Κεντρική νησίδα

Το έργο βρίσκεται στο κέντρο του Όκλαντ και αντικατοπτρίζει τη δεύτερη γενιά του εμβληματικού brand Mr. Espresso, αποτελώντας παράδειγμα για το πώς ένα ποικιλόμορφο πολιτιστικό τοπίο μπορεί να ενισχύσει σε μεγάλο βαθμό την πολιτιστική ταυτότητα μιας κοινότητας.

 

Λειτουργικός σχεδιασμός

Το έργο εμπνέεται από την ιταλική κουλτούρα, χρησιμοποιώντας τη minimal αισθητική και ποικίλες αντιθέσεις για να δημιουργήσει μια εμπειρία παραδοσιακού ιταλικού καφέ. Το espresso bar αποτελεί το κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού και φιλοξενεί τον μεγάλο αριθμό ατόμων που εισέρχονται στον χώρο: διαμορφώνεται ως μια κεντρική νησίδα, με μια ειδικά προσαρμοσμένη, κομψή βιτρίνα με είδη ζαχαροπλαστικής, που θυμίζει κοσμηματοπωλείο.

 

Παλέτα υλικών

Τα υλικά είναι εμπνευσμένα από την ιταλική παράδοση, η οποία είναι άριστη στο να δημιουργεί χώρους με μεγάλη πολυπλοκότητα χρησιμοποιώντας minimal στοιχεία και, ως αποτέλεσμα, επιλέγονται υλικά όπως το φυσικό ξύλο, η πέτρα και το μάρμαρο. Ταυτόχρονα, ο όρος “chiaroscuro” -η έννοια της αντίθεσης στα ιταλικά- παρέχει περαιτέρω έμπνευση. Πιο συγκεκριμένα, επεξεργασμένος χαλκός έρχεται σε αντίθεση με την οργανική μορφή του ξύλου και της πέτρας και λειτουργεί ως αντανακλαστικό φόντο στον χώρο.

 

Αρχιτεκτονικό γλυπτό

Πάνω από το bar, μια ελαφριά, ξύλινη γλυπτική μορφή τονίζει την καθετότητα του χώρου και οριοθετεί την επιβλητική, ξύλινη νησίδα. Το γλυπτό αποτελεί μια σχεδιαστική χειρονομία, λειτουργώντας τόσο ως αντικείμενο -μια νύξη στους θόλους και τις στοές της Αναγέννησης και της Μπαρόκ περιόδου- όσο και ως νοητό όριο κατασκευασμένο από εναλλασσόμενες συμπαγείς επιφάνειες.

Το γλυπτό αποτελείται από 272 σανίδες που σχηματίζονται από 528 κομμάτια, όλα κατασκευασμένα από κόντρα πλακέ σημύδας. Μια σειρά από πρωτότυπες κατασκευές εξερευνούν τη διαδικασία βαφής του γλυπτού, η οποία τελικά παργματοποιείται με αιθιοπικό καφέ Shantawene.

Πολιτιστική αναβίωση

Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, η Tacuba ήταν μια από τις πλουσιότερες περιοχές της Πόλης του Μεξικού και περιλάμβανε μεγάλες εξοχικές κατοικίες, οι οποίες με την πάροδο του χρόνου σταδιακά εγκαταλείφθηκαν. Μία από αυτές ήταν η Mar Mediterraneo 34.

 

Αποκατάσταση κτιρίου

Το κτίριο κατασκευάστηκε το 1910 σε εκλεκτικιστικό γαλλικό στυλ της εποχής Πορφυριάτου. Διατηρώντας σήμερα μεγάλη ιστορική αξία, στόχος του έργου ήταν η αποκατάστασή του, διαφυλάσσοντας τον ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό του χαρακτήρα. Δύο χωριστοί όγκοι αποτελούν το βασικό μορφολογικό στοιχείο του κτιρίου, με τον πρώτο να αποτελεί μέρος της κύριας πρόσοψης και τον δεύτερο να είναι στραμμένος προς την εσωτερική αυλή. Η αποκατάσταση των χώρων έγινε με ιδιαίτερη λεπτομέρεια και χρησιμοποιώντας κατά βάση σύγχρονα υλικά. Τα σκαλιστά μπαλκόνια της πρόσοψης, τα σιδερένια κιγκλιδώματα και τα μεγάλα παράθυρα διατηρήθηκαν και επιδιορθώθηκαν, αναδεικνύοντας την αστική εικόνα του κτιρίου.

