Το Material Matters Vol. 7: Facades — Metal, Wood, Glass & Cladding, σε διοργάνωση του ek magazine, πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στις 16 Ιουνίου στο Banquet Hall του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Η έβδομη εκδήλωση της σειράς ήταν αφιερωμένη στον σχεδιασμό και την κατασκευή αρχιτεκτονικών όψεων, προσεγγίζοντας την όψη ως τεχνικό, χωρικό, υλικό και πολιτισμικό πεδίο.

Τον συντονισμό της βραδιάς ανέλαβαν οι αρχιτέκτονες Αριάδνη Βοζάνη, Καθηγήτρια ΕΜΠ και Διευθύντρια Σύνταξης του ek magazine, και Σταύρος Μαρτίνος, μέλος της Συντακτικής Ομάδας. Οι προσκεκλημένοι ομιλητές παρουσίασαν δύο δικά τους έργα και ένα έργο άλλου αρχιτέκτονα, μέσα από τη δική τους κριτική ματιά, τηρώντας χρονικό όριο δέκα λεπτών.

Η βραδιά άνοιξε με τη Νατάσσα Λιανού και τον Ερμή Χαλβατζή των LC Architects, οι οποίοι παρουσίασαν τα έργα Orbit και Antenna Group σε επίπεδο μελέτης εφαρμογής, ενώ ανέδειξαν τις δυνατότητες του ινοπλισμένου σκυροδέματος στον σχεδιασμό των σύγχρονων όψεων. Στη συνέχεια, ο Νικόλας Τραβασάρος των Divercity Architects εστίασε στη σχέση της ορατότητας με την κίνηση του σώματος, μέσα από το κτίριο γραφείων στη Λεωφόρο Συγγρού και το νέο ξενοδοχείο Mitsis N’U Piraeus Port, χρησιμοποιώντας ως κτίριο αναφοράς το Institut du Monde Arabe των Ateliers Jean Nouvel.

Η Ματίλντα Μπεράχα των Arid ανέπτυξε μια στοχαστική προσέγγιση της όψης ως ορίου, παρουσιάζοντας το κτίριο Veil στην Κυψέλη και το κτίριο ναυτιλιακής εταιρείας στη Λεωφόρο Αλίμου, με αναφορές σε αντίστοιχα έργα στη Νέα Υόρκη και το Παρίσι. Η Δήμητρα Κατσώτα των Buerger Katsota Architects ανέδειξε την όψη ως μέρος του δημόσιου χώρου, ξεκινώντας από το έργο των Alison και Peter Smithson και μεταφέροντας τη συλλογιστική αυτή στον σχεδιασμό των νέων εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στο Ελληνικό και ενός υπό ολοκλήρωση κτιρίου γραφείων στη Λεωφόρο Κηφισίας.

Ο Ανάργυρος Μουγιάκος των ISV Architects προσέγγισε την όψη ως γλυπτική κατασκευή από επάλληλα τυποποιημένα στοιχεία, αντλώντας παραδείγματα από τον αμερικανικό μοντερνισμό της δεκαετίας του 1950 και παρουσιάζοντας δύο αντίστοιχες εφαρμογές σε κτίρια ειδικών χρήσεων στην Αθήνα. Οι Φωτεινή Γουβέλη και Νίκη Κατσαραγάκη των A&S Architects έφεραν στο προσκήνιο τη σημασία της «πέμπτης όψης», μέσα από το κτίριο γραφείων στην οδό Πειραιώς και την Education City στη Ντόχα, χρησιμοποιώντας ως έργο αναφοράς την επανάχρηση του The Silo στην Κοπεγχάγη από τους COBE Architects.

Ο Ηρακλής Παπαχρίστου των Eraclis Papachristou Architects μίλησε για τις προκλήσεις του σχεδιασμού ψηλών κτιρίων, μέσα από δύο πρόσφατα παραδείγματα στη Λεμεσό, εστιάζοντας στη σημασία της θέας, αλλά και ενός ευρύτερου αρχιτεκτονικού οράματος, σε συνδυασμό με την απτικότητα και την υλική παρουσία. Οι Ήβη Νανοπούλου και Έρη Νικολούδη των TPA – Θύμιος Παπαγιάννης και Συνεργάτες επέλεξαν δύο έργα που χωρίζονται από χρονική απόσταση σχεδόν 60 ετών: το Κτίριο του ΟΣΕ στην οδό Καρόλου και το υπό κατασκευή Πάρκο Ελληνικής Ναυτικής Παράδοσης “Οδυσσέας” στον Φαληρικό Όρμο. Η παρουσίασή τους ανέδειξε τη συνέχεια της σκέψης του γραφείου μέσα από τη δημιουργική ανάγνωση του τόπου, του τοπίου και της ιστορίας, με κτίριο αναφοράς τη Fondation Louis Vuitton του Frank Gehry στο Παρίσι.

Ο Λουκάς Μπομπότης των Bobotis+Bobotis Architects παρουσίασε την προσωπική του κατοικία στην Αθήνα και το συγκρότημα One Floreasca στο Βουκουρέστι, αντλώντας ως σημείο αναφοράς την ανακαίνιση του Palazzo della Civiltà Italiana στη Ρώμη.

Η βραδιά ολοκληρώθηκε με την keynote ομιλία των Doriana Mandrelli Fuksas και Massimiliano Fuksas, οι οποίοι παρουσίασαν ένα εντυπωσιακό πανόραμα του έργου τους, από τον εσωτερικό σχεδιασμό έως τα μεγάλης κλίμακας κτιριακά συγκροτήματα και τους δημόσιους χώρους. Η συμμετοχή του διεθνώς καταξιωμένου Studio Fuksas έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη φετινή διοργάνωση, ανοίγοντας έναν άμεσο διάλογο με την ελληνική αρχιτεκτονική κοινότητα και επιβεβαιώνοντας το υψηλό επίπεδο των παρουσιάσεων που χαρακτηρίζει τη σειρά Material Matters.

Η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα του Ελληνοϊταλικού Επιμελητηρίου Αθηνών, του Ελληνοϊταλικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης και του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής. Το Material Matters Vol. 7 τίμησε με την παρουσία του ο Πρέσβης της Ιταλίας στην Ελλάδα, κ. Paolo Cuculi.

Πλατινένιος Χορηγός: Elval Colour
Χρυσός Χορηγός: F|Nous
Ασημένιος Χορηγός: Voutsadakis
Χάλκινος Χορηγός: E-dreams
Χορηγός Stage Design: Rouchotas
Χορηγός Cocktail Event: Dipo-Interwood
Χορηγοί: AkzoNobel, Alumil, Etem, Europa, Ilicon, Mipeco, Nolte Kitchens, VasGlass, Vitex
Υποστηρικτές: Anegersi, Δίοδος, Domiki Papanikolaou, Gratalum, Koligas Wood Essence, Knauf, Saint-Gobain Glass, Textures & Tiles
Χορηγοί Φιλοξενίας: Electra Rhythm Athens, Inn Athens
Χορηγός Κρασιών: Zacharias Winery

 

 

 

Λειτουργίες ενοποίησης

Το έργο αποτελεί μια επέμβαση επανάχρησης ενός λιτού βικτωριανού βοηθητικού κτίσματος στον βορειοδυτικό Λονδίνο, το οποίο επανανοηματοδοτείται ως ένας υβριδικός χώρος κατοίκησης και κοινωνικής δραστηριότητας για έναν συλλέκτη τέχνης και ερασιτέχνη DJ. Σχεδιασμένο ταυτόχρονα ως χώρος αποθήκευσης και ως περιβάλλον αναψυχής, το έργο ενοποιεί διαφορετικές λειτουργίες – αρχειοθέτηση, έκθεση, συνάθροιση και άθληση – μέσα από μια συνεκτική αρχιτεκτονική χειρονομία που εκτείνεται από το εσωτερικό προς το τοπίο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται ένα συνεχές γραμμικό έπιπλο, το οποίο λειτουργεί ως μια σύγχρονη “καμπίνα θαυμάτων”. Ξεκινώντας από το εσωτερικό του ανακαινισμένου κελύφους και επεκτεινόμενο στον κήπο, το στοιχείο αυτό φιλοξενεί ένα ευρύ φάσμα χρήσεων: αποθήκευση και έκθεση έργων τέχνης, ράφια για βιβλία και δίσκους βινυλίου, DJ booth, τηλεόραση και προσωπικά αντικείμενα. Καθώς εκτείνεται στον υπαίθριο χώρο, ενσωματώνει λειτουργίες αναψυχής, όπως τραπέζι πινγκ-πονγκ, βάρη και παιχνίδια κήπου, διατηρώντας τη χωρική συνέχεια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού.

Το έπιπλο περιβάλλεται από ένα διάτρητο περίβλημα ανοξείδωτου χάλυβα και ταλαντεύεται μεταξύ διαφάνειας και αδιαφάνειας. Η επιφάνειά του αντανακλά και φιλτράρει το φως, παράγοντας διαρκώς μεταβαλλόμενες οπτικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτή η διττότητα επιτρέπει την ταυτόχρονη αποκάλυψη και απόκρυψη του περιεχομένου, ενισχύοντας τον ρόλο του ως φορέα αποθήκευσης αλλά και ως χωρικού διαμεσολαβητή.

 

 

Δομική λογική

Το γραμμικό αυτό στοιχείο λειτουργεί όχι μόνο ως αποθηκευτικός μηχανισμός αλλά και ως δομικό σύστημα, υποστηρίζοντας το στέγαστρο που εκτείνεται στον υπαίθριο χώρο. Η μεταξύ τους σχέση εισάγει μια σκόπιμη ένταση, αντλώντας έμπνευση από τις εύθραυστες ισορροπίες των συνθέσεων των Fischli & Weiss. Αντί να ακολουθεί τη συμβατική δομική λογική, η πρόταση αφαιρεί ένα αναμενόμενο υποστύλωμα, αναδιανέμοντας τις δυνάμεις μέσω ενός συστήματος αντιστάθμισης.

Η ισορροπία αυτή επιτυγχάνεται μέσω μιας μάζας μαρμάρου υψηλής ακρίβειας, ενσωματωμένης σε δοκό τύπου Ι από γαλβανισμένο χάλυβα, σε συνδυασμό με μια ράβδο εφελκυσμού που αγκυρώνεται σε υπόγειο όγκο σκυροδέματος. Η σύνθεση διαμορφώνει μια ευανάγνωστη αλλά μη συμβατική δομική αφήγηση, όπου η ισορροπία εκλαμβάνεται ως δυναμική και εν δυνάμει μεταβαλλόμενη.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Το στέγαστρο συγκροτείται από διαστρωματωμένα υλικά – μάρμαρο, χάλυβα και πολυκαρβονικό – τα οποία οργανώνονται σε μια σαφή τεκτονική ιεραρχία. Η επένδυση του γραμμικού στοιχείου με ανοξείδωτο χάλυβα καθρεφτίζει τη βλάστηση του κήπου, ενώ τα ημιδιαφανή στοιχεία της οροφής διαχέουν το φυσικό φως στον χώρο.

Η υλικότητα κινείται μεταξύ του αδρού και του εκλεπτυσμένου, εδραιώνοντας το έργο τόσο στην ακρίβεια της βιομηχανικής κατασκευής όσο και στην περιβαλλοντική του απόκριση. Μέσω της αντανάκλασης, της διαφάνειας και της χωρικής επέκτασης, το περίπτερο διαλύει τα όρια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού. Μετατρέπεται σε ένα εργαλείο παρατήρησης των εποχιακών και ημερήσιων μεταβολών, όπου το φως, η βλάστηση και η κατασκευή συνδιαλέγονται διαρκώς, συγκροτώντας έναν χώρο όπου δομή, αποθήκευση και τοπίο βρίσκονται σε συνεχή και αντιληπτή διάδραση.

 

Συνεκτικό πλαίσιο

Το έργο αποτελεί ένα νέο αρχιτεκτονικό τοπόσημο για τη Νότια Τιρόλο και ανταποκρίνεται στην ανάγκη για μια ενιαία εγκατάσταση αφιερωμένη στην προστασία, τη συντήρηση και τη δημόσια προσβασιμότητα των πολιτιστικών αγαθών της περιοχής. Παράλληλα, επανεξετάζει το κατακερματισμένο σύστημα των υφιστάμενων αποθηκών, ενοποιώντας ετερόκλητες συλλογές σε μια ενιαία δομή που φιλοξενεί περισσότερα από ένα εκατομμύριο αντικείμενα, από έργα τέχνης και μουσειακά εκθέματα έως αρχαιολογικά ευρήματα και οπτικοακουστικά αρχεία.

 

Λειτουργική οργάνωση

Η πρόταση έχει διπλό στόχο: να λειτουργεί ως μια αποδοτική υποδομή διατήρησης, ενώ ταυτόχρονα ανταποκρίνεται στις πολιτιστικές και θεσμικές απαιτήσεις της περιοχής. Αντί να αντιμετωπίζεται ως ένα σύνολο απομονωμένων αποθηκευτικών μονάδων, το κτίριο συγκροτεί ένα συνεκτικό πλαίσιο που ενσωματώνει την έρευνα, τη συντήρηση και την έκθεση. Γραφεία, εργαστήρια, χώροι επεξεργασίας, αποθήκευσης και δημόσιες εκθεσιακές αίθουσες συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό σύστημα, ενισχύοντας τη συνεργασία και την ανταλλαγή μεταξύ φορέων.

