Λειτουργική συνύπαρξη

Το Ergon Bakehouse είναι ξενοδοχείο, ταυτόχρονα όμως και ένας χώρος παρασκευής αρτοποιημάτων, κατάστημα και εστιατόριο: Ένας πολυδιάστατος προορισμός γαστρονομίας και φιλοξενίας στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, σε ένα διατηρητέο κτίριο σχεδιασμένο από τον Βασίλη Τσαγρή στις αρχές του εικοστού αιώνα.

 

Υφιστάμενο κτίριο

Το κτίριο προηγουμένως φιλοξενούσε κατοικίες και γραφεία, ενώ το ισόγειο ήταν εμπορικό κατάστημα. Το σύνολο αποτελεί παράδειγμα κλασικής αθηναϊκής αρχιτεκτονικής, η οποία έχει επιτυχώς διατηρηθεί, με το νέο design να έχει προσαρμοστεί σε αυτή. Σήμερα, είναι ορατές οι λεπτομέρειες τόσο του αισθητικού, όσο και του λειτουργικού παρελθόντος του κτιρίου, όπως οι γύψινοι διάκοσμοι, ένα από τα υφιστάμενα κλιμακοστάσια και ο ανελκυστήρας.

 

Λειτουργικός σχεδιασμός

Από την κύρια είσοδο μέχρι και το εσωτερικό των δωματίων, ο σχεδιασμός χρησιμοποιεί ως βασικό άξονά του τον κύκλο ζωής της ζύμης και την ατμόσφαιρα ενός παραδοσιακού φούρνου. Στον κυρίως χώρο του ισογείου βρίσκεται το 72H Artisanal Bakery, όπου ψωμί και άλλα αρτοποιήματα προετοιμάζονται και ψήνονται μετά από 72 ώρες “ξεκούρασης”. Η επιβλητική βιτρίνα οδηγεί τον επισκέπτη σε τρεις διακριτές περιοχές: στο κατάστημα, όπου πωλούνται προϊόντα για σπιτικές αρτοπαρασκευές, τον χώρο μαγειρέματος και το 72Η Lab-τον χώρο προπαρασκευής, με τα υφιστάμενα ανοίγματα να αφήνουν ορατό το open-plan workshop, διάταξη που συνήθως παραμένει κρυμμένη στα πιο συμβατικά αρτοποιεία.

Κεντρικά βρίσκεται ο χώρος εισόδου, που οδηγεί σε τρία κομβικά σημεία: το κατάστημα και το 72Η Eatery, τη reception του ξενοδοχείου και τον χώρο αναμονής. Στο κτίριο υπάρχουν δύο κλιμακοστάσια και δύο ανελκυστήρες, ένας ο οποίος προϋπήρχε και ένας νέος, που εντάχθηκε για να εξυπηρετήσει τις αυξημένες ανάγκες κυκλοφορίας. Η διάταξη των δωματίων, σε τρεις ορόφους, εναρμονίζεται με την υφιστάμενη αρχιτεκτονική, ακολουθώντας τα ανοίγματα των όψεων τα οποία ορίζουν το ευρύχωρο μέγεθός τους. Κάθε δωμάτιο είναι σχεδιασμένο ώστε να αναπαράγονται στοιχεία που αφορούν τον φούρνο και την επαγγελματική κουζίνα: σκούρο πυρότουβλο, επενδύσεις στους τοίχους, πάγκοι από ανοξείδωτο ατσάλι και λινά υφάσματα σχηματίζουν τη συνολική εικόνα.

 