 

Εσωτερικός σχεδιασμός & οργάνωση

Ο εσωτερικός σχεδιασμός συνδυάζει τα ιστορικά στοιχεία με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Στο υφιστάμενο αίθριο, κατασκευάζεται ένας μεγάλος όγκος που καδράρει τον ουρανό και επαναφέρει τις παλιές εισόδους που οδηγούν στο ισόγειο. Τα νέα ανοίγματα έχουν διπλό ύψος, ρυθμίζοντας το φως και την ιδιωτικότητα του χώρου. Το κτίριο εκτείνεται σε τρεις ορόφους και περιλαμβάνει επτά διαμερίσματα σε διαφορετικές τυπολογίες: ένα loft, ένα στούντιο, ένα οικογενειακό διαμέρισμα και ένα ρετιρέ. Οι διαφορετικοί χώροι αναπτύσσονται γύρω από τρεις εσωτερικές αυλές, αλληλοεπιδρώντας οπτικά με τις ιστορικές όψεις. Η διαρρύθμισή τους έχει ως αποτέλεσμα να διαχέονται με άπλετο φυσικό φως.

 

Βιώσιμος σχεδιασμός

Το έργο προσεγγίζει τη βιωσιμότητα μέσω της επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης υφιστάμενων υλικών. Ταυτόχρονα, δίνει ιδιαίτερη προσοχή στην κοινωνικοπολιτιστική ιστορία του κτιρίου και τον αντίκτυπό του, με στόχο να συμβάλει στην αστική αναγέννηση της περιοχής Tacuba.

Παραβολικές κατασκευές

Το κτίριο αποτελεί μέρος ενός μεγάλου συγκροτήματος -σε διαχείριση από το Ίδρυμα Eugene Eisenman Avifauna Foundation- που βρίσκεται στο τροπικό δάσος του Παναμά. Παρέχει μια σειρά οικοτουριστικών εγκαταστάσεων, όπως ένα παρατηρητήριο καθώς και ένα κέντρο επισκεπτών που προβάλλει τη φυσική κληρονομιά της περιοχής. Το καταφύγιο λειτουργεί κατά βάση ως κέντρο εκπαίδευσης ξεναγών.

 

Μορφολογικός σχεδιασμός

Το έργο αποτελείται από δύο κύρια στοιχεία: μια υπερυψωμένη, ανοιχτή ξύλινη πλατφόρμα, η οποία λειτουργεί ως χώρος συγκέντρωσης, διδασκαλίας και προετοιμασίας φαγητού, καθώς και ένα μεγάλο δίρριχτο στέγαστρο που αποτελεί το βασικό μορφολογικό χαρακτηριστικό του σχεδιασμού. Η οροφή στηρίζεται σε δύο κολώνες και μια κεντρική δοκό, σχηματίζοντας δύο παραβολικά σχήματα και δημιουργώντας μία ελεύθερη, ευέλικτη μορφή. Ως επένδυση οροφής χρησιμοποιούνται άκαμπτα θερμοπλαστικά φύλλα, καθώς πρόκειται για ένα εξαιρετικά ανθεκτικό υλικό.

 

Ένταξη στο τοπίο

Το καταφύγιο διατηρεί την οπτική και ταυτόχρονα συναισθηματική σχέση με το δάσος. Πρόκειται για έναν minimal αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, ο οποίος παράλληλα καλύπτει όλες τις βασικές λειτουργίες που απαιτούνται για την κατοίκηση του χώρου. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, παρέχεται σκίαση μέσω της περίτεχνης οροφής, ενώ τη νύχτα, μια σειρά φωτιστικών σωμάτων φωτίζει την ξύλινη πλατφόρμα.

 

Κοινωνικό & πολιτιστικό αποτύπωμα

Η κατασκευή του έργου επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική και πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής. Η αξιοποίηση του τοπικού εργατικού δυναμικού και της τεχνογνωσίας του για την υλοποίηση του σχεδιασμού κατέστησε τον χώρο ως έναν εκπαιδευτικό προορισμό. Πλέον, αποτελεί κέντρο εκμάθησης για τον οικοτουρισμό και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, εντός του τροπικού δάσους.