Η χωρική οργάνωση δίνει έμφαση στις σχέσεις και τις ροές εργασίας, διαρθρώνοντας το πρόγραμμα γύρω από μια κεντρική αυλή που εισάγει φυσικό φως στους χώρους εργασίας και προσφέρει οπτική και φυσική σύνδεση με έναν διαμορφωμένο υπαίθριο χώρο. Η διάταξη αυτή ενισχύει τόσο τη λειτουργικότητα όσο και την εμπειρία των χρηστών, αναδεικνύοντας το depot ως μια ενεργή πολιτιστική υποδομή και όχι ως έναν καθαρά τεχνικό αποθηκευτικό μηχανισμό.

 

 

 

Χωρική στρατηγική & βιωσιμότητα

Καθοριστικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η προσεκτική κατανομή των λειτουργιών σε διαφορετικά επίπεδα. Οι χώροι αποθήκευσης και έκθεσης τοποθετούνται υπόγεια, εξασφαλίζοντας σταθερές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, απαραίτητες για τη μακροχρόνια διατήρηση ευαίσθητων τεκμηρίων. Στο επίπεδο του εδάφους, οι διοικητικές και ερευνητικές λειτουργίες επωφελούνται από τον φυσικό φωτισμό και τη διαφάνεια, διαμορφώνοντας ένα ισορροπημένο εργασιακό περιβάλλον.

Η κυκλοφορία οργανώνεται ως ένα συνεχές και ευανάγνωστο σύστημα που συνδέει τα επιμέρους προγράμματα, ενισχύοντας την αλληλεξάρτησή τους. Το εσωτερικό συγκροτείται μέσα από σαφείς χωρικές ακολουθίες και ελεγχόμενες μεταβάσεις, επιτρέποντας τόσο στο προσωπικό όσο και στους επισκέπτες να κινούνται με ευχέρεια στον χώρο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχιτεκτονική μορφή αντλεί από τις τοπικές τυπολογίες των αλπικών τοπίων της περιοχής, μεταφράζοντας παραδοσιακά στοιχεία σε μια σύγχρονη γλώσσα. Η ανυψωμένη, επικλινής στέγη διαμορφώνει τη χαρακτηριστική σιλουέτα του κτιρίου, ενώ η είσοδος προς τον δρόμο ανοίγεται σε ένα διαφανές και φιλόξενο foyer.

Μερικώς ενταγμένο στο έδαφος, το κτίριο μειώνει την οπτική του κλίμακα και εδραιώνει μια διακριτική σχέση με το τοπίο. Η φυτεμένη στέγη λειτουργεί ως συνέχεια του φυσικού εδάφους, ενισχύοντας τη μετάβαση μεταξύ αρχιτεκτονικής και περιβάλλοντος. Η ενσωμάτωση αυτή υπογραμμίζεται περαιτέρω από τη χρήση υλικών και τη διαμόρφωση των όγκων, που συνομιλούν με τις τοπικές αρχιτεκτονικές αναφορές, διατηρώντας παράλληλα μια σαφή σύγχρονη ταυτότητα.

Η κύρια είσοδος συνδέεται άμεσα με τον αστικό ιστό και την παρακείμενη πλατεία, ενώ παράλληλες προσβάσεις μέσω υπόγειου χώρου στάθμευσης εξασφαλίζουν λειτουργική ευελιξία. Στο εσωτερικό, μια γλυπτική σπειροειδής σκάλα λειτουργεί ως κεντρικό χωρικό και συμβολικό στοιχείο, συνδέοντας τους υπόγειους εκθεσιακούς χώρους με τα επίπεδα του ισογείου και του ορόφου.

Με την ολοκλήρωσή του, το Museum Depot δεν θα προσφέρει μόνο βέλτιστες συνθήκες διατήρησης για συλλογές που έως σήμερα ήταν κατακερματισμένες, αλλά θα τις επανατοποθετήσει ως ενεργά και προσβάσιμα στοιχεία του πολιτιστικού τοπίου της περιοχής, ενισχύοντας τη σημασία τους τόσο σε τοπικό όσο και σε ευρύτερο επίπεδο.

 

Χωρικός διαμεσολαβητής

Εντός των υψηλών περιμετρικών τοίχων ενός ανενεργού εργοστασίου, το έργο αναπτύσσεται ως μια προσεκτικά ενορχηστρωμένη επέμβαση που επανακαθορίζει τη σχέση μεταξύ κατοίκησης, βιομηχανικής μνήμης και τοπίου. Αντί της κατεδάφισης του υφιστάμενου κελύφους, η πρόταση διατηρεί τη λιθοδομή, μετατρέποντας τους περιορισμούς σε χωρικές δυνατότητες. Πίσω από μια διακριτική είσοδο, η κατοικία αποκαλύπτεται σταδιακά, οργανωμένη γύρω από έναν κεντρικό υπαίθριο κήπο που λειτουργεί ως πυρήνας της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

 

Στρατηγική ανακαίνισης

Με πρόσωπο σε μια δημόσια πλατεία στο Lendinara, το έργο διατηρεί ένα συγκρατημένο, σχεδόν αδιαπέραστο εξωτερικό. Ένας ψηλός τοίχος, με ακανόνιστο περίγραμμα, ανακαλεί τη διαστρωμάτωση της βιομηχανικής ιστορίας της περιοχής. Το μοναδικό εμφανές άνοιγμα – μια μικρή μεταλλική θύρα – αποκρύπτει τη χωρική πολυπλοκότητα που αναπτύσσεται στο εσωτερικό. Με την είσοδο, η αντίληψη μεταβάλλεται ριζικά, αποκαλύπτοντας έναν καταπράσινο, περιμετρικά οριοθετημένο κήπο με υψηλούς τοίχους και αναρριχώμενη βλάστηση.

Ενταγμένο σε ένα περιβάλλον όπου τα ίχνη της βιομηχανικής δραστηριότητας συνυπάρχουν με τον οικιστικό ιστό και τους ελεύθερους χώρους πρασίνου, το έργο συνομιλεί άμεσα με το περιβάλλον του. Η εγγύτητα με το δημόσιο πάρκο και τον ιστορικό κήπο της Ca’ Dolfin-Marchiori καθορίζει τη σχεδιαστική προσέγγιση, εισάγοντας το τοπίο ως ουσιώδες στοιχείο της εμπειρίας κατοίκησης.

 

 

Σχεδιασμός τοπίου

Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται ο κήπος, αντιληπτός ως ένας υπαίθριος χώρος-δωμάτιο που οργανώνει το σύνολο του οικιακού προγράμματος. Προκύπτει από τη μερική αποξήλωση της στέγης του εργοστασίου και την επανατοποθέτηση του νέου όγκου, εισάγοντας φως, αέρα και οπτική συνέχεια σε ένα κατά τα άλλα εσωστρεφές κέλυφος.

Η κατοικία αναπτύσσεται ως ένας συμπαγής, διώροφος όγκος ενταγμένος εντός των διατηρημένων περιμετρικών τοίχων. Η χωρική του οργάνωση εγκαθιδρύει έναν συνεχή διάλογο με τον κήπο, με κυρίαρχο στοιχείο τον διπλού ύψους χώρο διημέρευσης που ανοίγεται πλήρως προς αυτόν μέσω μιας εκτεταμένης όψης από υαλοστάσια. Πλαισιωμένη από ξύλινη δικτυωτή κατασκευή, η διαφανής αυτή επιφάνεια λειτουργεί ως φίλτρο μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού, ενισχύοντας τον κατακόρυφο ρυθμό της σύνθεσης και επεκτεινόμενη στη γεωμετρία της στέγης.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το έργο συγκροτείται μέσα από μια συνειδητή ισορροπία ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την εσωστρέφεια, την αποκάλυψη και την απόκρυψη. Από τον δρόμο, η κατοικία παραμένει πλήρως αθέατη, ενώ στο εσωτερικό της ξεδιπλώνεται μέσω επιλεγμένων οπτικών φυγών προς το πράσινο. Η ακολουθία αυτή των χωρικών μεταβάσεων συγκροτεί μια ελεγχόμενη αλλά δυναμική εμπειρία κίνησης και αντίληψης.

Σε επίπεδο υλικότητας και κατασκευής, η επέμβαση συνδυάζει ξύλο, χάλυβα και γυαλί εντός του υφιστάμενου λιθόκτιστου κελύφους. Η νέα κατασκευή αντηχεί το βιομηχανικό αποτύπωμα του παρελθόντος, εισάγοντας παράλληλα ένα εκλεπτυσμένο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο που δίνει έμφαση στη διαφάνεια, την ελαφρότητα και τη χωρική συνέχεια.

Καθοδηγούμενος από την αντίληψη του τοπίου ως αρχιτεκτονικού εργαλείου, ο σχεδιασμός υπερβαίνει τις νοσταλγικές αναφορές στη βιομηχανική κληρονομιά. Αντιθέτως, επανατοποθετεί τον κήπο ως θεμελιώδη συνθήκη της σύγχρονης κατοίκησης – όχι ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως ουσιαστικό χωρικό και περιβαλλοντικό μηχανισμό που συγκροτεί την ταυτότητα της κατοικίας.

Αντανάκλαση της πόλης

Το νέο κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης, περιλαμβάνοντας πλέον τη σημαντική επέκταση και μουσειολογική αναβάθμιση των εκθεσιακών του χώρων, αποτελεί σημαντικό τοπόσημο στο σύγχρονο αστικό τοπίο της Αθήνας: στο προϋπάρχον κτίριο των 9.720m², που είναι κηρυγμένο νεώτερο μνημείο, προστέθηκαν επιπλέον 11.040m², υπερδιπλασιάζοντας τους λειτουργικούς χώρους στα 20.760m² συνολικά.  

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Μέσω της νέας πρότασης, υλοποιήθηκαν προσθήκες μεταξύ των δύο ενοτήτων του ιστορικού κτιρίου (“κτίριο Α“ προς την οδό Βασιλίσσης Σοφίας και “κτίριο Β’” προς την οδό Μιχαλακοπούλου), στο σημείο που αυτά συνδέονται μέσω γέφυρας πάνω από την τοποθεσία της κοίτης του Ιλισού, ενώ επίσης διανοίχθηκαν υπόγειοι χώροι (“κτίριο Γ”), όπου το επιτρέπει ο υδροφόρος ορίζοντας. Το εσωτερικό του συνόλου επανασχεδιάστηκε συνολικά.

Οι νέοι κτιριακοί όγκοι, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από τις μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, ξεχωρίζουν με σαφήνεια από την αρχιτεκτονική του διατηρητέου κτιρίου, με τον εμφανή σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα και τα στοιχεία πλήρωσης από λευκό μάρμαρο. Στην ενότητα επί της οδού Μιχαλακοπούλου, η νέα Εθνική Πινακοθήκη απέκτησε έναν επιπλέον όροφο, ενώ στο κενό ανάμεσα στις δύο παλιές πτέρυγες προστέθηκε επιπλέον βάθος τριών επιπέδων.

Στον κήπο που δημιουργείται νότια της ιστορικής κεντρικής πύλης, η Πινακοθήκη αποκτά ανεξάρτητη είσοδο, ενώ η διαμόρφωση του περιβάλλοντος υπενθυμίζει την ύπαρξη του Ιλισού, με τη δημιουργία ενός υδάτινου καναλιού και την επέκταση του πρασίνου. Το μουσείο διαθέτει, επίσης, ράμπες κυκλοφορίας των επισκεπτών με θέα στον ορίζοντα της πόλης, ασανσέρ και κλιμακοστάσια, πλήρη προσβασιμότητα για ΑμεΑ και σύγχρονα συστήματα ασφάλειας.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η υποδοχή στο κτιριακό συγκρότημα γίνεται μέσω ενός πολυλειτουργικού χώρου 910 m², όπου πέραν του ελέγχου, των πληροφοριών και εξυπηρετήσεων, παρέχεται η δυνατότητα της πολλαπλής ψηφιακής πληροφόρησης για το έργο, τις συλλογές και τις δραστηριότητες της Πινακοθήκης.

Εκεί βρίσκεται και το κύριο πωλητήριο της Πινακοθήκης, με προθήκες πολλαπλών δυνατοτήτων. Από τον χώρο υποδοχής δίνεται η δυνατότητα κίνησης του επισκέπτη προς τους εκθεσιακούς χώρους των μoνίμων συλλογών ή προς τους χώρους των περιοδικών εκθέσεων, καθώς και προς το αμφιθέατρο 350 θέσεων ή την καφετέρια.

Η αρχιτεκτονική των εσωτερικών και η μουσειογραφική μελέτη διαμόρφωσε τους χώρους που είναι προσβάσιμοι κατά τις διαδρομές των επισκεπτών. Τον μουσειολογικό πυρήνα της Εθνικής Πινακοθήκης αποτελούν οι αίθουσες των μονίμων εκθέσεων στον πρώτο και δεύτερο όροφο του κτιρίου Β, όπου παρουσιάζεται η μόνιμη συλλογή της ελληνικής ζωγραφικής και χαρακτικής του 19ου και 20ου αιώνα, η αίθουσα της μόνιμης έκθεσης στο δεύτερο υπόγειο του κτιρίου Γ, όπου παρουσιάζεται η μόνιμη συλλογή της Δυτικοευρωπαϊκής ζωγραφικής και χαρακτικής, καθώς και οι αίθουσες των εναλλασσόμενων εκθέσεων στον τρίτο όροφο του κτιρίου Β, όπου παρουσιάζονται με εναλλασσόμενο πρόγραμμα οι συνεχώς εμπλουτιζόμενες συλλογές της Σύγχρονης Τέχνης (20ου και 21ου αιώνα).

