις δυνατότητες κατοίκησης. Ο νέος χώρος μπορεί να φιλοξενήσει καθημερινές δραστηριότητες στο ύπαιθρο, προσφέροντας ταυτόχρονα προστασία.

Ένα μεγάλο άνοιγμα τον συνδέει με το καθιστικό. Όταν παραμένει ανοιχτό, ενισχύει την οπτική συνέχεια και επιτρέπει στους δύο χώρους να λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο. Αντίστοιχα, όταν κλείνει, ο ημιυπαίθριος διατηρεί τον χαρακτήρα ενός αυτόνομου υπαίθριου δωματίου.

 

Από την προαστιακή κατοικία στη θερινή κατοίκηση

Ο νέος ημιυπαίθριος χώρος μεταβάλλει την ισορροπία του έργου. Η σχέση με το ύπαιθρο δεν περιορίζεται πλέον σε έναν συμβατικό εξώστη. Αντίθετα, η στεγασμένη βεράντα αποκτά τον χαρακτήρα βασικού χώρου της κατοικίας και λειτουργεί ως κατώφλι ανάμεσα στο εσωτερικό και τον κήπο.

Ο εξοχικός χαρακτήρας δεν προκύπτει από μια μορφολογική μεταμόρφωση του κτιρίου. Διαμορφώνεται μέσα από την οργάνωση της καθημερινής ζωής γύρω από το φυσικό φως, την εξωστρέφεια και την υπαίθρια κατοίκηση.

Μέσα από έναν περιορισμένο αριθμό στοχευμένων επεμβάσεων, η θερινή κατοικία στο Ηράκλειο αναδεικνύει τις δυνατότητες του υφιστάμενου κελύφους. Η αφαίρεση των εσωτερικών τοίχων εισάγει περισσότερο φως, ενώ ο ημιυπαίθριος χώρος ενισχύει τη σύνδεση με το κρητικό κλίμα.

Στα βουνά του Emeishan, στην Κίνα, το Zoland·Emei Resort από τους Studio J. Bridgland μεταμορφώνει ένα σύνολο ερειπωμένων κτισμάτων σε ένα συγκρότημα φιλοξενίας 2.900 τ.μ., οργανωμένο με αφετηρία το τοπίο. Τα κτίρια διατάσσονται ως μια κλιμακωτή ομάδα μικρότερων όγκων, που θυμίζει οικισμό ενταγμένο στην πλαγιά και όχι ένα ενιαίο ξενοδοχειακό συγκρότημα.

Ο σχεδιασμός αντλεί στοιχεία από το ανάγλυφο και την τοπική οικοδομική παράδοση, μέσα από κεκλιμένες στέγες, βαθιά γείσα και μια περιορισμένη παλέτα υλικών. Τα στοιχεία αυτά επανερμηνεύονται με σύγχρονα μέσα, διαμορφώνοντας μια σταδιακή σχέση ανάμεσα στα υφιστάμενα κτίσματα, τις νέες επεμβάσεις και το γύρω δάσος.

 

 

Μια σύνθεση που θυμίζει ορεινό οικισμό

Τα κτίρια ακολουθούν τις υψομετρικές μεταβολές του οικοπέδου. Η διάσπασή τους σε επιμέρους όγκους δημιουργεί μια ακολουθία από αυλές, διαδρομές και καδραρισμένες θέες, επιτρέποντας στο συγκρότημα να αποκαλύπτεται σταδιακά.

Στην είσοδο, μια όψη από ανάγλυφο σκυρόδεμα δουλεμένο στο χέρι αποκτά έντονη υλική παρουσία. Η αδρή επιφάνειά της έρχεται σε αντίστιξη με τη βλάστηση και εισάγει τον απτικό χαρακτήρα που διατρέχει ολόκληρο το έργο.

Η αρχιτεκτονική δεν επιδιώκει να κυριαρχήσει στο τοπίο. Οι διαφορές στην κλίμακα, τις στάθμες και τα υλικά επιτρέπουν στα κτίρια να ενσωματωθούν στην πλαγιά, ενώ οι κεκλιμένες στέγες και τα βαθιά γείσα προσφέρουν προστασία και συνδέουν τη σύγχρονη επέμβαση με γνώριμες τοπικές μορφές.

Μια αυλή οργανωμένη γύρω από ένα παλιό δέντρο

Η κεντρική αυλή λειτουργεί ως ο κοινωνικός πυρήνας του συγκροτήματος. Στο κέντρο της διατηρείται ένα παλιό δέντρο Zhennan, το οποίο περιβάλλεται από μια ανακλαστική υδάτινη επιφάνεια και γίνεται το κύριο σημείο αναφοράς του χώρου.

Η αυλή ανοίγεται προς τα γύρω βουνά και συνδέει την αρχιτεκτονική με το νερό και τη φύτευση. Το δέντρο εισάγει στον χώρο την αίσθηση της χρονικής συνέχειας, ενώ η παρουσία του επεκτείνεται μέσω της αντανάκλασης στο νερό.

Σε άμεση σχέση με την αυλή, ένας χώρος περισυλλογής περιβάλλεται από υαλοστάσια πλήρους ύψους. Η διαφάνεια διατηρεί την οπτική επαφή με το δάσος, αφήνοντας τις μεταβολές του φυσικού φωτός και της βλάστησης να καθορίζουν την ατμόσφαιρα του εσωτερικού.

 

 

Τοπικά υλικά και κοινόχρηστοι χώροι

Η αίθουσα εστίασης συνδυάζει υλικά τοπικής προέλευσης με έναν ευδιάκριτο φέροντα οργανισμό. Η στέγη καλύπτεται με παραδοσιακά γκρίζα κεραμίδια από το Leshan, ενώ στο εσωτερικό ένας ξύλινος φορέας από κέδρο εισάγει θερμότητα και ρυθμό στην οροφή.

Οι τοίχοι από σχιστόλιθο του όρους Emei συνδέουν το κτίριο με τη γεωλογική ταυτότητα του τόπου. Η συνύπαρξη πέτρας, ξύλου και κεραμιδιών αποφεύγει την ομοιομορφία, επιτρέποντας σε κάθε επιφάνεια να διατηρεί την ιδιαίτερη υφή και τον χαρακτήρα της.

Στους κοινόχρηστους χώρους, η αρχιτεκτονική βασίζεται σε μια περιορισμένη παλέτα και στην άμεση έκφραση της κατασκευής. Οι διαφοροποιήσεις των υλικών διαμορφώνουν την ατμόσφαιρα χωρίς να ανταγωνίζονται το γύρω τοπίο.

Δωμάτια ενταγμένα κάτω από το φυτεμένο έδαφος

Στο ψηλότερο σημείο του οικοπέδου, τα δωμάτια φιλοξενίας εντάσσονται κάτω από μια υπερυψωμένη φυτεμένη επιφάνεια. Εξωτερικά, το κτίριο παραμένει σε μεγάλο βαθμό κρυμμένο μέσα στο τοπίο, ενώ τα υαλοστάσια πλήρους ύψους ανοίγουν τα δωμάτια προς τη θέα των βουνών.

Η διάταξη δημιουργεί μια σαφή αντίθεση ανάμεσα στη διακριτική εξωτερική παρουσία του κτιρίου και στην εξωστρέφεια των χώρων προς το τοπίο. Τα δωμάτια λειτουργούν ως προστατευμένα σημεία παρατήρησης, αντί να προβάλλονται ως αυτόνομα αντικείμενα μέσα στο φυσικό περιβάλλον.

Στα λουτρά, η χρήση τοπικής πέτρας σε βαθύ κόκκινο χρώμα εισάγει μια εντονότερη υλικότητα και ενισχύει τη σύνδεση με τη γεωλογική ταυτότητα της περιοχής. Η εμπειρία του λουτρού συνεχίζεται στον υπαίθριο χώρο, όπου μια πέτρινη δεξαμενή με επιφάνειες από πράσινο γρανίτη εντάσσεται στο ορεινό ανάγλυφο.

Σε όλο το έργο, τα όρια ανάμεσα στο κτίριο και το τοπίο γίνονται σταδιακά λιγότερο σαφή. Οι αυλές οργανώνονται γύρω από την υφιστάμενη βλάστηση, οι στέγες μετατρέπονται σε φυτεμένο έδαφος και οι υπαίθριοι χώροι λουτρού ενσωματώνονται στην πλαγιά.

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, το Zoland·Emei Resort προτείνει μια αρχιτεκτονική που βασίζεται στη βραδύτητα και την προσεκτική παρατήρηση του τόπου. Η αναγέννηση του υφιστάμενου συγκροτήματος επιτυγχάνεται με περιορισμένες επεμβάσεις, τοπικά υλικά και μια ακολουθία χώρων που επιτρέπουν τη σταδιακή εμπειρία του ορεινού τοπίου.

Στη Χίο, η πρόταση Ρευστά Πεδία Γνώσης από τους Local Local επαναπροσδιορίζει το νεοκλασικό κτίριο της Καρραδείου Σχολής ως μέρος ενός ευρύτερου δημόσιου και πανεπιστημιακού περιβάλλοντος για το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Το έργο συνδυάζει αποκατάσταση και νέα κατασκευή. Έτσι, το ιστορικό κτίριο δεν αντιμετωπίζεται ως στατικό μνημείο, αλλά ως ενεργό τμήμα της καθημερινής ζωής της πανεπιστημιούπολης.

Ο σχεδιασμός βασίζεται στην ιδέα ενός συνεχούς πεδίου γνώσης, μνήμης και συλλογικότητας. Η μεταφορά των «συγκοινωνούντων δοχείων» γίνεται χωρική στρατηγική. Το παλιό και το νέο, το εσωτερικό και ο κήπος, η οργανωμένη διδασκαλία και η άτυπη συνάντηση συνδέονται μέσα από την κίνηση, τη διαφάνεια και την κοινή χρήση.

 

 

Παλιό και νέο σε ένα ενιαίο σύστημα

Η πρόταση αναγνωρίζει το νεοκλασικό κτίριο ως δείγμα χιακής αστικής κατοικίας, με επιρροές από τη Σμύρνη. Η αποκατάστασή του ακολουθεί τις αρχές της ολοκληρωμένης διατήρησης. Παράλληλα, διατηρεί την ιστορική του ταυτότητα και του δίνει νέο δημόσιο ρόλο μέσα στο πανεπιστήμιο.

Η νέα επέκταση λειτουργεί ως συνέχεια αυτού του πλαισίου. Δεν μιμείται το ιστορικό κτίριο με άμεσο τρόπο. Αντίθετα, επανερμηνεύει τη γεωμετρία, τις αναλογίες και τις χωρικές του σχέσεις με πιο αφαιρετική γλώσσα.

Κεντρική αναφορά αποτελεί το σύστημα των εννέα τετραγώνων στην κάτοψη του παλιού κτιρίου. Το σύστημα αυτό γίνεται εργαλείο σύνθεσης για τη νέα επέκταση. Η γεωμετρία επεκτείνεται και περιστρέφεται, δημιουργώντας νέες σχέσεις. Παράλληλα, στοιχεία όπως οι βεράντες και οι ημιυπαίθριοι χώροι επιστρέφουν με σύγχρονο τρόπο.

Ένα συνδεδεμένο πανεπιστημιακό περιβάλλον

Τα δύο κτίρια ενώνονται φυσικά και λειτουργικά. Μια εσωτερική ράμπα, προστατευμένη με συνεχές υαλοστάσιο, τα συνδέει. Επιπλέον, μια στεγασμένη γέφυρα τα ενώνει στο επίπεδο του πρώτου ορόφου.

Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται σαφής λειτουργική συνέχεια. Η φοιτητική λέσχη σίτισης στο νέο κτίριο μπορεί να επεκτείνεται προς το εντευκτήριο στο ισόγειο του νεοκλασικού. Τα γραφεία στους ανώτερους ορόφους συνδέονται επίσης μέσω της υπάρχουσας βεράντας και της επέκτασής της.

Στο υπόγειο, τα δύο κτίρια σχηματίζουν έναν ενιαίο πυρήνα εξυπηρετήσεων και βοηθητικών χώρων. Έτσι, το συγκρότημα λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύστημα και όχι ως δύο ανεξάρτητα κτίρια.

 

 

Υλικότητα και μνήμη

Η υλικότητα ενισχύει τον διάλογο ανάμεσα στο παλιό και το νέο. Το νεοκλασικό κτίριο αποκαθίσταται με σεβασμό στα υπάρχοντα στοιχεία του, όπως οι ξύλινες επενδύσεις, οι τοιχογραφίες και το τζάκι.

Στη νέα επέκταση, η κύρια όψη επενδύεται με κεραμικά πλακίδια τοπικής παραγωγής. Η επιλογή αυτή παραπέμπει στην παράδοση των δομικών κεραμικών της Χίου, χωρίς να αναπαράγει ιστορικές μορφές.

Το δάπεδο του νέου κτιρίου προτείνεται ως μωσαϊκό από αδρανή και κεραμικά θραύσματα. Τα υλικά προέρχονται από κατεδαφισμένα στοιχεία του οικοπέδου και από το παλιό κτίριο. Έτσι, η μνήμη του υφιστάμενου ενσωματώνεται κυριολεκτικά στη νέα κατασκευή.

Ο κήπος ως συνδετικός ιστός

Ο υπαίθριος χώρος έχει καθοριστικό ρόλο στην πρόταση. Σχεδιάζεται ως ο συνδετικός ιστός του συγκροτήματος, ενώνοντας τα κτίρια με διαδρομές και ράμπες καθολικής πρόσβασης.

Ο κήπος επηρεάζει και τη μορφή της επέκτασης. Η νέα κατασκευή αναπτύσσεται καθ’ ύψος, ώστε να περιοριστεί η κάλυψη του οικοπέδου και να διατηρηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο πράσινο.

Τα υπάρχοντα υδάτινα στοιχεία επανενεργοποιούνται. Το πηγάδι, η ιστορική δεξαμενή και το ρυάκι συγκροτούν ένα τριπλό υδάτινο ίχνος. Παράλληλα, βελτιώνουν το μικροκλίμα και επαναφέρουν τη μνήμη του τόπου στην καθημερινή χρήση.

Η φύτευση σχεδιάζεται με βιοκλιματικούς στόχους. Προσφέρει σκίαση, ενισχύει τον φυσικό αερισμό και συμβάλλει στη θερμική άνεση μέσω της εξατμισοδιαπνοής. Τα υπάρχοντα δέντρα, όπως η αραουκαρία που προσφέρει φυσική σκιά, γίνονται ενεργά στοιχεία του σχεδιασμού.

 

Ένα πορώδες πεδίο μάθησης

Τα μεγάλα ανοίγματα, κυρίως στη νότια όψη της νέας επέκτασης, διατηρούν την οπτική συνέχεια ανάμεσα στο νέο κτίριο, το νεοκλασικό και τον κήπο. Στον τελευταίο όροφο, το αμφιθέατρο ανοίγεται προς το νεοκλασικό, το Μιχάλειο και την πανεπιστημιούπολη.

Η γνώση δεν περιορίζεται σε αίθουσες και γραφεία. Αντίθετα, διαχέεται σε διαδρόμους, περάσματα, βεράντες και υπαίθριους χώρους. Με αυτόν τον τρόπο, ο σχεδιασμός ενθαρρύνει τις τυχαίες συναντήσεις και την καθημερινή ανταλλαγή.

Τα Ρευστά Πεδία Γνώσης προτείνουν την αρχιτεκτονική ως πλαίσιο συνέχειας και ανανέωσης. Μέσα από την αποκατάσταση, τη νέα επέκταση, τον σχεδιασμό του κήπου και την επανάχρηση υλικών, η Καρράδειος Σχολή μετατρέπεται σε ένα ανοιχτό πανεπιστημιακό περιβάλλον, όπου η μνήμη του τόπου γίνεται μέρος της σύγχρονης δημόσιας ζωής.

Στο παραθεριστικό συγκρότημα Somanou, στα Κουφονήσια, δύο ισόγειες εξοχικές κατοικίες από τους GFRA Architecture αναπτύσσονται σε ένα τοπίο με ανεμπόδιστη θέα προς το Αιγαίο και έναν γειτονικό παραδοσιακό κυκλαδίτικο οικισμό.

Βασική σχεδιαστική αρχή ήταν η οργάνωση των λειτουργιών σε στενή επαφή με το τοπίο, χωρίς να αλλοιώνεται η φυσική μορφολογία του οικοπέδου. Αντί το κτιριολογικό πρόγραμμα να συγκεντρωθεί σε μεγάλους ενιαίους όγκους, το συγκρότημα διασπάται σε μικρότερες μονάδες. Ανάμεσά τους δημιουργούνται προστατευμένες αυλές και ημιυπαίθριοι χώροι, μεταφέροντας στη σύγχρονη κατοίκηση την κλίμακα και την οικειότητα μιας κυκλαδίτικης γειτονιάς.

 

 

Ένας μικρός οικισμός μέσα στο τοπίο

Η πρόσβαση γίνεται από την ανατολική πλευρά του οικοπέδου, όπου ένας κοινός χώρος στάθμευσης εξυπηρετεί τις δύο κατοικίες. Από εκεί, δύο διακριτά μονοπάτια οδηγούν στις αντίστοιχες εισόδους, ενισχύοντας εξαρχής τη λειτουργική τους αυτονομία.

Η είσοδος σε κάθε κατοικία πραγματοποιείται μέσω ενός χαμηλού, διακριτικού όγκου που λειτουργεί ως διάδρομος διανομής προς τους κύριους και βοηθητικούς χώρους. Ο ενιαίος χώρος καθιστικού, τραπεζαρίας και κουζίνας τοποθετείται στην κύρια όψη και προεξέχει ελαφρά σε σχέση με τους υπόλοιπους όγκους, δηλώνοντας τον κεντρικό του ρόλο στη σύνθεση.

Τα κύρια υπνοδωμάτια στρέφονται επίσης προς την πρόσοψη, αξιοποιώντας τη θέα προς το Αιγαίο. Ανάμεσα στους βασικούς όγκους δημιουργείται μία ιδιωτική αυλή για κάθε κατοικία, ως προστατευμένος πυρήνας ηρεμίας και ιδιωτικότητας.

Τα επιπλέον υπνοδωμάτια τοποθετούνται στο πίσω μέρος, όπου η μεγαλύτερη απομόνωση ενισχύεται από την ανεξάρτητη πρόσβαση σε μικρές, προστατευμένες αυλές. Η οργάνωση του συγκροτήματος εναλλάσσει έτσι τις ανοιχτές φυγές προς το τοπίο με περίκλειστους υπαίθριους χώρους, αντί να αντιμετωπίζει τη θέα ως ένα ενιαίο πανόραμα.

Αυλές ανάμεσα στους όγκους

Η διάσπαση του συγκροτήματος επιτρέπει στους ενδιάμεσους χώρους να αποκτήσουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τα ίδια τα κτίρια. Οι αυλές, τα μονοπάτια και τα σκιασμένα κατώφλια οργανώνουν την κίνηση, ενώ η μετάβαση από τους κοινόχρηστους προς τους περισσότερο ιδιωτικούς χώρους γίνεται σταδιακά.

