Terrazzo, ξυλεία, χάλυβας και γυαλί συγκροτούν την περιορισμένη υλική παλέτα ενός οροφοδιαμερίσματος 350τ.μ. στο Τελ Αβίβ, όπου οι μεταβολές του φυσικού φωτός αναδεικνύουν τις διαφορετικές επιφάνειες.

Το ρετιρέ στο Τελ Αβίβ από τους Pitsou Kedem Architects βρίσκεται στην κορυφή ενός πύργου στο κέντρο της πόλης, πάνω σε έναν δρόμο που συνδέει μια πολυσύχναστη αγορά με τη θάλασσα. Το εσωτερικό των 350τ.μ. οργανώνεται γύρω από μια περιορισμένη παλέτα terrazzo, ξυλείας, χάλυβα και γυαλιού, με το φυσικό φως να μεταβάλλει την αντίληψη των υλικών κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Αντί για την εισαγωγή πολλών διαφορετικών τελειωμάτων, ο σχεδιασμός βασίζεται στην επανάληψη. Τα ίδια υλικά εμφανίζονται σε δάπεδα, τοίχους, σταθερές κατασκευές και στοιχεία κυκλοφορίας, δημιουργώντας μια ενιαία γλώσσα με διαφοροποιήσεις στην υφή, την αντανάκλαση και τη σκιά.

 

Το terrazzo ως συνεχής επιφάνεια

Το ανοιχτόχρωμο terrazzo αποτελεί το βασικό υλικό του διαμερίσματος.

Το μίγμα λευκού σκυροδέματος με γκρίζα θραύσματα πέτρας παραπέμπει σε ένα γνώριμο υλικό της οικιακής αρχιτεκτονικής του Τελ Αβίβ, όπου χρησιμοποιήθηκε ευρέως κατά τη μοντερνιστική περίοδο της δεκαετίας του 1950.

Στο οροφοδιαμέρισμα, το terrazzo καλύπτει το δάπεδο και συνεχίζεται κατακόρυφα στους βασικούς τοίχους που περιβάλλουν τον πυρήνα του πύργου. Η επανάληψή του συνδέει τις οριζόντιες και κατακόρυφες επιφάνειες και προσδίδει ενότητα στον κεντρικό χώρο.

Η ανοιχτή του απόχρωση αντανακλά το φυσικό φως, ενώ τα γκρίζα θραύσματα μεταβάλλονται οπτικά ανάλογα με την ώρα της ημέρας. Έτσι, η επιφάνεια λειτουργεί ως ουδέτερο υπόβαθρο χωρίς να γίνεται ομοιόμορφη.

 

Η ξυλεία ως θερμότερη αντίστιξη

Απέναντι στον ορυκτό χαρακτήρα του terrazzo, ο καπλαμάς φυσικής ξυλείας εισάγει μια θερμότερη υλικότητα.

Οι φυσικές αποχρώσεις και τα νερά της ξυλείας αναδεικνύονται από το φως και δημιουργούν αντίθεση με τις ανοιχτόχρωμες επιφάνειες του δαπέδου και των τοίχων.

Η σχέση των δύο υλικών βασίζεται στην αντίθεση: το terrazzo προσδίδει συνέχεια και φωτεινότητα, ενώ η ξυλεία εισάγει βάθος και θερμότητα χωρίς να διακόπτει τη συνοχή του εσωτερικού.

 

Λευκή χαλύβδινη βιβλιοθήκη

Στον κεντρικό χώρο, μια ειδικά σχεδιασμένη βιβλιοθήκη από λευκό βαμμένο χάλυβα αποτελεί βασικό στοιχείο της σύνθεσης.

Η λεπτή γεωμετρία της συνδυάζει αποθήκευση, χωρική οργάνωση και τεχνική λειτουργία. Η πίσω επιφάνειά της επενδύεται με terrazzo, συνδέοντάς την με τον κεντρικό πυρήνα του διαμερίσματος.

Παράλληλα, στο εσωτερικό της ενσωματώνεται η μονάδα κλιματισμού, ώστε ο τεχνικός εξοπλισμός να μην διακόπτει την καθαρότητα των επιφανειών.

Ο λευκός χάλυβας αποκτά πιο ελαφριά παρουσία απέναντι στο terrazzo, ενώ οι λεπτές ακμές της κατασκευής δημιουργούν μεταβαλλόμενες σκιές κατά τη διάρκεια της ημέρας.

 

Η λευκή σκάλα προς το δώμα

Κυρίαρχο στοιχείο του διαμερίσματος είναι επίσης η λευκή χαλύβδινη σκάλα που οδηγεί στη βεράντα του δώματος.