Στις αίθουσες των μονίμων εκθέσεων, η οργάνωση του χώρου γίνεται κατά κύριο λόγο με την τοποθέτηση σταθερών εκθεσιακών πανό, τα οποία αναπτύσσονται σε όλο το ύψος του χώρου, συμβάλλοντας στην αφηγηματική συνέχεια των εκθεμάτων. Με τη χρήση των συγκεκριμένων πανό σχεδιάζεται η πορεία του βλέμματος με την αποκάλυψη και απόκρυψη του βάθους του χώρου, ενώ επίσης δημιουργούνται κατευθύνσεις και οπτικές φυγές ευνοώντας τις πολλαπλές συσχετίσεις και αναγνώσεις των εκθεμάτων, ενώ σχηματίζονται κεντρικές διαμορφώσεις ως θεματικές εστίες.

 

 

Μουσειογραφία και συστήματα έκθεσης

Στις αίθουσες αυτές έχουν τοποθετηθεί ψευδοροφές γενικού και ειδικού φωτισμού με διαφώτιστη ελαστική ηχοαπορροφητική μεμβράνη, ενώ οι εκθεσιακοί τοίχοι και τα εκθεσιακά πανό με τελική επιφάνεια ινογυψοσανίδας επιτρέπουν την ανάρτηση των έργων.

Τα εκθεσιακά πανό στηρίζονται στο δάπεδο και στον σκελετό της διαφώτιστης οροφής, ώστε να είναι δυνατή η όδευση καλωδίων στο εσωτερικό τους από τις καλωδιώσεις της οροφής. Ανάλογα, οδεύσεις καλωδίων στους περιμετρικούς τοίχους γίνονται στην επάνω απόληξή τους. Ο εκθεσιακός χώρος, πέρα από τις εκθεσιακές επιφάνειες, εξοπλίζεται με εκθεσιακές προθήκες, ώστε να εμπλουτισθεί το εκθεσιακό υλικό με σχέδια, υδατογραφίες, χαρακτικά, ενώ τα συστήματα ασφαλείας των έργων δίνουν τη δυνατότητα ταυτοποίησης του κάθε έργου ξεχωριστά και άμεσου ελέγχου κάθε αλλαγής της κατάστασής του.

Στις αίθουσες των εναλλασσόμενων εκθέσεων, για την αντιμετώπιση των ειδικών απαιτήσεων, υλοποιήθηκε ένα σύστημα ψευδοροφής με το οποίο εξασφαλίζεται ο ενιαίος γενικός φωτισμός, η ισότροπη κατανομή του ειδικού φωτισμού των εκθεμάτων, καθώς και η δυνατότητα στήριξης εκθεσιακών πανό και ανάρτησης εκθεμάτων ή προβολικών συστημάτων. Εκτός από τις αίθουσες έκθεσης των μόνιμων συλλογών, στο δεύτερο υπόγειο του κτιρίου Γ λειτουργεί η αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων, όπου για την επίτευξη ενός υποβάθρου υποστήριξής τους έχει επεκταθεί η εφαρμογή του συστήματος ψευδοροφής-φωτισμού-ανάρτησης των εναλλασσόμενων εκθέσεων της μόνιμης συλλογής.

Στις αρθρώσεις των αιθουσών έκθεσης με τις περιοχές της οριζόντιας και κατακόρυφης κυκλοφορίας του κτιρίου, ορίζονται κόμβοι κυκλοφορίας, σήμανσης και πληροφορίας, που σημαίνονται με ξυλεπένδυση των τοίχων και των οροφών. Η διαδρομή του επισκέπτη συγκροτείται ως μια αλληλουχία αιθουσών έκθεσης και κόμβων κυκλοφορίας, στους οποίους μπορεί να προσανατολιστεί και να επανασχεδιάσει την πορεία του, να πληροφορηθεί με ψηφιακά μέσα για το περιεχόμενο της κάθε αίθουσας έκθεσης και να δει σε ειδικά διαμορφωμένες προθήκες πρόσθετο εκθεσιακό υλικό σχετικό με το περιεχόμενο των αιθουσών.

Συνολικά, οι επεκτάσεις και ανακατασκευές περιλαμβάνουν νέους εκθεσιακούς χώρους 2.230 m², σύγχρονες αποθήκες έργων τέχνης 1.645 m² και χώρο εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Το νέο μουσείο εξοπλίζεται με υπερσύγχρονα εργαστήρια συντήρησης, γραφεία διοίκησης, καθώς και βιβλιοθήκη η οποία αναπτύσσεται σε δυο ορόφους. Διαθέτει, επίσης, δυο καφέ-εστιατόρια, με το δεύτερο, στο τελευταίο επίπεδο του κτιρίου, να προσφέρει πανοραμική θέα προς την Ακρόπολη, τον λόφο του Λυκαβηττού και τον κόλπο του Σαρωνικού. Στο νέο κτίριο μπορούν να εκτεθούν 1.000 έργα ως μόνιμη συλλογή, ενώ προηγουμένως στο παλιό κτίριο ο αριθμός δε μπορούσε να ξεπεράσει τα 400 έργα. Η νέα αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων προσεγγίζει τα 2000 m², ενώ οι αποθηκευτικοί χώροι μπορούν να στεγάσουν 10.000 έργα.

Πολυεπίπεδη συνέχεια

Στην καρδιά της ιστορικής περιοχής Imperial Kiln στο Jingdezhen, η αναγέννηση ενός πρώην συγκροτήματος εργοστασίου πορσελάνης προτείνει μια σύγχρονη στρατηγική για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, μέσω μιας προσέγγισης που οι αρχιτέκτονες περιγράφουν ως “Plugin Architecture”. Αντί να αντικατασταθούν τα υφιστάμενα κτίρια, η παρέμβαση εισάγει νέες αρχιτεκτονικές προσθήκες μέσα και γύρω από το υπάρχον κτιριακό σύνολο, επαναζωογονώντας τον χώρο και διατηρώντας τη χωρική και πολιτισμική του συνέχεια. Το Jingdezhen –γνωστό ως η “Πρωτεύουσα της Πορσελάνης”– συνδέεται με την παραγωγή πορσελάνης για περισσότερο από μία χιλιετία, γεγονός που καθιστά την προσεκτική ενσωμάτωση νέων αρχιτεκτονικών στοιχείων σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο ιδιαίτερα σημαντική.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η βασική ιδέα του έργου στηρίζεται σε ένα σύστημα αρχιτεκτονικών “plugins” – νέων χωρικών μονάδων που εισάγονται μέσα στα υφιστάμενα κτίρια με στόχο την αναβάθμιση της λειτουργικότητάς τους, διατηρώντας παράλληλα τον ιστορικό τους χαρακτήρα. Οι σύγχρονες αυτές παρεμβάσεις ανανεώνουν τα παλαιά εργαστήρια και τις βοηθητικές εγκαταστάσεις, ώστε να φιλοξενήσουν νέες χρήσεις, όπως γραφεία, χώρους συναντήσεων και χώρους φιλοξενίας.

Αντί να μιμούνται τις ιστορικές μορφές, οι νέες κατασκευές εκφράζονται συνειδητά ως σύγχρονα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Η σαφής μορφολογική τους διάκριση δημιουργεί έναν διάλογο ανάμεσα στο παλαιό και το νέο, αναδεικνύοντας τα πολλαπλά ιστορικά στρώματα του χώρου και επιτρέποντας στο συγκρότημα να λειτουργήσει ως ένας σύγχρονος πολιτιστικός προορισμός. Στοιχεία κυκλοφορίας, όπως κλίμακες και διάδρομοι, εισάγονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό των κτιρίων, βελτιώνοντας τη συνδεσιμότητα και επιτρέποντας την επανάχρηση χώρων που προηγουμένως παρέμεναν αποσπασματικοί.

 

 

Γυάλινο περίπτερο & φωτισμός

Στο κέντρο του συγκροτήματος δεσπόζει ένα τριώροφο γυάλινο περίπτερο, το οποίο λειτουργεί ως νέο αρχιτεκτονικό τοπόσημο μέσα στο ιστορικό περιβάλλον. Σχεδιασμένο ως ένας διαφανής όγκος που επιστέφεται από δίρριχτη στέγη καλυμμένη με παραδοσιακά κεραμίδια, το κτίριο φιλοξενεί εκθεσιακούς χώρους και ένα café, αποτελώντας ταυτόχρονα το σημείο αναφοράς της κεντρικής δημόσιας πλατείας.

Η αντίθεση ανάμεσα στο διαφανές γυάλινο κέλυφος και τα συμπαγή κτίρια από τοιχοποιία που το περιβάλλουν διαμορφώνει έναν σαφή διάλογο ανάμεσα στη σύγχρονη αρχιτεκτονική και το ιστορικό πλαίσιο. Η στέγη μοιάζει να αιωρείται πάνω από τον γυάλινο όγκο, ενισχύοντας την αίσθηση διαφάνειας και δημιουργώντας μια φυσική συνέχεια της δημόσιας πλατείας προς το εσωτερικό του κτιρίου. Από απόσταση, η δίρριχτη στέγη αναδύεται μέσα από το σύνολο των κεραμοσκεπών της περιοχής, παραπέμποντας διακριτικά στη μορφολογία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του Jingdezhen.

Ο φωτισμός παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη της αρχιτεκτονικής παρουσίας του περιπτέρου, ιδιαίτερα κατά τις βραδινές ώρες. Θερμοί, εντοιχισμένοι φωτισμοί στο ξύλινο ταβάνι της στέγης φωτίζουν ομοιόμορφα το γυάλινο περίβλημα, μετατρέποντας το κτίριο σε ένα φωτεινό «φανάρι» μέσα στο ιστορικό συγκρότημα. Στο εσωτερικό, διακριτικός γραμμικός και σημειακός φωτισμός τονίζει τον πυρήνα από εμφανή τοιχοποιία και τα έντονα πορτοκαλί στοιχεία κυκλοφορίας, αναδεικνύοντας τη χωρική διαστρωμάτωση του κτιρίου και δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα ελεγχόμενης έντασης. Η διαφάνεια της πρόσοψης επιτρέπει στο εσωτερικό φως να διαχέεται προς τη δημόσια πλατεία, ενισχύοντας τη σχέση ανάμεσα στη δραστηριότητα του εσωτερικού χώρου και το ιστορικό αστικό περιβάλλον.

 

 

Υλικά & αστική κίνηση

Το έργο ενισχύει τη σχέση ανάμεσα στον εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο μέσω της προσεκτικής διαμόρφωσης του τοπίου της αυλής. Η λιθόστρωση από πλίνθους επεκτείνεται από τη δημόσια πλατεία προς το εσωτερικό του γυάλινου κτιρίου, καταργώντας το σαφές όριο ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Μέσα στην αυλή, το δάπεδο μετασχηματίζεται σε ένα σύστημα βαθμίδων που καλύπτει τις υψομετρικές διαφορές, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως άτυπος χώρος καθιστικών για το κοινό. Στην απέναντι πλευρά της πλατείας, τοιχεία από πλινθοδομή συγκροτούν τη βάση του κτιρίου, εντάσσοντάς το μορφολογικά και υλικά στο ιστορικό περιβάλλον.

Για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της χωρικής συνέχειας σε όλο το συγκρότημα, ένα από τα υφιστάμενα κτίρια περιστράφηκε, ενοποιώντας δύο ξεχωριστές αυλές σε έναν ενιαίο δημόσιο χώρο. Η αναδιαμόρφωση αυτή επιτρέπει στους επισκέπτες να κινούνται απρόσκοπτα ανάμεσα στη δημόσια πλατεία, το γυάλινο περίπτερο και τα γύρω εργαστήρια, μετατρέποντας το πρώην βιομηχανικό συγκρότημα σε ένα συνεκτικό πολιτιστικό περιβάλλον.

Το έργο βρίσκεται δίπλα στην Chimney Square, μέσα σε ένα πυκνό ιστορικό τοπίο που περιλαμβάνει το Imperial Kiln Museum και τον αρχαιολογικό χώρο του Imperial Porcelain Factory στα δυτικά, ενώ στα βόρεια βρίσκεται το ιστορικό Xu Family Kiln – ο παλαιότερος, πληρέστερα διατηρημένος και μεγαλύτερος ξυλόφουρνος κεραμικής στο Jingdezhen. Μέσα σε αυτό το πολυστρωματικό ιστορικό περιβάλλον, η επέμβαση επιτυγχάνει μια προσεκτική ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση και τη σύγχρονη παρέμβαση, μετατρέποντας τον πρώην βιομηχανικό χώρο σε έναν ζωντανό δημόσιο προορισμό που τιμά τόσο την κληρονομιά όσο και το μέλλον της πορσελάνης.