Custom κατασκευές & φωτισμός

Τα εσωτερικά σκίαστρα προτάθηκαν ως επίλυση συσκότισης, ενσωματωμένα στα υφιστάμενα ανοίγματα, διαμορφώνοντας το φως και δημιουργώντας μία γαλήνια, φιλόξενη ατμόσφαιρα. Ο οντάς, ως μοναδικό στοιχείο του δωματίου, εξυπηρετεί ως επιπρόσθετο κρεβάτι, αλλά και ως επιφάνεια ανάπαυσης, παραδοσιακά παρούσα σε ελληνικά σπίτια, ενισχύοντας τη λειτουργικότητα. Ο φωτισμός είναι λιγοστός, σημειακός και στοχευμένος. Μέσω ενός συστήματος ανοξείδωτων λεπτών σωληνώσεων που διατρέχουν όλο το δωμάτιο επιτυγχάνεται ένα σύνολο λύσεων. Λόγω των στατικών ενισχύσεων στους εξωτερικούς περιμετρικούς τοίχους, η διέλευση καλωδιώσεων ήταν αδύνατη, οπότε μέσω των σωληνώσεων τρέχουν καλωδιώσεις ενώ δημιουργείται φορέας φωτισμού και ανάρτησης υφασμάτων.

Εκσυγχρονίζοντας την παράδοση

Σε έναν στενό χώρο 34m², που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Τζιραίου, δημιουργήθηκε ένα κατάστημα με μοντέρνα αισθητική, το οποίο συνδυάζει στρώματα υλικών και υφών με κλασικά στοιχεία.

 

Στόχος του έργου

Κύρια σχεδιαστική πρόκληση αποτέλεσε η ανάπτυξη όλων των απαραίτητων λειτουργικών ζωνών, εξασφαλίζοντας την καλύτερη δυνατή εργονομική αξιοποίηση του χώρου, καθώς και την απρόσκοπτη πρόσβαση του κοινού στο εσωτερικό. Στο παρελθόν, ο χώρος στέγαζε ένα κατάστημα με σουβενίρ και αργότερα ένα καφέ/εστιατόριο, απαιτώντας αρκετές παρεμβάσεις για να καταστεί λειτουργικός.

Η ορατότητα προς την κουζίνα αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο, καθώς οι πελάτες κατά την εξυπηρέτησή τους, επιλέγουν τη γέμιση ή την επικάλυψη για τους παραδοσιακούς ελληνικούς “λουκουμάδες”, το κύριο προϊόν του καταστήματος. Ως αποτέλεσμα, ένας στενός πάγκος λειτουργεί ως κύριος σταθμός εργασίας, φιλοξενώντας ταυτόχρονα έναν χώρο καφέ, έναν πάγκο παγωτού και παραδοσιακούς λουκουμάδες.

 

Παλέτα υλικών

Αντλώντας έμπνευση από το άμεσο περιβάλλον του, ο χώρος έχει σχεδιαστεί με σαφή γραμμικά χαρακτηριστικά και προσεκτικά επιλεγμένα υλικά. Η αρχική παλέτα περιλαμβάνει έναν λευκό μαρμάρινο πάγκο, επένδυση από δρυ, χειροποίητα λευκά πλακάκια και επένδυση από γρανίτη στους εξωτερικούς τοίχους. Για το δάπεδο, επιλέχθηκαν πλακάκια που μιμούνται το μωσαϊκό, αναπαράγοντας το υφιστάμενο (και σοβαρά κατεστραμμένο) μωσαϊκό που βρέθηκε στον χώρο.

 

Διακοσμητικές λεπτομέρειες

Διακοσμητικές λεπτομέρειες σε σκούρα κόκκινα στοιχεία, ακολουθώντας την εταιρική ταυτότητα, σε συνδυασμό με στοχευμένο και διάχυτο φωτισμό, δημιουργούν ένα γλαφυρό σκηνικό που εντυπωσιάζει τον πελάτη αλλά και τον περαστικό. Τέλος, η επιγραφή του καταστήματος συνάδει με τους τόνους και τις αποχρώσεις του περιβάλλοντα χώρου και χρωματίζεται διακριτικά σε λευκό χρώμα.

Εργαστήριο στους αγρούς

Η βασική ιδέα του έργου είναι η δημιουργία ενός χώρου όπου κάθε λεπτομέρεια αναδεικνύει τη σύνδεση με τη φύση, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει την προσεκτική διαδικασία παρασκευής των πιάτων του εστιατορίου.

