Μια παλιά οικογενειακή κατοικία στον πυκνό ιστό των Φηρών μετατρέπεται σε ξενοδοχείο πέντε σουιτών, όπου οι αποκατεστημένες κυκλαδίτικες μορφές, τα φυσικά υλικά και η φύτευση μεταφέρουν τις αρχές της vegan φιλοξενίας στην αρχιτεκτονική.

Το Ethos Vegan Suites στη Σαντορίνη από τους Kapsimalis Architects στεγάζεται σε μια παλιά διώροφη οικογενειακή κατοικία στο κέντρο των Φηρών. Το κτίριο κατασκευάστηκε αρχικά μετά τον σεισμό του 1956 και επεκτάθηκε καθ’ ύψος τη δεκαετία του 1980.

Η επέμβαση το μετατρέπει σε ένα μικρό ξενοδοχείο πέντε ανεξάρτητων σουιτών. Στο ισόγειο οργανώνονται δύο μονάδες μαζί με έναν μικρό χώρο υποδοχής και κουζίνας, ενώ στον όροφο βρίσκονται τρεις ακόμη σουίτες.

Κάθε μονάδα περιλαμβάνει χώρο ύπνου και καθιστικού, μικρή κουζίνα και λουτρό. Ιδιωτικές αυλές, εξώστες και βεράντες με μικρές πισίνες επεκτείνουν την κατοίκηση προς το ύπαιθρο.

 

 

Επανασχεδιασμός του υφιστάμενου κελύφους

Ο σχεδιασμός διατηρεί τη χαρακτηριστική γεωμετρία του αρχικού κτιρίου, ενώ απλοποιεί μεταγενέστερες προσθήκες και προσαρμόζει την κατασκευή στη νέα χρήση.

Οι βασικές μορφές αποκαθίστανται και γίνονται περισσότερο ευανάγνωστες, διατηρώντας τη σχέση τους με τον συμπαγή λευκό ιστό των Φηρών. Επιλεγμένα στηθαία, διακοσμητικές κορνίζες και τμήματα της περίφραξης αφαιρούνται ή αντικαθίστανται.

Λεπτά λευκά μεταλλικά κιγκλιδώματα, συμπαγή στοιχεία και διάτρητα κεραμικά πετάσματα εισάγουν μια νέα αρχιτεκτονική στρώση.

Τα πετάσματα δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς ιδιωτικότητας γύρω από τις σουίτες και τις διαδρομές. Παράλληλα, επιτρέπουν στο φυσικό φως και τον αέρα να διεισδύουν στους ενδιάμεσους χώρους.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί, επομένως, να αναπαράγει ένα ιστορικό κυκλαδίτικο εσωτερικό. Αξιοποιεί το υφιστάμενο κέλυφος και εισάγει σύγχρονα στοιχεία που ανταποκρίνονται στη νέα λειτουργία φιλοξενίας.

 

Πέντε σουίτες και υπαίθριοι χώροι

Από τον πεζόδρομο, η είσοδος οδηγεί σε έναν κοινόχρηστο ημιυπαίθριο χώρο. Η περιοχή αυτή λειτουργεί ως σημείο άφιξης και συνάντησης πριν από τη μετάβαση στις επιμέρους σουίτες.

Στο ισόγειο, κάθε μονάδα συνδέεται με ιδιωτική αυλή, μικρή πισίνα και χώρο καθιστικού. Στον όροφο, οι σουίτες ανοίγονται σε εξώστες ή βεράντες με θέα προς την ανατολική πλευρά του νησιού και το Αιγαίο.

Ένα τμήμα του δώματος φυτεύεται με αρωματικά βότανα και τοπικά λαχανικά. Η παραγωγή συνδέεται με τη λειτουργία του ξενοδοχείου και την παρασκευή vegan εδεσμάτων και ποτών.

Έτσι, η βασική ιδέα του έργου επεκτείνεται πέρα από τον εσωτερικό σχεδιασμό και εντάσσεται στην καθημερινή λειτουργία του κτιρίου.

 

 

Οι αρχές της vegan φιλοξενίας στον σχεδιασμό

Κεντρικό ζητούμενο ήταν η μετάφραση της vegan φιλοσοφίας σε συγκεκριμένες αρχιτεκτονικές και υλικές επιλογές.

Αποφεύγονται υλικά και αντικείμενα ζωικής προέλευσης. Αντίστοιχα, επιλέγονται φυσικά και ανακυκλώσιμα υλικά, όπως κεραμικά, άργιλος, πέτρα, δρυς, κονιάματα, βαμβάκι, κάνναβη και λινό.

Η τοπική κατασκευαστική τεχνογνωσία και οι ειδικές κατασκευές αποτελούν επίσης μέρος της προσέγγισης. Τα χτιστά και ενσωματωμένα στοιχεία περιορίζουν την ανάγκη πρόσθετης επίπλωσης.

Παράλληλα, η φύτευση, το νερό, το φυσικό φως και ο αερισμός συμμετέχουν στη διαμόρφωση της ατμόσφαιρας. Η vegan ταυτότητα εκφράζεται, επομένως, μέσα από τα υλικά, την κατασκευή και τη λειτουργία και όχι ως εφαρμοσμένο διακοσμητικό θέμα.