 

Οπτική διαπερατότητα

Ένα κομμωτήριο μικρής κλίμακας, συνολικής επιφάνειας μόλις 28m2, έχει μετασχηματιστεί σε μια ολοκληρωμένη χωρική εμπειρία που χαρακτηρίζεται από καθαρότητα, ζεστασιά και απολύτως στοχευμένες επιλογές υλικών. Το έργο, στον εμπορικό πυρήνα της Μελισσίων, διερευνά τον τρόπο με τον οποίο το φως, το χρώμα και η δομή μπορούν να συνδυαστούν αρμονικά, αναβαθμίζοντας ένα περιορισμένο πρόγραμμα σε έναν εκφραστικό και αξέχαστο εσωτερικό χώρο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η σχεδιαστική προσέγγιση βασίζεται στην ακρίβεια και την οπτική διαπερατότητα. Ραβδωτό γυαλί και υαλότουβλα, τοποθετημένα τόσο στην όψη όσο και στα εσωτερικά διαχωριστικά, χρησιμοποιούνται για να φιλτράρουν διακριτικά το φυσικό φως, δημιουργώντας ένα ήπια φωτισμένο περιβάλλον που υπερβαίνει οπτικά τα πραγματικά του όρια. Η ελεγχόμενη αυτή διαφάνεια ενισχύει το βάθος και την ατμόσφαιρα του χώρου, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα την απαιτούμενη ιδιωτικότητα.

Η όψη διαμορφώνεται ως μια έντονη σύνθεση από κόκκινο μεταλλικό πλαίσιο, καμπύλες γραμμές και ημιδιαφανή υαλότουβλα, προσδίδοντας στον χώρο μια σαφή και αναγνωρίσιμη ταυτότητα. Ένα περιστρεφόμενο άνοιγμα καθιστά το κατώφλι ρευστό και φιλόξενο, ενώ το ενσωματωμένο εξωτερικό καθιστικό επεκτείνει την εμπειρία του εσωτερικού προς τον δρόμο, ενισχύοντας τη σχέση του κομμωτηρίου με τον αστικό του περίγυρο και προσφέροντας έναν χώρο στάσης και αναμονής.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Η διάταξη του χώρου χαρακτηρίζεται από σαφήνεια και λειτουργικότητα. Ο κύριος τοίχος φιλοξενεί μια σειρά από καθρέφτες πλήρους ύψους και μαύρες καρέκλες εργασίας, τοποθετημένες έτσι ώστε να μεγιστοποιείται η αντανάκλαση του φωτός και να διατηρείται η ανεμπόδιστη κίνηση. Οι αποθηκευτικοί χώροι ενσωματώνονται διακριτικά μέσω ψηλών ντουλαπιών και ραφιών προϊόντων, διατηρώντας το περιβάλλον καθαρό και οργανωμένο. Σε όλο το εσωτερικό, κόκκινες λεπτομέρειες λειτουργούν ως στοχευμένα σημεία έμφασης – από τον εξοπλισμό έως τον θερμό φωτισμό του βοηθητικού χώρου – επαναφέροντας τη χρωματική γλώσσα της όψης και προσδίδοντας ζωντάνια στο ουδέτερο εσωτερικό σκηνικό.

 

 

Παλέτα υλικών

Η παλέτα των υλικών στο εσωτερικό ενισχύει μια αίσθηση διακριτικής αυτοπεποίθησης και ηρεμίας. Οι επιφάνειες αποδίδονται σε απαλούς γκρι τόνους, συνθέτοντας ένα συνεκτικό και ήρεμο υπόβαθρο. Η εμφανής οροφή από σκυρόδεμα εισάγει μια αδρή, απτική ποιότητα που έρχεται σε αντίθεση με τη λεία υφή των τοίχων και των καθρεφτών, γειώνοντας τον χώρο και αναδεικνύοντας την κατακόρυφη διάστασή του. Το λιτό αυτό περιβάλλον έχει σχεδιαστεί ώστε να υποστηρίζει, και όχι να επισκιάζει, τον καθημερινό ρυθμό λειτουργίας του κομμωτηρίου.

Μέσα από την προσεκτική ενορχήστρωση υλικών, δομικών στοιχείων και φωτός, διαμορφώνεται ένας χώρος όπου κάθε επιμέρους στοιχείο βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με τα υπόλοιπα. Ο μινιμαλισμός ισορροπεί με τον χαρακτήρα, η ακρίβεια με τη ζεστασιά και η λειτουργικότητα με την ατμόσφαιρα, συνθέτοντας ένα εσωτερικό που αποδεικνύει πως ακόμη και οι πιο μικρές κλίμακες μπορούν να αποκτήσουν βάθος, ταυτότητα και αίσθηση ήρεμης εκλέπτυνσης.

 

 

Παιγνιώδης φωτισμός

Το έργο αφορούσε την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος 70 τ.μ. στον δεύτερο όροφο, κοντά στον Λυκαβηττό. Ο σχεδιασμός βασίστηκε σε μια ανοιχτή κάτοψη, επιτρέποντας στο φυσικό φως να διαχέεται σε βάθος στο εσωτερικό. Για την οργάνωση του ενιαίου χώρου, δόθηκε έμφαση στις μεταβατικές ζώνες μέσω της χρήσης έντονων χρωμάτων και υφών. Η κουζίνα αντιμετωπίστηκε ως ένα ενσωματωμένο έπιπλο, ενώ μεταλλικά διαχωριστικά και πόρτες σχεδιάστηκαν ώστε να εξυπηρετούν διαφορετικά σενάρια καθημερινής χρήσης. Τα χαρακτηριστικά στοιχεία της δεκαετίας του ’70 διατηρήθηκαν και συνδυάστηκαν με πιο ζωντανά και βιομηχανικά στοιχεία, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο κολάζ υλικών.

 

Στρατηγική ανακαίνισης

Η βασική παρέμβαση ήταν η μεταφορά της κουζίνας, με στόχο τη βέλτιστη χωρική οργάνωση του διαμερίσματος. Στην αρχική της θέση, η κουζίνα παρεμπόδιζε την είσοδο, δεν είχε οπτική και λειτουργική σύνδεση με τους υπόλοιπους χώρους και παρουσίαζε έλλειψη φυσικού φωτισμού και περιορισμένο μέγεθος. Η νέα της θέση επέτρεψε τη δημιουργία ενός επιμήκους διαδρόμου εισόδου και ενός ευρύχωρου, πολυλειτουργικού αποθηκευτικού στοιχείου που ενσωματώνει πάγκο εισόδου, ντουλάπα, πλυντήριο και γενικούς αποθηκευτικούς χώρους. Η κουζίνα σχεδιάστηκε ως λειτουργικό αντικείμενο και όχι ως ξεχωριστός χώρος – ενταγμένη στην ανοιχτή κάτοψη και διακριτικά προσαρμοσμένη στις ανάγκες της καθημερινότητας. Συνδέεται άμεσα με την τραπεζαρία και τοποθετείται απέναντι από την μπαλκονόπορτα, ώστε να αξιοποιείται καλύτερα το φυσικό φως.

 

 

Λειτουργική διάταξη

Το διαμέρισμα οργανώνεται σε τρεις διακριτές ζώνες. Η πρώτη ζώνη, που περιλαμβάνει τους μεταβατικούς χώρους όπως ο διάδρομος και οι αποθηκευτικοί χώροι, λειτουργεί ως ένα χρωματικό πλαίσιο για τους πιο ήπιους και λιτούς κύριους χώρους. Μια καθοριστική παρέμβαση αποτέλεσε η καθαίρεση του τοίχου μεταξύ υπνοδωματίου και καθιστικού, αποκαλύπτοντας τα φέροντα στοιχεία του κτιρίου, όπως την κεντρική κολόνα και τις δοκούς. Στη θέση του αρχικού διαχωριστικού, τοποθετήθηκε τετράφυλλη μεταλλική πόρτα με ραβδωτό γυαλί, ως αναφορά στα παραδοσιακά ξύλινα συρόμενα χωρίσματα με υαλοπίνακες που συναντώνται σε αθηναϊκά διαμερίσματα. Το ραβδωτό γυαλί ενισχύει την αισθητική της δεκαετίας του ’70, επιτρέποντας παράλληλα τη διάχυση του φωτός στον χώρο και προσφέροντας ιδιωτικότητα όταν απαιτείται.

 

 

Παλέτα υλικών

Το αρχικό μωσαϊκό δάπεδο, το οποίο αποκαλύφθηκε αλλά είχε υποστεί εκτεταμένες φθορές από προηγούμενες παρεμβάσεις, αντικαταστάθηκε με ψηφίδες σε turquoise απόχρωση, ενισχύοντας την αντανάκλαση του φωτός στους ενδιάμεσους και πιο σκοτεινούς χώρους. Για τις ξυλουργικές κατασκευές επιλέχθηκε καπλαμάς σημύδας, με έντονα νερά και θερμή κιτρινωπή απόχρωση, ενώ το κατώφλι της εισόδου τονίζεται με μπορντό χρώμα.

Η δεύτερη ζώνη περιλαμβάνει τους κύριους χώρους διαβίωσης – καθιστικό, τραπεζαρία και υπνοδωμάτιο – όπου το υφιστάμενο δρύινο παρκέ επισκευάστηκε και διατηρήθηκε. Τα υπόλοιπα στοιχεία σχεδιάστηκαν ώστε να αναδεικνύουν τη θερμότητα του ξύλου μέσω αντιθέσεων, με τη χρήση βιομηχανικών υλικών όπως εμφανές σκυρόδεμα, μεταλλικά στοιχεία (συρόμενες πόρτες και ράφια), γυαλί και χρωματιστές λεπτομέρειες σε φωτιστικά και πόμολα.

Η τρίτη ζώνη, που περιλαμβάνει την κουζίνα και το λουτρό, χαρακτηρίζεται από τη χρήση μαρμάρου Διονύσου ως κυρίαρχου υλικού, σε αναφορά στα υλικά που προϋπήρχαν στο διαμέρισμα. Στην κουζίνα, το μάρμαρο εφαρμόστηκε στον πάγκο και την πλάτη, δημιουργώντας έντονες αντανακλάσεις που έρχονται σε αντίθεση με τα ματ, λευκά λακαριστά ντουλάπια. Στο λουτρό, επιλέχθηκαν μαρμάρινες πλάκες διαστάσεων 40×40 εκ., προσδίδοντας μια πιο παιχνιδιάρικη εκδοχή σε αυτό το διαχρονικό υλικό.

 

Δομική ενοποίηση

Το έργο αφορά την ανακαίνιση και επέκταση μιας αγροικίας, τοποθετημένης εντός αυλής, στην κορυφή των λόφων της περιοχής του Πιεμόντε στα Απέννινα της Reggio Emilia. Το αρχικό λιθόκτιστο κτίριο, που χρονολογείται από τις αρχές του 20ού αιώνα, είχε υποστεί διαχρονικά σειρά παρεμβάσεων, μεταξύ των οποίων εργασίες στατικής ενίσχυσης που οδήγησαν στη δημιουργία εξωστών από οπλισμένο σκυρόδεμα προς την πλευρά της κοιλάδας, καθώς και πιο πρόσφατες επεμβάσεις όπως η ανακαίνιση της στέγης και η προσθήκη ενός στεγάστρου από σκυρόδεμα και ξύλο στη ανατολική όψη.

 

Στρατηγική ανακαίνισης

Η επέμβαση καθοδηγήθηκε από δύο βασικούς στόχους: την επέκταση του ισογείου -όπου οι υφιστάμενοι χώροι καθιστικού και υπνοδωματίου κρίνονταν ανεπαρκείς- και τον ανασχεδιασμό των εκτεταμένων υπαίθριων χώρων του οικοπέδου. Ο όροφος των υπνοδωματίων παρέμεινε αμετάβλητος, καθώς θεωρήθηκε επαρκής τόσο ως προς το μέγεθος όσο και ως προς τη λειτουργικότητά του.

Η αναδιάρθρωση των χώρων διημέρευσης ξεκίνησε με τη μετατροπή του υφιστάμενου επικλινούς στεγάστρου, το οποίο εξελίχθηκε σε έναν νέο κλειστό όγκο που φιλοξενεί το καθιστικό και την τραπεζαρία, καθώς και μια ζώνη ευεξίας σε άμεση σύνδεση με το ισόγειο υπνοδωμάτιο. Η αρχική ξύλινη και κεραμοσκεπής στέγη αποξηλώθηκε, διατηρώντας τους υποστυλώματα από σκυρόδεμα, πάνω στους οποίους τοποθετήθηκε νέα μεταλλική κατασκευή για τη δημιουργία επίπεδης οροφής, με επαναχρησιμοποίηση των ξύλινων δοκών του στεγάστρου.

 

 

Διάταξη & υλικά

Ο νέος όγκος περιβάλλεται από συνεχείς υαλοστάσεις, οι οποίες αρθρώνονται με κατακόρυφα, μετατοπισμένα αλουμινένια στοιχεία με φινίρισμα Corten, ενώ η υφιστάμενη λιθοδομή διατηρείται εμφανής στο εσωτερικό. Ο παλαιός χώρος καθιστικού μετατράπηκε σε κουζίνα και συνδέθηκε με τον νέο χώρο διημέρευσης μέσω ενός μεγάλου ανοίγματος επενδεδυμένου με μεταλλικό φύλλο, το οποίο προέκυψε από την αναδιαμόρφωση των υφιστάμενων ανοιγμάτων του τοίχου. Αντίστοιχη επέμβαση πραγματοποιήθηκε και στο υπνοδωμάτιο, όπου ένα νέο άνοιγμα στη λιθοδομή οδηγεί απευθείας στον χώρο ευεξίας, ο οποίος περιλαμβάνει σάουνα.

