Ρευστό εσωτερικό

Το έργο αποτελεί ένα all-day café/bar που βρίσκεται στην Πλατεία Αγίου Γεωργίου, στην καρδιά της ζωντανής Κυψέλης στην Αθήνα. Ένας χώρος που μεταμορφώνεται με την πάροδο της ημέρας, διαμορφωμένος από το φως και την ατμόσφαιρα.

 

Φιλοσοφία Σχεδιασμού

Κατά τη διάρκεια της ημέρας, οι απαλές φυσικές αποχρώσεις αναδεικνύουν τις υφές και τα υλικά, δημιουργώντας μια ήρεμη, γήινη ατμόσφαιρα. Το βράδυ, ο φωτισμός βαθαίνει και εντείνεται, προσφέροντας ένα πιο οικείο και καθηλωτικό περιβάλλον. Αυτή η διπλή ταυτότητα -ένα χαλαρό καταφύγιο για καφέ και συζήτηση την ημέρα και ένα ζωντανό bar για ποτό και κοινωνικές συναναστροφές το βράδυ- βρίσκεται στον πυρήνα της αρχιτεκτονικής προσέγγισης του έργου.

 

 

Λειτουργική Διάταξη

Η διάταξη του χώρου ορίζεται από δύο φέροντες κίονες που πλαισιώνουν ένα κυκλικό άνοιγμα στον τοίχο -μια διακριτική αλλά χαρακτηριστική αρχιτεκτονική χειρονομία που καθοδηγεί την κίνηση και ορίζει τον ρυθμό του εσωτερικού. Επιλεγμένες επιφάνειες από καθρέφτη και ασημί αποχρώσεις αντανακλούν το φως με ποικίλους τρόπους, προσθέτοντας επίπεδα μεταβαλλόμενης οπτικής υφής και κίνησης στον χώρο.

 

 

Σχεδιασμός όψης & υλικά

Στην πρόσοψη, οι ιριδίζουσες μεμβράνες και το λογότυπο του Diosa παίζουν με την οπτική του θεατή και το μεταβαλλόμενο φως της ημέρας, αντανακλώντας το παιχνιδιάρικο και σύγχρονο πνεύμα του έργου. Ένας τοίχος με πλακίδια σε διαβάθμιση χρωμάτων που σβήνουν σταδιακά εισάγει μια αίσθηση συνέχειας και ροής, σε αρμονία με το φωτιστικό σύστημα και τα ανακλαστικά στοιχεία, δημιουργώντας μια συνεκτική και ενοποιημένη οπτική γλώσσα. Ρευστός, φωτεινός και διαρκώς μεταβαλλόμενος, ο σχεδιασμός προσφέρει μια ανανεωμένη χωρική εμπειρία σε κάθε επίσκεψη, προσκαλώντας τους επισκέπτες να τον ανακαλύπτουν ξανά και ξανά.

 

Τεθλασμένες επιφάνειες

Το γραφειακό συγκρότημα φιλοξενείται σε ένα πενταώροφο κτίριο το οποίο αναπτύσσεται σε δύο οικόπεδα κατά την οριζόντια διεύθυνση, ακολουθώντας τη δυναμική του δρόμου.

 

Ένταξη στο τοπίο

Με δεδομένο ότι η περιοχή χαρακτηρίζεται από μια κύρια οδική αρτηρία μεγάλης ταχύτητας, κεντρική συνθετική πρόθεση ήταν η ανάπτυξη ενός κτιρίου που να λειτουργεί ως τοπόσημο. O σχεδιασμός ακολουθεί μια δυναμική προσέγγιση με έντονες τεθλασμένες επιφάνειες, δίνοντας έμφαση σε διαγώνιους όγκους που αλληλοτέμνονται. Αυτή η σχεδιαστική λογική αποτυπώθηκε στο σύνολο του κτιρίου, δίνοντας την αίσθηση ότι οι όψεις μεταβάλλονται παράλληλα με την κίνηση των οχημάτων και των περαστικών.