Η διάταξη αντλεί από τη χωρική λογική των κυκλαδίτικων οικισμών χωρίς να αναπαράγει άμεσα τις μορφές τους. Η εμπειρία βασίζεται σε μια ακολουθία από επιμέρους όγκους, στενά περάσματα και προστατευμένους χώρους, όπου η αρχιτεκτονική προσφέρει καταφύγιο από τον ήλιο και τον άνεμο.

 

 

Κοινή και ιδιωτική υπαίθρια ζωή

Οι κύριοι υπαίθριοι χώροι αναπτύσσονται στην μπροστινή πλευρά των κατοικιών, με θέα προς τη θάλασσα. Κάθε κατοικία διαθέτει πισίνα, χώρο υδρομασάζ και άνετα υπαίθρια καθιστικά.

Παράλληλα, ένας κοινός χώρος με υπαίθρια τραπεζαρία και bbq δημιουργεί ένα σημείο συνάντησης ανάμεσα στις κατά τα άλλα ανεξάρτητες κατοικίες. Η κοινή ζωή συνδυάζεται με μικρότερες, περισσότερο προστατευμένες αυλές και χώρους καθιστικού που συνδέονται με τα επιμέρους δωμάτια.

Η υπαίθρια κατοίκηση οργανώνεται έτσι σε διαφορετικούς βαθμούς ιδιωτικότητας. Οι ανοιχτοί χώροι με θέα προς το Αιγαίο συνυπάρχουν με περίκλειστες αυλές, σκιασμένες περιοχές και προστατευμένα σημεία ανάμεσα στους όγκους.

Υλικά σε διάλογο με τις Κυκλάδες

Ο σχεδιασμός του τοπίου ακολουθεί την ίδια λογική ήπιας ένταξης. Μεσογειακά είδη εμπλουτίζουν την υπάρχουσα βλάστηση μέσα από περιορισμένες παρεμβάσεις, ενώ οι τοπικοί βράχοι διατηρούνται ως ενεργά στοιχεία της σύνθεσης.

Οι όψεις καλύπτονται με επίχρισμα σε ανοιχτές γαιώδεις αποχρώσεις, αντλώντας από τη φυσική παλέτα των Κυκλάδων. Το ξύλο, η πέτρα, το μάρμαρο και τα καλάμια διαμορφώνουν μια απτική υλικότητα που συνδέει τη νέα αρχιτεκτονική με το νησιωτικό τοπίο.

Αντί να βασιστεί στη συμβατική λευκή εικόνα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής, το έργο χρησιμοποιεί το χρώμα, την υφή και τα φυσικά υλικά για να διαμορφώσει μια πιο ήρεμη σχέση με το έδαφος. Τα πέτρινα τοιχία και η φύτευση επεκτείνουν τα κτίρια προς τον περιβάλλοντα χώρο, ενώ οι πέργκολες από καλάμια φιλτράρουν τον έντονο ήλιο και δημιουργούν μεταβαλλόμενα μοτίβα σκιάς.

Στο Somanou, οι δύο εξοχικές κατοικίες και ο ανακαινισμένο κτίσμα συγκροτούν ένα μικρό αρχιτεκτονικό σύνολο, όπου τα κτίρια και οι υπαίθριοι χώροι συνδέονται στενά. Μέσα από τη διάσπαση του προγράμματος, τη δημιουργία προστατευμένων αυλών και τη λιτή χρήση φυσικών υλικών, το έργο επανερμηνεύει την κλίμακα ενός κυκλαδίτικου οικισμού, διατηρώντας παράλληλα την αυτονομία κάθε κατοικίας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025 των ek Architectural Publications και επιλέχθηκε για το εξώφυλλο.

Σε μια ελαιόφυτη πλαγιά με θέα στον ήσυχο κόλπο Αμπελάκι του Μεγανησίου, το Amphitheatro Boutique Hotel από τους ATENO Architecture Studio μεταμορφώνει δύο υφιστάμενες πέτρινες κατοικίες σε έναν μικρό σύγχρονο ξενώνα. Η επέμβαση διατηρεί τον χαρακτήρα των αρχικών κτισμάτων, εισάγοντας νέους κοινόχρηστους χώρους, σκιασμένες διαμορφώσεις και έναν εξ ολοκλήρου επανασχεδιασμένο περιβάλλοντα χώρο.

Οι δύο ανεξάρτητοι πέτρινοι όγκοι συνδέονταν παλαιότερα με έναν ιδιόμορφο διάδρομο. Το εσωτερικό τους αναδιαρθρώθηκε πλήρως, ώστε να φιλοξενήσει έξι δωμάτια, μαζί με τους απαραίτητους χώρους υποδοχής, κουζίνας και αποθήκευσης. Αντί να αλλοιώσει τα υφιστάμενα κτίρια, η επέμβαση εισάγει μια σειρά από ήπιες προσθήκες που μετριάζουν τη γεωμετρική τους αυστηρότητα και ενισχύουν τη σχέση με το τοπίο.

 

 

Σύνδεση των δύο υφιστάμενων όγκων

Ένα μεταλλικό στέγαστρο σε γήινη απόχρωση γεφυρώνει τα δύο πέτρινα κτίρια και δημιουργεί έναν προστατευμένο κεντρικό χώρο με υπαίθρια κουζίνα. Το νέο στοιχείο διαμορφώνει μια κοινόχρηστη ζώνη ανάμεσα στους υφιστάμενους όγκους, παραμένοντας παράλληλα διακριτό από την αρχική λιθοδομή.

Μπροστά του, η πισίνα γίνεται το κεντρικό σημείο της αυλής. Σε μικρή απόσταση, ένα καμπύλο χτιστό κάθισμα αναπτύσσεται κάτω από ένα κυκλικό στέγαστρο, εισάγοντας πιο ήπιες γεωμετρίες στη σύνθεση και εξισορροπώντας τις αυστηρές γραμμές των πέτρινων κτισμάτων.

Οι νέες επεμβάσεις διαμορφώνουν ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο ανάμεσα στις δύο κατοικίες. Το μέταλλο, ο σοβάς και το ξύλο συνδυάζονται με την τοπική λιθοδομή, ενώ οι ήρεμοι τόνοι διατηρούν την οπτική συνοχή του συνόλου.

Κοινόχρηστοι χώροι και ιδιωτικές αυλές

Ο περιβάλλων χώρος επανασχεδιάστηκε εξ ολοκλήρου και οργανώθηκε σε τρία επίπεδα. Στο κέντρο, η κύρια αυλή λειτουργεί ως κοινός τόπος συνάντησης, συγκεντρώνοντας την πισίνα, την υπαίθρια κουζίνα και τους σκιασμένους χώρους καθιστικού.

Γύρω της, μικρότερες υπαίθριες διαμορφώσεις εξυπηρετούν τα δωμάτια του ισογείου ως ιδιωτικές αυλές. Η διάταξη επιτρέπει στην κοινή ζωή και την απομόνωση να συνυπάρχουν μέσα στην ίδια σύνθεση, προσφέροντας τόσο χώρους συνάντησης όσο και περισσότερο προστατευμένες περιοχές σε άμεση επαφή με το τοπίο.

Η σταδιακή μετάβαση ανάμεσα στα διαφορετικά επίπεδα ιδιωτικότητας αποτελεί βασικό στοιχείο του έργου. Ο ξενώνας δεν οργανώνεται αποκλειστικά γύρω από έναν κοινόχρηστο πυρήνα, αλλά μέσα από μια διαδοχή από κοινές σε περισσότερο ιδιωτικές υπαίθριες συνθήκες.

 

 

Μια υλικότητα που εντάσσεται στο τοπίο

Η επιλογή των υλικών αποσκοπεί στην ήπια ένταξη της επέμβασης στο περιβάλλον. Γήινες αποχρώσεις και ήρεμοι τόνοι στις μεταλλικές επιφάνειες, τον σοβά και το ξύλο συμπληρώνουν την υφιστάμενη λιθοδομή.

Η επέμβαση αποφεύγει τις έντονες αντιθέσεις ανάμεσα στο παλιό και το νέο. Οι διαφορές στη γεωμετρία, την υφή και τον τρόπο κατασκευής διακρίνουν τις σύγχρονες προσθήκες, επιτρέποντας παράλληλα στα δύο αρχικά κτίρια να παραμένουν τα κύρια στοιχεία της σύνθεσης.

Η αρχιτεκτονική λειτουργεί ως ήρεμο φόντο για την εμπειρία του τόπου. Το μεταβαλλόμενο φως, η θέα προς τη θάλασσα και η κίνηση των γύρω δέντρων παραμένουν τα κυρίαρχα στοιχεία του ξενώνα.

Μέσα από περιορισμένες προσθήκες και στοχευμένες επεμβάσεις στον περιβάλλοντα χώρο, το Amphitheatro Boutique Hotel επαναχρησιμοποιεί τα υφιστάμενα κτίρια χωρίς να αποδυναμώνει τη σχέση τους με το τοπίο. Οι κοινόχρηστες αυλές, τα σκιασμένα περάσματα και οι ιδιωτικοί υπαίθριοι χώροι μετατρέπουν τις δύο πέτρινες κατοικίες σε έναν μικρό ξενώνα οργανωμένο γύρω από την εμπειρία του τόπου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 299 | Ιούλιος-Αύγουστος 2025.

Το έργο αφορά την ανάπλαση της παραλίας της Βάρκιζας, μιας από τις πιο δημοφιλείς και πολυσύχναστες παραλιακές ζώνες της Αττικής. Στο συγκρότημα συνυπήρχαν στοιχεία του μοντερνισμού της δεκαετίας του 1960 και μεταγενέστερες παρεμβάσεις που είχαν σταδιακά αλλοιώσει τον χαρακτήρα του, θέτοντας το ζήτημα μιας νέας ταυτότητας χωρίς την εξάλειψη του υφιστάμενου.

 

 

Τοξωτές τυπολογίες

Ο σχεδιασμός δανείζεται στοιχεία της mid-century modern αρχιτεκτονικής και αντλεί από τις υπάρχουσες προκατασκευασμένες καμπύλες μορφές του συγκροτήματος, με στόχο τη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας ανεπιτήδευτης κομψότητας, ηρεμίας και φυσικής αρμονίας.

Πάνω στους διαφορετικούς ορθοκανονικούς κανάβους του μοντερνιστικού συγκροτήματος, η επανάληψη της καμπύλης, τόσο σε οριζόντιο όσο και σε κατακόρυφο επίπεδο, συγκροτεί ένα συνεκτικό αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο. Οι νέες επεμβάσεις εφαρμόζονται ως «δεύτερα κελύφη» στις υφιστάμενες κτιριακές τυπολογίες, προσδίδοντάς τους νέα ταυτότητα μέσα από ήπιους, οργανικούς όγκους που εντάσσονται ομαλά στο φυσικό περιβάλλον.

Η νέα κεντρική είσοδος, με τις έντονες αψιδωτές μορφές, οργανώνεται ως βιωματική πύλη και βασικό σημείο αναφοράς. Σε αντίστοιχη λογική, η ζώνη VIP εισόδου βασίζεται στην επανάληψη της καμάρας, διαμορφώνοντας μια διακριτή ακολουθία υποδοχής.

Σκίαση, εστίαση και κίνηση

Η νέα ζώνη F&B αναπτύσσεται κάτω από μια μεγάλη πέργκολα με φυσικά υλικά και οργανικές γραμμές. Η κατασκευή στεγάζει τα διαφορετικά food trucks, δημιουργώντας μια ανοιχτή και δυναμική περιοχή κοινωνικής συνεύρεσης.

Τα υφιστάμενα κτίρια των καμπανών και των κοινόχρηστων WC ανανεώνονται στην ίδια αρχιτεκτονική γλώσσα. Παράλληλα, οι άξονες κίνησης προς και από αυτά τονίζονται μέσα από την επανάληψη των τοξωτών τυπολογιών, επιτρέποντας σε ένα ενιαίο μορφολογικό σύστημα να συνδέσει τις διαφορετικές περιοχές του συγκροτήματος.

 

 

Υλικά, τοπίο και φως

Η επιλογή των υλικών ακολουθεί μια γήινη και διακριτική παλέτα. Φυσική βαφή κουρασάνι εφαρμόζεται στα εξωτερικά κελύφη και τσιμεντοκονία στο εσωτερικό, σε αποχρώσεις της άμμου, ενώ στοιχεία από bamboo χρησιμοποιούνται σε σκιάσεις και περιφράξεις.

Ο συνδυασμός υφών και καμπυλόγραμμων μορφών ενισχύει τη βιωματική διάσταση του έργου. Τα υλικά μεταβάλλονται με το φυσικό φως, δημιουργώντας ένα παιχνίδι φωτός και σκιάς και συμβάλλοντας σε μια ατμόσφαιρα ηρεμίας και θερινής άνεσης.

Ο επανασχεδιασμός του περιβάλλοντος γίνεται με στοχευμένες παρεμβάσεις, νέες χαράξεις και επιλογές φύτευσης. Η διακριτική αλλά δυναμική προσέγγιση του φωτισμού ενισχύει την αίσθηση καλοκαιρινής φυσικότητας και άνεσης, χωρίς να διαταράσσεται η συνέχεια του τοπίου.

Η συνολική σχεδιαστική πρόθεση ήταν η διατύπωση μιας έντονης ταυτότητας που δεν επιβάλλεται στο τοπίο, αλλά συνομιλεί μαζί του. Η παραλία λειτουργεί ως ένα συνεχές σύστημα εμπειριών, οργανωμένο μέσα από καμπυλόγραμμες μορφές και υλικά που μεταβάλλονται με την επίδραση του ηλιακού φωτός. Οι διαδρομές ξετυλίγουν σταδιακά την εμπειρία του χώρου, οδηγώντας τον επισκέπτη σε μια ακολουθία χώρων και συναντήσεων με το περιβάλλον.

Ένα μουσείο ανάμεσα στη μνήμη και τη νέα ταυτότητα

Στη Vila do Bispo της Πορτογαλίας, το Μουσείο Vila do Bispo από τους spaceworkers σχεδιάζεται ως μια επέμβαση που διατηρεί την ταυτότητα του τόπου, δίνοντας παράλληλα σε ένα υπάρχον κτιριακό συγκρότημα έναν νέο, δημόσιο ρόλο. Το έργο δουλεύει με τα χαρακτηριστικά της αρχικής κατασκευής, όχι διαγράφοντάς τα, αλλά εντείνοντας και αποσαφηνίζοντας την παρουσία τους.

Η πρόταση προσθέτει έναν νέο όγκο στην υφιστάμενη κατασκευή, επαναλαμβάνοντας τη μορφή των γειτονικών μακρόστενων αποθηκών. Η χειρονομία αυτή δημιουργεί αστική και μορφολογική συνέχεια, επιτρέποντας συγχρόνως στη νέα προσθήκη να αποκτήσει δική της ταυτότητα, ως κύρια είσοδος του μουσείου.

Ένας κόκκινος όγκος που ολοκληρώνει το υπάρχον συγκρότημα

Ο νέος όγκος εκτείνεται έως το νότιο όριο του οικοπέδου και συγκεντρώνει τις τεχνικές, διοικητικές και κοινόχρηστες λειτουργίες του μουσείου. Με αυτόν τον τρόπο, απελευθερώνεται ο εσωτερικός πυρήνας των παλαιών αποθηκών, ώστε να υποδεχθεί τους εκθεσιακούς χώρους.

Η αναδιάταξη του προγράμματος επιτρέπει στην έκθεση να γίνει το βασικό αντικείμενο της επέμβασης. Το μουσείο οργανώνεται έτσι μέσα από μια σαφή διάκριση ανάμεσα στις υποστηρικτικές λειτουργίες και τον δημόσιο πολιτιστικό χώρο, ενώ ο νέος κόκκινος όγκος προσδίδει στο σύνολο αναγνωρίσιμη παρουσία.

 

 

Ουδέτερο εξωτερικό, μαύρο εσωτερικό

Οι δύο προϋπάρχουσες πτέρυγες, με περίπου 680,00 τ.μ. στεγασμένης επιφάνειας, αποκτούν έναν πιο ουδέτερο γκρι τόνο. Η χρωματική αυτή επιλογή ενοποιεί την υπάρχουσα κατασκευή και ενισχύει την αφαιρετική της παρουσία.

Στο εσωτερικό, ο ίδιος χώρος επενδύεται με μαύρο χρώμα, δημιουργώντας ένα ελεγχόμενο φόντο για την έκθεση. Μέσα σε αυτό το σκοτεινό εσωτερικό, μια δυναμική οργανική μορφή υποδέχεται το εκθεσιακό πρόγραμμα, δημιουργώντας θεματικές ενότητες και οργανώνοντας τη διαδρομή των επισκεπτών με καθαρό και διαισθητικό τρόπο.

Κόκκινο εμφανές σκυρόδεμα ως αστικό σημείο αναφοράς

Σε αντίθεση με τη χρωματική αφαίρεση του υπάρχοντος, ο νέος όγκος κατασκευάζεται από εμφανές σκυρόδεμα με κόκκινη χρωστική. Η υλικότητα αυτή τον μετατρέπει σε σημείο αναφοράς στο αστικό και εναέριο τοπίο, σηματοδοτώντας με σαφήνεια την παρουσία του μουσείου.

Η προσθήκη λειτουργεί ως μορφολογική ολοκλήρωση της υφιστάμενης κατασκευής. Αναδιατυπώνει τη μορφή της με λεπτότητα, μέσα από μια ισορροπία πλήρων και κενών που ιεραρχεί τις εισόδους, τους χώρους στάσης και τη σχέση του κτιρίου με το γύρω τοπίο.

 

 

Ένα μουσείο που μοιάζει ήδη οικείο

Το αποτέλεσμα είναι ένα μουσείο που δίνει την αίσθηση ότι ανήκε πάντα στον τόπο. Για τις παλαιότερες γενιές, ανακαλεί τη μνήμη των παλιών σιταποθηκών· για τις νεότερες, γίνεται το «κόκκινο μουσείο», μια νέα εικόνα στη συλλογική μνήμη της κοινότητας.

Μέσα από αυτή την ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση και τον μετασχηματισμό, το Μουσείο Vila do Bispo συγκροτεί έναν διάλογο ανάμεσα στη συνέχεια και τη νέα ταυτότητα. Είναι ταυτόχρονα μια προσεκτική αρχιτεκτονική επέμβαση και ένα δημόσιο τοπόσημο, που μπορεί να ενταχθεί στην καθημερινή εικόνα της πόλης.

Αρχιτεκτονικές χειρονομίες

Σε μια ήσυχη γειτονιά του Παλαιού Φαλήρου, μια μικρής κλίμακας μονοκατοικία της δεκαετίας του 1950 επαναπροσεγγίζεται μέσα από μια σειρά λιτών και ακριβών αρχιτεκτονικών χειρονομιών. Η μελέτη επιδιώκει να διατηρήσει την οικιακή ταυτότητα και τη χωρική μνήμη του υφιστάμενου κελύφους, προσαρμόζοντάς το παράλληλα στις ανάγκες της σύγχρονης καθημερινότητας.