 

 

Σχεδιασμός τοπίου & όψης

Στον υπαίθριο χώρο, οι υπάρχουσες αναβαθμίδες επανασχεδιάστηκαν με την προσθήκη μιας πισίνας υπερχείλισης, η οποία προεξέχει προς την κορυφογραμμή, με υπόγειο επίπεδο που στεγάζει τους μηχανολογικούς χώρους και αποθηκευτικές χρήσεις. Το σύστημα των αναβαθμίδων επεκτάθηκε περαιτέρω μέσω επιχωματώσεων ενισχυμένων με συρματοκιβώτια (gabions), δημιουργώντας νέες φυτεμένες και αξιοποιήσιμες υπαίθριες ζώνες.

Οι χώροι μπροστά από το κτίριο απελευθερώθηκαν από τοιχία και περιφράξεις, επιτρέποντας τη δημιουργία μιας νέας κύριας εισόδου στην κατοικία. Η είσοδος δεν τοποθετείται πλέον στο κέντρο του στεγάστρου, αλλά στη μικρή πλευρά της επέκτασης, επιτρέποντας την αναδιάρθρωση της οδικής πρόσβασης από τον κεντρικό δρόμο, η οποία πλέον λειτουργεί ανεξάρτητα από τον υπόλοιπο αύλειο χώρο.

Η νέα κύρια όψη του κτιρίου σηματοδοτείται από μια μεταλλική πέργκολα εισόδου, η οποία καλύπτει μερικώς τη θύρα και φιλοξενεί αναρριχώμενη φύτευση, ενισχύοντας τον διάλογο μεταξύ αρχιτεκτονικής και τοπίου.

 

Οικιακή προέλευση

Το νέο ιατρείο Daras Dental στον Πειραιά αμφισβητεί τις συμβάσεις μιας τυπικής κλινικής, επαναπροσδιορίζονται την ως τόπο ίασης αντί για τόπο ταλαιπωρίας. Φωτεινές επιφάνειες, ζεστοί ξύλινοι τόνοι, ημιδιαφανή υλικά και οικιακές λεπτομέρειες συνδυάζονται ώστε να κατευνάσουν το άγχος των ασθενών και να δημιουργήσουν ένα πιο φιλόξενο περιβάλλον.

 

Χωρική οργάνωση

Στεγασμένο σε μια πολυκατοικία της δεκαετίας του ’60 κοντά στο λιμάνι, το διαμέρισμα των 110m2μετατρέπεται σε πολυϊατρείο για τρεις οδοντιάτρους και το προσωπικό τους. Ο αρχικός χώρος καθιστικού–τραπεζαρίας καθαιρείται και στη θέση του κατασκευάζεται ένα ξύλινο και υαλόφρακτο module από κανάλι–γυαλί, το οποίο περιλαμβάνει τη ρεσεψιόν, το γραφείο, το δωμάτιο αξονικής τομογραφίας, την αίθουσα αναμονής και το βασικό ιατρείο. Τα δύο επιπλέον ιατρεία, τα λουτρά και οι χώροι προσωπικού οργανώθηκαν μέσα στα υφιστάμενα χωρίσματα του διαμερίσματος.

Υλικά & κατασκευή

Η ταυτότητα του πολυϊατρείου αναδύεται από τον συνδυασμό ξύλου και γυαλιού, συγχωνεύοντας την τυπολογία κλινικής και κατοικίας. Αντί να αποκρύψει τη μετατροπή, ο σχεδιασμός αγκαλιάζει την οικιακή προέλευση του χώρου, δημιουργώντας αίσθημα άνεσης. Οι σύγχρονες λεπτομέρειες παραπέμπουν στον μοντερνισμό της δεκαετίας του ’60, εποχή κατασκευής του κτιρίου.

 

 

Μορφολογία & φωτισμός

Ο ίδιος ο Πειραιάς – το πιο πολυσύχναστο επιβατικό λιμάνι της Ευρώπης και πύλη προς το Αιγαίο – υπήρξε επίσης πηγή έμπνευσης. Οι φωτεινές υαλόφρακτες επιφάνειες παραπέμπουν στα βάθη της θάλασσας, ενώ τα κυκλικά ανοίγματα και η λεπτοδουλεμένη ξυλουργική θυμίζουν την τέχνη των γιοτ. Ένα διακριτικό δάπεδο σε ανοιχτό πράσινο-μέντας γεφυρώνει την κλινική και ναυτική αναφορά. Πάνω απ’ όλα, το φως ζωντανεύει τον χώρο: οι φωταυγείς οροφές προσφέρουν μια καθαρή, φρέσκια αντίστιξη στους πιο οικιακούς χώρους εξυπηρέτησης.

 

“Soul-specific” σχεδιασμός

“Ένα έργο εσωτερικού σχεδιασμού, ακόμη και όταν αφορά ένα μεμονωμένο διαμέρισμα, ενσωματώνει την ίδια πολυπλοκότητα και ευθύνη που χαρακτηρίζει έργα μεγαλύτερης κλίμακας. Προϋποθέτει την ικανότητα να ερμηνεύονται επιθυμίες, μνήμες και προσδοκίες και να μετασχηματίζονται σε χώρο. Δεν αφορά ποτέ την εφαρμογή ενός προκαθορισμένου μοντέλου, αλλά τη σταδιακή διαμόρφωση μιας μοναδικής ταυτότητας, ικανής να παράγει ποιότητα ζωής. Κάθε αποτέλεσμα είναι διαφορετικό, απρόβλεπτο και – για να χρησιμοποιήσουμε έναν όρο της σύγχρονης τέχνης – αυθεντικά “soul-specific”.”

Pier Currà, Ιδρυτής, Pier Currà Architettura

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Κάθε γωνιά αυτού του διαμερίσματος στο ιστορικό κέντρο του Forlì αφηγείται μια ιστορία δημιουργικότητας, χρώματος και μνήμης. Η ανακαίνιση μεταμορφώνει μια κατοικία της δεκαετίας του 1960 σε έναν ζωντανό και εκφραστικό χώρο διαβίωσης, όπου η vintage ταυτότητα συναντά σύγχρονες pop αναφορές, δημιουργώντας εσωτερικά περιβάλλοντα γεμάτα ένταση και χαρακτήρα.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Το καθιστικό διπλού ύψους, λουσμένο στο φυσικό φως που εισέρχεται από ένα μεγάλο άνοιγμα, αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα της κατοικίας. Το πρωινό φως αντανακλάται στις επιφάνειες και τις λεπτομέρειες, ενισχύοντας τις τολμηρές χρωματικές αντιθέσεις. Ο χώρος ορίζεται από έπιπλα ειδικής κατασκευής που λειτουργούν ως αρχιτεκτονικά στοιχεία: η εμβληματική πορτοκαλί σκάλα μετασχηματίζεται σε μια γλυπτική βιβλιοθήκη, ενώ το κατά παραγγελία έπιπλο αποθήκευσης στην είσοδο δρα ως φίλτρο – οπτικό και λειτουργικό – ανάμεσα στον χαμηλωμένο διάδρομο και τον χώρο του καθιστικού.

Η κουζίνα χαρακτηρίζεται από έντονες μπλε επιφάνειες που συνδυάζονται με πάγκο από ανοξείδωτο ατσάλι. Το δάπεδο αποτίει έναν σαφή φόρο τιμής στη δεκαετία του 1970, μέσα από πλακίδια οπτικής αισθητικής, ενώ ένας τοίχος από υαλότουβλα φιλτράρει το φως και εισάγει ένα παιχνίδι γεωμετρικών ρυθμών.

 

 

Υλικά & επίπλωση

Ο εσωτερικός σχεδιασμός κινείται ανάμεσα στη μνήμη και την καινοτομία. Αυθεντικά στοιχεία, όπως το μεγάλο παράθυρο και η οροφή με επένδυση από εξωτικό ξύλο σε γραμμική διάταξη, έχουν αποκατασταθεί και αναδειχθεί, ενώ οι τολμηρές χρωματικές επιλογές και τα έπιπλα ειδικής κατασκευής συνθέτουν ένα ενιαίο αφηγηματικό νήμα που διατρέχει όλους τους χώρους.

Τα λουτρά χρωματίζονται σε παστέλ αποχρώσεις με τσιμεντένια πλακίδια και κόκκινες μπαταρίες, ενώ ένα master υπνοδωμάτιο που ξεχωρίζει χάρη σε μια custom ντουλάπα σε μπορντό απόχρωση και λευκή επένδυση τοίχων, καθώς και ο επάνω όροφος με έναν χώρο εργασίας που εποπτεύει το καθιστικό και ανοίγει σε μπαλκόνι με ζαρντινιέρα, συγκροτούν ένα πολυεπίπεδο και ευφάνταστο οικιακό τοπίο. Το τελικό αποτέλεσμα είναι μια κατοικία που διατηρεί και τιμά την αρχική της ταυτότητα, επανερμηνεύοντάς την με ενέργεια, ελαφρότητα και σύγχρονη ευαισθησία.

 

Οργανική αίσθηση

Το εστιατόριο βρίσκεται στη γραφική συνοικία των Άνω Πετραλώνων, στην καρδιά της Αθήνας. Αν και κοντά στο πολυσύχναστο κέντρο της πόλης, το έργο αποπνέει μια εσωστρεφή γοητεία, αντανακλώντας τη ζεστή ατμόσφαιρα της γύρω περιοχής. Η έντονη υλικότητα σε συνδυασμό με τη σκούρα χρωματική παλέτα είναι προσεκτικά ισορροπημένες με το οργανικό εσωτερικό, δημιουργώντας έναν φιλόξενο και οικείο χώρο.

 

Λειτουργική οργάνωση

Βασικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτέλεσε η ανοιχτή κουζίνα στο πίσω μέρος του εστιατορίου, ορατή από κάθε σημείο του εσωτερικού. Με αυτό το φόντο διαμορφώνονται δύο σάλες φαγητού σε διαφορετικά επίπεδα, που οργανώνονται γύρω από ένα καμπύλο ανοιχτό bar, κεντρικά τοποθετημένο. Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν τη δράση μέσα στην κουζίνα, σε συνδυασμό με τις διάφορες σχεδιαστικές λεπτομέρειες και τις εναλλαγές των υλικών στις επιφάνειες.

Το bar στο μπροστινό μέρος του εστιατορίου αποτελεί μια φιλόξενη υποδοχή, πριν τους χώρους φαγητού. Με τρεις ξεχωριστές επιλογές καθισμάτων, οι επισκέπτες μπορούν να επιλέξουν να καθίσουν κατά μήκος του κεντρικού bar, μπροστά από τη ζωντανή ανοιχτή κουζίνα ή σε μια ζεστή γωνιά στη δεύτερη αίθουσα, που παρέχει μεγαλύτερη ιδιωτικότητα και απομόνωση.

Custom κατασκευές

Για να ενισχυθεί η ξεχωριστή εμπειρία που προσφέρει κάθε επιμέρους ενότητα και για να ελαχιστοποιηθούν οι περισπάσεις από εξωτερικά ερεθίσματα, χρησιμοποιούνται ημιδιαφανείς κουρτίνες στη τζαμαρία της όψης, εμποδίζοντας την άμεση οπτική επαφή με τον πολυσύχναστο δρόμο. Η σύνδεση με το περιβάλλον επιτυγχάνεται μέσω της ανοιγόμενης οροφής, που επιτρέπει τη θέα στον ουρανό και προσδίδει μια αίσθηση φρεσκάδας στην αίθουσα.

 

 

Υλικά & επίπλωση

Η σχεδιαστική ιδέα επικεντρώνεται στην υφή και δίνει έμφαση στη χρήση φυσικών υλικών για να εμποτίσει τον χώρο με αυθεντικότητα. Οι κατακόρυφες επιφάνειες είναι επενδυμένες με ειδικά κατασκευασμένα πλακίδια από τερακότα, ενισχύοντας αυτήν την οργανική αίσθηση, ενώ τα δάπεδα και η κεντρική μπάρα διαθέτουν πλακάκια αδρής υφής. Η κύρια τραπεζαρία είναι διακοσμημένη με ειδικά εφαρμοσμένο terrazzo, προσθέτοντας μια παιχνιδιάρικη πινελιά στο κατά τα άλλα γήινο, ματ περιβάλλον μέσω των λεπτών αντανακλάσεών του. Στο σύνολο της διαμόρφωσης δίνεται έμφαση στη δεξιοτεχνία και τις χειροποίητες κατασκευές κάθε κλίμακας, από τα δάπεδα μέχρι τα κεραμικά βάζα.

Τα φωτιστικά σώματα -ξύλινες απλίκες και κρεμαστά κεραμικά- καθώς και η κεραμική διακόσμηση, σχεδιάστηκαν κατά παραγγελία και κατασκευάστηκαν για να επιτευχθεί η επιθυμητή αισθητική. Η χρήση των υφασμάτων ταπετσαρίας, από δέρμα και σουέτ μέχρι λινό σε ποικιλία χρωμάτων, επιλέχθηκε προσεκτικά για να αναδείξει τη φυσική και αρμονική ατμόσφαιρα του χώρου.

