Το αίθριο ως προέκταση

Η μελέτη αφορά την ανακαίνιση διαμερίσματος σε πολυκατοικία της δεκαετίας του ’70, στο Παλαιό Ψυχικό. Το διαμέρισμα αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα, ισόγειο και υπόγειο, με έναν υπαίθριο χώρο–αίθριο στην πίσω πλευρά, ο οποίος λειτουργεί ως φυσική προέκταση της κατοικίας.

 

Στρατηγική ανακαίνισης

Κεντρική αρχιτεκτονική πρόθεση αποτέλεσε ο σεβασμός στη μορφολογία και την υλικότητα του υφιστάμενου κελύφους. Δεν πραγματοποιήθηκαν επεμβάσεις στις εξωτερικές όψεις, πέραν της συντήρησης και της ανάδειξης των αρχικών υλικών, διατηρώντας τον χαρακτήρα της πολυκατοικίας.

Ο εσωτερικός σχεδιασμός οργανώθηκε βάσει καθαρής γεωμετρίας, ανεμπόδιστης κίνησης και λειτουργικής απλότητας, με στόχο την άνεση και την ευελιξία στην καθημερινή χρήση των χώρων.

 

 

Παλέτα υλικών

Η αισθητική προσέγγιση κινείται σε minimal κατεύθυνση, με γήινη χρωματική παλέτα, επιφάνειες με εφέ ξύλου και διακριτικές εναλλαγές υφών σε τοίχους και έπιπλα. Ο θερμός φωτισμός ενισχύει την αίσθηση ηρεμίας, ενώ οι κρυφοί φωτισμοί και τα προσεγμένα φινιρίσματα στα λουτρά συγκροτούν μια ατμόσφαιρα χαλάρωσης και ιδιωτικότητας.

 

 

Σχεδιασμός αίθριου

Στον ακάλυπτο χώρο διαμορφώνεται ένα προστατευμένο αίθριο, όπου η διατήρηση της υφιστάμενης πέτρας και η ένταξη καθιστικών με ζαρντινιέρες ενισχύουν τη σύνδεση εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. Το μεγάλο άνοιγμα του καθιστικού ενοποιεί οπτικά και λειτουργικά τα δύο επίπεδα εμπειρίας, ολοκληρώνοντας μια κατοικία ήρεμης ποιότητας και διαχρονικού χαρακτήρα.

 

Διαπερατές θεάσεις

Το έργο βρίσκεται κοντά στη διάσημη λίμνη Tai της επαρχίας Jiangsu και καταλαμβάνει έκταση άνω των 1.000m2. Ο σχεδιασμός της κατοικίας συνδέει οπτικά και χωρικά τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, αναιρώντας κάθε υλικό όριο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η κατοικία χαρακτηρίζεται από μια minimal αρχιτεκτονική αισθητική. Διαβαθμίσεις διαφάνειας σχηματίζουν χώρους που χωρίζονται και συνδέονται εναλλάξ μεταξύ τους, μέσω του σχεδιασμού στοιχείων σε διαφορετικές αναλογίες, καθώς και την επιλογή ποικίλων υλικών. Τα διαφορετικά ύψη ανοιγμάτων δημιουργούν χαρακτηριστικές οπτικές συνδέσεις με την εξωτερική αυλή.

 

Εσωτερική διαρρύθμιση

Ο μεθοδικός σχεδιασμός της εσωτερικής διαρρύθμισης δημιουργεί μια συνεχή ακολουθία θεάσεων και σχέσεων προς τον κήπο. Μια εξωτερική σκάλα συνδέει την αυλή με το υπόγειο. Ταυτόχρονα, μία δεύτερη σπειροειδής μαρμάρινη σκάλα οδηγεί από το υπόγειο στην κεντρική αίθουσα του πρώτου ορόφου. Στο ισόγειο, το σαλόνι είναι οργανωμένο ως ένας ανοιχτός χώρος με minimal ανοίγματα που εκτείνονται από το δάπεδο μέχρι την οροφή, προσδίδοντας μια αίσθηση διαπερατότητας. Το ειδικά σχεδιασμένο χωνευτό φωτιστικό δημιουργεί ένα μοναδικό οπτικό αποτέλεσμα στην οροφή και προσδιορίζει την κατεύθυνση προς τους παρακείμενους χώρους. Τέλος, ένας στενός διάδρομος καταλήγει στον χώρο της τραπεζαρίας, ο οποίος διαποτίζεται από φυσικό φως.