 

Χωρική αναδιοργάνωση

Η αρχική διάταξη της κατοικίας διατηρείται σε μεγάλο βαθμό, με επιλεκτικές επεμβάσεις που ενισχύουν τη λειτουργικότητα και τη ροή των χώρων. Κεντρικό στοιχείο της σύνθεσης αποτελεί η αναδιαμόρφωση της κουζίνας, η οποία από ένας απομονωμένος και κλειστός χώρος μετατρέπεται σε έναν ανοιχτό πυρήνα καθημερινής ζωής. Η νέα της ανάπτυξη προς την είσοδο ενισχύει τη χωρική συνέχεια του εσωτερικού, ενώ η σχέση της με το καθιστικό οργανώνεται μέσω της πλαισίωσης του υφιστάμενου ανοίγματος, επιτρέποντας οπτική σύνδεση χωρίς να αναιρείται πλήρως ο διαχωρισμός των λειτουργιών.

 

 

Επανένταξη στοιχείων

Η παρέμβαση δεν επιχειρεί να αποκόψει την κατοικία από το παρελθόν της, αλλά να ενσωματώσει δημιουργικά ίχνη και στοιχεία της προηγούμενης ζωής της. Οι διακοσμητικές γύψινες κορνίζες της οροφής διατηρούνται ως φορείς μνήμης, ενώ ο νεροχύτης της αρχικής κουζίνας αποκαθίσταται και επαναχρησιμοποιείται στο λουτρό, αποκτώντας νέα λειτουργία μέσα σε διαφορετικό χωρικό πλαίσιο. Η κατοικία μετατρέπεται έτσι σε ένα πεδίο συνέχειας, όπου το παλιό και το νέο συνυπάρχουν χωρίς νοσταλγική αναπαράσταση.

 

 

Παλέτα υλικών

Η παλέτα των υλικών ακολουθεί μια ήρεμη και απτική λογική, βασισμένη σε φυσικές υφές, γήινους τόνους και καθαρές γεωμετρίες. Το ξύλο λειτουργεί ως βασικός φορέας θερμότητας και συνέχειας στο εσωτερικό, ενώ ο ανοξείδωτος πάγκος της κουζίνας εισάγει μια διακριτική σύγχρονη ένταση μέσα στη συνολική ηπιότητα της σύνθεσης. Στο λουτρό, η σχέση ανάμεσα στο εκλεπτυσμένο και το αδρό ενισχύεται μέσα από υλικά που παραπέμπουν στο εμφανές σκυρόδεμα και σε πιο τραχιές επιφάνειες δαπέδου, εντείνοντας τη φυσικότητα της εμπειρίας του χώρου.

Το έργο προσεγγίζει την ιδέα μιας “αστικής εξοχικής κατοικίας”: ενός οικείου περιβάλλοντος όπου η απλότητα, η ειλικρίνεια των υλικών και η καθαρότητα της αρχιτεκτονικής οργάνωσης συνυπάρχουν με μια διακριτική αίσθηση νοσταλγίας. Χωρίς να αναπαράγει το παρελθόν, το έργο επιχειρεί να μεταφέρει τα ίχνη του στο παρόν, επιτρέποντας στην κατοικία να εξελίσσεται διατηρώντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της.

 

Αλληλένδετες επεμβάσεις

Το έργο αποτελείται από δύο αλληλένδετες επεμβάσεις: την αποκατάσταση μιας κρητικής λιθόκτιστης κατοικίας της δεκαετίας του 1920 και την προσθήκη μιας σύγχρονης κατακόρυφης επέκτασης, οι οποίες μαζί συγκροτούν μια ενιαία οικογενειακή κατοικία. Το υφιστάμενο κτίσμα, που αρχικά ανεγέρθηκε ως μέρος προσφυγικών οικισμών των αρχών του 20ού αιώνα, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα λαϊκής οικιστικής αρχιτεκτονικής, επαναδιατυπωμένο σήμερα μέσα από μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα που επιτρέπει στο κτίριο να επανακτήσει την παρουσία και την αυτονομία του μέσα στον αστικό ιστό.

 

Στρατηγική αποκατάστασης

Αντί να αποκρύψει τα ίχνη της αρχικής κατοικίας, η επέμβαση αντιμετωπίζει το υφιστάμενο λιθόκτιστο κέλυφος ως φορέα μνήμης και χωρικής ταυτότητας. Στοιχεία της ιστορικής κατοικίας διατηρούνται και ενσωματώνονται στη νέα αρχιτεκτονική σύνθεση, κυρίως στο ισόγειο επίπεδο όπου οργανώνονται οι κοινόχρηστες λειτουργίες της κατοικίας. Λεπτομέρειες ηλικίας άνω του ενός αιώνα παραμένουν ορατές στο εσωτερικό, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας που ισορροπεί ανάμεσα στην οικειότητα, τη διαχρονικότητα και μια διακριτική νοσταλγία.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η νέα επέκταση υλοποιείται μέσω ενός ελαφρού μεταλλικού φέροντος οργανισμού, σε συνδυασμό με ξύλινη στέγη και έναν επιπλέον χώρο παταριού. Η σχεδιαστική προσέγγιση επιδιώκει να διαμορφώσει έναν συνεκτικό αρχιτεκτονικό διάλογο ανάμεσα στη στιβαρότητα της υφιστάμενης λιθοδομής και την ελαφρότητα της σύγχρονης προσθήκης. Καθαρές γεωμετρίες, ημιδιαφανείς επιφάνειες, γενναιόδωρα ύψη και μια συγκρατημένη υλικότητα συνθέτουν ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από χωρική σαφήνεια και συνέχεια.

 

 

Χωρική οργάνωση

Στα ανώτερα επίπεδα, όπου αναπτύσσονται οι ιδιωτικοί χώροι ύπνου, η αρχιτεκτονική σύνθεση διερευνά εναλλαγές υψών και τομών, εισάγοντας χωρική πολυπλοκότητα και στιγμές εσωτερικής εξωστρέφειας. Οι μεταβαλλόμενοι εσωτερικοί όγκοι δημιουργούν μια αίσθηση ελαφρότητας και αισιοδοξίας, ενισχύοντας τη βιωματική ποιότητα της καθημερινής κατοίκησης. Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία όπου η αποκατάσταση και η σύγχρονη προσθήκη συνυπάρχουν χωρίς ιεραρχίες, συγκροτώντας μια ενιαία αρχιτεκτονική αφήγηση που εδράζεται εξίσου στη μνήμη και τον μετασχηματισμό.

Ανανεωμένη προοπτική

Το έργο ωριμάζει με χάρη στον χρόνο, όπως το κρασί -μια αφήγηση που ορίζεται από τη συνέχεια, μια ήπια προβολή προς το μέλλον και μια διαρκή κατάσταση εντροπίας. Η διακριτική επανεφεύρεση έχει καταστεί εγγενές στοιχείο του χαρακτήρα του: το ξενοδοχείο εξελίσσεται μέσα από μικρές χειρονομίες, επεκτεινόμενο στρώση με στρώση, εποχή με εποχή. Από την αρχή της λειτουργίας του, έχει επανενεργοποιήσει με συνέπεια τα υφιστάμενα στοιχεία του. Τα δίδυμα σιλό πλέον πάλλονται από δραστηριότητες ευεξίας, τέχνης και επαναλαμβανόμενων γαστρονομικών εκδηλώσεων, με κάθε νέα εκδοχή να καλλιεργεί έναν συνεχή διάλογο με το παρελθόν.

 

Στρατηγική Επέκτασης

Παράλληλα, το ίδιο το κτίριο αναζητά τρόπους εξέλιξης, αναδυόμενο διακριτικά από τη στιβαρή του βάση από σκυρόδεμα. Λίγα χρόνια μετά την ολοκλήρωσή του, καθώς τα πολιτιστικά και γαστρονομικά προγράμματα συνέχισαν να αναπτύσσονται, κατέστη σαφές ότι ο χώρος μπορούσε να υποδεχθεί ένα νέο κεφάλαιο φιλοξενίας -ένα πρόσθετο στρώμα που θα τιμούσε το αρχικό ήθος, προσφέροντας παράλληλα μια ανανεωμένη οπτική. Κατά τα πρώτα στάδια της κατασκευής, όταν τα εσωτερικά των δεξαμενών παρέμεναν απρόσιτα, ο χρόνος που αφιερώθηκε στις οροφές τους αποκάλυψε μια μοναδική αίσθηση ανύψωσης. Από αυτό το σημείο, ο ουρανός συναντούσε τη θάλασσα σε μια αδιάκοπη, ενιαία γραμμή. Αυτή η άμεση σύνδεση με τον ορίζοντα αποτέλεσε την αφετηρία για την προσθήκη ενός νέου επιπέδου πάνω από τις δεξαμενές από σκυρόδεμα.

 

 

Λειτουργική Οργάνωση

Οκτώ νέα δωμάτια καταλαμβάνουν πλέον αυτή την υπερυψωμένη δομή. Ένας ελαφρύς φορέας από λεπτούς μεταλλικούς σωλήνες και θερμές ξύλινες επιφάνειες αιωρείται πάνω από τις συμπαγείς δεξαμενές, ακολουθώντας τη γεωμετρία του κτιρίου χωρίς να την επιβαρύνει. Τα εκλεπτυσμένα αυτά στοιχεία αποϋλοποιούν την παρουσία του νέου επιπέδου, επιτρέποντας σε ένα λεπτό στέγαστρο να μοιάζει σαν να αιωρείται πάνω από τον όγκο από σκυρόδεμα. Ένα γραμμικό υδάτινο στοιχείο πλαισιώνει τον ορίζοντα, ενοποιώντας οπτικά την αρχιτεκτονική με τη θάλασσα. Το φως που αντανακλάται στην ξύλινη πέργκολα ενεργοποιεί τις επιφάνειες, ενισχύοντας τον ναυτικό, σχεδόν σχεδία-όμορφο χαρακτήρα της επέμβασης. Τα νέα δωμάτια επεκτείνουν την υλικότητα, την αισθητική και τη χωρική λογική των υφιστάμενων μονάδων. Κάθε ένα ανοίγεται προς τη θάλασσα μέσω μιας γενναιόδωρης βεράντας, προστατευμένης κάτω από την πέργκολα, ενώ η πρόσβαση από την πίσω αυλή ενσωματώνει το ανώτερο επίπεδο στην καθημερινή ζωή του ξενοδοχείου.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Από αυτό το υπερυψωμένο σημείο, οι επισκέπτες αντιλαμβάνονται τα σιλό, τα καλλιεργημένα αμπέλια του κήπου και τον ρυθμό δραστηριότητας που εκτυλίσσεται χαμηλότερα, μέσα από μια νέα, διαφοροποιημένη οπτική. Η προσθήκη δεν περιορίζεται στην αύξηση της δυναμικότητας· αντιθέτως, συμπυκνώνει, ενεργοποιεί και επεκτείνει τη διαρκώς εξελισσόμενη αφήγηση του Dexamenes Seaside Hotel. Η οροφή της πίσω δεξαμενής παραμένει σκόπιμα ανοιχτή, ως πεδίο πειραματισμού και ανακάλυψης. Από εδώ, ο ορίζοντας εκτείνεται απεριόριστα -αχαρτογράφητος και γεμάτος προσδοκία- αναμένοντας το επόμενο κεφάλαιο στην πορεία του ξενοδοχείου.

 

Ευανάγνωστα όρια

Ο εσωτερικός σχεδιασμός ενός γραφειακού χώρου 300m² για μια ασφαλιστική εταιρεία προσεγγίζεται ως μελέτη διαφάνειας, χωρικής συνέχειας και οργανωτικής σαφήνειας. Η πρόταση εισάγει την έννοια της «κάψουλας» ως κύριο μορφολογικό και λειτουργικό εργαλείο, οργανώνοντας τον χώρο εργασίας μέσω μιας σειράς διαφανών όγκων που αρθρώνουν το πρόγραμμα, διατηρώντας παράλληλα ένα ενιαίο οπτικό πεδίο σε όλο το εσωτερικό.

 

Χωρική οργάνωση

Απομακρυνόμενος από τις συμβατικές τυπολογίες κλειστών γραφείων, ο σχεδιασμός αξιοποιεί γυάλινους όγκους για τη στέγαση ιδιωτικών λειτουργιών, όπως αίθουσες συσκέψεων και γραφεία διοίκησης. Οι «κάψουλες» αυτές λειτουργούν ως ελαφριές αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις μέσα στον ανοιχτό κάναβο, επιτρέποντας στο φυσικό φως να διαχέεται σε όλο τον χώρο, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν οπτικές συνδέσεις μεταξύ των επιμέρους τμημάτων. Ο χώρος εργασίας συγκροτείται ως ένα ενιαίο περιβάλλον, όπου τα όρια είναι σαφή αλλά όχι περιοριστικά, υποστηρίζοντας τόσο τη συνεργασία όσο και τη συγκέντρωση.

 

 

Παλέτα υλικών

Η επιλογή των υλικών διαμορφώνει καθοριστικά την ατμόσφαιρα του εσωτερικού. Εμφανείς καλωδιώσεις σε μεταλλικές ράγες, διάτρητα μεταλλικά πάνελ και διαχωριστικά από υαλότουβλα αναδεικνύουν τη λειτουργική και τεχνική διάσταση του χώρου. Αντίθετα, ουδέτερες επιφάνειες εισάγουν μια αίσθηση θερμότητας και ισορροπίας, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στη βιομηχανική έκφραση και μια πιο οικεία υλικότητα. Η αντίθεση αυτή συγκροτεί μια ταυτότητα που είναι ταυτόχρονα ακριβής και φιλόξενη.

 

 

Μελέτη φωτισμού

Στην είσοδο, ένα εκτεταμένο διάτρητο μεταλλικό πέτασμα ορίζει το πρώτο χωρικό κατώφλι. Ως ημιδιαφανές φίλτρο, διαμορφώνει διακριτικά την περιοχή της υποδοχής, διατηρώντας παράλληλα τη διαπερατότητα του βλέμματος προς τον ανοιχτό χώρο εργασίας. Το φως και η κίνηση διαχέονται μέσω της επιφάνειάς του, δημιουργώντας μια σταδιακή μετάβαση από τη ζώνη εισόδου προς το εσωτερικό.

Ο φωτισμός ενισχύει περαιτέρω τη χωρική ανάγνωση του έργου. Γραμμικά φωτιστικά στοιχεία υπογραμμίζουν τους βασικούς άξονες κίνησης, ενώ γλυπτικές και κατευθυνόμενες φωτιστικές συνθέσεις αναδεικνύουν επιμέρους ζώνες εργασίας και συνάντησης. Σε συνδυασμό με το άπλετο φυσικό φως που εισέρχεται από τα μεγάλα ανοίγματα, η στρατηγική φωτισμού εντείνει τον ρυθμό, το βάθος και τη σαφήνεια του εσωτερικού χώρου.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εργασιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, ευελιξία και συνοχή. Μέσα από τη σύνθεση υλικών, φωτός και διαφανών όγκων, ο χώρος υποστηρίζει τη συνεργασία, διατηρώντας ταυτόχρονα στιγμές ιδιωτικότητας και συγκέντρωσης, σε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό πλαίσιο.

 

Ριζική επαναχρησιμοποίηση

Το Trace αποτελεί ένα μετασχηματιστικό έργο βαθιάς ανακαίνισης κατοικίας στην οδό Drummond, στο Euston του Λονδίνου, σχεδιασμένο από το Bureau de Change για την HGG London. Το έργο επαναπροσεγγίζει ένα τετραώροφο κτίριο από τούβλο της δεκαετίας του 1980, επεκτείνοντάς το με δύο νέους ορόφους και δημιουργώντας πέντε σύγχρονα, φωτεινά διαμερίσματα, ενώ παράλληλα διατηρεί και επαναχρησιμοποιεί το μεγαλύτερο μέρος της υφιστάμενης κατασκευής.

 

Αρχές Κυκλικής Οικονομίας

Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται μια συνεπής δέσμευση στις αρχές της κυκλικής οικονομίας. Αντί της κατεδάφισης και ανακατασκευής, ο σχεδιασμός διατηρεί τα αρχικά θεμέλια, τον φέροντα οργανισμό και βασικά αρχιτεκτονικά στοιχεία, όπως τη χαρακτηριστική αψίδα, διαφυλάσσοντας το ενσωματωμένο ανθρακικό αποτύπωμα του κτιρίου. Καθοριστική καινοτομία αποτελεί η ανάπτυξη ενός ειδικά σχεδιασμένου σύνθετου υλικού από ινοπλισμένο σκυρόδεμα (GRC) για την όψη, το οποίο ενσωματώνει υλικά που προέρχονται από το ίδιο το υφιστάμενο κτίριο.

Τα αρχικά καφέ τούβλα θρυμματίζονται και επαναχρησιμοποιούνται ως εμφανές αδρανές υλικό, σχηματίζοντας μια νέα, υφασματώδη επένδυση που ανασυνθέτει το κέλυφος του κτιρίου. Μέσα από αυτή τη διαδικασία προκύπτει μια υλικά εκφραστική όψη, η οποία ταυτόχρονα διατηρεί και επανερμηνεύει την ιστορία του κτιρίου, επιτρέποντας την ανάγνωση των ιχνών του παρελθόντος σε ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχιτεκτονική γλώσσα αντλεί από το πολυεπίπεδο ιστορικό υπόβαθρο της Drummond Street και της Tolmer’s Square, αναφερόμενη στις γεωργιανές αστικές τυπολογίες, την κληρονομιά του σταθμού Euston και τις διαδοχικές φάσεις αστικής ανάπτυξης του 20ού αιώνα. Η σύνθεση της όψης βασίζεται σε γεωργιανές αναλογίες, σε στοιχεία ρουστίκ επεξεργασίας και σε αρθρωτές αψίδες, επαναδιατυπωμένα μέσα από ένα σύγχρονο κατασκευαστικό σύστημα.

Οργανωμένα σε ένα ορθολογικό κάνναβο, τα ανοίγματα επανερμηνεύουν τις παραδοσιακές τοξωτές μορφές, επιτρέποντας μεγαλύτερες διαστάσεις παραθύρων που ενισχύουν τον φυσικό φωτισμό, τον διαμπερή αερισμό και τη χωρική ποιότητα. Η ενσωμάτωση χειμερινών κήπων στο πίσω μέρος επεκτείνει τους χώρους διαβίωσης,

διαμορφώνοντας μια δυναμική σχέση μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού.

 

 

Διάταξη & ένταξη στον αστικό ιστό

Το συγκρότημα περιλαμβάνει τρία διαμερίσματα δύο υπνοδωματίων στους κατώτερους ορόφους και δύο διαμερίσματα ενός υπνοδωματίου στους νέους ανώτερους ορόφους, καθένα από τα οποία διαθέτει θέα προς τον ορίζοντα και πρόσβαση σε υπαίθριες βεράντες. Οι εσωτερικές διαρρυθμίσεις οργανώνονται γύρω από διαμπερείς χώρους καθιστικού σε διαδοχικά επίπεδα, οι οποίοι διαχωρίζουν διακριτικά τις λειτουργίες κουζίνας, τραπεζαρίας και καθιστικού χωρίς τη χρήση άκαμπτων χωρισμάτων.

Σε ευθυγράμμιση με τους στόχους του Euston Area Plan, το έργο προάγει τη βιώσιμη αστική εντατικοποίηση, ενισχύοντας ταυτόχρονα τον χαρακτήρα της περιοχής. Αναδεικνύοντας τη δυνατότητα αναβάθμισης υφιστάμενων δομών μέσω της επαναχρησιμοποίησης και της καινοτομίας στα υλικά, το Trace αποτελεί ένα πρότυπο χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος για τη σύγχρονη αστική κατοικία.