 

Στοά του γλυκού

Κεντρικό ζητούμενο για τον ισόγειο χώρο ενός κτιρίου της δεκαετίας του ’60 στην περιοχή της Μητρόπολης ήταν η δημιουργία μιας «Στοάς του γλυκού»: ενός καταστήματος πολλών ταχυτήτων που θα έπρεπε να περιλαμβάνει εργαστήριο-παρασκευαστήριο, τμήμα λιανεμπορίου και ένα εστιατόριο γλυκών.

 

Πολιτιστικό πλαίσιο

Η σκέψη που γεννήθηκε κατά την επεξεργασία του θέματος, ήταν αυτή της αθηναϊκής στοάς. Ο τύπος-υπόδειγμα στεγασμένου, ελεύθερου χώρου που συνδέει αβίαστα χρήσεις εμπορίου, συνάθροισης και ψυχαγωγίας. Η πρώτη στοά επί αθηναϊκού εδάφους, στην πλατεία Καπνικαρέας, οικοδομήθηκε το 1883 σε σχέδια του Ernst Ziller, στο τετραώροφο νεοκλασικό μέγαρο Μελά, “μετά της υαλοσκεπούς διόδου“ στα πρότυπα των παρισινών galeries, κατασκευασμένων από μέταλλο και γυαλί.

Από τους ζωτικότερους τόπους της εμπορικής ζωής, οι στοές ήταν κυρίως θεματικές, αποτελώντας πιάτσα δραστηριοτήτων ή καταστημάτων πώλησης συγκεκριμένων αντικειμένων. Οικοδομήθηκαν ως χώροι συγκέντρωσης εμπορευμάτων και κατέληξαν “να εξυπηρετήσουν την αναζήτηση της απόλαυσης στην πόλη, μέσω περιπάτων και άλλων ψυχαγωγιών“.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Με έμπνευση την εμπορική στοά και κίνητρο τη συμπεριληπτική ζωτικότητα της, το ζαχαροπλαστείο σχεδιάζεται πρωτίστως με μέταλλο και γυαλί· διαρθρώνεται δε ως μια σειρά τριών διακριτών χωρικών ενοτήτων (καταστήματα), το καθένα από τα οποία έχει την δική του όψη (βιτρίνα) προς έναν επιμήκη, κεντρικό, κοινό χώρο (στοά).

Η λαδοπράσινη στοά των 9x3m, με το παλαιό μωσαϊκό δάπεδο, σχηματίζει σε όλο το εύρος του εξωτερικού της άκρου την κεντρική, δίδυμη είσοδο. Μια επιμήκης, ψηλόλιγνη κατασκευή τοποθετημένη κατά τον άξονα, οργανώνει κινήσεις, προσφέρει χρηστική επιφάνεια πάγκου και φέρει κρεμαστή φωτιζόμενη φύτευση η οποία εντείνει την αίσθηση δημόσιου ανοικτού χώρου. Εκατέρωθεν της εισόδου και στο βάθος, από μέταλλο και ανάγλυφο γυαλί, βρίσκονται οι βιτρίνες των τριών καταστημάτων και η δίοδος προς τους χώρους υγιεινής.

 

 

Οργάνωση & υλικά

Το εμπορικό κατάστημα αριστερά και το εστιατόριο δεξιά βρίσκονται πίσω από δύο αντικριστές μεταλλικές αψίδες που λειτουργούν ως ανοίγματα στις αντίστοιχες ενότητες. Στην πρώτη, μια κατάφωτη κεντρική τράπεζα λευκού μαρμάρου φέρει την έκθεση των προϊόντων, δίπλα στον φωτεινό τοίχο από υαλότουβλα που φιλτράρει την αέναη κίνηση του εργαστηρίου. Στη δεύτερη, το θερμό πορτοκαλί πλακάκι, τα ξύλινα τραπέζια και ο διακριτικός φωτισμός δημιουργούν μια φιλόξενη σάλα για το à la carte γλυκό. Στο βάθος, πίσω από ένα ανασυρόμενο διαχωριστικό, βρίσκεται το παρασκευαστήριο. Το τελευταίο ανοίγει τα φώτα και το παράθυρό του μετά το μεσημέρι, όταν ο σεφ, ορατός πια στο κοινό, ετοιμάζει τα γλυπτικά πιάτα, τους πραγματικούς πρωταγωνιστές της Στοάς του Γλυκού.

 

Οργανικές φόρμες

Η τοποθεσία του έργου πάνω σε έναν από τους σημαντικούς εμπορικούς άξονες της Λεμεσού, κοντά σε κόμβο πρωταρχικής σημασίας, έθεσε εξαρχής τον στόχο για τη δημιουργία ενός κτιρίου-σημείου αναφοράς για την περιοχή της Μέσα Γειτονιάς.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το δεδομένο αυτό, σε συνάρτηση με τη μακρόστενη γεωμετρία του οικοπέδου, καθόρισε από πολύ αρχικά στάδια την ιδιαίτερη ογκοπλασία του κτιρίου. Για να επιτευχθεί ο στόχος, επιλέχθηκε η δημιουργία ενός γραμμικού, οργανικού όγκου κατά μήκος της λεωφόρου, ώστε αφενός να σηματοδοτείται η παρουσία του συγκροτήματος και αφετέρου να διατηρείται η γραμμική ροή και ο παλμός του εμπορικού άξονα.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Το κτίριο είναι οργανωμένο σε πέντε στάθμες. Στο ισόγειο, λόγω της εμπορικότητας του άξονα, χωροθετούνται καταστήματα, ενώ στους τέσσερις επόμενους ορόφους στεγάζονται γραφειακοί χώροι, οι οποίοι εκτονώνονται στις στενές πλευρές με καλυμμένες βεράντες. Ενώ η κύρια πρόσβαση γίνεται μέσω του εμπορικού άξονα της Σπύρου Κυπριανού, το κτίριο διαθέτει διώροφο υπόγειο γκαράζ με είσοδο και έξοδο από την παράλληλη με τη λεωφόρο εσωτερική οδό, με όλους τους απαιτούμενους χώρους στάθμευσης, μηχανοστάσια και αποθήκες.

 

 

Αρχιτεκτονική γλώσσα

Η αρχιτεκτονική γλώσσα συνδυάζει ένα φουτουριστικό και δυναμικό design με ρευστές και οργανικές φόρμες. Οι όψεις διαμορφώνονται με εναλλαγή μεταλλικών πάνελ και μεγάλων υαλοστασίων, για μέγιστη αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού. Πρόβολοι και αρχιτεκτονικές προεξοχές κατά μήκος του κτιρίου ενισχύουν τον οριζόντιο χαρακτήρα του, ενώ συγχρόνως λειτουργούν και ως στοιχεία σκιασμού, ρυθμίζοντας την πρόσπτωση του ηλιακού φωτός, βελτιστοποιώντας τον φωτισμό και ελαχιστοποιώντας την ανάγκη για κλιματισμό.

Στις στενές πλευρές του κτιρίου, η αυξομείωση της αναλογίας του εσωτερικού χώρου προς τις καλυμμένες βεράντες σε κάθε όροφο δημιουργεί, καθ’ ύψος και ογκοπλαστικά, ένα παραμετρικό και οργανικό μοτίβο που προσδίδει στο κτίριο μια χαρακτηριστική δυναμική, με οπτικές φυγές και θεατρικές όψεις.

 

Παραθαλάσσια φιλοξενία

Αντικρίζοντας την ανεξερεύνητη παραλία της Αγίας Παρασκευής, το έργο εντάσσεται αρμονικά στα σμαραγδένια νερά, τα άγρια τοπία και τη μοναδική χλωρίδα της περιοχής. Αναδύεται μέσα από χαμηλή βλάστηση, σχηματισμένα βράχια και φυσικούς αμμόλοφους, προσφέροντας ένα ήρεμο καταφύγιο σε αυτόν τον παρθένο κόλπο.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η προσέγγιση βασίζεται στην αρμονική ένωση αισθητικής και λειτουργικότητας, με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και τον χαρακτήρα του τόπου. Κάθε χώρος έχει μελετηθεί ώστε να προσφέρει άνεση, ευελιξία και μια φυσική ροή ανάμεσα σε σαλόνι, κουζίνα και υπνοδωμάτια, ενισχύοντας την αίσθηση ελευθερίας και ηρεμίας. Ο σχεδιασμός δίνει προτεραιότητα στην εμπειρία των φιλοξενούμενων, δημιουργώντας συνθήκες που επιτρέπουν τόσο κοινωνικές στιγμές όσο και ιδιωτικότητα, ανάλογα με τις ανάγκες τους. Οι ευρύχωροι χώροι διαβίωσης, οι ανοιχτές κουζίνες και τα προσεκτικά διατεταγμένα υπνοδωμάτια εξασφαλίζουν φυσική ροή και ευελιξία.

 

 

Custom στοιχεία

Η χρήση μεγάλων γυάλινων επιφανειών εκμεταλλεύεται τη θέα προς το Αιγαίο, επιτρέποντας στο φυσικό φως να πλημμυρίζει τους χώρους και δημιουργώντας αίσθηση συνέχειας μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού. Φυτά, φυσικά διακοσμητικά στοιχεία και χρωματικές παλέτες εμπνευσμένες από την άμμο, τα βράχια και το ξύλο ενισχύουν την αίσθηση σύνδεσης με το τοπίο.

 

 

Παλέτα υλικών & φωτισμός

Υλικά όπως το εμφανές σκυρόδεμα, η πέτρα Καρύστου και το ζεστό ξύλο συνδυάζονται με γήινες αποχρώσεις και διακριτές υφές, ενώ η καλλιτεχνική πατίνα προσδίδει βάθος και αίσθηση χειροποίητης λεπτομέρειας. Ο φωτισμός έχει σχεδιαστεί με λεπτομέρεια: κρυφοί φωτισμοί και επιτραπέζια φωτιστικά δημιουργούν ζεστή και διακριτική ατμόσφαιρα, υπογραμμίζοντας τα υλικά και τις υφές του χώρου.

Κάθε στοιχείο του έργου υπηρετεί τη φιλοσοφία να δημιουργηθεί ένας χώρος όπου η ηρεμία, η κομψότητα και η λειτουργικότητα συνυπάρχουν αρμονικά, προσφέροντας στους φιλοξενούμενους μια μοναδική εμπειρία παραθαλάσσιας φιλοξενίας.

 

Πολύχρωμη διαδρομή

Η παιδοδοντιατρική κλινική Happy Tooth εκτείνεται σε χώρο 230m2 στον 3ο όροφο ενός κτιρίου γραφείων στη Βούλα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η κεντρική ιδέα του σχεδιασμού ήταν να δημιουργηθεί ένα φιλικό και παιχνιδιάρικο περιβάλλον που μειώνει το άγχος των παιδιών, ενώ ταυτόχρονα αποπνέει επαγγελματισμό και λειτουργικότητα για το ιατρικό προσωπικό.

 

 

Χωρική οργάνωση

Ο σχεδιασμός οργανώθηκε γύρω από έναν κεντρικό διάδρομο που συνδέει τους χώρους υποδοχής, τις αίθουσες αναμονής και τα εξεταστήρια. Οι χώροι κατανέμονται με τρόπο που επιτρέπει άμεση πρόσβαση αλλά και σαφή διαχωρισμό μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών λειτουργιών. Οι αίθουσες θεραπείας και τα εξεταστήρια σχεδιάστηκαν με γνώμονα την άνεση των παιδιών και την εργονομία για τους οδοντιάτρους. Η χρήση χρωμάτων και παιχνιδιάρικων στοιχείων συμβάλλει στη δημιουργία θετικής εμπειρίας για τους μικρούς επισκέπτες.

 

Παλέτα υλικών

Η επιλογή των υλικών επικεντρώθηκε σε ανθεκτικές και φιλικές προς τα παιδιά επιφάνειες. Ξύλο, ζεστά χρώματα και υφές συνδυάστηκαν με μοντέρνα στοιχεία για να διαμορφώσουν έναν χώρο που ισορροπεί την οικειότητα με την υγιεινή και την ασφάλεια. Η κλινική εκμεταλλεύεται τη θέση της στον 3ο όροφο για να επιτρέψει στο φυσικό φως να διαχέεται στους εσωτερικούς χώρους. Η θέα προς την πόλη δημιουργεί μια αίσθηση ανοιχτότητας, ενώ η εσωτερική διαρρύθμιση ενισχύει την αίσθηση ηρεμίας και προστασίας.

 

Το έργο βρίσκεται στην καρδιά της ιταλικής υπαίθρου, αυτό το σφαιρικό καταφύγιο μοιάζει με έναν απαλό ψίθυρο από το μέλλον· έναν ψίθυρο που τιμά τη γη.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από ανακυκλωμένο μέταλλο, η ζεστή, παλαιωμένη επιφάνειά του συλλαμβάνει το χρυσό φως του τοσκανικού ήλιου, ενσωματώνοντας αρμονικά το κτίσμα στο βραχώδες, γεμάτο ελιές τοπίο. Δεν είναι απλώς μια δομή· είναι μια ψυχή με κέλυφος.