 

 

Παραμετρικός σχεδιασμός

Για την επίλυση αυτού του συστήματος μη ορθοκανονικών χαράξεων, έγινε χρήση παραμετρικού σχεδιασμού, όπου διαμορφώθηκαν οι επιφάνειες μέσω τριγώνων και στις οποίες μετέπειτα εφαρμόστηκαν κάθετα στοιχεία- περσίδες που ακολουθούν το αρχικό σχήμα. Το κτίριο αποτελείται από το ισόγειο, τον μηχανολογικό όροφο, πέντε ορόφους γραφείων και το roof garden. Ο πυρήνας με τα κλιμακοστάσια και τους ανελκυστήρες χωροθετήθηκε στο βόρειο τμήμα του οικοπέδου, ενώ στις υπόλοιπες πλευρές εντάσσονται οι χώροι γραφείων σε open plan διάταξη με θέα προς την πόλη.

 

 

Σχεδιασμός όψης

Τα κουφώματα αλουμινίου των όψεων της νότιας πλευράς έχουν τοποθετηθεί σε εσοχή από το όριο του κτιρίου, ενώ μπροστά από αυτά έχουν διαμορφωθεί ημιυπαίθριες βεράντες διαφορετικού μεγέθους οι οποίες ακολουθούν το δυναμικό σχήμα και προσφέρουν σκίαση εντός των γραφείων κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η βόρεια όψη χαρακτηρίζεται από συμπαγές κέλυφος με ανοίγματα στον κατακόρυφο άξονα που διατρέχουν όλα τα επίπεδα. Η σχεδιαστική λογική της εν κινήσει όψης ενδυναμώνεται μέσα από τα κάθετα στοιχεία-πτερύγια τα οποία ακολουθούν τις πλάκες. Η είσοδος των γραφείων δημιουργείται με διαγώνια, τεθλασμένα τοιχία από εμφανές μπετόν, που προσφέρουν επιπρόσθετη δυναμική και συντείνουν στην ολική προσέγγιση του κτιρίου.

 

Ανεμπόδιστη κίνηση

To κέντρο logistics βρίσκεται σε οικόπεδο έκτασης 27 στρεμμάτων κοντά στην Εθνική οδό, την Αττική οδό και το κέντρο της Αθήνας, διασφαλίζοντας την εύκολη και γρήγορη μεταφορά των αποστολών μέσω του λιμανιού του Πειραιά, του αεροδρομίου και του εθνικού οδικού δικτύου. Η εξωτερική μορφή του κτιρίου προέκυψε από τη λειτουργία του, παρέχοντας τη δυνατότητα “ανάγνωσης” από έξω προς τα μέσα, τόσο των επιμέρους χρήσεων όσο και της μετάβασης από τη μία στην άλλη.

 

Λειτουργική διάταξη

Τα πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής παρείχαν τη δυνατότητα δημιουργίας ενός ισόγειου χώρου διαλογής, επιφάνειας τουλάχιστον 10.000m2, με μεγάλη ευελιξία φορτοεκφόρτωσης -βασικό ζητούμενο για την εταιρεία- μεγάλο υπόγειο χώρο στάθμευσης και συγκέντρωση όλων των κεντρικών λειτουργιών της σε ένα χώρο. Το κτίριο, με συνολική επιφάνεια 33,000m2, αναπτύσσεται σε τρεις στάθμες. Στο υπόγειο φιλοξενείται μεγάλος χώρος στάθμευσης χωρητικότητας 242 οχημάτων με δυνατότητα ηλεκτροφόρτισης, ο οποίος αποτελεί ενιαία λειτουργική ενότητα με το ισόγειο όπου στεγάζεται το κέντρο διαλογής. Παραπλεύρως της κεντρικής εισόδου βρίσκεται η περιοχή εξυπηρέτησης των πελατών, για την οποία σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά η νέα εταιρική ταυτότητα των καταστημάτων του δικτύου. Τέλος, στον όροφο βρίσκονται τα γραφεία της διοίκησης και του προσωπικού, αίθουσες συναντήσεων και παρουσιάσεων χωρητικότητας 250, καθώς και χώροι εστίασης του προσωπικού.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Κύριος στόχος της συγκεκριμένης επένδυσης ήταν η δημιουργία ενός σύγχρονου κέντρου διαλογής με δυνατότητα να στεγάσει τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες της εταιρείας. Συνεπώς η λειτουργία του hub και συγκεκριμένα η απαίτηση για συνεχή και κατά το δυνατόν ανεμπόδιστη κίνηση στο εσωτερικό του, σε συνδυασμό με τα σημαντικού μεγέθους μηχανήματα διαλογής και το πλήθος των θυρών φορτοεκφόρτωσης στους εξωτερικούς του τοίχους, αποτέλεσε τον άξονα γύρω από τον οποίο εκτυλίχθηκε η διαδικασία σχεδιασμού.