 

Χωρική οργάνωση

Ο χώρος διαθέτει δύο τύπους καθισμάτων: μεγάλα τραπέζια που μπορούν να φιλοξενήσουν έως και 12 άτομα και μικρότερα τραπέζια για έως τέσσερα άτομα. Στο κέντρο δεσπόζει μια μεγάλη νησίδα-μπαρ από ανοξείδωτο ατσάλι, με τη βάση της κατασκευασμένη από τουρκικό μάρμαρο, προσδίδοντας σταθερότητα και κομψότητα στη συνολική κατασκευή. Στο κεντρικό τμήμα της νησίδας, γυάλινες φιάλες γεμάτες με φωτεινό λικέρ είναι τοποθετημένες με “άτακτο” τρόπο, ενώ ένας διακριτικός, κρυφός φωτισμός αναδεικνύει τη νησίδα-μπαρ, δημιουργώντας μια ατμοσφαιρική εμπειρία.

 

Υλικά & επίπλωση

Η παλέτα των υλικών αντλεί έμπνευση από τις φυσικές υφές και τα συστατικά των τροφίμων. Οι τοίχοι είναι επενδυμένοι με ειδικά κατασκευασμένη πέτρα, που συνδυάζει μάρμαρο με τσόφλια αυγών. Το λινό ύφασμα, το οποίο κυριαρχεί στον χώρο, δημιουργεί μια ενδιαφέρουσα αντίθεση με τις υφές του ανοξείδωτου μετάλλου και της πέτρας, ενώ προσεκτικά επιλεγμένα έπιπλα συμπληρώνουν το συνολικό σχεδιασμό. Κομψές γραμμές και γεωμετρικά σχήματα εμπνευσμένα από τον σχεδιασμό του 20ού αιώνα συνδυάζονται αρμονικά με τα υπόλοιπα στοιχεία του χώρου. Τα τραπέζια είναι φτιαγμένα από καπλαμά λεύκας, πέτρα, ανοξείδωτο μέταλλο και τραβερτίνη, προσφέροντας μια σύνθεση υφών που ενισχύει τη συνολική φυσική αισθητική.

 

Φύτευση

Το τελικό “συστατικό” του σχεδιασμού είναι η εσωτερική βλάστηση, η οποία προσθέτει μια φυσική διάσταση στον χώρο. Η επιλογή των φυτών αποτέλεσε πρόκληση, καθώς τα περισσότερα δασικά και ποώδη είδη δεν μπορούν να επιβιώσουν σε εσωτερικούς χώρους. Τελικά, επιλέχθηκαν φυτά όπως ο Φίκος Μπέντζαμιν και αποξηραμένα κλαδιά βρώμης, τα οποία τοποθετήθηκαν σε μεγάλες γλάστρες γύρω από την τραπεζαρία. Αυτή η σύνθεση όχι μόνο ενισχύει την ατμόσφαιρα του χώρου, αλλά αναδεικνύει τη σύνδεση με τη φύση καθώς και τη χρήση τοπικών υλικών στη διαδικασία παρασκευής των φαγητών.

Αστική ταυτότητα

Δημιουργημένα ώστε να λειτουργήσουν ως κομψοί χώροι “λατρείας“ του καφέ, τα Worship.Coffee είναι μία αναπτυσσόμενη αλυσίδα coffee shops με ρετρό urban στυλ, που κατακτά με ταχείς ρυθμούς ένα απαιτητικό κοινό.

 

Στρατηγική σχεδιασμού

Καθώς το brand σχεδιάστηκε με κεντρική ιδέα την ανάπτυξή του μέσω franchise, τα στοιχεία του έπρεπε να χαρακτηρίζονται από ευελιξία ώστε να μπορούν να εφαρμόζονται υβριδικά, ανάλογα με τα κατά περίπτωση διαθέσιμα τετραγωνικά και τη διάταξη του εκάστοτε χώρου.

Παράλληλα, έπρεπε να διαθέτουν μια ισχυρή οπτική ταυτότητα με διακριτή αισθητική, τέτοια όμως που να δημιουργεί μια αβίαστη αίσθηση οικειότητας. Έτσι, η προδιαγραφή της δημιουργίας ενός φιλόξενου σημείου συνάντησης με ξεκάθαρα αστικό αέρα, προσεγγίστηκε μέσα από την προσεκτική επιλογή φυσικών υλικών που είναι συγχρόνως ευέλικτα αλλά έχουν ισχυρά αναγνωρίσιμο χαρακτήρα.