 

Ανάδειξη του κανάβου

Το Διοικητικό Μέγαρο του ΟΤΕ στην Αθήνα είναι η υλοποιημένη αρχιτεκτονική μελέτη ενός πολυώροφου κτιρίου γραφείων, σχήματος “αστέρος εν κατόψει“, σύμφωνα με την πρόταση που πήρε το δεύτερο βραβείο ανάμεσα σε δώδεκα επιλεγμένους μελετητές. Το έργο αφορά στην ανακαίνιση και ανακατασκευή γραφειακών και κοινόχρηστων χώρων από τον 2ο έως και τον 13ο όροφο, η οποία αποφασίστηκε το 2019 στο πλαίσιο εκσυγχρονισμού και ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού κελύφους.  

 

Ιστορία και δομή του κτιρίου

Η κατασκευή του αρχικού όγκου ξεκίνησε το 1974, με μερικές τροποποιήσεις επί αρχικών σχεδίων, ενώ τελικά το κτίριο τέθηκε σε λειτουργία τη δεκαετία του ’80, συγκεντρώνοντας όλες τις υπηρεσίες του “Οργανισμού Τηλεπικοινωνιών Ελλάδας“. Σε οικόπεδο εμβαδού 52 στρεμμάτων υλοποιήθηκε κτίριο συνολικής δόμησης 65.000m2.

Η νέα πρόταση εσωτερικής διαμόρφωσης των γραφειακών χώρων ακολούθησε τις χαράξεις της κατασκευαστικής δομής του υφιστάμενου κελύφους. Η ανωδομή συγκροτείται από τρεις πτέρυγες ορθογωνικής κάτοψης, συνδεδεμένες μέσω ενός κεντρικού κυκλικού πυρήνα κατακόρυφων κινήσεων.

Η κάθε πτέρυγα των 13 ορόφων είχε μελετηθεί σε κατακόρυφο κατασκευαστικό κάναβο 1,25×1,25m, που αποτυπώνεται στις όψεις με εξωτερικά -μη δομικά- οριζόντια και κάθετα τοιχοπετάσματα οπλισμένου σκυροδέματος. Αντίστοιχα έχει αντιμετωπιστεί και ο κυκλικός πυρήνας, όπου τα τοιχοπετάσματα είναι μόνο κατακόρυφα και σε τοξωτή διάταξη. Κάθε πτέρυγα “χωρίστηκε“ σε τρεις επιμήκεις ζώνες, σε κάθε μία εκ των οποίων αντιστοιχούν έξι ανοίγματα των 1,25m, με συνολικό πλάτος 7,50m εκάστη.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Με αυτόν τον τρόπο επεξεργάστηκαν εναλλακτικές ενότητες εργασίας (modules) σε πλήρη αντιστοιχία με τον κατασκευαστικό κάναβο του κτιρίου. Στις δυο πλαϊνές ζώνες κάθε πτέρυγας χωροθετήθηκαν ανοιχτοί και κλειστοί γραφειακοί χώροι, καθώς και ειδικές αίθουσες συσκέψεων. Σε αυτά τα μέρη που απολαμβάνουν το προνόμιο φυσικού φωτισμού και απεριόριστης θέας, η διάταξη των θέσεων σε δύο ομάδες των τεσσάρων δημιούργησε τη μέγιστη ενότητα των οκτώ θέσεων εργασίας.

Οι τέσσερις γωνιακές περιοχές κάθε πτέρυγας έκλεισαν με μόνιμα χωρίσματα, αποκτώντας ειδικές χρήσεις, με εναλλαγή κατά περίπτωση γραφείων διευθυντών, χώρων εργασίας, συνεργασίας, συναντήσεων, ανάπαυσης, δημιουργικότητας, ξεκούρασης και απομόνωσης των εργαζομένων.

Κινητά, ευέλικτα ή μόνιμα χωρίσματα για ενοποίηση, επανάληψη ή διαχωρισμό, μπορούν να καλύψουν με μηχανική πειθαρχία όλες τις δυνατές συνθήκες ευελιξίας, λειτουργικότητας και προσαρμοστικότητας. Στην κεντρική ζώνη και σύμφωνα με τον κατασκευαστικό κάναβο, αναπτύσσονται τα δωμάτια συσκέψεων, υγιεινής και διημέρευσης.

 

 

Σχεδιαστικές επεμβάσεις

Όπως meeting rooms & areas, wc, κλειστή κουζίνα, χώροι εκτύπωσης και αντιγραφής, ημιανοικτά meeting booths για ιδιωτικές συζητήσεις και ελεύθεροι ανοικτοί χώροι συνάθροισης και εκτόνωσης. Μεγάλο τμήμα καταλαμβάνει ο κεντρικός υφιστάμενος πυρήνας με τους Η/Μ χώρους και το κλιμακοστάσιο διαφυγής, ενώ ένα ειδικό project/meeting room στην απόληξη και ο ιδιαίτερος σχεδιασμός και επιλογή υλικών της περιοχής εισόδου, ολοκληρώνουν την κεντρική ζώνη. Βασική χρήση του κεντρικού κυκλικού πυρήνα είναι η κίνηση και επικοινωνία και δευτερευόντως οι βοηθητικές χρήσεις wc και αποθηκών.

Οι επεμβάσεις ήταν οι ελάχιστες δυνατές, με επεξεργασία των υφιστάμενων υλικών επενδύσεων ή τοπική προσθήκη νέων, σχεδιασμό και αλλαγή φωτισμού και οροφών και προσθήκη ειδικών κατασκευών και επιλεγμένων τεμαχίων επίπλωσης στις ακτινωτές καμπύλες περιοχές ανάπαυσης ή διαλείμματος ανάμεσα στις πτέρυγες.

 

Σε μία από αυτές, ο ανοικτός χώρος υγειονομικού ενδιαφέροντος (κυλικείο) αναβαθμίστηκε πλήρως βάσει προδιαγραφών, με νέα στοιχεία, φωτισμό και εξοπλισμό. Ομοίως, αναβαθμίστηκαν τα wc με αντικατάσταση χωρισμάτων, επενδύσεων και ειδών υγιεινής.

 

 

Παλέτα υλικών

Βασικές παράμετροι στη διαδικασία σχεδιασμού, επιλογής και μεθόδων εφαρμογής υλικών ήταν η τήρηση των προδιαγραφών των συστημάτων πιστοποίησης κτιριακών εγκαταστάσεων Leed και Well Building Standard.

Τα υλικά κατασκευής ακολουθούν τη λογική μιας κεντρικής σχεδιαστικής χάραξης με σταθερή επιλογή δαπέδων, ηχοαπορροφητικών οροφών και φωτισμού, αλλά με δεκάδες εναλλαγές σε επενδύσεις, υφές, χρώματα, διακριτικές αποχρώσεις ή ποιότητες και εξοπλισμό επίπλωσης, ώστε κάθε πτέρυγα και όροφος να συγκροτεί μια τόσο διακριτή όσο και μοναδική οπτική ταυτότητα, ένα ολοκληρωμένο συνθετικό και αισθητικό αποτέλεσμα σύμφωνα με το νέο concept της μελέτης.

Η αρχιτεκτονική μελέτη των νέων εσωτερικών διαμορφώσεων του διοικητικού μεγάρου και της ελαφράς οπτικής διαφοροποίησής του στην όψη (με αλλαγή των κουφωμάτων αλουμινίου), ολοκληρώνει αισθητικά την ταυτότητα, υλοποιώντας πλήρως τις απαιτήσεις των συστημάτων πιστοποίησης, με σεβασμό στο υφιστάμενο κέλυφος και την καταξίωση στην αστική συνείδηση ενός μεγάλου οργανισμού.

 

Μεταβαλλόμενο περιβάλλον

Η εσωτερική αρχιτεκτονική των γραφείων της διεθνούς νομικής εταιρείας White & Case προκύπτει από μια εκλεπτυσμένη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η τοπική ταυτότητα μπορεί να συνυπάρξει με ένα διεθνοποιημένο εταιρικό πλαίσιο. Βασισμένο σε μια σύνθεση παράδοσης και σύγχρονης έκφρασης, το έργο θέτει στο επίκεντρο τον άνθρωπο, διαμορφώνοντας μια χωρική αφήγηση που προκύπτει από πολιτισμικές, συμπεριφορικές και λειτουργικές παραμέτρους.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η συνθετική προσέγγιση εδράζεται σε μια εις βάθος ανάγνωση του τόπου, όπου άυλες πολιτισμικές ποιότητες και πρότυπα χρήσης καθορίζουν τη χωρική οργάνωση. Κάθε σχεδιαστική επιλογή  – από την ενσωμάτωση βραζιλιάνικων υλικών και έργων τέχνης έως την επιλογή επίπλων από τοπικούς σχεδιαστές – λειτουργεί ως μια συνειδητή χειρονομία ανάδειξης της ταυτότητας, χωρίς την προσφυγή σε στερεοτυπικές αναφορές. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον φιλόξενο και ταυτόχρονα δυναμικό, που ενθαρρύνει τη συμμετοχή μέσω διακριτικών αλλά ουσιαστικών αναφορών στον τόπο.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η κάτοψη οργανώνεται ως μια συνεχής και ρευστή ακολουθία χώρων, που συνδέει τις κοινόχρηστες λειτουργίες, όπως η υποδοχή, το café και η φυτεμένη βεράντα,  με ιδιωτικούς χώρους εργασίας και αίθουσες συσκέψεων. Οι ανοιχτές ζώνες εργασίας συμπληρώνονται από ακουστικές λύσεις, phone booths και ευέλικτους χώρους συναντήσεων, υποστηρίζοντας διαφορετικά σενάρια χρήσης. Τα κινητά χωρίσματα επιτρέπουν στις αίθουσες συσκέψεων να λειτουργούν είτε ενιαία είτε ανεξάρτητα, ενισχύοντας τον ευέλικτο και μεταβαλλόμενο χαρακτήρα του χώρου. Η ίδια λογική επεκτείνεται και στον χώρο υποδοχής, ο οποίος σχεδιάζεται ως μετασχηματιζόμενο περιβάλλον, ικανό να φιλοξενήσει εκδηλώσεις ή να λειτουργήσει σε πιο επίσημο, καθημερινό πλαίσιο.

 

 

Παλέτα υλικών

Η υλική παλέτα αντλεί αναφορές από τη φύση, με το ξύλο και την πέτρα να αποδίδουν τις υφές και τους τόνους του βραζιλιάνικου τοπίου. Μια σταδιακή χρωματική μετάβαση, από πιο σκούρους τόνους στον πυρήνα προς φωτεινότερες αποχρώσεις στην περιφέρεια, ενισχύει την αίσθηση βάθους και χωρικής συνέχειας. Καμπύλα στοιχεία σε δάπεδα και διαχωριστικά, εμπνευσμένα από το έργο του Roberto Burle Marx, εισάγουν μια αίσθηση ροής και κίνησης, ενισχύοντας τη ρευστή ταυτότητα του χώρου.

Τέλος, το έργο ενσωματώνει δομικές και προγραμματικές στρατηγικές που προδιαγράφουν τη μελλοντική του εξέλιξη. Μέσα από την ενσωμάτωση της προσαρμοστικότητας στον σχεδιασμό, ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της σύγχρονης εργασίας, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα το ζήτημα της χωρικής απαξίωσης. Το γραφείο μετατρέπεται έτσι σε ένα δυναμικό περιβάλλον, ικανό να ανανεώνεται, να προσαρμόζεται στο εκάστοτε πλαίσιο και να εκφράζει ταυτόχρονα την εταιρική και την πολιτισμική του ταυτότητα.

 

Τελετουργική διαδικασία

Το LOULOU, ένα εμβληματικό boutique αφιερωμένο σε σπάνια και πρωτοποριακά γυαλιά, παρουσιάζει τον νέο του χώρο στη Λυών, σχεδιασμένο ως ένα αρχιτεκτονικό “σκηνικό” που αποτυπώνει τόσο την αποκλειστικότητα των συλλογών του όσο και την ταυτότητα του brand. Με διεθνή αναγνώριση και παρουσία ανάμεσα στα πέντε κορυφαία οπτικά καταστήματα παγκοσμίως, το έργο συγκροτεί μια σύνθεση design, δεξιοτεχνίας και επιμελημένης εμπορικής εμπειρίας.

Η boutique φιλοξενεί μια προσεκτικά επιλεγμένη συλλογή γυαλιών από διεθνείς σχεδιαστές, δίνοντας έμφαση στη σπανιότητα, την καινοτομία και την αξία της λεπτομέρειας. Δημιουργοί από διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα, όπως η Ιαπωνία, η Γαλλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βραζιλία, συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο αφήγημα που αναδεικνύει την υλική ακρίβεια και την αισθητική καθαρότητα.

 

Retail concept

Στη νέα της τοποθεσία στη Λυών, η boutique καθιερώνεται ως προορισμός για ένα κοινό με αυξημένη σχεδιαστική ευαισθησία. Η μετεγκατάσταση σηματοδοτεί μια στρατηγική εξέλιξη, μετατρέποντας τον χώρο σε μια χωρική αφήγηση όπου τα αντικείμενα αποκαλύπτονται σταδιακά, ενισχύοντας την αίσθηση της ανακάλυψης. Η εμπειρία λιανικής απομακρύνεται από τα συμβατικά πρότυπα των οπτικών καταστημάτων, υιοθετώντας τη φιλοσοφία της «ήσυχης πολυτέλειας», όπου η διακριτικότητα, η φινέτσα και η προσωπική επαφή καθορίζουν τη σχέση με το προϊόν.

Η προσέγγιση αυτή επαναπροσδιορίζει τη διαδικασία επιλογής ως μια οικεία και σχεδόν τελετουργική εμπειρία, όπου τα γυαλιά αποκαλύπτονται σταδιακά, θυμίζοντας πράξεις φιλοξενίας και προσεκτικής φροντίδας. Η boutique λειτουργεί όχι μόνο ως εμπορικός χώρος, αλλά και ως πλατφόρμα ανάδειξης ανεξάρτητου design και τοπικής δημιουργίας.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η πρόταση διαμορφώνει μια σύγχρονη εσωτερική γλώσσα μέσα από μια συγκρατημένη αλλά εκφραστική παλέτα υλικών. Ροζ σκυρόδεμα, σκούρο ξύλο και βουρτσισμένο μέταλλο συνδυάζονται, συγκροτώντας ένα πολυεπίπεδο περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στην απτική εμπειρία και τη χωρική συνοχή.

Η οργάνωση του χώρου αναπτύσσεται ως μια αλληλουχία πιο ιδιωτικών ζωνών, που κορυφώνεται σε ένα περιβάλλον με αναφορές σε boudoir, ενισχύοντας τη βιωματική διάσταση της επίσκεψης. Η διάταξη αυτή εξυπηρετεί τόσο την έκθεση όσο και την εξατομικευμένη εξυπηρέτηση, ενσωματώνοντας λειτουργίες όπως ο έλεγχος όρασης σε ένα ενιαίο και εκλεπτυσμένο αρχιτεκτονικό σύνολο.

 

 

Παλέτα υλικών

Η υλικότητα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στη διαμόρφωση της ταυτότητας του χώρου. Η αντιπαράθεση αδρών και εκλεπτυσμένων επιφανειών δημιουργεί έναν διάλογο μεταξύ σταθερότητας και ακρίβειας, ενώ η ελεγχόμενη χρήση χρώματος και υφής συμβάλλει σε μια ατμόσφαιρα διακριτικής πολυτέλειας.

Η επεξεργασία των λεπτομερειών ενισχύει τη δέσμευση του brand στη δεξιοτεχνία, μεταφράζοντας τις ποιότητες των συλλογών γυαλιών σε χωρική έκφραση. Μέσα από αυτή τη συνθήκη, η boutique υπερβαίνει τον καθαρά εμπορικό της χαρακτήρα, μετασχηματιζόμενη σε μια αρχιτεκτονική έκφραση επιμελημένου design και αισθητηριακής εμπειρίας.

 

Στην άκρη της πόλης

Ενταγμένο στο πολεοδομικό σχέδιο Matosinhos Sul του Álvaro Siza, το πρώην εργοστάσιο κονσερβοποιίας Brandão & Companhia καταλαμβάνει μια προνομιακή θέση κοντά στην ακτογραμμή, διατηρώντας μια ισχυρή σύνδεση με το βιομηχανικό παρελθόν και τη θαλάσσια ταυτότητα της περιοχής. Η επέμβαση επανερμηνεύει αυτήν την κληρονομιά μέσα από ένα πρόγραμμα μικτής χρήσης που ενοποιεί λειτουργίες υγείας, εμπορίου, γραφείων και κατοικίας σε ένα συνεκτικό αρχιτεκτονικό σύστημα, αποκαθιστώντας το αρχικό κέλυφος και την καμινάδα, ενώ ταυτόχρονα εισάγει ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό στρώμα.

 

Ένταξη στο αστικό τοπίο

Η πρόταση αντιμετωπίζει τον κατακερματισμό της υφιστάμενης δομής, επανασυστήνοντας τη συνέχεια στον αστικό ιστό. Ενώ η αρχική ογκοπλασία κάλυπτε σχεδόν το σύνολο του οικοπέδου, η νέα παρέμβαση εισάγει διαπερατούς και φυτεμένους κενούς χώρους, επιτρέποντας στο φυσικό φως και την κίνηση να διαχέονται στο εσωτερικό του οικοδομικού τετραγώνου. Οι ενδιάμεσοι αυτοί χώροι δημιουργούν οπτικές και λειτουργικές σχέσεις μεταξύ των επιμέρους χρήσεων, ενισχύοντας την προσβασιμότητα προς τα ανώτερα επίπεδα και προάγοντας την αλληλεπίδραση σε ένα πυκνό, πολυλειτουργικό αστικό περιβάλλον. Το ισόγειο φιλοξενεί εμπορικές και υποστηρικτικές λειτουργίες, τα γραφεία αναπτύσσονται στον πρώτο όροφο, ενώ οι κατοικίες τοποθετούνται στους ανώτερους όγκους.

 

 

Χωρική οργάνωση

Στην είσοδο των κατοικιών, ένας χώρος υποδοχής ανοίγεται προς ένα εσωτερικό αίθριο, το οποίο λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος κυκλοφορίας, συνδέοντας τις κοινόχρηστες ζώνες και οργανώνοντας τη ροή εντός του συγκροτήματος. Η χωρική ιεράρχηση επιδιώκει την ισορροπία μεταξύ ιδιωτικότητας και συλλογικότητας, εξασφαλίζοντας ομαλές μεταβάσεις μεταξύ των διαφορετικών χρήσεων. Η κατανομή της συνολικής δόμησης σε διακριτούς όγκους συγκροτεί μια δυναμική ογκοπλαστική σύνθεση, η οποία ανταποκρίνεται τόσο στην κλίμακα του οικοπέδου όσο και στο ευρύτερο αστικό περιβάλλον.

