Στη Χίο, η πρόταση Ρευστά Πεδία Γνώσης από τους Local Local επαναπροσδιορίζει το νεοκλασικό κτίριο της Καρραδείου Σχολής ως μέρος ενός ευρύτερου δημόσιου και πανεπιστημιακού περιβάλλοντος για το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Το έργο συνδυάζει αποκατάσταση και νέα κατασκευή. Έτσι, το ιστορικό κτίριο δεν αντιμετωπίζεται ως στατικό μνημείο, αλλά ως ενεργό τμήμα της καθημερινής ζωής της πανεπιστημιούπολης.

Ο σχεδιασμός βασίζεται στην ιδέα ενός συνεχούς πεδίου γνώσης, μνήμης και συλλογικότητας. Η μεταφορά των «συγκοινωνούντων δοχείων» γίνεται χωρική στρατηγική. Το παλιό και το νέο, το εσωτερικό και ο κήπος, η οργανωμένη διδασκαλία και η άτυπη συνάντηση συνδέονται μέσα από την κίνηση, τη διαφάνεια και την κοινή χρήση.

 

 

Παλιό και νέο σε ένα ενιαίο σύστημα

Η πρόταση αναγνωρίζει το νεοκλασικό κτίριο ως δείγμα χιακής αστικής κατοικίας, με επιρροές από τη Σμύρνη. Η αποκατάστασή του ακολουθεί τις αρχές της ολοκληρωμένης διατήρησης. Παράλληλα, διατηρεί την ιστορική του ταυτότητα και του δίνει νέο δημόσιο ρόλο μέσα στο πανεπιστήμιο.

Η νέα επέκταση λειτουργεί ως συνέχεια αυτού του πλαισίου. Δεν μιμείται το ιστορικό κτίριο με άμεσο τρόπο. Αντίθετα, επανερμηνεύει τη γεωμετρία, τις αναλογίες και τις χωρικές του σχέσεις με πιο αφαιρετική γλώσσα.

Κεντρική αναφορά αποτελεί το σύστημα των εννέα τετραγώνων στην κάτοψη του παλιού κτιρίου. Το σύστημα αυτό γίνεται εργαλείο σύνθεσης για τη νέα επέκταση. Η γεωμετρία επεκτείνεται και περιστρέφεται, δημιουργώντας νέες σχέσεις. Παράλληλα, στοιχεία όπως οι βεράντες και οι ημιυπαίθριοι χώροι επιστρέφουν με σύγχρονο τρόπο.

Ένα συνδεδεμένο πανεπιστημιακό περιβάλλον

Τα δύο κτίρια ενώνονται φυσικά και λειτουργικά. Μια εσωτερική ράμπα, προστατευμένη με συνεχές υαλοστάσιο, τα συνδέει. Επιπλέον, μια στεγασμένη γέφυρα τα ενώνει στο επίπεδο του πρώτου ορόφου.

Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται σαφής λειτουργική συνέχεια. Η φοιτητική λέσχη σίτισης στο νέο κτίριο μπορεί να επεκτείνεται προς το εντευκτήριο στο ισόγειο του νεοκλασικού. Τα γραφεία στους ανώτερους ορόφους συνδέονται επίσης μέσω της υπάρχουσας βεράντας και της επέκτασής της.

Στο υπόγειο, τα δύο κτίρια σχηματίζουν έναν ενιαίο πυρήνα εξυπηρετήσεων και βοηθητικών χώρων. Έτσι, το συγκρότημα λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύστημα και όχι ως δύο ανεξάρτητα κτίρια.

 

 

Υλικότητα και μνήμη

Η υλικότητα ενισχύει τον διάλογο ανάμεσα στο παλιό και το νέο. Το νεοκλασικό κτίριο αποκαθίσταται με σεβασμό στα υπάρχοντα στοιχεία του, όπως οι ξύλινες επενδύσεις, οι τοιχογραφίες και το τζάκι.

Στη νέα επέκταση, η κύρια όψη επενδύεται με κεραμικά πλακίδια τοπικής παραγωγής. Η επιλογή αυτή παραπέμπει στην παράδοση των δομικών κεραμικών της Χίου, χωρίς να αναπαράγει ιστορικές μορφές.

Το δάπεδο του νέου κτιρίου προτείνεται ως μωσαϊκό από αδρανή και κεραμικά θραύσματα. Τα υλικά προέρχονται από κατεδαφισμένα στοιχεία του οικοπέδου και από το παλιό κτίριο. Έτσι, η μνήμη του υφιστάμενου ενσωματώνεται κυριολεκτικά στη νέα κατασκευή.

Ο κήπος ως συνδετικός ιστός

Ο υπαίθριος χώρος έχει καθοριστικό ρόλο στην πρόταση. Σχεδιάζεται ως ο συνδετικός ιστός του συγκροτήματος, ενώνοντας τα κτίρια με διαδρομές και ράμπες καθολικής πρόσβασης.

Ο κήπος επηρεάζει και τη μορφή της επέκτασης. Η νέα κατασκευή αναπτύσσεται καθ’ ύψος, ώστε να περιοριστεί η κάλυψη του οικοπέδου και να διατηρηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο πράσινο.

Τα υπάρχοντα υδάτινα στοιχεία επανενεργοποιούνται. Το πηγάδι, η ιστορική δεξαμενή και το ρυάκι συγκροτούν ένα τριπλό υδάτινο ίχνος. Παράλληλα, βελτιώνουν το μικροκλίμα και επαναφέρουν τη μνήμη του τόπου στην καθημερινή χρήση.

Η φύτευση σχεδιάζεται με βιοκλιματικούς στόχους. Προσφέρει σκίαση, ενισχύει τον φυσικό αερισμό και συμβάλλει στη θερμική άνεση μέσω της εξατμισοδιαπνοής. Τα υπάρχοντα δέντρα, όπως η αραουκαρία που προσφέρει φυσική σκιά, γίνονται ενεργά στοιχεία του σχεδιασμού.

 

Ένα πορώδες πεδίο μάθησης

Τα μεγάλα ανοίγματα, κυρίως στη νότια όψη της νέας επέκτασης, διατηρούν την οπτική συνέχεια ανάμεσα στο νέο κτίριο, το νεοκλασικό και τον κήπο. Στον τελευταίο όροφο, το αμφιθέατρο ανοίγεται προς το νεοκλασικό, το Μιχάλειο και την πανεπιστημιούπολη.

Η γνώση δεν περιορίζεται σε αίθουσες και γραφεία. Αντίθετα, διαχέεται σε διαδρόμους, περάσματα, βεράντες και υπαίθριους χώρους. Με αυτόν τον τρόπο, ο σχεδιασμός ενθαρρύνει τις τυχαίες συναντήσεις και την καθημερινή ανταλλαγή.

Τα Ρευστά Πεδία Γνώσης προτείνουν την αρχιτεκτονική ως πλαίσιο συνέχειας και ανανέωσης. Μέσα από την αποκατάσταση, τη νέα επέκταση, τον σχεδιασμό του κήπου και την επανάχρηση υλικών, η Καρράδειος Σχολή μετατρέπεται σε ένα ανοιχτό πανεπιστημιακό περιβάλλον, όπου η μνήμη του τόπου γίνεται μέρος της σύγχρονης δημόσιας ζωής.