Η σκάλα βρίσκεται κάτω από φεγγίτη και δίπλα σε γυάλινο τοίχο, με αποτέλεσμα το φυσικό φως να μεταβάλλει συνεχώς την εικόνα της. Μεταλλικές λωρίδες φιλτράρουν το φως και δημιουργούν εναλλαγές σκιάς πάνω στη σκάλα και τις γύρω επιφάνειες.

Πέρα από τη λειτουργία της ως στοιχείο κυκλοφορίας, η σκάλα καταγράφει τις αλλαγές του φωτός μέσα στην ημέρα. Η λευκή της επιφάνεια τη συνδέει οπτικά με τη χαλύβδινη βιβλιοθήκη, ενώ το γυαλί διαφοροποιεί την περιοχή της από τον περισσότερο συμπαγή κεντρικό πυρήνα.

 

Μάρμαρο Carrara στα λουτρά

Στα λουτρά, το terrazzo αντικαθίσταται από φυσικό μάρμαρο Carrara.

Η γκρι και λευκή χρωματική παλέτα διατηρείται, ώστε οι περισσότερο ιδιωτικοί χώροι να διαφοροποιούνται υλικά χωρίς να αποκτούν ανεξάρτητη σχεδιαστική γλώσσα.

Τα νερά του μαρμάρου εισάγουν μεγαλύτερη μεταβολή στις επιφάνειες, παραμένοντας όμως σε συνέχεια με τους ανοιχτούς τόνους που χαρακτηρίζουν συνολικά το διαμέρισμα.

 

Υλικό και φως ως ενιαία γλώσσα

Το εσωτερικό οργανώνεται τελικά γύρω από τη συνεχή σχέση ανάμεσα στο terrazzo, την ξυλεία, τον χάλυβα και το γυαλί.

Το terrazzo ενοποιεί τις βασικές επιφάνειες, η ξυλεία εισάγει θερμότητα, ο λευκός χάλυβας διαμορφώνει σταθερές κατασκευές και στοιχεία κυκλοφορίας, ενώ το γυαλί επιτρέπει στο φυσικό φως να εισέρχεται βαθύτερα στον χώρο.

Οι Pitsou Kedem Architects χρησιμοποιούν έτσι μια περιορισμένη υλική παλέτα για να δημιουργήσουν ένα συνεκτικό οικιακό εσωτερικό, όπου οι μεταβολές του φωτός και της σκιάς αποτελούν μέρος της καθημερινής εμπειρίας του χώρου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Μια κατοικία οργανωμένη γύρω από την πισίνα

Στην Καισάρεια του Ισραήλ, ο αρχιτέκτονας Raz Melamed σχεδιάζει την E30 – Κατοικία στην Καισάρεια ως μια οικογενειακή κατοικία όπου η πισίνα γίνεται το χωρικό και οπτικό κέντρο του έργου. Αντί να αντιμετωπίζεται ως συμπληρωματικό στοιχείο της κατοικίας, η πισίνα αντιστρέφει τη συνηθισμένη ιεραρχία: το κτίριο οργανώνεται γύρω από αυτήν, επιτρέποντας στον υπαίθριο χώρο αναψυχής να καθορίσει τον ρυθμό της καθημερινής ζωής.

Το έργο ανατέθηκε από ένα ζευγάρι γύρω στα 50, αρχικά ως κατοικία Σαββατοκύριακου για τη φιλοξενία των παιδιών και των εγγονιών τους. Στη συνέχεια, το πρόγραμμα εξελίχθηκε σε μόνιμη κατοικία, με πολλαπλές σουίτες υπνοδωματίων, μεγάλους κοινόχρηστους χώρους και έμφαση στη σχέση ανάμεσα στο εσωτερικό, τον κήπο και την πισίνα.

Μια συνεχής μαύρη χαλύβδινη δοκός

Το βασικό αρχιτεκτονικό στοιχείο της κατοικίας είναι μια εκτεθειμένη μαύρη χαλύβδινη δοκός, ύψους 44,00 εκ. Αντί να κρυφτεί, η δοκός εκφράζεται ως συνεχής γραμμή που οργανώνει την κάτοψη, διαχωρίζει τα επίπεδα και οριοθετεί τους κύριους χώρους διημέρευσης.

Στο εσωτερικό, η δοκός λειτουργεί ως γέφυρα, συνδέοντας τη σκάλα με την πτέρυγα των υπνοδωματίων. Στο διώροφο καθιστικό, τέμνει οριζόντια το υαλοστάσιο της όψης, διατηρώντας ανεμπόδιστη τη θέα προς τον ουρανό και ενισχύοντας τη γραμμικότητα του κτιρίου. Προς τον κήπο, το ίδιο στοιχείο επεκτείνεται προς τα έξω, στηρίζοντας μια πέργκολα σε πρόβολο, η οποία σκιάζει τον υπαίθριο χώρο καθιστικού χωρίς υποστυλώματα και διατηρεί καθαρή τη θέα προς την πισίνα.