 

 

Παλέτα υλικών

Η αρχιτεκτονική γλώσσα αρθρώνεται μέσα από τη συνύπαρξη υλικών διαφορετικής πυκνότητας, όπως το χρωματισμένο σκυρόδεμα και το διάτρητο φύλλο αλουμινίου. Η αντίθεση αυτή αποτυπώνει τον διάλογο μεταξύ παλαιού και νέου, αναδεικνύοντας τόσο τη μάζα του υφιστάμενου κελύφους όσο και την ελαφρότητα των νέων προσθηκών. Αναρτημένοι πάνω από το εσωτερικό αίθριο, οι νέοι όγκοι εισάγουν μια αίσθηση αιώρησης και διαπερατότητας, με μια υλικότητα εμπνευσμένη από την εγγύτητα στη θάλασσα. Η παρέμβαση διαμορφώνει τελικά μια ισορροπημένη σχέση με τον δημόσιο χώρο και τα γειτονικά κτίρια, συμβάλλοντας στην αναζωογόνηση του οικοδομικού τετραγώνου και υποστηρίζοντας μια ευρύτερη στρατηγική βιώσιμης αστικής ανάπτυξης.

 

Εξωστρεφής γεωμετρία

Απλές γραμμικές γεωμετρίες, καθαρότητα μορφής, φωτεινότητα και αίσθηση φρεσκάδας συνδυάζονται με λειτουργικότητα και ζεστασιά, διαμορφώνοντας τον σχεδιασμό του “Pick Up” all day coffee & brunch. Μέσα από μια εξωστρεφή χωρική προσέγγιση, η πρόταση αναδεικνύει τη σχέση εσωτερικού και εξωτερικού, ενεργοποιώντας έναν ουσιαστικό διάλογο με τον δρόμο και το άμεσο αστικό περιβάλλον. Μέσω μιας περιορισμένης παλέτας οικονομικών υλικών – όπως το τουβλάκι τερακότας, το λευκό γυαλιστερό κεραμικό πλακάκι, η πατητή τσιμεντοκονία και το κόντρα πλακέ σημύδας – ο χώρος διατυπώνει μια διαχρονική αισθητική μέσα από ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό πρίσμα.

 

Χωρική Οργάνωση

Η σύνθεση οργανώνεται σε δύο βασικές ζώνες: το ανοιχτό μπαρ προετοιμασίας καφέ και γευμάτων και τον χώρο των τραπεζοκαθισμάτων. Η σαφής αυτή λειτουργική διάκριση ενισχύει τη χρηστικότητα, διατηρώντας παράλληλα τη χωρική συνέχεια. Ο γραμμικός κτιστός καναπές από τερακότα, οι σταθερές κατασκευές με επένδυση κεραμικού πλακιδίου και μια custom-made σύνθεση από επαναχρησιμοποιημένα «σπασμένα» πλακάκια συνθέτουν ένα συνεκτικό και ευέλικτο εσωτερικό περιβάλλον. Η διάταξη δίνει έμφαση τόσο στην αποδοτικότητα όσο και στην άνεση, ενισχύοντας τον κοινωνικό χαρακτήρα του χώρου.

 

 

Παλέτα υλικών

Οι εσωτερικές επιφάνειες σε λευκή απόχρωση λειτουργούν ως ουδέτερο φόντο, επιτρέποντας στην υλικότητα της τερακότας και στη στιλπνότητα των κεραμικών πλακιδίων να αναδειχθούν ως κυρίαρχα στοιχεία της σύνθεσης. Το δάπεδο από πατητή τσιμεντοκονία, σε απόχρωση σκυροδέματος, προσδίδει μια αίσθηση υλικής πυκνότητας και συνέχειας, ενοποιώντας τον εσωτερικό χώρο. Η παρουσία φυτεύσεων ενισχύει τη φρεσκάδα, ενδυναμώνοντας τον διάλογο μέσα–έξω και εξισορροπώντας τη μεταλλική και ορυκτή παλέτα.

 

 

Εταιρική ταυτότητα

Η σχεδιαστική λογική επεκτείνεται στον εξωτερικό χώρο, όπου η πρόσοψη λειτουργεί ως ενεργό στοιχείο της ταυτότητας του έργου. Μια custom-made κυκλική επιγραφή, κατασκευασμένη από τερακότα και λευκό κεραμικό πλακάκι, αποτελεί το κεντρικό οπτικό σημείο αναφοράς, εντάσσοντας το κατάστημα στον αστικό ιστό. Η χειρονομία αυτή ενοποιεί τη συνολική υλικότητα της πρότασης και ενισχύει την παρουσία της στον δημόσιο χώρο, ολοκληρώνοντας μια συνεκτική αρχιτεκτονική αφήγηση που γεφυρώνει την εσωτερική ατμόσφαιρα με τη δημόσια εικόνα.

 

Λειτουργίες ενοποίησης

Το έργο αποτελεί μια επέμβαση επανάχρησης ενός λιτού βικτωριανού βοηθητικού κτίσματος στον βορειοδυτικό Λονδίνο, το οποίο επανανοηματοδοτείται ως ένας υβριδικός χώρος κατοίκησης και κοινωνικής δραστηριότητας για έναν συλλέκτη τέχνης και ερασιτέχνη DJ. Σχεδιασμένο ταυτόχρονα ως χώρος αποθήκευσης και ως περιβάλλον αναψυχής, το έργο ενοποιεί διαφορετικές λειτουργίες – αρχειοθέτηση, έκθεση, συνάθροιση και άθληση – μέσα από μια συνεκτική αρχιτεκτονική χειρονομία που εκτείνεται από το εσωτερικό προς το τοπίο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται ένα συνεχές γραμμικό έπιπλο, το οποίο λειτουργεί ως μια σύγχρονη “καμπίνα θαυμάτων”. Ξεκινώντας από το εσωτερικό του ανακαινισμένου κελύφους και επεκτεινόμενο στον κήπο, το στοιχείο αυτό φιλοξενεί ένα ευρύ φάσμα χρήσεων: αποθήκευση και έκθεση έργων τέχνης, ράφια για βιβλία και δίσκους βινυλίου, DJ booth, τηλεόραση και προσωπικά αντικείμενα. Καθώς εκτείνεται στον υπαίθριο χώρο, ενσωματώνει λειτουργίες αναψυχής, όπως τραπέζι πινγκ-πονγκ, βάρη και παιχνίδια κήπου, διατηρώντας τη χωρική συνέχεια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού.

Το έπιπλο περιβάλλεται από ένα διάτρητο περίβλημα ανοξείδωτου χάλυβα και ταλαντεύεται μεταξύ διαφάνειας και αδιαφάνειας. Η επιφάνειά του αντανακλά και φιλτράρει το φως, παράγοντας διαρκώς μεταβαλλόμενες οπτικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτή η διττότητα επιτρέπει την ταυτόχρονη αποκάλυψη και απόκρυψη του περιεχομένου, ενισχύοντας τον ρόλο του ως φορέα αποθήκευσης αλλά και ως χωρικού διαμεσολαβητή.

 

 

Δομική λογική

Το γραμμικό αυτό στοιχείο λειτουργεί όχι μόνο ως αποθηκευτικός μηχανισμός αλλά και ως δομικό σύστημα, υποστηρίζοντας το στέγαστρο που εκτείνεται στον υπαίθριο χώρο. Η μεταξύ τους σχέση εισάγει μια σκόπιμη ένταση, αντλώντας έμπνευση από τις εύθραυστες ισορροπίες των συνθέσεων των Fischli & Weiss. Αντί να ακολουθεί τη συμβατική δομική λογική, η πρόταση αφαιρεί ένα αναμενόμενο υποστύλωμα, αναδιανέμοντας τις δυνάμεις μέσω ενός συστήματος αντιστάθμισης.

Η ισορροπία αυτή επιτυγχάνεται μέσω μιας μάζας μαρμάρου υψηλής ακρίβειας, ενσωματωμένης σε δοκό τύπου Ι από γαλβανισμένο χάλυβα, σε συνδυασμό με μια ράβδο εφελκυσμού που αγκυρώνεται σε υπόγειο όγκο σκυροδέματος. Η σύνθεση διαμορφώνει μια ευανάγνωστη αλλά μη συμβατική δομική αφήγηση, όπου η ισορροπία εκλαμβάνεται ως δυναμική και εν δυνάμει μεταβαλλόμενη.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Το στέγαστρο συγκροτείται από διαστρωματωμένα υλικά – μάρμαρο, χάλυβα και πολυκαρβονικό – τα οποία οργανώνονται σε μια σαφή τεκτονική ιεραρχία. Η επένδυση του γραμμικού στοιχείου με ανοξείδωτο χάλυβα καθρεφτίζει τη βλάστηση του κήπου, ενώ τα ημιδιαφανή στοιχεία της οροφής διαχέουν το φυσικό φως στον χώρο.

Η υλικότητα κινείται μεταξύ του αδρού και του εκλεπτυσμένου, εδραιώνοντας το έργο τόσο στην ακρίβεια της βιομηχανικής κατασκευής όσο και στην περιβαλλοντική του απόκριση. Μέσω της αντανάκλασης, της διαφάνειας και της χωρικής επέκτασης, το περίπτερο διαλύει τα όρια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού. Μετατρέπεται σε ένα εργαλείο παρατήρησης των εποχιακών και ημερήσιων μεταβολών, όπου το φως, η βλάστηση και η κατασκευή συνδιαλέγονται διαρκώς, συγκροτώντας έναν χώρο όπου δομή, αποθήκευση και τοπίο βρίσκονται σε συνεχή και αντιληπτή διάδραση.

 

Συνεκτικό πλαίσιο

Το έργο αποτελεί ένα νέο αρχιτεκτονικό τοπόσημο για τη Νότια Τιρόλο και ανταποκρίνεται στην ανάγκη για μια ενιαία εγκατάσταση αφιερωμένη στην προστασία, τη συντήρηση και τη δημόσια προσβασιμότητα των πολιτιστικών αγαθών της περιοχής. Παράλληλα, επανεξετάζει το κατακερματισμένο σύστημα των υφιστάμενων αποθηκών, ενοποιώντας ετερόκλητες συλλογές σε μια ενιαία δομή που φιλοξενεί περισσότερα από ένα εκατομμύριο αντικείμενα, από έργα τέχνης και μουσειακά εκθέματα έως αρχαιολογικά ευρήματα και οπτικοακουστικά αρχεία.

 

Λειτουργική οργάνωση

Η πρόταση έχει διπλό στόχο: να λειτουργεί ως μια αποδοτική υποδομή διατήρησης, ενώ ταυτόχρονα ανταποκρίνεται στις πολιτιστικές και θεσμικές απαιτήσεις της περιοχής. Αντί να αντιμετωπίζεται ως ένα σύνολο απομονωμένων αποθηκευτικών μονάδων, το κτίριο συγκροτεί ένα συνεκτικό πλαίσιο που ενσωματώνει την έρευνα, τη συντήρηση και την έκθεση. Γραφεία, εργαστήρια, χώροι επεξεργασίας, αποθήκευσης και δημόσιες εκθεσιακές αίθουσες συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό σύστημα, ενισχύοντας τη συνεργασία και την ανταλλαγή μεταξύ φορέων.

Η χωρική οργάνωση δίνει έμφαση στις σχέσεις και τις ροές εργασίας, διαρθρώνοντας το πρόγραμμα γύρω από μια κεντρική αυλή που εισάγει φυσικό φως στους χώρους εργασίας και προσφέρει οπτική και φυσική σύνδεση με έναν διαμορφωμένο υπαίθριο χώρο. Η διάταξη αυτή ενισχύει τόσο τη λειτουργικότητα όσο και την εμπειρία των χρηστών, αναδεικνύοντας το depot ως μια ενεργή πολιτιστική υποδομή και όχι ως έναν καθαρά τεχνικό αποθηκευτικό μηχανισμό.

 

 

 

Χωρική στρατηγική & βιωσιμότητα

Καθοριστικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η προσεκτική κατανομή των λειτουργιών σε διαφορετικά επίπεδα. Οι χώροι αποθήκευσης και έκθεσης τοποθετούνται υπόγεια, εξασφαλίζοντας σταθερές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, απαραίτητες για τη μακροχρόνια διατήρηση ευαίσθητων τεκμηρίων. Στο επίπεδο του εδάφους, οι διοικητικές και ερευνητικές λειτουργίες επωφελούνται από τον φυσικό φωτισμό και τη διαφάνεια, διαμορφώνοντας ένα ισορροπημένο εργασιακό περιβάλλον.

Η κυκλοφορία οργανώνεται ως ένα συνεχές και ευανάγνωστο σύστημα που συνδέει τα επιμέρους προγράμματα, ενισχύοντας την αλληλεξάρτησή τους. Το εσωτερικό συγκροτείται μέσα από σαφείς χωρικές ακολουθίες και ελεγχόμενες μεταβάσεις, επιτρέποντας τόσο στο προσωπικό όσο και στους επισκέπτες να κινούνται με ευχέρεια στον χώρο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχιτεκτονική μορφή αντλεί από τις τοπικές τυπολογίες των αλπικών τοπίων της περιοχής, μεταφράζοντας παραδοσιακά στοιχεία σε μια σύγχρονη γλώσσα. Η ανυψωμένη, επικλινής στέγη διαμορφώνει τη χαρακτηριστική σιλουέτα του κτιρίου, ενώ η είσοδος προς τον δρόμο ανοίγεται σε ένα διαφανές και φιλόξενο foyer.

Μερικώς ενταγμένο στο έδαφος, το κτίριο μειώνει την οπτική του κλίμακα και εδραιώνει μια διακριτική σχέση με το τοπίο. Η φυτεμένη στέγη λειτουργεί ως συνέχεια του φυσικού εδάφους, ενισχύοντας τη μετάβαση μεταξύ αρχιτεκτονικής και περιβάλλοντος. Η ενσωμάτωση αυτή υπογραμμίζεται περαιτέρω από τη χρήση υλικών και τη διαμόρφωση των όγκων, που συνομιλούν με τις τοπικές αρχιτεκτονικές αναφορές, διατηρώντας παράλληλα μια σαφή σύγχρονη ταυτότητα.

Η κύρια είσοδος συνδέεται άμεσα με τον αστικό ιστό και την παρακείμενη πλατεία, ενώ παράλληλες προσβάσεις μέσω υπόγειου χώρου στάθμευσης εξασφαλίζουν λειτουργική ευελιξία. Στο εσωτερικό, μια γλυπτική σπειροειδής σκάλα λειτουργεί ως κεντρικό χωρικό και συμβολικό στοιχείο, συνδέοντας τους υπόγειους εκθεσιακούς χώρους με τα επίπεδα του ισογείου και του ορόφου.

Με την ολοκλήρωσή του, το Museum Depot δεν θα προσφέρει μόνο βέλτιστες συνθήκες διατήρησης για συλλογές που έως σήμερα ήταν κατακερματισμένες, αλλά θα τις επανατοποθετήσει ως ενεργά και προσβάσιμα στοιχεία του πολιτιστικού τοπίου της περιοχής, ενισχύοντας τη σημασία τους τόσο σε τοπικό όσο και σε ευρύτερο επίπεδο.

 

Χωρικός διαμεσολαβητής

Εντός των υψηλών περιμετρικών τοίχων ενός ανενεργού εργοστασίου, το έργο αναπτύσσεται ως μια προσεκτικά ενορχηστρωμένη επέμβαση που επανακαθορίζει τη σχέση μεταξύ κατοίκησης, βιομηχανικής μνήμης και τοπίου. Αντί της κατεδάφισης του υφιστάμενου κελύφους, η πρόταση διατηρεί τη λιθοδομή, μετατρέποντας τους περιορισμούς σε χωρικές δυνατότητες. Πίσω από μια διακριτική είσοδο, η κατοικία αποκαλύπτεται σταδιακά, οργανωμένη γύρω από έναν κεντρικό υπαίθριο κήπο που λειτουργεί ως πυρήνας της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

 

Στρατηγική ανακαίνισης

Με πρόσωπο σε μια δημόσια πλατεία στο Lendinara, το έργο διατηρεί ένα συγκρατημένο, σχεδόν αδιαπέραστο εξωτερικό. Ένας ψηλός τοίχος, με ακανόνιστο περίγραμμα, ανακαλεί τη διαστρωμάτωση της βιομηχανικής ιστορίας της περιοχής. Το μοναδικό εμφανές άνοιγμα – μια μικρή μεταλλική θύρα – αποκρύπτει τη χωρική πολυπλοκότητα που αναπτύσσεται στο εσωτερικό. Με την είσοδο, η αντίληψη μεταβάλλεται ριζικά, αποκαλύπτοντας έναν καταπράσινο, περιμετρικά οριοθετημένο κήπο με υψηλούς τοίχους και αναρριχώμενη βλάστηση.

Ενταγμένο σε ένα περιβάλλον όπου τα ίχνη της βιομηχανικής δραστηριότητας συνυπάρχουν με τον οικιστικό ιστό και τους ελεύθερους χώρους πρασίνου, το έργο συνομιλεί άμεσα με το περιβάλλον του. Η εγγύτητα με το δημόσιο πάρκο και τον ιστορικό κήπο της Ca’ Dolfin-Marchiori καθορίζει τη σχεδιαστική προσέγγιση, εισάγοντας το τοπίο ως ουσιώδες στοιχείο της εμπειρίας κατοίκησης.

 

 

Σχεδιασμός τοπίου

Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται ο κήπος, αντιληπτός ως ένας υπαίθριος χώρος-δωμάτιο που οργανώνει το σύνολο του οικιακού προγράμματος. Προκύπτει από τη μερική αποξήλωση της στέγης του εργοστασίου και την επανατοποθέτηση του νέου όγκου, εισάγοντας φως, αέρα και οπτική συνέχεια σε ένα κατά τα άλλα εσωστρεφές κέλυφος.

Η κατοικία αναπτύσσεται ως ένας συμπαγής, διώροφος όγκος ενταγμένος εντός των διατηρημένων περιμετρικών τοίχων. Η χωρική του οργάνωση εγκαθιδρύει έναν συνεχή διάλογο με τον κήπο, με κυρίαρχο στοιχείο τον διπλού ύψους χώρο διημέρευσης που ανοίγεται πλήρως προς αυτόν μέσω μιας εκτεταμένης όψης από υαλοστάσια. Πλαισιωμένη από ξύλινη δικτυωτή κατασκευή, η διαφανής αυτή επιφάνεια λειτουργεί ως φίλτρο μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού, ενισχύοντας τον κατακόρυφο ρυθμό της σύνθεσης και επεκτεινόμενη στη γεωμετρία της στέγης.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το έργο συγκροτείται μέσα από μια συνειδητή ισορροπία ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την εσωστρέφεια, την αποκάλυψη και την απόκρυψη. Από τον δρόμο, η κατοικία παραμένει πλήρως αθέατη, ενώ στο εσωτερικό της ξεδιπλώνεται μέσω επιλεγμένων οπτικών φυγών προς το πράσινο. Η ακολουθία αυτή των χωρικών μεταβάσεων συγκροτεί μια ελεγχόμενη αλλά δυναμική εμπειρία κίνησης και αντίληψης.

Σε επίπεδο υλικότητας και κατασκευής, η επέμβαση συνδυάζει ξύλο, χάλυβα και γυαλί εντός του υφιστάμενου λιθόκτιστου κελύφους. Η νέα κατασκευή αντηχεί το βιομηχανικό αποτύπωμα του παρελθόντος, εισάγοντας παράλληλα ένα εκλεπτυσμένο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο που δίνει έμφαση στη διαφάνεια, την ελαφρότητα και τη χωρική συνέχεια.