Πιο συγκεκριμένα, στο βασικό ορθογώνιο σχήμα της κάτοψης διαστάσεων 120x82m, διατρέχουν οι ταινιόδρομοι, που παραλαμβάνουν και μεταφέρουν αποστολές από και προς τις περιμετρικές θύρες φορτοεκφόρτωσης, ενώ το καινοτόμο κατασκευαστικό σύστημα του μεταλλικού σκελετού εξασφαλίζει μικρότερες διαστάσεις υποστυλωμάτων σε συνδυασμό με μεγαλύτερα ελεύθερα ανοίγματα μεταξύ αυτών.

 

 

Βιοκλιματική προσέγγιση & φωτισμός

Βασικό ζητούμενο υπήρξε η εξοικονόμηση ενέργειας και εν γένει η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου καταλήγοντας σε ένα Net-Zero Energy Building, κατηγορίας Α+. Ενδεικτικά, στη στέγη του κτιρίου έχουν εγκατασταθεί φωτοβολταϊκά πάνελ ισχύος 1MW, τα οποία αντισταθμίζουν σε σημαντικό ποσοστό την ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα αυτόνομης τμηματικής λειτουργίας του κτιρίου ανά λειτουργική ενότητα, συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας. Όλα τα μηχανήματα και ο εξοπλισμός έχουν επιλεγεί με γνώμονα τους βαθμούς απόδοσής τους.

Για τον φωτισμό έχουν τοποθετηθεί φωτοσωλήνες σε όλο το τμήμα των γραφείων και σε επίλεκτους κοινόχρηστους χώρους. Από την άλλη, ο τεχνητός φωτισμός πραγματοποιείται με LED υψηλής απόδοσης και ελέγχεται με αισθητήρες παρουσίας και κίνησης σε μέρος των κοινόχρηστων χώρων και στο parking. Τέλος, υπάρχει υποδομή επιτήρησης των κρίσιμων καταναλώσεων με σκοπό τον έλεγχο και τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του κτιρίου. Κατά τη φάση της κατασκευής και μετά από τις απαραίτητες αρχαιολογικές ανασκαφές, ανακαλύφθηκαν σημαντικά ευρήματα, δύο εκ των οποίων διατηρήθηκαν στον υπόγειο χώρο. Ταυτόχρονα, σε συνεργασία με την αρχαιολογική υπηρεσία, εξετάζονται επιπλέον τρόποι ανάδειξης των μικρότερων κεραμικών ευρημάτων που εντοπίστηκαν εντός του κτιρίου.

 

Σημείο αναφοράς

H κατοικία, επιφάνειας 410m², γεννήθηκε από τη συνάντηση της αρχιτεκτονικής δημιουργίας με τον ενεργειακό σχεδιασμό και το πρότυπο των παθητικών κτιρίων στην Ελλάδα.

 

Λειτουργική διάταξη

Το κτίριο βρίσκεται στον αστικό ιστό της Καλαμάτας, σε έναν εκτεταμένο ελαιώνα, ο οποίος αποτελεί μία νησίδα φύσης εντός ενός αναπτυσσόμενου τμήματος της πόλης. Προς τον δρόμο, δημιουργήθηκε ένα σκληρό όριο όπου η όψη δρα σαν φίλτρο μείωσης της ορατότητας προς το εσωτερικό κατά τη μετάβαση από το αστικό στο φυσικό περιβάλλον. Κατά μήκος αυτού του ορίου χωροθετήθηκαν όλοι οι χώροι βοηθητικών χρήσεων και λόγω του βόρειου προσανατολισμού η διάταξη λειτούργησε ευεργετικά ως προς τις αρχές του παθητικού κτιρίου. Έτσι, οι κύριοι χώροι διημέρευσης απολαμβάνουν τον νότιο προσανατολισμό, μέσω ανοιγμάτων μεγάλου μεγέθους, με την υποστήριξη των απαραίτητων προστεγασμάτων ώστε να ρυθμίζεται η ποσότητα εισερχόμενης ηλιακής ακτινοβολίας όπως απαιτείται σύμφωνα με την κάθε εποχή στο κλίμα της Ελλάδας.