Αναβίωση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς με Μοντέρνα Αρχιτεκτονική

Ένα αρχιτεκτονικό τοπόσημο

Το Goethe-Institut της Αθήνας είναι το παλαιότερο πολιτιστικό ίδρυμα της Γερμανίας στο εξωτερικό και αποτελεί το διοικητικό κέντρο όλων των Ινστιτούτων Γκαίτε της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Το 1982 μεταφέρθηκε στην οδό Ομήρου, σε ένα 8όροφο κτίριο γραφείων και τάξεων διδασκαλίας, συνολικής επιφάνειας 4.629m², με δύο υπόγεια, αίθριο στον πρώτο όροφο και μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων 350 ατόμων.

Αντισεισιμική ενίσχυση και ριζική ανακαίνιση

Με αφορμή την απαραίτητη αντισεισμική ενίσχυση του κτιρίου, εκπονήθηκε μελέτη για τη ριζική ανακαίνισή του, που περιλάμβανε, εκτός της επιτηδευμένης στατικής του ενίσχυσης με σύμμικτη πρωτοποριακή κατασκευή, τον πλήρη εκσυγχρονισμό των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, την αναβάθμιση της πυρασφάλειας, την πλήρη προσβασιμότητα για άτομα με ειδικές ανάγκες, καθώς και τη λειτουργική του αναδιάρθρωση, σημαντικό στοιχείο της οποίας ήταν και το «άνοιγμα» του κτιρίου προς την πόλη. Με αυτό το σκεπτικό, αναμορφώθηκε όλη η πρόσοψη τού ισογείου με μεγάλα κρύσταλλα και ξύλινες κάθετες περσίδες, ώστε να «προσκαλεί» πλέον ορατά όλο το 24ωρο το κοινό στους χώρους του.

Λειτουργικές ενότητες και προσβασιμότητα

Μία κεντρική ράμπα συνδέει αξονικά τα δύο επίπεδα του ισογείου και οδηγεί τον επισκέπτη να διασχίσει, από την κεντρική είσοδο και τον χώρο υποδοχής, όλο το βάθος του κτιρίου, που καταλαμβάνεται στο δεύτερο επίπεδο από τη βιβλιοθήκη. Η διακριτική ύπαρξη της καντίνας συνεισφέρει στο να λειτουργεί ο χώρος αυτός ως δημόσιος πολυχώρος ανάλαφρης και φωτεινής παραμονής και μελέτης, υπογραμμίζοντας, οπτικά και πραγματικά, τον χαρακτήρα πολιτιστικής ανταλλαγής του Ινστιτούτου. Οι βιβλιοθήκες συνοδεύουν τον επισκέπτη στο κάτω φουαγέ, που διαμορφώνεται ως ένας άλλος μικρός πολυχώρος, για να οδηγηθεί από εκεί στην εκσυγχρονισμένη μεγάλη αίθουσα.

Στον χώρο υποδοχής της εισόδου υπάρχει η νέα ξύλινη σκάλα που, ορατή από την πρόσοψη του κτιρίου, η οποία οδηγεί στον πρώτο όροφο σε μία νέα αίθουσα πολλαπλών χρήσεων και στο αίθριο, το οποίο με μελετημένη σκίαση και με δυνατότητα εστίασης, αποτελεί έναν επιπλέον υπαίθριο χώρο εκδηλώσεων, πρασίνου αλλά και ησυχίας στο πολύβουο κέντρο της πόλης.
Οι όροφοι των γραφείων αναμορφώθηκαν πλήρως με διάφανα χωρίσματα, σε σύγχρονους φωτεινούς χώρους διοίκησης σύμφωνα με τις νέες λειτουργικές απαιτήσεις.

Αρχιτεκτονική αισθητική και ένταξη

Η ατμόσφαιρα του Ινστιτούτου καθορίζεται από τον συνδυασμό της εμφανούς τεχνικής υποδομής του κτιρίου με την αισθητική του ξύλου, των χρωμάτων και του επιλεγμένου φωτισμού.

Η διακριτική χρωματική σύλληψη ακολουθεί τη «Θεωρία των χρωμάτων» του ίδιου του Γκαίτε και αποτυπώνεται τόσο στα εντυπωσιακά φωτιστικά του ισογείου όσο και στις κινητές περσίδες σκίασης των προσόψεων.

Μελέτη φωτισμού για συγκέντρωση

Ο διαφοροποιημένα ελεγχόμενος φωτισμός υπογραμμίζει σε όλους τους χώρους, αλλά προπαντός στον διευρυμένο δημόσιο χώρο του ισογείου, στην αίθουσα του πρώτου ορόφου και στο αίθριο, την πρόσκληση για ανάλαφρη παραμονή και μελέτη, σηματοδοτώντας επίσης τη θέση του κτιρίου στον αστικό ιστό.