Καθοδηγούμενος από την αντίληψη του τοπίου ως αρχιτεκτονικού εργαλείου, ο σχεδιασμός υπερβαίνει τις νοσταλγικές αναφορές στη βιομηχανική κληρονομιά. Αντιθέτως, επανατοποθετεί τον κήπο ως θεμελιώδη συνθήκη της σύγχρονης κατοίκησης – όχι ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως ουσιαστικό χωρικό και περιβαλλοντικό μηχανισμό που συγκροτεί την ταυτότητα της κατοικίας.

Συνέχεια του ανάγλυφου

Το ξενοδοχείο βρίσκεται στην άκρη του παραδοσιακού οικισμού της Οίας, στην κορυφή των ηφαιστειακών βράχων της Καλντέρας. Το οικόπεδο έχει έντονη κλίση, νοτιοδυτικό προσανατολισμό και απεριόριστη θέα προς τη θάλασσα και το ηφαίστειο.  

 

Στρατηγική αποκατάστασης

Στο εσωτερικό του οικοπέδου υπήρχαν ερειπωμένα υπόσκαφα που χρησιμοποιούνταν ως αποθήκες, στάβλοι και κελάρια, καθώς επίσης και μία παλιά κυβιστική κατοικία στη βορειοανατολική γωνία. Σκοπός του έργου ήταν η ανακατασκευή των παλιών κτιρίων που προϋπήρχαν και η προσθήκη νέων υπόσκαφων δωματίων και κοινόχρηστων χώρων, για τη δημιουργία ενός ξενοδοχειακού συγκροτήματος.

Ως αποτέλεσμα, το ξενοδοχείο περιλαμβάνει μία μικρή reception, δεκαέξι δωμάτια, εστιατόριο, κοινόχρηστη πισίνα και γυμναστήριο-spa. Αυτοί οι χώροι διαρθρώνονται σταδιακά στα έξι επίπεδα του συγκροτήματος. Η είσοδος, με πρόσβαση από τον κεντρικό πεζόδρομο του οικισμού, βρίσκεται στο ανώτερο επίπεδο, μαζί με τη reception και μία υπαίθρια περιοχή καθιστικού.

 

 

Χωρική οργάνωση

Ένα κεντρικό υπαίθριο κλιμακοστάσιο οδηγεί από την πάνω στάθμη στο εστιατόριο και την πισίνα, συνδέοντας τα τρία ενδιάμεσα επίπεδα τα οποία φιλοξενούν τα δωμάτια με τις ιδιωτικές τους αυλές και πισίνες. Το χαμηλότερο επίπεδο περιλαμβάνει τη reception του spa, ένα μικρό γυμναστήριο, δωμάτια μασάζ, χαμάμ, σάουνα, χώρους υγιεινής και αποθήκες, καθώς επίσης και μία προστατευμένη αυλή χαλάρωσης στην άκρη του βράχου.

Η πρόταση είχε ως στόχο τόσο την πιστή αποκατάσταση των κτιρίων που προϋπήρχαν όσο και την κατασκευή νέων υπόσκαφων στο πνεύμα μιας σύγχρονης και διακριτής επανερμηνείας της κυβιστικής μορφολογίας του παλιού οικισμού, σε αδιάκοπη, όμως, συνέχεια με το ανάγλυφο του εδάφους της Καλντέρας. Το σχήμα των νέων υπόσκαφων χώρων του ξενοδοχείου διατηρεί τη δομή των παραδοσιακών, τα γεωμετρικά σχήματα, την υλικότητα και το λευκό τους χρώμα.

Οι τυπολογίες των κατόψεων, όμως, όπως και τα ανοίγματα, στρέφονται ώστε να πλαισιώνουν τη θέα της θάλασσας. Συνεπώς, οι όψεις ακολουθούν, ως τεθλασμένες γραμμές, τις φυσικές υψομετρικές καμπύλες, σαν αναδιπλωμένοι αναλημματικοί τοίχοι που εντάσσονται ήπια στο περιβάλλον.

Η επικάλυψη των παραπάνω συνθετικών στρωμάτων οδηγεί στην τελική μορφή του κτιρίου και την έντονη δυναμική του. Η κατηφορική κίνηση του κεντρικού εξωτερικού κλιμακοστασίου από την είσοδο του ξενοδοχείου μέχρι το χαμηλότερο επίπεδο μοιάζει με ”ρωγμή” στο ”σώμα“ του κτιρίου, η οποία καθοδηγεί τις κινήσεις και τους επισκέπτες προς τις επιμέρους ιδιωτικές και κοινόχρηστες περιοχές.

Υλικά & φωτισμός

Ο σχεδιασμός του εσωτερικού ακολουθεί μια αυστηρή, μινιμαλιστική προσέγγιση βασισμένη στους κανόνες της κυκλαδικής αρχιτεκτονικής. Στα προϋπάρχοντα υπόσκαφα επικρατεί διάθεση ”total white“, με ελάχιστες πινελιές ιριδίζοντος χρυσού και πράσινου, ενώ φυσικές καμπύλες και ελεύθερα έπιπλα σε οργανικά σχήματα αναδεικνύουν και εμπλουτίζουν τη φυσική τους πλαστικότητα.

Η αισθητική των νέων υπόσκαφων χαρακτηρίζεται από τα έντονα χρώματα, στο πνεύμα μιας ”vie en bleu“, με αφαιρετικές παραπομπές στα κοσμοπολίτικα θέρετρα του μεσογειακού νότου, οι οποίες όμως γίνονται πιο γεωμετρικές, συνδέοντας τα σχήματα και τους όγκους του εσωτερικού με τις μορφές της εξωτερικής σύνθεσης.

Ο φωτισμός του συγκροτήματος λειτουργεί με διακριτικό τρόπο, ενισχύοντας την πλαστικότητα των λευκών όγκων και την εμπειρία κίνησης μέσα στο τοπίο. Κατά μήκος των υπαίθριων διαδρομών και των κλιμακοστασίων ενσωματώνονται χαμηλής έντασης γραμμικά φωτιστικά, τα οποία υπογραμμίζουν τη γεωμετρία των τοίχων και καθοδηγούν την πορεία των επισκεπτών κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι φωτισμένες πισίνες λειτουργούν ως διάχυτες φωτεινές επιφάνειες μέσα στη σύνθεση, δημιουργώντας ένα ήπιο παιχνίδι αντανακλάσεων πάνω στους υπόσκαφους όγκους. Στους εσωτερικούς χώρους, ο φωτισμός παραμένει ήπιος και ενσωματωμένος στις καμπύλες επιφάνειες, αναδεικνύοντας τη μινιμαλιστική αισθητική και τη γλυπτική ποιότητα της κυκλαδικής αρχιτεκτονικής.

Χωρική σκηνογραφία

Στόχος του έργου αποτελεί την πλήρη μετατροπή μιας κατοικίας που είχε σχεδιαστεί στις αρχές της δεκαετίας του 1980 από τον αρχιτέκτονα Ν. Βαλσαμάκη. Το κτίριο, στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης, φιλοξενεί πλέον τη Siskou Derma Clinic, ένα σύγχρονο δερματολογικό κέντρο που επιχειρεί να αναδιαμορφώσει την τυπολογία του ιατρικού χώρου στην Ελλάδα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον οικείο και εκλεπτυσμένο, μακριά από τα στερεότυπα του συμβατικού ιατρείου.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχική κατοικία αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του μοντέρνου κινήματος στην πόλη, με καθαρές γεωμετρικές συνθέσεις, ισορροπημένους όγκους και λευκό επίχρισμα που αναδεικνύει την πλαστικότητα της μορφής. Η επέμβαση επιδίωξε να διατηρήσει την αρχιτεκτονική ταυτότητα του αρχικού σχεδιασμού, ενσωματώνοντας νέες παρεμβάσεις που εξασφαλίζουν λειτουργική αναβάθμιση και χωρική συνοχή.

Η σχεδιαστική στρατηγική εστίασε στην επαναδιατύπωση της εμπειρίας ενός ιατρικού περιβάλλοντος, αντλώντας αναφορές από τη σύγχρονη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική κλινικών. Μέσα από λεπτές επεμβάσεις και προσεκτική διαχείριση των υλικών και των αναλογιών, το έργο επιτυγχάνει να ισορροπήσει ανάμεσα στον σεβασμό προς το υπάρχον κτίσμα και την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου λειτουργικού προγράμματος.

 

 

Οργάνωση & υλικά

 

Το εσωτερικό περιβάλλον οργανώνεται γύρω από την ιδέα της οικείας άνεσης, δημιουργώντας χώρους που μεταδίδουν ηρεμία και εμπιστοσύνη στους επισκέπτες. Η αισθητική του χώρου αντλεί στοιχεία από τον εκλεπτυσμένο μοντερνισμό και την παράδοση του mid-century design, με υλικά και αντικείμενα που λειτουργούν ως βασικοί φορείς της ατμόσφαιρας.

Οι δρύινες επενδύσεις τοίχων, οι βελούδινες πολυθρόνες και τα επιλεγμένα φωτιστικά σώματα συγκροτούν μια παλέτα υλικών και υφών που αποπνέει διακριτική πολυτέλεια. Η σύνθεση παραμένει αυστηρά μινιμαλιστική, επιτρέποντας στα υλικά να αναδεικνύονται μέσα από την υφή και τη φυσική τους παρουσία, χωρίς περιττές μορφολογικές χειρονομίες. Κάθε αντικείμενο τοποθετείται με προσοχή μέσα στον χώρο, συμβάλλοντας σε μια συνολική εμπειρία καθαρών γραμμών και ισορροπημένης αισθητικής.

 

 

Μελέτη φωτισμού

Η σκηνογραφία του εσωτερικού χώρου οργανώνεται μέσα από εναλλαγές φωτός, υφών και οπτικών εστιάσεων που καθοδηγούν την κίνηση του επισκέπτη. Ο φωτισμός λειτουργεί ως βασικό εργαλείο διαμόρφωσης της ατμόσφαιρας.

Η μελέτη φωτισμού ενισχύει την αίσθηση ιδιωτικότητας και άνεσης, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τις αρχιτεκτονικές επιφάνειες και τις λεπτομέρειες του εσωτερικού σχεδιασμού. Μέσα από διακριτικές φωτιστικές παρεμβάσεις δημιουργείται μια ισορροπία μεταξύ λειτουργικότητας και αισθητικής εμπειρίας.

Την τελική εικόνα του χώρου συμπληρώνει η παρουσία επιλεγμένων έργων τέχνης που εντάσσονται οργανικά στο αρχιτεκτονικό αφήγημα του έργου.

 

Πολυεπίπεδη συνέχεια

Στην καρδιά της ιστορικής περιοχής Imperial Kiln στο Jingdezhen, η αναγέννηση ενός πρώην συγκροτήματος εργοστασίου πορσελάνης προτείνει μια σύγχρονη στρατηγική για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, μέσω μιας προσέγγισης που οι αρχιτέκτονες περιγράφουν ως “Plugin Architecture”. Αντί να αντικατασταθούν τα υφιστάμενα κτίρια, η παρέμβαση εισάγει νέες αρχιτεκτονικές προσθήκες μέσα και γύρω από το υπάρχον κτιριακό σύνολο, επαναζωογονώντας τον χώρο και διατηρώντας τη χωρική και πολιτισμική του συνέχεια. Το Jingdezhen –γνωστό ως η “Πρωτεύουσα της Πορσελάνης”– συνδέεται με την παραγωγή πορσελάνης για περισσότερο από μία χιλιετία, γεγονός που καθιστά την προσεκτική ενσωμάτωση νέων αρχιτεκτονικών στοιχείων σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο ιδιαίτερα σημαντική.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η βασική ιδέα του έργου στηρίζεται σε ένα σύστημα αρχιτεκτονικών “plugins” – νέων χωρικών μονάδων που εισάγονται μέσα στα υφιστάμενα κτίρια με στόχο την αναβάθμιση της λειτουργικότητάς τους, διατηρώντας παράλληλα τον ιστορικό τους χαρακτήρα. Οι σύγχρονες αυτές παρεμβάσεις ανανεώνουν τα παλαιά εργαστήρια και τις βοηθητικές εγκαταστάσεις, ώστε να φιλοξενήσουν νέες χρήσεις, όπως γραφεία, χώρους συναντήσεων και χώρους φιλοξενίας.

Αντί να μιμούνται τις ιστορικές μορφές, οι νέες κατασκευές εκφράζονται συνειδητά ως σύγχρονα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Η σαφής μορφολογική τους διάκριση δημιουργεί έναν διάλογο ανάμεσα στο παλαιό και το νέο, αναδεικνύοντας τα πολλαπλά ιστορικά στρώματα του χώρου και επιτρέποντας στο συγκρότημα να λειτουργήσει ως ένας σύγχρονος πολιτιστικός προορισμός. Στοιχεία κυκλοφορίας, όπως κλίμακες και διάδρομοι, εισάγονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό των κτιρίων, βελτιώνοντας τη συνδεσιμότητα και επιτρέποντας την επανάχρηση χώρων που προηγουμένως παρέμεναν αποσπασματικοί.

 

 

Γυάλινο περίπτερο & φωτισμός

Στο κέντρο του συγκροτήματος δεσπόζει ένα τριώροφο γυάλινο περίπτερο, το οποίο λειτουργεί ως νέο αρχιτεκτονικό τοπόσημο μέσα στο ιστορικό περιβάλλον. Σχεδιασμένο ως ένας διαφανής όγκος που επιστέφεται από δίρριχτη στέγη καλυμμένη με παραδοσιακά κεραμίδια, το κτίριο φιλοξενεί εκθεσιακούς χώρους και ένα café, αποτελώντας ταυτόχρονα το σημείο αναφοράς της κεντρικής δημόσιας πλατείας.

Η αντίθεση ανάμεσα στο διαφανές γυάλινο κέλυφος και τα συμπαγή κτίρια από τοιχοποιία που το περιβάλλουν διαμορφώνει έναν σαφή διάλογο ανάμεσα στη σύγχρονη αρχιτεκτονική και το ιστορικό πλαίσιο. Η στέγη μοιάζει να αιωρείται πάνω από τον γυάλινο όγκο, ενισχύοντας την αίσθηση διαφάνειας και δημιουργώντας μια φυσική συνέχεια της δημόσιας πλατείας προς το εσωτερικό του κτιρίου. Από απόσταση, η δίρριχτη στέγη αναδύεται μέσα από το σύνολο των κεραμοσκεπών της περιοχής, παραπέμποντας διακριτικά στη μορφολογία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του Jingdezhen.

Ο φωτισμός παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη της αρχιτεκτονικής παρουσίας του περιπτέρου, ιδιαίτερα κατά τις βραδινές ώρες. Θερμοί, εντοιχισμένοι φωτισμοί στο ξύλινο ταβάνι της στέγης φωτίζουν ομοιόμορφα το γυάλινο περίβλημα, μετατρέποντας το κτίριο σε ένα φωτεινό «φανάρι» μέσα στο ιστορικό συγκρότημα. Στο εσωτερικό, διακριτικός γραμμικός και σημειακός φωτισμός τονίζει τον πυρήνα από εμφανή τοιχοποιία και τα έντονα πορτοκαλί στοιχεία κυκλοφορίας, αναδεικνύοντας τη χωρική διαστρωμάτωση του κτιρίου και δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα ελεγχόμενης έντασης. Η διαφάνεια της πρόσοψης επιτρέπει στο εσωτερικό φως να διαχέεται προς τη δημόσια πλατεία, ενισχύοντας τη σχέση ανάμεσα στη δραστηριότητα του εσωτερικού χώρου και το ιστορικό αστικό περιβάλλον.

 

 

Υλικά & αστική κίνηση

Το έργο ενισχύει τη σχέση ανάμεσα στον εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο μέσω της προσεκτικής διαμόρφωσης του τοπίου της αυλής. Η λιθόστρωση από πλίνθους επεκτείνεται από τη δημόσια πλατεία προς το εσωτερικό του γυάλινου κτιρίου, καταργώντας το σαφές όριο ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Μέσα στην αυλή, το δάπεδο μετασχηματίζεται σε ένα σύστημα βαθμίδων που καλύπτει τις υψομετρικές διαφορές, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως άτυπος χώρος καθιστικών για το κοινό. Στην απέναντι πλευρά της πλατείας, τοιχεία από πλινθοδομή συγκροτούν τη βάση του κτιρίου, εντάσσοντάς το μορφολογικά και υλικά στο ιστορικό περιβάλλον.

Για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της χωρικής συνέχειας σε όλο το συγκρότημα, ένα από τα υφιστάμενα κτίρια περιστράφηκε, ενοποιώντας δύο ξεχωριστές αυλές σε έναν ενιαίο δημόσιο χώρο. Η αναδιαμόρφωση αυτή επιτρέπει στους επισκέπτες να κινούνται απρόσκοπτα ανάμεσα στη δημόσια πλατεία, το γυάλινο περίπτερο και τα γύρω εργαστήρια, μετατρέποντας το πρώην βιομηχανικό συγκρότημα σε ένα συνεκτικό πολιτιστικό περιβάλλον.

Το έργο βρίσκεται δίπλα στην Chimney Square, μέσα σε ένα πυκνό ιστορικό τοπίο που περιλαμβάνει το Imperial Kiln Museum και τον αρχαιολογικό χώρο του Imperial Porcelain Factory στα δυτικά, ενώ στα βόρεια βρίσκεται το ιστορικό Xu Family Kiln – ο παλαιότερος, πληρέστερα διατηρημένος και μεγαλύτερος ξυλόφουρνος κεραμικής στο Jingdezhen. Μέσα σε αυτό το πολυστρωματικό ιστορικό περιβάλλον, η επέμβαση επιτυγχάνει μια προσεκτική ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση και τη σύγχρονη παρέμβαση, μετατρέποντας τον πρώην βιομηχανικό χώρο σε έναν ζωντανό δημόσιο προορισμό που τιμά τόσο την κληρονομιά όσο και το μέλλον της πορσελάνης.

 

Το Ateno Architecture Studio ιδρύθηκε το 2018 στην Αθήνα, από τους αρχιτέκτονες Γιώργο Φιορεντίνο και Ηλία Θεοδωράκη. Αρχική επιδίωξη ήταν η δημιουργία ενός χώρου συνεργασίας με επίκεντρο την αρχιτεκτονική σύνθεση, που θα ενθαρρύνει το διάλογο και τον πειραματισμό γύρω από τη μορφή και τις χωρικές σχέσεις του δομημένου περιβάλλοντος. Με την πάροδο του χρόνου, η ομάδα διεύρυνε το πεδίο δραστηριοτήτων της, αναλαμβάνοντας ένα ευρύ φάσμα ιδιωτικών και δημόσιων έργων. Με όραμα να λειτουργεί ως οργανισμός που ενσωματώνει την έρευνα, το σχεδιασμό και την κατασκευή σε μια ενιαία δημιουργική διαδικασία, το γραφείο εξελίσσεται, ατενίζοντας με αισιοδοξία το μέλλον.