 

Κεραμικές επιφάνειες και φυσικές υφές

Η υλική παλέτα βασίζεται σε γήινες αποχρώσεις και σε επιφάνειες με χαρακτηριστικές υφές.

Στους υπαίθριους χώρους, μικρά τετράγωνα κεραμικά πλακίδια σε κεραμιδί απόχρωση τοποθετούνται με εμφανείς αρμούς από φυσικό μπεζ κονίαμα. Η επανάληψή τους δημιουργεί έναν διακριτό κάνναβο στα δάπεδα.

Οι εξωτερικοί τοίχοι και τα διάτρητα κεραμικά στοιχεία διατηρούνται σε υπόλευκη απόχρωση, συνδέοντας το νέο σύνολο με το χρώμα του οικισμού.

Στο εσωτερικό, μεγάλα τετράγωνα πλακίδια ενσωματώνουν μικρά κεραμικά υπολείμματα και ψηφίδες. Οι τοίχοι και οι οροφές επενδύονται με αδρά επιχρίσματα που περιλαμβάνουν φυσικά συστατικά, ενώ στις δύο ισόγειες σουίτες το λείο λευκό επίχρισμα αναδεικνύει τις θολωτές οροφές.

Στα λουτρά κυριαρχούν ανοιχτόχρωμες τσιμεντοκονίες. Κίτρινα και πράσινα γυάλινα χωρίσματα δημιουργούν ημιδιαφανή όρια γύρω από τα ντους και εισάγουν ελεγχόμενες χρωματικές μεταβολές.

 

 

Δρυς, terracotta και ανακυκλωμένα αδρανή

Η φυσική δρυς χρησιμοποιείται στις ντουλάπες, τα ράφια και τις ειδικές ξυλουργικές κατασκευές, εισάγοντας θερμότητα στα δωμάτια.

Λεπτά ορθογώνια πλακίδια terracotta επενδύουν επιλεγμένες επιφάνειες. Παράλληλα, κεραμικά claustra χρησιμοποιούνται και στο εσωτερικό ως βάσεις για γραφεία ή ως διαπερατά στοιχεία που αποκρύπτουν τον τεχνικό εξοπλισμό.

Οι πάγκοι στις μικρές κουζίνες και τα λουτρά συνδυάζουν επίχρισμα με ανακυκλωμένη πέτρα ή έγχρωμο ανακυκλωμένο γυαλί. Τα αδρανή παραμένουν εμφανή και προσδίδουν ιδιαίτερη υφή στις επιφάνειες.

Καθρέφτες σε μπρονζέ απόχρωση, μαύρα μεταλλικά στοιχεία και ειδικά σχεδιασμένα τραπέζια από τραβερτίνη συμπληρώνουν την παλέτα. Τα φωτιστικά από άργιλο, έγχρωμο γυαλί, ξυλεία και μέταλλο συνεχίζουν την ίδια λογική.

Το εσωτερικό δεν επιδιώκει μια απολύτως ομοιογενή επιφάνεια. Αντίθετα, συνδυάζει διαφορετικές υφές, πυκνότητες και βαθμούς διαφάνειας.

 

Φιλοξενία μέσα στον πυκνό ιστό των Φηρών

Το έργο επαναχρησιμοποιεί ένα υφιστάμενο κτίριο για να δημιουργήσει μια μικρής κλίμακας μονάδα φιλοξενίας στο κέντρο ενός ιδιαίτερα πυκνού κυκλαδίτικου οικισμού.

Η αρχιτεκτονική του ταυτότητα προκύπτει από τη συνύπαρξη του αποκατεστημένου κελύφους, των διάτρητων κεραμικών στοιχείων, της φύτευσης, των φυσικών υλικών και των ιδιωτικών υπαίθριων χώρων.

Το Ethos Vegan Suites μεταφέρει τελικά τη φιλοσοφία λειτουργίας του στην ίδια την αρχιτεκτονική. Η επιλογή των υλικών, το φυσικό φως, ο αερισμός και η φύτευση αποτελούν βασικά στοιχεία της εμπειρίας φιλοξενίας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 270 | Σεπτέμβριος 2022, μηνιαία έκδοση των ek Architectural Publications.

Σε μια ελαιόφυτη πλαγιά με θέα στον ήσυχο κόλπο Αμπελάκι του Μεγανησίου, το Amphitheatro Boutique Hotel από τους ATENO Architecture Studio μεταμορφώνει δύο υφιστάμενες πέτρινες κατοικίες σε έναν μικρό σύγχρονο ξενώνα. Η επέμβαση διατηρεί τον χαρακτήρα των αρχικών κτισμάτων, εισάγοντας νέους κοινόχρηστους χώρους, σκιασμένες διαμορφώσεις και έναν εξ ολοκλήρου επανασχεδιασμένο περιβάλλοντα χώρο.