Το καταφύγιο αποτελεί το αποτέλεσμα μιας συνεχούς διερεύνησης για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει αρχιτέκτονες και σχεδιαστές να μετατρέψουν εσωτερικά οράματα σε απτή μορφή. Αναδυόμενο μέσα από μια σειρά πειραματικών διαδικασιών, το σχέδιο επιχειρεί να γεφυρώσει τη φαντασία με τη χωρική πραγματικότητα.

Η ιδέα ξεκίνησε από μια οπτική διαίσθηση: έναν αυτάρκη μικρόκοσμο, κρυμμένο στη φύση, κυκλικό σαν κουκούλι, ταυτόχρονα γειωμένο και φουτουριστικό. Σταδιακά, αυτό το όραμα διαμορφώθηκε σε μια μεταλλική κάψουλα που αντανακλά τους ζεστούς τόνους της γης και αναπαύεται σιωπηλά στην ιταλική ύπαιθρο.

Φαντασμένο ως ένας συμπαγής χώρος κατοίκησης, το καταφύγιο χρησιμοποιεί ανακυκλωμένο μέταλλο και διαθέτει κυκλικά ανοίγματα που επαναλαμβάνουν την απαλή γεωμετρία του, ενώ πλαισιώνουν θέες με ελαιόδεντρα και μακρινούς λόφους. Βιώσιμο, ποιητικό και μινιμαλιστικό, προσφέρει έναν τόπο για απόσυρση, στοχασμό και επανασύνδεση. Στη δημιουργία του, ο σχεδιασμός συναντά την αφήγηση και τη διαίσθηση, υποδηλώνοντας νέους τρόπους σκέψης πέρα από την παραδοσιακή απόδοση.

 

 

Λέξεις-κλειδιά & λογισμικό

Imagine prompt: ένα υπερ-φουτουριστικό και ζεστό σφαιρικό σπίτι καλυμμένο με μέταλλο με χρωματικές διαβαθμίσεις, τοποθετημένο στην ιταλική ύπαιθρο. Το σπίτι έχει δύο κυκλικά παράθυρα με έντονα μαύρα πλαίσια. Το γύρω τοπίο είναι γεμάτο βότανα, πέτρες και φυσικά στοιχεία κάτω από τον ηλιόλουστο ουρανό. Το μονοπάτι που οδηγεί στο σπίτι είναι μικρό και ενσωματώνεται φυσικά στο περιβάλλον. Ο συνολικός σχεδιασμός είναι πρωτοποριακός, δημιουργικός και μοναδικός, με έμφαση στην αρμονία με τη φύση και στη σύνθεση της σύγχρονης αρχιτεκτονικής. –ar 3:4 –s 750 –v6.1

Δημιουργήθηκε με Midjourney

 

Σπειροειδής όγκος

Το έργο σχεδιάστηκε ως ένα σύγχρονο κτίριο γραφείων που επαναπροσδιορίζει τον χαρακτήρα της περιοχής Μπονφίμ. Δημιουργεί μια νέα αστική παρουσία, ενώ διατηρεί τον διάλογο με το περιβάλλον πλαίσιο, ισορροπώντας τη σύγχρονη έκφραση με την αστική συνέχεια.

 

Χωρική οργάνωση

Οι όγκοι του κτιρίου οργανώνονται με τρόπο που ενισχύει τη διαπερατότητα και την αλληλεπίδραση με την πόλη. Μια ακολουθία χώρων, που περιλαμβάνει εσωτερικές αυλές και ταράτσες, δημιουργεί οπτική συνέχεια και καλλιεργεί ένα αίσθημα κοινότητας μεταξύ των χρηστών. Οι συνδέσεις με τους δημόσιους δρόμους και τους υπαίθριους χώρους ενισχύουν την προσβασιμότητα και την ένταξη στον αστικό ιστό.

Η κάτοψη φιλοξενεί ευέλικτους χώρους γραφείων, σχεδιασμένους ώστε να προσαρμόζονται σε διαφορετικές ανάγκες χρηστών. Οι χώροι του ισογείου ανοίγονται προς τον δημόσιο χώρο, ενθαρρύνοντας την αλληλεπίδραση μεταξύ του κτιρίου και της πόλης. Οι πυρήνες κυκλοφορίας τοποθετήθηκαν στρατηγικά ώστε να βελτιστοποιούν την αποδοτικότητα, διατηρώντας παράλληλα σαφή προσανατολισμό.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Η πρόσοψη συνδυάζει επιφάνειες από πέτρα και γυαλί, εξασφαλίζοντας ανθεκτικότητα και διαφάνεια. Το φυσικό φως διεισδύει βαθιά στους εσωτερικούς χώρους, μειώνοντας την εξάρτηση από τον τεχνητό φωτισμό. Οι αρχές της βιωσιμότητας καθοδήγησαν την επιλογή των δομικών συστημάτων και των τελικών υλικών, ενσωματώνοντας τόσο την απόδοση όσο και τους αισθητικούς στόχους. Τέλος, το έργο πήρε πιστοποίηση BREEAM EXCELLENT στον σχεδιασμό και VERY GOOD στην κατασκευή.

 

 

Ένταξη στο αστικό τοπίο

Το κτίριο βρίσκεται στην περιοχή Μπονφίμ του Πόρτο, και συμβάλλει στην αναγέννηση μιας ιστορικής συνοικίας. Ο σχεδιασμός αναβαθμίζει το αστικό τοπίο, δημιουργώντας ένα τοπόσημο που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την περιοχή, ενώ παράλληλα σέβεται την κλίμακα και τον χαρακτήρα της. Το κτίριο γραφείων λειτουργεί ως καταλύτης για τη σύγχρονη εργασιακή κουλτούρα και τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη.

 

Αναιρώντας την τυποποίηση

Το έργο αφορά στην ανακαίνιση ενός οδοντιατρείου και την επέκτασή του, με σκοπό να καλύπτει τις ανάγκες περισσότερων ασθενών. Η αρχική επιφάνεια του οδοντιατρείου ήταν 60m2 και η τελική επιφάνεια της κλινικής είναι 85m2.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η κεντρική ιδέα ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος που να αποπνέει καθαρότητα, καταρρίπτοντας ταυτόχρονα την τυποποίηση των ιατρικών χώρων καθώς η ιατρική εξέλιξη πρέπει πλέον να συμβαδίζει με την αρχιτεκτονική. Η κλινική περιλαμβάνει άνετο χώρο αναμονής, της οποίας κεντρικό στοιχείο αποτελεί το δρύινο τραπέζι που συνεχίζει νοητά μέσα στο χώρο γραφείου και μετατρέπεται σε έπιπλο για τον θεράποντα. Κατακόρυφα ξύλινα στοιχεία πλαισιώνουν το χώρο αναμονής, με τα κλωστρά να ξεχωρίζουν καθώς η διάταξή τους προωθεί νοητά τον ασθενή προς το χώρο των εξεταστηρίων.

 

 

Χωρική οργάνωση

Το γραφείο περιβάλλεται από γυαλί, έχοντας όμως custom σχέδιο με λεπτεπίλεπτες κατακόρυφες γραμμές που εξασφαλίζουν την ιδιωτικότητα ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν την είσοδο μόνο σε δέσμες φωτός, δημιουργώντας την αίσθηση ότι ο χώρος μεταλλάσσεται διαρκώς. Ακριβώς δίπλα από το γραφείο, βρίσκεται η είσοδος του εξεταστηρίου 2, το οποίο συνδέεται και εσωτερικά μέσω μίας συρόμενης πόρτας με το εξεταστήριο 1. Για το εξεταστήριο 1, που ήταν η νέα προσθήκη χώρου, έγινε μία κατασκευή από κάθετα πηχάκια που γυρνάνε στην οροφή και ενδιάμεσα τους σε διαφορετικά ύψη τοποθετούνται dimmable led ταινίες. Έτσι η εμπειρία ενός ασθενή, που συνήθως είναι στραμμένος προς την οροφή, διαφοροποιείται ριζικά.

 

Παλέτα υλικών

Τα υλικά και οι αποχρώσεις που χρησιμοποιήθηκαν σε όλους τους χώρους όπως το γκρι πλακάκι και το λευκό χρώμα στους τοίχους κατέχουν τον σημαντικότερο ρόλο καθώς επιτρέπουν την διαρκή ανάκλαση του φωτός με αποτέλεσμα να δημιουργήσουν έναν διαχρονικό χώρο που αποπνέει καθαρότητα.

 

Οικολογικός συντονισμός

Ο νέος επιβατικός τερματικός σταθμός του Αεροδρομίου Καυκάζ οραματίζεται κάτι περισσότερο από μια απλή μεταφορική εγκατάσταση -σχεδιάστηκε ως ένα συμβολικό σημείο εισόδου στην περιοχή του Βόρειου Καυκάσου. Η αρχιτεκτονική του εκφράζει την επιδίωξη για τη δημιουργία ενός τοπόσημου που συνδυάζει τη λειτουργικότητα με τον σεβασμό προς τον πολιτισμό και το περιβάλλον. Η μορφή του αντλεί έμπνευση από τα γύρω βουνά, τα ρέματα και τα δάση, μεταφράζοντας αυτά τα φυσικά στοιχεία σε μια δυναμική αρχιτεκτονική γλώσσα. Το έργο ενσαρκώνει την ιδέα ενός σύγχρονου κόμβου υποδομών που τιμά τον τόπο και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται.

 

Χωρική οργάνωση & τοπίο

Ο τερματικός σταθμός οργανώνεται γύρω από έναν κεντρικό άξονα, εξασφαλίζοντας σαφή κυκλοφορία και διαισθητική πλοήγηση για τους επιβάτες. Μεγάλες ανοιχτές αίθουσες προσφέρουν οπτικές συνδέσεις μεταξύ του εξωτερικού τοπίου και των εσωτερικών χώρων, ενισχύοντας την αίσθηση του τόπου. Η διάταξη δίνει προτεραιότητα στην ομαλή κίνηση, διατηρώντας παράλληλα χωρικές ποιότητες, ενσωματώνοντας ζώνες αναμονής, γκισέ check-in και διαδρόμους κυκλοφορίας σε μια συνεκτική ροή. Ο προσανατολισμός του κτιρίου μεγιστοποιεί το φυσικό φως της ημέρας, δημιουργώντας ένα αναζωογονητικό περιβάλλον για τους ταξιδιώτες.

Παράλληλα, ο σχεδιασμός επιδιώκει να ενταχθεί αρμονικά στο ευρύτερο πλαίσιο -γεωγραφικό, πολιτισμικό και οικολογικό. Η αρχιτεκτονική μορφή αντλεί έμπνευση από τα δραματικά τοπία του Καυκάσου, ενώ οι πράσινες στέγες και οι φυτεμένες ταράτσες ενισχύουν την οικολογική αξία. Το έργο στηρίζει την ανάπτυξη του Αρχίζ ως τουριστικού κόμβου, παρέχοντας υποδομή που ενδυναμώνει την προσβασιμότητα στην περιοχή. Έτσι, ο νέος τερματικός σταθμός τοποθετείται ως καταλύτης για βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη, ισορροπώντας τις σύγχρονες ανάγκες με τη φροντίδα για το περιβάλλον.

 

 

Σχεδιαστική φιλοσοφία

Το λειτουργικό πρόγραμμα καλύπτει τις ανάγκες τόσο των εγχώριων όσο και των διεθνών επιβατών. Οι αναχωρήσεις και οι αφίξεις διαχωρίζονται καθαρά, ενώ οι κοινές παροχές εξασφαλίζουν ομαλή εμπειρία μετακίνησης. Οι εμπορικοί και εξυπηρετικοί χώροι ενσωματώνονται στο σύστημα κυκλοφορίας, προσφέροντας ευκολία χωρίς να διακόπτουν τη ροή. Οι βοηθητικοί χώροι για το προσωπικό, την ασφάλεια και τη λειτουργία εντάσσονται διακριτικά στη δομή, εξασφαλίζοντας ασφάλεια και αποδοτικότητα. Η ευελιξία αποτελεί βασική προϋπόθεση, επιτρέποντας στον τερματικό σταθμό να προσαρμόζεται σε μελλοντική αύξηση επιβατικής κίνησης.

 

 

Παλέτα υλικών

Η υλική στρατηγική συνδυάζει σύγχρονες τεχνολογίες κατασκευής με αναφορές στις τοπικές παραδόσεις. Οι υαλοπετάσματα προσδίδουν διαφάνεια και ελαφρότητα, ενώ οι φυσικές λιθοδομές και οι ξύλινες επιφάνειες δημιουργούν σύνδεση με το τοπίο. Οι πράσινες στέγες και οι φυτεμένες στέγες ενισχύουν ακόμη περισσότερο τον διάλογο μεταξύ αρχιτεκτονικής και περιβάλλοντος. Η χρήση βιώσιμων υλικών και ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων βρίσκεται στον πυρήνα της περιβαλλοντικής επίδοσης του έργου.

 

Φουτουριστικό όραμα

Ο σχεδιασμός του Πύργου αποτελεί ένα τέλειο παράδειγμα σύγχρονης αρχιτεκτονικής καινοτομίας, παρουσιάζοντας έναν αρμονικό συνδυασμό αισθητικής, λειτουργικότητας και περιβαλλοντικής ευαισθησίας. Η ξεχωριστή του μορφή είναι οπτικά συναρπαστική και δομικά εντυπωσιακή, αντιπροσωπεύοντας πρόοοδ στις αρχές της μηχανικής και του σχεδιασμού.