 

 

Όψη προς τον δρόμο και διαβαθμισμένη ιδιωτικότητα

Η όψη της εισόδου διαμορφώνεται με λευκό σοβά, οριζόντιες χαράξεις και κατακόρυφες ξύλινες περσίδες. Η αντίθεση ανάμεσα στον λευκό όγκο και το σκούρο ξύλο προσδίδει στην κατοικία μια λιτή αλλά σαφώς αναγνωρίσιμη παρουσία προς τον δρόμο.

Τα ξύλινα στοιχεία έχουν και λειτουργικό ρόλο. Αποκρύπτουν τη σκάλα από το εξωτερικό, επιτρέποντας παράλληλα τον φυσικό αερισμό. Η όψη λειτουργεί έτσι ταυτόχρονα ως φίλτρο, κατώφλι και εργαλείο περιβαλλοντικής απόδοσης.

Διώροφος χώρος διημέρευσης

Οι κύριοι κοινόχρηστοι χώροι οργανώνονται ως ακολουθία τραπεζαρίας και καθιστικού, κάτω από διώροφο ύψος. Η ανοιχτή κάτοψη ορίζεται από τη μαύρη χαλύβδινη δοκό στο επάνω επίπεδο, τα μεγάλα υαλοστάσια προς τον κήπο και μια λιτή παλέτα από ξύλο, μαύρο μέταλλο και ουδέτερους τόνους.

Ο φωτισμός δουλεύεται σε επίπεδα. Τα αναρτημένα γραμμικά φωτιστικά ανταποκρίνονται στην κλίμακα του χώρου, ενώ τα χωνευτά φωτιστικά εξυπηρετούν την καθημερινή λειτουργία. Μαζί, προσδίδουν μέτρο και καθαρότητα στον μεγάλο εσωτερικό όγκο.

 

 

Η κουζίνα ως ψηλό ξύλινο επίπεδο

Η κουζίνα οργανώνεται σε παράλληλη διάταξη, με μεγάλη νησίδα και λευκούς πάγκους από Corian. Πίσω της, μια ψηλή ξύλινη όψη κρύβει αποθηκευτικούς χώρους και μηχανολογικές εγκαταστάσεις, φτάνοντας σε όλο το ύψος του διώροφου χώρου.

Το ξύλινο αυτό επίπεδο τέμνεται από τη μαύρη χαλύβδινη δοκό, μετατρέποντας έναν λειτουργικό τοίχο σε βασική οπτική αναφορά του εσωτερικού. Η κουζίνα λειτουργεί έτσι όχι μόνο ως χώρος προετοιμασίας, αλλά και ως μέρος της αρχιτεκτονικής σύνθεσης της ζώνης διημέρευσης.

Σουίτες, υπόγειο και όροφος

Η κύρια σουίτα στο ισόγειο ανοίγεται άμεσα προς την πισίνα και συμπληρώνεται με ξύλινο δάπεδο. Το λουτρό της συνδυάζει επιφάνειες από travertino με τοίχους από μαύρο γρανίτη, μαύρα εξαρτήματα και λευκά στοιχεία από Corian, συνεχίζοντας την ελεγχόμενη παλέτα του έργου με φωτεινές επιφάνειες, σκούρες εντάσεις και φυσική πέτρα.

Επιπλέον υπνοδωμάτια και χώροι αναψυχής χωροθετούνται στο υπόγειο και στον όροφο. Home cinema και δωμάτιο παιχνιδιών εμπλουτίζουν την οικογενειακή ζωή, ενώ αιωρούμενα μαύρα χαλύβδινα σκαλοπάτια και μια γέφυρα με γυάλινο στηθαίο συνδέουν τα διαφορετικά επίπεδα, διατηρώντας την οπτική συνέχεια του εσωτερικού.

 

 

Κήπος, travertino και υπαίθρια ζωή

Οι εξωτερικοί χώροι περιλαμβάνουν διαφορετικές ζώνες καθιστικού, υπαίθρια κουζίνα και πισίνα επενδυμένη με τtravertino, συνεπίπεδη με τον κήπο. Η ίδια διάστρωση με travertino συνεχίζεται από το εσωτερικό προς το εξωτερικό, ενισχύοντας τη συνέχεια ανάμεσα στους χώρους διημέρευσης και τον κήπο.

Η φύτευση παραμένει περιορισμένη, επιτρέποντας στην πισίνα, την πέργκολα και τη γραμμική δομή της κατοικίας να κυριαρχούν στο οικόπεδο. Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία όπου η αρχιτεκτονική δεν πλαισιώνει απλώς την υπαίθρια ζωή, αλλά διαμορφώνεται μέσα από αυτήν.