 

ek: Ένα από τα πρώτα έργα σας αφορούσε την ανακαίνιση ενός κατεστραμμένου εστιατορίου στο Μάτι Αττικής, με μια αφηγηματική πρόταση στην οποία η μνήμη έπαιζε κυρίαρχο ρόλο. Έχετε αντιμετωπίσει με τον ίδιο τρόπο και τις μετέπειτα ανακαινίσεις που αναλάβατε; Ποια είναι η βασικότερη πρόκληση όταν πρέπει να αλλάξετε τη χρήση ενός χώρου;

ΑΤΕΝΟ: Η επέμβαση σε ένα υφιστάμενο κτίσμα είναι μια διεργασία ανάγνωσης και επανερμηνείας. Κάθε οίκημα φέρει ένα αφήγημα ενσωματωμένο στη μορφή, τη διαρρύθμιση και τα ίχνη χρήσης που το συγκροτούν. Τα στοιχεία αυτά υπαγορεύουν συνθήκες διαβίωσης, φέρουν μνήμες και ιστορίες, που συχνά συνθέτουν το πλαίσιο εργασίας μας.

Η σημαντικότερη πρόκληση στην αλλαγή χρήσης ενός χώρου είναι πως, ενίοτε, καλούμαστε να πραγματοποιήσουμε παρεμβάσεις στο αφήγημα με τρόπο σχεδόν βίαιο. Μέσα από τη δουλειά μας, επιδιώκουμε να διατηρούμε ζωντανά αποσπάσματα της ιστορίας, δημιουργώντας ταυτόχρονα ένα φρέσκο υπόβαθρο, που θα υποδεχθεί τις ιστορίες των μελλοντικών ενοίκων.

Η ισορροπία μεταξύ παλαιού και νέου, η διατήρηση ή ριζική αλλαγή χαρακτήρα ενός χώρου, η διαφύλαξη τεχνοτροπιών που έχουν εκλείψει, παράλληλα με την ενσωμάτωση νέων υλικών και τεχνολογιών, αποτελούν για εμάς μια διαρκή, δημιουργική άσκηση.

 

 

ek: Από τα μη πραγματοποιημένα έργα σας ξεχωρίζουν οι προτάσεις για το Ελένειο Δημόσιο Νηπιαγωγείο και το Κτίριο Τεχνών του Κολλεγίου Αθηνών. Αν και διαφορετικά μορφολογικά, υπήρξε κάποια κοινή αντιμετώπιση στα δύο αυτά έργα; Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η συμβολή της αρχιτεκτονικής στην υποστήριξη μιας σύγχρονης εκπαιδευτικής εμπειρίας;

ΑΤΕΝΟ: Αντιμετωπίζουμε τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς ως ευκαιρίες για πειραματισμό, εξωστρέφεια και συνεργασία. Άλλωστε, το γραφείο μας ιδρύθηκε με αφορμή ένα διαγωνισμό για Εγκαταστάσεις Κοινής Ωφέλειας στη Θεσσαλονίκη. Τα έργα που αναφέρετε μελετήθηκαν σε συνεργασία με συναδέλφους και φίλους -τον Δημήτρη Ζαμπόπουλο, τον Νέστορα Σκαντζούρη (Κτίριο Τεχνών) και το Studio Spacecraft (Ελένειο).

Κάθε σχεδιαστικό εγχείρημα διαμορφώθηκε από ποικίλους παράγοντες -τον τόπο, το σενάριο ζωής, τις συλλογικές αναφορές της εκάστοτε μελετητικής ομάδας- με κοινή επιδίωξη τη δημιουργία χώρων μάθησης διαχρονικών, που συγκινούν και εμπνέουν. Πιστεύουμε πως η αρχιτεκτονική μπορεί να ενισχύσει την εκπαιδευτική εμπειρία, τόσο λειτουργικά όσο και βιωματικά. Αναλογίες, γεωμετρίες, οπτικές φυγές, σχέσεις φωτός-σκιάς, χρώματα και υφές που συναντάμε στο σχολικό περιβάλλον ως παιδιά, συνθέτουν την πρώτη μας εικόνα για τον κόσμο, εγγράφονται στη μνήμη μας και επανέρχονται, συνειδητά ή ασυνείδητα, στην πορεία της ζωής μας.

 

 

ek: Καθώς το γραφείο σας αναπτύσσεται, υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες έργων ή τυπολογίες στις οποίες ελπίζετε να εμβαθύνετε;

ΑΤΕΝΟ Αναμφίβολα, όπως και η πλειονότητα των αρχιτεκτονικών γραφείων στην Ελλάδα, δραστηριοποιούμαστε κυρίως σε έργα που σχετίζονται με υποδομές τουρισμού, εμπορίου ή κατοίκησης -σε νέα ή υφιστάμενα κελύφη. Στη μέχρι τώρα διαδρομή μας, προσεγγίζουμε κάθε έργο με το ίδιο ενδιαφέρον. Ανεξαρτήτως κλίμακας ή τυπολογίας, οι διαφορετικές προκλήσεις που συνοδεύουν κάθε αντικείμενο μελέτης μας κινητοποιούν, διευρύνουν το γνωσιακό μας επίπεδο και ενισχύουν τη δημιουργικότητα της ομάδας.

Ιδανικά, θα θέλαμε στο μέλλον να εμπλακούμε σε όσο το δυνατόν περισσότερες κατηγορίες έργων, χωρίς να εστιάζουμε σε κάποια συγκεκριμένη τυπολογία. Ωστόσο, παρατηρούμε χάσμα μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων υποδομών -από τα πεζοδρόμια έως τα νοσοκομεία, τα σχολεία και τα κτίρια διοίκησης. Αναγνωρίζουμε ως επιτακτική την ανάγκη υλοποίησης ποιοτικών έργων συλλογικού ενδιαφέροντος και αν μη τι άλλο, θα μας ενδιέφερε να συνεισφέρουμε με ουσιαστικό τρόπο προς αυτή την κατεύθυνση.

Στοχευμένες παρεμβάσεις

Athena Residence is the renovation of a 1960s apartment in central Athens, conceived as a small-scale hospitality project within the dense urban fabric of Kolonaki.

 

Το Athena Residence αποτελεί την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος της δεκαετίας του 1960 στο κέντρο της Αθήνας, σχεδιασμένου ως ένα εγχείρημα μικρής κλίμακας φιλοξενίας, ενταγμένο στον συμπαγή αστικό ιστό του Κολωνακίου.

 

Στρατηγική Επανάχρησης

Το έργο ανταποκρίνεται στη μεταβαλλόμενη πραγματικότητα της σύγχρονης Αθήνας, όπου οι οικιακοί εσωτερικοί χώροι καλούνται ολοένα και περισσότερο να υποστηρίξουν υβριδικούς τρόπους κατοίκησης – την καθημερινή ζωή παράλληλα με τη βραχυχρόνια διαμονή. Εργαζόμενο εντός των περιορισμών ενός υφιστάμενου κελύφους και ενός αυστηρά καθορισμένου προϋπολογισμού, το έργο υιοθετεί μια στρατηγική ήπιων αλλά ουσιαστικών παρεμβάσεων. Αντί να επιδιώκει έναν μορφολογικό μετασχηματισμό, ο σχεδιασμός δίνει προτεραιότητα στην επανάχρηση, στη χωρική καθαρότητα και στη μακροχρόνια απόδοση.

Το αρχικό ξύλινο δάπεδο διατηρήθηκε και αποκαταστάθηκε προσεκτικά. Νέα, ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία ξυλουργικών κατασκευών σε ξύλο και ορείχαλκο οργανώνουν την κουζίνα, τους αποθηκευτικούς χώρους και τις ντουλάπες ως σταθερά αρχιτεκτονικά στοιχεία και όχι ως αυτόνομα έπιπλα, ενισχύοντας την αίσθηση συνοχής και μονιμότητας. Διακριτικές αναδιατάξεις της κάτοψης βελτιώνουν τη ροή, τη διείσδυση του φυσικού φωτός και τη χωρική ευελιξία, επιτρέποντας στο διαμέρισμα να προσαρμόζεται σε μεταβαλλόμενα πρότυπα χρήσης χωρίς να αλλοιώνει τη δομική του λογική.

 

 

Προσέγγιση Βιωσιμότητας

Η ενεργειακή απόδοση αποτέλεσε κεντρικό άξονα της βιώσιμης στρατηγικής του έργου. Σε μια πόλη όπου σημαντικό μέρος του οικιστικού αποθέματος παραμένει ενεργειακά ανεπαρκές, η ανακαίνιση εστίασε στη δραστική μείωση των λειτουργικών ενεργειακών αναγκών, αντί σε επιφανειακές αναβαθμίσεις. Υαλοστάσια υψηλής ενεργειακής απόδοσης, φωτισμός χαμηλής κατανάλωσης, πρόβλεψη για φωτοβολταϊκά συστήματα και η αντικατάσταση της κεντρικής θέρμανσης φυσικού αερίου με αντλία θερμότητας αέρα-νερού οδήγησαν σε μείωση άνω του 65% στην κατανάλωση λειτουργικής ενέργειας. Η ενεργειακή κατηγορία του διαμερίσματος αναβαθμίστηκε από Ζ σε Β+, σηματοδοτώντας μια ουσιαστική περιβαλλοντική βελτίωση εντός του υφιστάμενου κελύφους.

 

 

Σχεδιαστική Φιλοσοφία

Το Athena Residence αντανακλά μια ευρύτερη αρχιτεκτονική στάση που αναδύεται στην Αθήνα, η οποία αποδίδει αξία στη συνέχεια, την ευθύνη και την προσεκτική διαχείριση του υφιστάμενου δομημένου περιβάλλοντος. Αντί να επιδιώκει εντυπωσιασμό, το έργο αναδεικνύει πώς στοχευμένες και ακριβείς παρεμβάσεις μπορούν να ενισχύσουν την άνεση, την περιβαλλοντική απόδοση και τη διάρκεια ζωής ενός χώρου. Με αυτόν τον τρόπο, προτείνει ένα εναλλακτικό μοντέλο μικρής κλίμακας φιλοξενίας: ένα μοντέλο ενσωματωμένο στην καθημερινότητα της πόλης, με σεβασμό στη υλικότητα και τη μνήμη του τόπου, και προσανατολισμό στη διαχρονική ανθεκτικότητα.

 

Διατήρηση της κληρονομιάς

Η κατοικία βρίσκεται σε έναν λόφο στην περιοχή του Ωρωπού και εναρμονίζεται απόλυτα με το φυσικό της περιβάλλον. Η ανακαίνιση πραγματοποιήθηκε χωρίς επεκτάσεις, διατηρώντας τον υπάρχοντα όγκο και σεβόμενη τους ισχύοντες πολεοδομικούς περιορισμούς. Το αποτέλεσμα είναι ένα διακριτικό, κομψό σπίτι που αποδεικνύει πως η ευαισθησία απέναντι στο υπάρχον μπορεί να συνδυαστεί με τις ανάγκες της σύγχρονης ζωής και της βιωσιμότητας.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το έργο μεταμορφώνει ένα φθαρμένο προκατασκευασμένο εξοχικό των δεκαετιών του 1970 σε ένα φωτεινό και σύγχρονο καταφύγιο με θέα προς τον Ευβοϊκό κόλπο. Σεβόμενο τον αρχικό του όγκο, το σχέδιο ισορροπεί ανάμεσα στη διατήρηση και την ανανέωση, υιοθετώντας μια καθαρή, σύγχρονη αισθητική εμπνευσμένη από το φυσικό τοπίο. Στόχος ήταν ο επαναπροσδιορισμός της ταυτότητας του σπιτιού – από ένα παρωχημένο εποχικό κατάλυμα σε ένα φιλόξενο καταφύγιο του Σαββατοκύριακου, σε συνεχή διάλογο με το περιβάλλον του καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η κατοικία διατηρεί το συμπαγές της αποτύπωμα, επιτυγχάνοντας ωστόσο αίσθηση ευρυχωρίας μέσα από στοχευμένες εσωτερικές παρεμβάσεις. Με την αφαίρεση της ψευδοροφής και την αποκάλυψη των λευκά βαμμένων δοκών, ο σχεδιασμός ενίσχυσε την κάθετη ανάπτυξη και το φυσικό φως. Οι βασικές λειτουργίες (κουζίνα, βιβλιοθήκη και τζάκι) οργανώνονται περιμετρικά, αφήνοντας τον κεντρικό χώρο ελεύθερο για πολλαπλές χρήσεις. Εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι συνδέονται αρμονικά μέσω της σκιασμένης βεράντας και των θεάσεων προς τον κήπο.

Η αποθήκευση έχει ενσωματωθεί στην αρχιτεκτονική, δημιουργώντας έναν ήρεμο και λειτουργικό χώρο χωρίς περιττά έπιπλα. Ένα κινητό τραπέζι σε έντονη κοραλλί απόχρωση λειτουργεί ως εστιακό στοιχείο, προσαρμόζοντας τη χρήση του ανάλογα με τις ανάγκες, όπως φαγητό, εργασία ή χαλάρωση. Κάθε παρέμβαση συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας συνεκτικής χωρικής εμπειρίας που συνδυάζει άνεση και ευελιξία.

 

 

Παλέτα υλικών

Η υλικότητα βασίζεται στην αντίθεση και τη συνοχή. Σκούρα δάπεδα από terazzo, λευκοί τοίχοι και αποχρώσεις του πράσινου, εμπνευσμένες από τους γύρω ελαιώνες, συνθέτουν μια ήρεμη αλλά δυναμική χρωματική αρμονία. Η χρωματική “ζώνη” λειτουργεί ως ενωτικό στοιχείο: τα σκούρα υλικά στα χαμηλά μέρη γειώνουν τον χώρο, ενώ οι λευκές και φυστικί αποχρώσεις αποπνέουν φρεσκάδα και φως. Τα επιμέρους υλικά διαφοροποιούνται διακριτικά ανάλογα με τη χρήση, διατηρώντας πάντα την αίσθηση της συνέχειας και της αφής.

 

Ζωντανός κόμβος

Το έργο αφορά την επαναχρησιμοποίηση ενός κτιρίου του 1927, που βρίσκεται στον πυρήνα της πανεπιστημιούπολης του University of California, Davis. Συγκεκριμένα, μετασχηματίζει ένα εγκαταλελειμμένο, σεισμικά επισφαλές κτίσμα σε κέντρο μεταπτυχιακών και επαγγελματικών σπουδών, με αίθουσες συνεδριάσεων, αμφιθέατρο και χώρους ενεργητικής μάθησης που εξυπηρετούν ολόκληρο το πανεπιστήμιο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το Walker Hall αναδεικνύει τη δυναμική της επανάχρησης, αποδίδοντας νέα ζωή σε ένα ιστορικό κτίριο του 1927. Το έργο διατηρεί τον αυθεντικό του χαρακτήρα, ενώ ταυτόχρονα ενσωματώνει σύγχρονους εκπαιδευτικούς χώρους, συνδέοντας τη μακρά παράδοση του πανεπιστημίου με το όραμά του για το μέλλον.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η αρχική διώροφη βόρεια πτέρυγα στεγάζει σήμερα χώρους χαλάρωσης και μελέτης, αίθουσες συνεδριάσεων και γραφεία. Οι τρεις νότιες πτέρυγες, που παλαιότερα λειτουργούσαν ως εργαστήρια γεωργικής μηχανικής, μετατράπηκαν σε αμφιθέατρο και δύο ευέλικτες αίθουσες διδασκαλίας. Ο επανασχεδιασμός διαμορφώνει μια σαφή ιεραρχία ανάμεσα στις κοινωνικές και ακαδημαϊκές ζώνες, εξασφαλίζοντας ομαλή ροή και λειτουργική συνέχεια στους εσωτερικούς χώρους.

Το έργο υποστηρίζει την ακαδημαϊκή και προσωπική ανάπτυξη των μεταπτυχιακών φοιτητών, παρέχοντας χώρους καθοδήγησης, συμβουλευτικής και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Οι ευέλικτες αίθουσες μάθησης, εξοπλισμένες με προηγμένα συστήματα πολυμέσων, μετατρέπουν τα πρώην εργαστήρια σε σύγχρονα «εργαλεία» διεπιστημονικής εκπαίδευσης.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Τα αρχικά δομικά στοιχεία, όπως οι χαλύβδινες δοκοί, τα υποστυλώματα από σκυρόδεμα διατηρήθηκαν και αναδείχθηκαν, τονίζοντας τη βιομηχανική κληρονομιά του κτιρίου. Οι νέες όψεις, οι συλλέκτες ηλιακής ενέργειας και τα μεταλλικά σκίαστρα εισάγουν ένα διάλογο ανάμεσα στην ιστορική ταυτότητα του κελύφους και τη νέα, βιώσιμη αρχιτεκτονική του φυσιογνωμία.

Ο σχεδιασμός ανταποκρίνεται στις κλιματικές συνθήκες της Κεντρικής Καλιφόρνιας, με έντονη σκίαση και ενεργειακά αποδοτικά συστήματα. Το κτίριο συνδέεται οπτικά και λειτουργικά με τον περίγυρό του, επιτυγχάνοντας πιστοποίηση LEED Platinum και μηδενική καθαρή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

 

Ημιτελής αρχιτεκτονική

Το Caffè Nazionale ανασχεδιάζεται ώστε να εναρμονίζεται με την πόλη, δημιουργώντας μια άμεση σύνδεση με τον αστικό ιστό του Αρτζινιάνο. Τα ιστορικά στοιχεία εντάσσονται σε έναν δημιουργικό διάλογο που γεννά χωρικό βάθος, μέσα από αρχιτεκτονικά στοιχεία που λειτουργούν σαν θεατρικά σκηνικά. Το έργο συνδυάζει τη συνέχεια της μνήμης με μια πολυδιάστατη και συνεργατική αρχιτεκτονική πρόταση.

 

Χωρική οργάνωση

Ο σχεδιασμός ενοποιεί εσωτερικό και εξωτερικό χώρο κατά μήκος ενός άξονα που συνδέει την κιονοστοιχία, την κεντρική αίθουσα και την αυλή με τις σημύδες. Οι χώροι αναπτύσσονται σαν διαδοχικές σκηνές, δημιουργώντας οπτικούς διαλόγους ανάμεσα στην πλατεία, τον προθάλαμο και τον κήπο. Η διάταξη οργανώνει τις μεταβάσεις από τον δημόσιο χώρο στο καφέ και στον κήπο, αναδεικνύοντας την ισορροπία ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την προστασία.

Η κεντρική αίθουσα ενσωματώνει θραύσματα από διαφορετικά ιστορικά στρώματα. Ένας πτυχωτός τοίχος από ανοξείδωτο χάλυβα άλλοτε αποκαλύπτει κι άλλοτε αποκρύπτει τις θέες, ενώ οι αφίσες του καλλιτέχνη StefanMarx παραπέμπουν στο θέατρο της Belle Époque. Στο ισόγειο βρίσκονται η είσοδος, το μπαρ, η ανοιχτή κουζίνα και η κεντρική αίθουσα του καφέ, ενώ στον όροφο φιλοξενείται η τραπεζαρία, στην οποία οδηγεί κλίμακα. Ξύλινα τραπέζια και πάγκοι οργανώνουν τις θέσεις καθιστικού τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, συνδυάζοντας την παράδοση με σύγχρονες αναφορές.