 

Αρχιτεκτονικές μορφές

Η γεωμετρική δομή του κτιρίου χαρακτηρίζεται από τρεις ετερογενείς οριζόντιες ζώνες. Η βάση, η οποία αποτελείται από το υπόγειο, τους υπαίθριους χώρους της κατοικίας και την πισίνα, εμφανίζεται σαν ένας γεωλογικός σχηματισμός από αδρή ακανόνιστη πέτρα που υποδέχεται ως βάθρο τα επόμενα επίπεδα του κτιρίου. Το ενδιάμεσο επίπεδο, ο ισόγειος όροφος, μορφοποιείται σε έναν διευρυμένο υπόλευκο όγκο με χαρακτηριστικά κενά που ανακαλούν τη συνήθη εντύπωση μιας κατοικίας μέσω μορφολογικών χαρακτηριστικών, τα οποία όμως αναιρούνται από τα λειτουργικά κενά που εμπεριέχονται σε αυτά. Τέλος, η κορύφωση της σύνθεσης δημιουργείται από ένα διάτρητο πέπλο που αγκαλιάζει τις ιδιωτικές λειτουργίες της κατοικίας στον όροφο, σαν φωλιά (nidus) ακουμπισμένη στους σκληρούς κτιριακούς όγκους.

 

Εσωτερική διαμόρφωση

Οι χρήσεις κατανέμονται στα τρία επίπεδα ως εξής: υποστηρικτές χρήσεις στο υπόγειο, όπως cinema room, playroom, utility room και αποθήκες, ημιδημόσιες χρήσεις στο ισόγειο, όπου βρίσκονται οι χώροι διημέρευσης και ο ξενώνας και τέλος, ιδιωτικές χρήσεις στον όροφο, με τα υπνοδωμάτια, τα λουτρά, το πλυσταριό και τους εξώστες των υπνοδωματίων που απολαμβάνουν τη θέα προς μια καταπράσινη περιοχή με φόντο το Κάστρο της Καλαμάτας. Οι χώροι διημέρευσης βρίσκονται σε ανοιχτή διάταξη και οι διαφορετικές χρήσεις οριοθετούνται είτε μέσω αλλαγής υλικού στο δάπεδο, είτε μέσω διαχωριστικών όγκων (π.χ. το κεντρικό, διαμπερές τζάκι και η νησίδα της κουζίνας). Γεωμετρικά, έχει χρησιμοποιηθεί ένα παιχνίδι ξύλινων όγκων έναντι της λευκής βάσης, που μέσα τους κρύβουν λειτουργικούς χώρους, όπως το wc, η γκαρνταρόμπα και τα ψηλά ντουλάπια της κουζίνας.

 

Στρατηγική βιωσιμότητας

Μορφολογικά, συναντάται συχνά το μοτίβο των “κλαδιών”, ως αναφορά στη φύση και στη φωλιά, δημιουργώντας ένα στοιχείο ταυτότητας και ενοποίησης της αισθητικής σε διαφορετικής λειτουργίας χώρους. Τα πολύ μεγάλα ανοίγματα εντείνουν την αίσθηση της επαφής με τον περιβάλλοντα χώρο και λειτουργούν θετικά στη διαχείριση του εσωτερικού κλίματος της κατοικίας, εφόσον προσφέρουν ισχυρά θερμικά φορτία στο εσωτερικό τους χειμερινούς μήνες, ενώ κατά τους θερινούς, όπου ο ήλιος είναι ψηλότερα, οι κατάλληλα διαστασιολογημένοι εξώστες και τα προστεγάσματα αποκλείουν την ηλιακή ακτινοβολία από το εσωτερικό. Σε συνδυασμό με την ισχυρή μόνωση και την υψηλή αεροστεγανότητα του κτιρίου, ανακόπτονται οι ροές ενέργειας μεταξύ των εξωτερικών και εσωτερικών χώρων και διευκολύνεται η παραγωγή και συντήρηση συνθηκών άνεσης σε κάθε έκφρασή της, οπτική, θερμική και εν τέλει λειτουργική, ολοκληρώνοντας την αίσθηση της φωλιάς σε μη οπτικές συνθήκες.