Οι δύο ανεξάρτητοι πέτρινοι όγκοι συνδέονταν παλαιότερα με έναν ιδιόμορφο διάδρομο. Το εσωτερικό τους αναδιαρθρώθηκε πλήρως, ώστε να φιλοξενήσει έξι δωμάτια, μαζί με τους απαραίτητους χώρους υποδοχής, κουζίνας και αποθήκευσης. Αντί να αλλοιώσει τα υφιστάμενα κτίρια, η επέμβαση εισάγει μια σειρά από ήπιες προσθήκες που μετριάζουν τη γεωμετρική τους αυστηρότητα και ενισχύουν τη σχέση με το τοπίο.

 

 

Σύνδεση των δύο υφιστάμενων όγκων

Ένα μεταλλικό στέγαστρο σε γήινη απόχρωση γεφυρώνει τα δύο πέτρινα κτίρια και δημιουργεί έναν προστατευμένο κεντρικό χώρο με υπαίθρια κουζίνα. Το νέο στοιχείο διαμορφώνει μια κοινόχρηστη ζώνη ανάμεσα στους υφιστάμενους όγκους, παραμένοντας παράλληλα διακριτό από την αρχική λιθοδομή.

Μπροστά του, η πισίνα γίνεται το κεντρικό σημείο της αυλής. Σε μικρή απόσταση, ένα καμπύλο χτιστό κάθισμα αναπτύσσεται κάτω από ένα κυκλικό στέγαστρο, εισάγοντας πιο ήπιες γεωμετρίες στη σύνθεση και εξισορροπώντας τις αυστηρές γραμμές των πέτρινων κτισμάτων.

Οι νέες επεμβάσεις διαμορφώνουν ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο ανάμεσα στις δύο κατοικίες. Το μέταλλο, ο σοβάς και το ξύλο συνδυάζονται με την τοπική λιθοδομή, ενώ οι ήρεμοι τόνοι διατηρούν την οπτική συνοχή του συνόλου.

Κοινόχρηστοι χώροι και ιδιωτικές αυλές

Ο περιβάλλων χώρος επανασχεδιάστηκε εξ ολοκλήρου και οργανώθηκε σε τρία επίπεδα. Στο κέντρο, η κύρια αυλή λειτουργεί ως κοινός τόπος συνάντησης, συγκεντρώνοντας την πισίνα, την υπαίθρια κουζίνα και τους σκιασμένους χώρους καθιστικού.

Γύρω της, μικρότερες υπαίθριες διαμορφώσεις εξυπηρετούν τα δωμάτια του ισογείου ως ιδιωτικές αυλές. Η διάταξη επιτρέπει στην κοινή ζωή και την απομόνωση να συνυπάρχουν μέσα στην ίδια σύνθεση, προσφέροντας τόσο χώρους συνάντησης όσο και περισσότερο προστατευμένες περιοχές σε άμεση επαφή με το τοπίο.

Η σταδιακή μετάβαση ανάμεσα στα διαφορετικά επίπεδα ιδιωτικότητας αποτελεί βασικό στοιχείο του έργου. Ο ξενώνας δεν οργανώνεται αποκλειστικά γύρω από έναν κοινόχρηστο πυρήνα, αλλά μέσα από μια διαδοχή από κοινές σε περισσότερο ιδιωτικές υπαίθριες συνθήκες.

 

 

Μια υλικότητα που εντάσσεται στο τοπίο

Η επιλογή των υλικών αποσκοπεί στην ήπια ένταξη της επέμβασης στο περιβάλλον. Γήινες αποχρώσεις και ήρεμοι τόνοι στις μεταλλικές επιφάνειες, τον σοβά και το ξύλο συμπληρώνουν την υφιστάμενη λιθοδομή.

Η επέμβαση αποφεύγει τις έντονες αντιθέσεις ανάμεσα στο παλιό και το νέο. Οι διαφορές στη γεωμετρία, την υφή και τον τρόπο κατασκευής διακρίνουν τις σύγχρονες προσθήκες, επιτρέποντας παράλληλα στα δύο αρχικά κτίρια να παραμένουν τα κύρια στοιχεία της σύνθεσης.

Η αρχιτεκτονική λειτουργεί ως ήρεμο φόντο για την εμπειρία του τόπου. Το μεταβαλλόμενο φως, η θέα προς τη θάλασσα και η κίνηση των γύρω δέντρων παραμένουν τα κυρίαρχα στοιχεία του ξενώνα.

Μέσα από περιορισμένες προσθήκες και στοχευμένες επεμβάσεις στον περιβάλλοντα χώρο, το Amphitheatro Boutique Hotel επαναχρησιμοποιεί τα υφιστάμενα κτίρια χωρίς να αποδυναμώνει τη σχέση τους με το τοπίο. Οι κοινόχρηστες αυλές, τα σκιασμένα περάσματα και οι ιδιωτικοί υπαίθριοι χώροι μετατρέπουν τις δύο πέτρινες κατοικίες σε έναν μικρό ξενώνα οργανωμένο γύρω από την εμπειρία του τόπου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 299 | Ιούλιος-Αύγουστος 2025.