 

 

Παλέτα υλικών

Τα υφιστάμενα ιστορικά στοιχεία συνυπάρχουν αρμονικά με τις νέες επεμβάσεις. Τοίχοι από ανοξείδωτο χάλυβα, πόρτες από παλαιωμένο σίδηρο, λαβές από σερπεντινίτη, πολύχρωμα μωσαϊκά δάπεδα και ξύλινες, πολυεπίπεδες οροφές συνθέτουν μια θεατρική και πολυδιάστατη υλικότητα. Η πρόθεση του έργου είναι να αναδείξει την ατέλεια και τις αδρές υφές, προβάλλοντας την αυθεντικότητα των επιφανειών και των κατασκευαστικών λεπτομερειών.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Με την αποκατάσταση, το Caffè μετατρέπεται σε ένα ζωντανό αρχιτεκτονικό έργο που συνδέει την πλατεία, την κιονοστοιχία και τον κήπο με την πολιτιστική ταυτότητα του Αρτζινιάνο. Διατηρεί τη μνήμη, ενσωματώνει νέες χρήσεις και δημιουργεί έναν χώρο αστικής συνέχειας και πολυεπίπεδης ιστορίας. Το έργο αποτελεί παράδειγμα αρχιτεκτονικής έρευνας γύρω από την έννοια του “ατελούς”, όπου οι ίδιες οι διαδικασίες και οι τεχνικές κατασκευής γίνονται μέρος της αφήγησης.

 

Επανερμηνεύοντας την παράδοση

Το έργο αφορά μία μονοκατοικία που επιδιώκει να ερμηνεύσει εκ νέου την εμπειρία κατοίκησης σε ένα σπίτι του ιστορικού κέντρου, εντάσσοντας νέους χώρους προσαρμοσμένους στις απαιτήσεις της σημερινής ζωής χωρίς να αλλοιώνει την αυθεντική αρχιτεκτονική. Η έμπνευση προέρχεται από την αποικιακή αρχιτεκτονική της Γιουκατάν, με στόχο τη διατήρηση της προϋπάρχουσας τυπολογίας: τα παραδοσιακά δάπεδα με πλακάκια, οι πέτρινοι τοίχοι λιθοδομής και τα εμφανή ξύλινα δοκάρια αναδεικνύονται ως βασικά στοιχεία της ταυτότητας του χώρου.

 

Χωρική οργάνωση

Το οικόπεδο, με πλάτος μόλις τεσσάρων μέτρων, υπαγόρευσε μία γραμμική διάταξη που αξιοποιεί στο έπακρο το μήκος του. Το σχήμα αυτό επιτρέπει την κίνηση ανάμεσα στους χώρους χωρίς άμεση διέλευση μέσα από αυτούς, ενώ ανοιχτές και ημιυπαίθριες ζώνες ενισχύουν τη σχέση εσωτερικού–εξωτερικού, το φυσικό φως και τον αερισμό. Καθοριστικό οργανωτικό στοιχείο αποτελεί η κεντρική αυλή, που παραπέμπει στις παραδοσιακές κατοικίες της αποικιακής περιόδου.

Το σπίτι οργανώνεται σε διαφορετικές ενότητες με ιδιαίτερες ατμόσφαιρες. Η ταράτσα διατηρεί την υφιστάμενη ανωδομή και τους πέτρινους τοίχους, εμπλουτισμένους με μια τοιχογραφία της Adriana Romero και πολύχρωμα δάπεδα πλακιδίων. Η ευρύχωρη αυλή λειτουργεί ως “καρδιά” του σπιτιού, φιλοξενώντας τη σκάλα προς τον όροφο και μια στέγη μπαχαρέκε με προστατευτικό ακρυλικό κάλυμμα. Στο βάθος του οικοπέδου, το κυρίως υπνοδωμάτιο προσφέρει απόλυτη ιδιωτικότητα και ηρεμία, με καμαρωτή πρόσοψη που μετριάζει τη θερμότητα και το άμεσο ηλιακό φως.

Παλέτα υλικών

Η χρήση τοπικών υλικών καθόρισε την ταυτότητα του έργου. Τα παραδοσιακά πλακάκια με σύγχρονα μοτίβα, οι τοίχοι λιθοδομής και το εμφανές ξύλο διατηρούν τον δεσμό με την αρχιτεκτονική παράδοση της Γιουκατάν. Ουδέτεροι τόνοι στους εσωτερικούς τοίχους δημιουργούν αίσθηση ευρυχωρίας, ενώ τα δάπεδα από λείο μπετόν συνδυάζουν τη μοντέρνα λιτότητα με την παράδοση. Στην εξωτερική όψη, το κίτρινο μπετόν με ορυκτή χρωστική προσδίδει θερμότητα και ιδιαίτερο χαρακτήρα.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Το έργο εναρμονίζει τη σύγχρονη αρχιτεκτονική με το ιστορικό πλαίσιο της Μέριδα, διατηρώντας τη γλώσσα της αποικιακής αρχιτεκτονικής ενώ την προσαρμόζει στις ανάγκες του σήμερα. Το γραμμικό σχήμα, η έννοια της αυλής και η επιλογή υλικών ενισχύουν τη συνέχεια με την τοπική ταυτότητα. Έτσι, το σπίτι ισορροπεί ανάμεσα στη διατήρηση και την επανερμηνεία, αποτελώντας παράδειγμα πολιτιστικής και χωρικής σύνθεσης.

 

Η πρώτη φάση ανακαίνισης του κλειστού γηπέδου μπάσκετ στο ΟΑΚΑ συνδυάζει βασικές δομικές και τεχνικές αναβαθμίσεις με νέους χώρους φιλοξενίας, Τύπου και εξυπηρέτησης του κοινού.

 

 

Η ανακαίνιση του PAO BC Arena μετέτρεψε το κλειστό γήπεδο μπάσκετ του ΟΑΚΑ σε έδρα της ΚΑΕ Παναθηναϊκός. Η επέμβαση κάλυψε έκταση μεγαλύτερη από 50.000τ.μ. και συνδύασε τη συντήρηση του υφιστάμενου κτιρίου με λειτουργική, αισθητική και ενεργειακή αναβάθμιση.

Ο βασικός μετασχηματισμός υλοποιήθηκε μέσα σε 75 ημέρες. Αντίστοιχα, η συνολική διαδικασία μελέτης και κατασκευής της πρώτης φάσης ολοκληρώθηκε σε τέσσερις μήνες.

Το ιδιαίτερα περιορισμένο χρονοδιάγραμμα απαίτησε στενή συνεργασία ανάμεσα στους μελετητές, τη διοίκηση του έργου, τους τεχνικούς συμβούλους και τους αναδόχους.

Αντί να αντικαταστήσει την ταυτότητα του γηπέδου, η επέμβαση επιδιώκει να αναδείξει τον φέροντα οργανισμό και να προσαρμόσει τις υποδομές στις σύγχρονες απαιτήσεις.

Προτεραιότητα στις υποδομές

Η πρώτη ενότητα εργασιών αφορούσε βασικά τεχνικά ζητήματα, τα οποία παρέμεναν άλυτα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι επεμβάσεις περιλάμβαναν στεγανώσεις, έλεγχο και ενίσχυση της στατικής επάρκειας του χωροδικτυώματος, καθώς και αναβάθμιση των υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων.

Οι εργασίες ήταν απαραίτητες για την ασφαλή και ομαλή λειτουργία του κτιρίου. Παράλληλα, δημιούργησαν την τεχνική βάση για τα νέα προγράμματα κοινού, φιλοξενίας και αθλητισμού.

Ο εκσυγχρονισμός δεν αντιμετωπίστηκε, επομένως, μόνο ως αλλαγή της εικόνας. Οι αφανείς υποδομές και η δομική ασφάλεια αποτέλεσαν ισότιμα πεδία του σχεδιασμού.

 

Νέοι χώροι για το κοινό και τη λειτουργία του γηπέδου

Η δεύτερη ενότητα της επέμβασης επικεντρώθηκε στους κοινόχρηστους και λειτουργικούς χώρους. Επανασχεδιάστηκαν οι ζώνες κυκλοφορίας, οι χώροι υγιεινής και οι χώροι εστίασης. Παράλληλα, προστέθηκαν εμπορικές χρήσεις και χώροι παιδικών δραστηριοτήτων.

Νέες εγκαταστάσεις γραφείων και Τύπου υποστηρίζουν την καθημερινή λειτουργία του γηπέδου. Η είσοδος Τύπου, η είσοδος της Θύρας 10 και οι αντίστοιχοι χώροι υγιεινής σχεδιάστηκαν από τους Δέκαθλον σε συνεργασία με την Εύα Λαντζούνη.

Το πρόγραμμα φιλοξενίας περιλαμβάνει νέα είσοδο VIP και VIP Lounge από τον Μάρκο Βουζουνεράκη / RICHE. Σκούρες επιφάνειες, ξυλεία, μάρμαρο και ελεγχόμενος φωτισμός διαμορφώνουν μια περισσότερο συγκεντρωμένη ατμόσφαιρα.

Οι 16 σουίτες από τους K-Division εισάγουν μικρότερους ιδιωτικούς χώρους θέασης μέσα στη μεγάλη κλίμακα του γηπέδου. Η εσωτερική διαμόρφωση συνδυάζει καδραρισμένη θέα προς τον αγωνιστικό χώρο με καθιστικά και λειτουργίες φιλοξενίας.

Διαδραστικός αγωνιστικός χώρος

Ο αγωνιστικός χώρος αναβαθμίστηκε με την εγκατάσταση ενός διαδραστικού γυάλινου αθλητικού δαπέδου. Η ψηφιακή επιφάνειά του επιτρέπει την προσαρμογή των γραφικών, των διαγραμμίσεων και του οπτικού περιεχομένου ανάλογα με τον αγώνα ή την εκδήλωση.

Ο νέος οπτικοακουστικός εξοπλισμός επεκτείνει τον μετασχηματισμό πέρα από το δάπεδο. Οι οθόνες, ο ήχος και ο φωτισμός ενισχύουν την ατμόσφαιρα και επιτρέπουν τη φιλοξενία διαφορετικών αθλητικών και ψυχαγωγικών διοργανώσεων.

Παράλληλα, επαναπροσδιορίστηκε η οπτική ταυτότητα της κερκίδας. Τα πράσινα καθίσματα, οι μεγάλες ψηφιακές οθόνες και τα αναρτημένα λάβαρα συνδέουν τις νέες υποδομές με την ιστορία της ΚΑΕ Παναθηναϊκός.

 

Φωτισμός και εξωτερική ταυτότητα

Η ενεργειακή αναβάθμιση περιλάμβανε την αντικατάσταση του συνόλου του φωτισμού. Νέος λειτουργικός φωτισμός εφαρμόστηκε στους εσωτερικούς χώρους, ενώ επιλεγμένες ζώνες απέκτησαν φωτισμό ανάδειξης και ατμοσφαιρικό φωτισμό.

Ο λειτουργικός διαχωρισμός των επιπέδων έγινε σαφέστερος. Επιπλέον, νέοι χώροι υγιεινής υποστηρίζουν το ανανεωμένο πρόγραμμα κυκλοφορίας και εξυπηρέτησης των θεατών.

Οι εξωτερικές όψεις απέκτησαν νέα χρωματική παλέτα. Η επιλογή διατηρεί ευανάγνωστη τη μορφή του αρχικού γηπέδου, ενώ παράλληλα δηλώνει τη νέα χρήση και ταυτότητά του.

Επανασχεδιάστηκε επίσης ο κοινόχρηστος χώρος στα βορειοανατολικά του κτιρίου. Η αναβάθμιση του λειτουργικού και ατμοσφαιρικού φωτισμού επεκτείνει την επέμβαση πέρα από το κλειστό γήπεδο.

Ανάδειξη ενός δημόσιου αθλητικού κτιρίου

Η ανακαίνιση αντιμετωπίζει το μεγάλο αθλητικό κτίριο ως υφιστάμενη υποδομή που μπορεί να προσαρμοστεί, αντί να αντικατασταθεί. Τα νέα συστήματα και οι λειτουργίες εντάσσονται στον υπάρχοντα φέροντα οργανισμό, του οποίου η κλίμακα και ο χαρακτήρας παραμένουν ευανάγνωστα.

Κατά την αρχική δημοσίευση, είχε σχεδιαστεί μια δεύτερη φάση. Αυτή περιλάμβανε αναβαθμισμένα προπονητήρια, αποδυτήρια και φυσικοθεραπευτήριο.

Επιπλέον, προβλέπονταν νέοι χώροι γραφείων, υπαίθριο café, VIP restaurant, πέντε ακόμη σουίτες και μουσείο του Παναθηναϊκού. Οι προτάσεις αυτές πρέπει να διαβάζονται στο πλαίσιο της δημοσίευσης του Δεκεμβρίου 2024. Η μεταγενέστερη πορεία τους απαιτεί ξεχωριστή επιβεβαίωση.

Η ολοκληρωμένη πρώτη φάση αναδεικνύει τις δυνατότητες ανανέωσης του δημόσιου αθλητικού κτιριακού αποθέματος. Η σχεδιαστική προσέγγιση δεν επιδιώκει μια αυτόνομη και επιδεικτική εικόνα. Αντίθετα, βασίζεται στις αρχές και τη δομική παρουσία του υφιστάμενου κελύφους.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 293 | Δεκέμβριος 2024, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Σύνολο διακριτών όγκων

Ένα υφιστάμενο κτίριο γραφείων ηλικίας 40 ετών απογυμνώνεται έως τον πρωτογενή φέροντα οργανισμό του και επαναερμηνεύεται συνολικά, ώστε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις του εργασιακού περιβάλλοντος. Η αρχική λογική της μάζας ανακτάται και αποσαφηνίζεται, μετασχηματίζοντας ένα έως πρότινος αποσπασματικό και οπτικά ασύνδετο σύνολο σε μια συνεκτική αρχιτεκτονική σύνθεση. Το κτίριο επανασυντίθεται ως ένα σύνολο δώδεκα διακριτών όγκων, καθένας εκ των οποίων ορίζεται από τη δική του στρατηγική επένδυσης και χωρική ατμόσφαιρα, συγκροτώντας μια νέα αρχιτεκτονική ταυτότητα που εδράζεται στη διαφοροποίηση και τη σαφήνεια.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η επέμβαση βασίζεται σε μια διαδικασία αφαίρεσης και επαναπροσδιορισμού. Μέσα από την απομάκρυνση των μη αναγκαίων στρώσεων, αποκαλύπτεται και αναδιοργανώνεται ο αρχικός δομικός σκελετός, καθιστώντας εκ νέου αναγνώσιμη τη γεωμετρία του κτιρίου. Η κύρια όψη υιοθετεί μια συγκρατημένη υλικότητα, αρθρωμένη μέσα από διακριτικές τονικές μεταβάσεις λευκού, γκρι, μαύρου και χρυσού. Ένα νέο υαλοπέτασμα διαμορφώνει την κύρια πρόσοψη, ενώ μια αλληλουχία χυτών βαθμίδων από terrazzo συγκροτεί μια σαφή και γενναιόδωρη χειρονομία εισόδου.

Σε αντίθεση, η πίσω όψη υιοθετεί μια πιο εκφραστική και παιγνιώδη γλώσσα. Οι επιμέρους όγκοι διαφοροποιούνται μέσω χρώματος και υλικών: ένας πυρήνας ανελκυστήρα επενδυμένος με ανοιχτό τιρκουάζ, ένα κλιμακοστάσιο σε ριγέ ασπρόμαυρη επιφάνεια με κίτρινα πλαίσια ανοιγμάτων, ένας ροζ επιχρισμένος πυρήνας εξυπηρετήσεων και χώροι γραφείων επενδυμένοι με μπλε μεταλλικά πάνελ. Η χρωματική αυτή διαστρωμάτωση διαχέεται σε όλο το κτίριο, δημιουργώντας μια δυναμική σχέση μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών επιφανειών.

 

 

Χωρική οργάνωση & στρατηγική βιωσιμότητας

Το κτίριο επαναπροσανατολίζεται ώστε να αξιοποιήσει τη γειτνίασή του με το παρακείμενο φυσικό πάρκο, μέσω της διάνοιξης νέων ανοιγμάτων σε έως πρότινος συμπαγείς όψεις. Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν τη οπτική διασύνδεση, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνουν σημαντικά τη διείσδυση φυσικού φωτός, αντισταθμίζοντας τα περιορισμένα ύψη των υφιστάμενων ορόφων.

Στο επίπεδο της στέγης, ένας φυτεμένος δώμα σε συνδυασμό με μια κυκλική πέργκολα διαμορφώνουν μια αλληλουχία υπαίθριων χώρων εργασίας και κοινωνικής συνάθροισης. Οι ανυψωμένοι αυτοί χώροι φιλοξενούν άτυπες συναντήσεις, εκδηλώσεις και στιγμές ανταλλαγής, επεκτείνοντας το πρόγραμμα πέρα από τα όρια ενός συμβατικού γραφειακού περιβάλλοντος.

Η βιωσιμότητα ενσωματώνεται ως βασική σχεδιαστική παράμετρος. Το έργο περιλαμβάνει συστήματα υψηλής θερμομονωτικής απόδοσης, ενεργειακά αποδοτικά κουφώματα, χρήση τοπικών φυσικών υλικών και μηχανολογικά συστήματα χαμηλής κατανάλωσης. Συμπληρωματικά, ενσωματώνονται φωτοβολταϊκά πάνελ, σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων, συμβάλλοντας στην επίτευξη της ανώτερης ενεργειακής κατάταξης Α+.

Παλέτα υλικών

Η εσωτερική διαμόρφωση ισορροπεί μεταξύ διατήρησης και μετασχηματισμού. Το υφιστάμενο δάπεδο από μαύρο μάρμαρο αποκαθίσταται, ενώ οι ψευδοροφές αφαιρούνται, αποκαλύπτοντας τον αδρό σκυροδεμένο φέροντα οργανισμό και το ακανόνιστο ίχνος του ξυλοτύπου. Η συνύπαρξη εκλεπτυσμένων και αδρών επιφανειών συγκροτεί μια συνεκτική υλική ταυτότητα σε όλα τα επίπεδα του κτιρίου.

Κάθε όροφος διαφοροποιείται περαιτέρω μέσω ειδικά σχεδιασμένων αρχιτεκτονικών στοιχείων και παρεμβάσεων επίπλωσης. Από γλυπτικές μαρμάρινες κατασκευές καθιστικών έως μια έντονα κόκκινη διάτρητη μεταλλική βιβλιοθήκη και εκτεταμένα κοινόχρηστα τραπέζια εργασίας, οι εσωτερικοί χώροι αποκτούν επιμέρους χαρακτήρες. Στο ισόγειο, μια γενναιόδωρη κλίμακα από κόκκινο terrazzo λειτουργεί ταυτόχρονα ως στοιχείο κυκλοφορίας και ως αμφιθεατρικός χώρος για εκδηλώσεις, συνδέοντας το επίπεδο εισόδου με ένα φωτεινό μεσοπάτωμα.

Μέσα από αυτές τις πολυεπίπεδες στρατηγικές, το έργο συγκροτεί ένα ενιαίο αλλά ταυτόχρονα ετερογενές περιβάλλον εργασίας, όπου η ταυτότητα, η ευελιξία και ο χωρικός πλούτος προκύπτουν από την προσεκτική ορχήστρωση δομής, υλικότητας και προγράμματος.