 

Υλικά & επίπλωση

Ξύλο σε σκούρους, ρετρό τόνους, χαλκός, μάρμαρο και terrazzo, συνδυασμένα με corporate royal blue, ντύνουν τους χώρους δημιουργώντας ένα γνώριμο περιβάλλον από την πρώτη στιγμή. Η ζεστή ξύλινη επένδυση στους τοίχους, οι καφέ δερμάτινοι καναπέδες και τα ‘70s φωτιστικά, συνθέτουν τον αέρα ενός καθιστικού με μοντέρνες αναφορές. Οι δεκαετίες του ’60 και του ’70 προσφέρουν έμπνευση επίσης με τη γεωμετρία τους, η οποία είναι εμφανής στις ρίγες της ξύλινης ραμποτέ επένδυσης και στο design των καναπέδων, των οποίων η γραμμική διάταξη συνεχίζεται στους πάγκους και τις προθήκες των σνακ, διευκολύνοντας τη ροή της κίνησης πελατών και εργαζομένων.

 

Γραφιστικά στοιχεία

Τα custom illustrations -γκραβούρες σε λευκό που αναπαριστούν με ανάλαφρο τρόπο φανταστικές σκηνές από τις χώρες καταγωγής του καφέ- έρχονται σε αντίθεση με την έμφαση στη γεωμετρία και τους σκούρους τόνους, δημιουργώντας μια πιο playful ατμόσφαιρα στο σύνολο.

Συνορεύον πράσινο

Η μελέτη αφορά στον σχεδιασμό ενός all day café σε υφιστάμενο γωνιακό κατάστημα επιφάνειας 140m², σε κεντρικό σημείο του οικισμού με θέα ψηλά φυλλοβόλα δέντρα και από τις δύο όψεις του.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Βασική επιδίωξη του σχεδιασμού αποτέλεσε η επέκταση των οπτικών φυγών προς το εξωτερικό πράσινο και αντίστροφα η εισχώρηση του πρασίνου στο εσωτερικό, με στόχο τη δημιουργία ενός “κήπου” σε συνέχεια της αστικής βλάστησης.

 

Χωρική οργάνωση

Η κάτοψη οργανώνεται γύρω από μία μεγάλη μπάρα σχήματος Γ που στρέφεται προς τη γωνία των ανοιγμάτων, όπου σε συνδυασμό με τη δημιουργία μεγάλων υαλοστασίων, επιτρέπεται στο βλέμμα το μέγιστο των θεάσεων. Τα τραπεζοκαθίσματα τοποθετούνται σε ελεύθερη διάταξη μέσα στο café-bar σε δύο συνολικά επίπεδα, ένα στη στάθμη του εδάφους και ένα δεύτερο λίγο πιο ψηλά.

 

Custom κατασκευές & υλικά

Ταυτόχρονα, οργανώνεται ένα σύστημα μεταλλικών κατασκευών σε σχήμα Π, το οποίο παραλαμβάνει το πράσινο. Αντίστοιχη κρεμαστή κατασκευή τοποθετείται και πάνω από τη μπάρα με πλούσια αναρριχώμενη βλάστηση. Η επιλογή των υλικών διακρίνεται σε δύο κατηγορίες που δημιουργούν μια έντονη αντίθεση μεταξύ τους: Στα πιο φυσικά και χειροποίητα υλικά όπως το χυτό μωσαϊκό της μπάρας και το μωσαϊκό του δαπέδου, τις τσιμεντοκονίες στις επιφάνειες των τοίχων, τις ξύλινες επιφάνειες και από την άλλη, στα πιο βιομηχανικά, όπως τα μεταλλικά πλέγματα και ο χάλυβας στις κατασκευές των φυτεύσεων και τα κουφώματα των όψεων.

 

Φωτισμός

Ο φωτισμός επιχειρεί να αναδείξει την κεντρική ιδέα της επέκτασης του πρασίνου, και να δημιουργήσει μία διαφορετική εμπειρία από αυτήν της ημέρας, δίνοντας περισσότερη έμφαση στον βιομηχανικό χαρακτήρα του έργου.