 

Σχεδιαστική μορφολογία

Το κέντρο της κατασκευής είναι κενό, σχηματίζοντας έναν ανοιχτό χώρο που έρχεται σε αντίθεση με το συμπαγές εξωτερικό περίβλημα. Αυτό το κενό ενισχύει την αισθητική αξία και επιτρέπει τον φυσικό αερισμό, μειώνοντας το ενεργειακό αποτύπωμα του κτιρίου. Παράλληλα, συμβολίζει το άνοιγμα προς τον ουρανό, υποδηλώνοντας άπειρες δυνατότητες και ελευθερία.

Το έργο ενσαρκώνει έναν φουτουριστικό σχεδιασμό εμπνευσμένο από το νερό και τον άνεμο, με ρευστή και οργανική εμφάνιση. Η κατακόρυφη διάταξή του εκφράζει φιλοδοξία και πρόοδο, ενώ η ενσωμάτωση πρασίνου και νερού αποτυπώνει ένα βιώσιμο αστικό όραμα. Ο πύργος στέκει ως ορόσημο αλλά και ως δήλωση αρμονίας ανάμεσα στη σύγχρονη αρχιτεκτονική και το περιβάλλον.

 

 

Λειτουργική διάταξη

Η κατασκευή περιβάλλεται από ένα αστικό τοπίο με δέντρα, φυτεύσεις και υδάτινα στοιχεία. Η αντανάκλαση του νερού συμπληρώνει τις απαλές καμπύλες του πύργου και ενισχύει οπτικά την παρουσία του. Η ενσωμάτωση χώρων πρασίνου και υδάτινων στοιχείων εξισορροπεί την αστική ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, δημιουργώντας αρμονία ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και τη φύση.

 

 

Παλέτα Υλικών

Το εξωτερικό περίβλημα καλύπτεται κυρίως από ανακλαστικά γυάλινα πάνελ, χαρίζοντας στο κτίριο μια λαμπερή όψη που αντανακλά το περιβάλλον -την πόλη, τον ουρανό και το ηλιοβασίλεμα. Το ανακλαστικό γυαλί τονίζει το φυσικό φως, τη βιωσιμότητα και την ενεργειακή αποδοτικότητα. Οι χαλύβδινες δομές και οι ομαλές, ρέουσες γραμμές ευθυγραμμίζονται με τις αρχές του φουτουριστικού σχεδιασμού.

 

Το όριο ως πέρασμα

“… μήπως είναι θολό εκείνο που κρύβει τις μορφές; Και τις κρύβει επειδή εξαλείφει την αντίθεση φωτός και σκιάς.”

41. Wittgenstein, «Παρατηρήσεις πάνω στα χρώματα», μτφ. Π. Χριστοδουλίδη, Αθήνα: Γ.Α. Πνευματικού, 1987, σ.41.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η στιβαρότητα ενός ορίου, ενός τοίχου και το πέρασμα από τον έναν χώρο στον άλλον μέσω μίας θύρας, αναιρείται. Το όριο γίνεται ταυτόχρονα και το πέρασμα. Ο χρόνος, ο βιωμένος χρόνος είναι αυτός που επιλέγει ο κάτοικος να λειτουργήσει και να δώσει νόημα στο χώρο. Οι διακριτές χωρικές ποιότητες καταρρίπτονται. Οι ενδιάμεσες στάσεις του πετάσματος δίνουν τέτοια πολυπλοκότητα που θα αποτελέσει το πεδίο ανάπτυξης των σχέσεων των δύο χώρων μέσω των κατοίκων.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Η μη αναμενόμενη θέση του “ντουζ” στην είσοδο του διαμερίσματος, καταστρατηγήθηκε με την χρήση του ημιδιαφανούς υαλότουβλου, της χρωματιστής πόρτας αλλά και της καμπύλης γεωμετρίας που χαράχθηκε. Η δημιουργία του ορίου εντείνει και καθοδηγεί την κίνηση του σώματος στους υπόλοιπους χώρους με την διάχυση του φωτός, από και προς αυτούς.

 

 

Υλικότητα & γεωμετρία

Η συνέργεια της υλικότητας με τη γεωμετρία δημιουργούν ένα πεδίο που δεν στοχεύει στις δυνατότητες και στην ευελιξία χρήσης του χώρου, αλλά στις ποιότητες ανάπτυξης σχέσεων  κατοίκων. Το φυσικό ξύλο, το αμμώδες έδαφος, η ώχρα και το γυαλί δεν είναι επιλογές για μία αισθητική προσέγγιση αλλά για μία αισθητηριακή αντίληψη του χώρου που «κινείται» μέσα από τα υλικά.

“Πιστεύω ότι κάθε ιδέα «κουβαλάει» και τα υλικά της.”

Νίκος Κτενάς, «Τοπογραφίες Διαβίωσης _ πιστεύω, ερευνώ, θεωρώ»: Διάλεξη «Έξι διαλέξεις για την κατοίκηση», Αθήνα: Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, 2014, σ.245.

 

Δυναμικές γεωμετρίες

Σε οικόπεδο στην ανατολική Πάφο, η κατοικία αυτή σχεδιάζεται με στόχο την ισορροπία ανάμεσα στη γεωμετρία, τη λειτουργικότητα και το φυσικό φως. Τρεις πρισματικοί όγκοι διασταυρώνονται σε οριζόντια και κάθετη διάταξη, συνθέτοντας μια δυναμική αρχιτεκτονική μορφή όπου τα κενά και τα πλήρη στοιχεία καθορίζουν τη ροή των κινήσεων και τη σχέση ανάμεσα στο μέσα και το έξω.

 

Λειτουργική Οργάνωση

Ο ισόγειος όγκος, προσανατολισμένος κατά τον άξονα βορρά-νότου, φιλοξενεί τους κοινόχρηστους χώρους -καθιστικό, τραπεζαρία, κουζίνα και βοηθητικό δωμάτιο. Μεγάλες γυάλινες επιφάνειες προς τον νότο επιτρέπουν στο φυσικό φως να εισχωρεί βαθιά στον χώρο, καταργώντας τα όρια ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό, και ενισχύοντας τη σύνδεση με τη βεράντα και τον κήπο. Ο όγκος αυτός συνδέεται οργανικά με τον στεγασμένο χώρο στάθμευσης και την αποθήκη, προσφέροντας υψηλή λειτουργικότητα και πρακτικότητα.

Ο επιμήκης όγκος του πρώτου ορόφου λειτουργεί ως ήσυχο και προστατευμένο καταφύγιο. Η κεντρική του τοποθέτηση ενισχύει τη συμμετρία του κτιρίου, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει ιδιωτικότητα. Περιλαμβάνει τρία υπνοδωμάτια, ένα κοινόχρηστο μπάνιο, χώρο πλυντηρίου και γραφείο.

Ειδικές Κατασκευές

Ένα γλυπτικό, καμπύλο μεταλλικό κλιμακοστάσιο συνδέει τους δύο ορόφους, προσδίδοντας μια οργανική αίσθηση που έρχεται σε αντίθεση με τη γραμμική γεωμετρία των όγκων, ελαφραίνοντας οπτικά το σύνολο. Το παιχνίδι φωτός και σκιάς αποτελεί βασικό στοιχείο της σύνθεσης, μεταβάλλοντας διαρκώς την ατμόσφαιρα. Οι γεωμετρικές μορφές ρίχνουν δυναμικές σκιές, ενώ οι αντανακλάσεις του γυαλιού εμπλουτίζουν τον διάλογο μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού χώρου.

 

 

Παλέτα υλικών

Η κατοικία εκφράζει μια σύγχρονη εκδοχή της μεσογειακής αρχιτεκτονικής, αξιοποιώντας υλικά της περιοχής με φινέτσα και σεβασμό στο τοπίο. Η πέτρα Καβάλας, το φυσικό ξύλο, οι λευκές επιχρίσεις και το γυαλί συνθέτουν μια υλική παλέτα που εναρμονίζεται με το φυσικό περιβάλλον. Το σπίτι μετατρέπεται έτσι σε έναν ζωντανό καμβά που επαναπροσδιορίζει την καθημερινότητα, εξελίσσεται μαζί με τους κατοίκους του και προσφέρει συνέχεια, ηρεμία και διαχρονικότητα.

 

Κυκλική κυκλοφορία

Πρόκειται για ένα χώρο 400m2, που βρίσκεται σε μια αθηναϊκή πολυκατοικία σε κεντρικό πεζόδρομο της Αθήνας. Η προηγούμενη χρήση του χώρου ήταν επίσης γραφεία των οποίων όμως η σχεδιαστική λογική και λειτουργική επίλυση δεν ταίριαζε στο χαρακτήρα και τις ανάγκες του δικηγορικού γραφείου.

 

Χωρική οργάνωση

Σε επίπεδο κάτοψης, πρόκειται για οροφοδιαμέρισμα, του οποίου το κέντρο βρίσκεται η κύρια κατακόρυφη κυκλοφορία (κλιμακοστάσιο και ανελκυστήρας). Στην πίσω πλευρά του υπάρχει δευτερεύουσα σύνδεση με στοά της πολυκατοικίας. Η νέα διαρρύθμιση είχε ως λειτουργικό στόχο να εξυπηρετήσει τουλάχιστον 32 εργαζόμενους κατανεμημένους σε ομαδικά ή ιδιωτικά γραφεία ανάλογα με τις ανάγκες των εργασιακών ομάδων. Βασική σχεδιαστική κίνηση της πρότασης αποτέλεσε η δημιουργία μιας καθαρής κυκλικής κυκλοφορίας στο κέντρο της κάτοψης η οποία διαχωρίζει τις υποστηρικτικές χρήσεις από τους κύριους χώρους γραφείων.

Στο Α τμήμα της κάτοψης καθαιρούνται οι προγενέστερες καμπύλες τοιχοποιίες και η μεγάλη υποδοχή ώστε ο χώρος να αποκτήσει παντού πρόσβαση στο φυσικό φωτισμό όσο το δυνατόν περισσότερο. Η υποδοχή ενσωματώνεται στο παραπάνω σύστημα της κεντρικής χάραξης κυκλοφορίας ώς ένα γλυπτικό αντικείμενο με καμπύλες ενώ ταυτόχρονα ο σχεδιασμός επίπλων και ειδικών κατασκευών συνθέτει έναν χώρο αναμονής. Κατά μήκος αυτής της πλευράς οργανώνονται γραμμικά τα γραφεία των ομάδων και των υπευθύνων τους, ενώ σε κεντρικό σημείο του χώρου δημιουργείται ένα openspace για τους ασκούμενους.

 

 

Custom κατασκευές

Ο νέος διαχωρισμός των γραφείων πραγματοποιείται σε μεγάλο βαθμό με γυάλινα διαχωριστικά που επιτρέπουν αφενός τον καλύτερο δυνατό φυσικό φωτισμό του χώρου, και αφετέρου ενισχύουν το αίσθημα της ομάδας. Στο Β τμήμα την κάτοψης, αναπτύσσονται τα πιο ιδιωτικά γραφεία που έχουν περισσότερη ανάγκη απομόνωσης. Ένας παράλληλος εσωτερικός διάδρομος συνδέει μεταξύ τους αυτά τα γραφεία διαχωρίζοντάς τα περισσότερο από το τμήμα Α. Όλοι οι χώροι ενδιάμεσα αξιοποιούνται με custom κατασκευές βιβλιοθηκών, κρυφές και εμφανείς αποθήκες, printer rooms, lockers, γκαρνταρόμπα. Στη συμβολή των δύο τμημάτων της κάτοψης δημιουργείται η κύρια βιβλιοθήκη του γραφείου με χώρο ανάγνωσης. Αντιδιαμετρικά, στο τμήμα Γ της κάτοψης αναπτύσσονται δύο υβριδικοί χώροι meeting booth/rooms με σκοπό να χρησιμοποιούνται τόσο για meeting calls μεταξύ ομάδων και πελατών, όσο και για συναντήσεις δια ζώσης.

 

 

Υλικά & φωτισμός

Η χρήση του γυαλιού και οι custom κατασκευές των χώρων αυτών έχουν ως στόχο την βέλτιστη λειτουργική αξιοποίηση του χώρου αλλά και την αισθητική ενοποίηση του. Στην κατάληξη του τμήματος αυτού αναπτύσσεται ένας χώρος τραπεζαρίας για τους εργαζόμενους. Ένας επιμήκης πάγκος με αποθηκευτικό χώρο εκτείνεται στην μια πλευρά ενώ παράλληλα ένα ενιαίο μεγάλο τραπέζι κυριαρχεί στο χώρο ώστε να ενισχύσει το διάλογο. Τέλος το τμήμα Δ αποτελεί την καθαρά βοηθητική ζώνη του γραφείου που περιλαμβάνει τον χώρο της κουζίνας, αποθήκες, μπάνια και ηλεκτρομηχανολογικούς χώρους. Λευκοί και ουδέτεροι τόνοι, ανοικτόχρωμα ξύλα και μαύρες λεπτομέρειες συνθέτουν την βασική παλέτα των χώρων. Minimal στοιχεία γραμμικού φωτισμού χρησιμοποιούνται για ενισχύσουν την χάραξη της κεντρικής κυκλοφορίας.