 

Παλέτα υλικών

Η επιλογή των φυσικών υλικών αποσκοπεί σε ένα συνεκτικό οπτικό αποτέλεσμα, ενισχύοντας περαιτέρω την αίσθηση της αρχιτεκτονικής ροής μέσα στο χώρο. Οι θερμοί τόνοι και οι ξύλινες υφές προσδίδουν μια αύρα πολυτέλειας. Ένας ψηλός, καμπύλος τοίχος επενδυμένος με ξύλο περικλείει το καθιστικό, ενώ μια σειρά πάνελ από σκούρο καπλαμά δημιουργούν μια αίσθηση περίκλειστου χώρου.

Αρμονικές ροές

To κτηνιατρικό κέντρο στεγάζεται στο ισόγειο μιας αθηναϊκής πολυκατοικίας του 1973. Στόχος του έργου ήταν η αναθεώρηση του αρχιτεκτονικού ύφους των χώρων περίθαλψης ζώων και η αναζήτηση μιας νέας πιο σύγχρονης και εξωστρεφούς ταυτότητας.

 

Διαμόρφωση χωροθέτησης

Έχοντας ως αφετηρία μια ελεύθερη κάτοψη 78m2, η πρόταση διαμορφώνεται με βάση τον προκαθορισμένο κύκλο λειτουργειών των δύο κτηνιάτρων. Πυρήνα της επίλυσης αλλά ταυτόχρονα και το πιο «δημόσιο» κομμάτι της, αποτελεί ο χώρος υποδοχής. Γύρω από αυτόν, αναπτύσσονται οι υπόλοιπες χρήσεις του κτηνιατρείου σύμφωνα με τις διαφορετικές ανάγκες απομόνωσης και περίθαλψης των ζώων. Δύο εξεταστήρια, ένα δωμάτιο ακτινογραφιών, ένα χειρουργείο, ένας χώρος φιλοξενίας ζώων, μια κουζίνα και ένα wc επισκεπτών συνθέτουν την τελική κάτοψη.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Ο σχεδιασμός στοχεύει στην ανάδειξη της πρόσοψης του κτηνιατρικού κέντρου δημιουργώντας μια έντονη παρουσία στο δρόμο και στην διαμόρφωση του χαρακτήρα του μέσα από τη σύνθεση υλικών και υφών. Η πρόσοψη ζωντανεύει μέσω μιας μεταλλικής κατασκευής που ανοίγει τον χώρο προς τα έξω, μεγιστοποιώντας το φυσικό φωτισμό. Γκρι πλακάκια, ζεστές ξύλινες επιφάνειες, λευκοί φωτεινοί τοίχοι και μεταλλικές inox λεπτομέρειες δημιουργούν μια ξεχωριστή ταυτότητα μέσα από την αντίθεση ψυχρών και θερμών τόνων.

 

Σχεδιασμός χώρου υποδοχής

Ο χώρος υποδοχής τονίζεται από ένα μεγάλο άνοιγμα που αναδεικνύει το εσωτερικό, προσκαλώντας τον περαστικό να το επισκεφτεί. Με την είσοδο του στο χώρο, ο επισκέπτης συναντά ένα μονολιθικό έπιπλο που πλαισιώνει το logo του ιατρείου. Σκούρα πλακίδια επενδύουν το έπιπλο καθώς και το δάπεδο του χώρου.

 

Υβριδικοί χώροι

Η είσοδος διαχωρίζεται από τους υπόλοιπους ιδιωτικούς χώρους μέσω ενός τοίχου-οθόνη.  Το διαχωριστικό αυτό λειτουργεί ως ένα στοιχείο με την δυνατότητα προβολής προϊόντων για την περιποίηση των ζώων. Τα δύο εξεταστήρια, ανεξάρτητα αλλά και με δυνατότητα σύνδεσης, έχουν στο επίκεντρο της κάτοψής τους το κρεβάτι εξέτασης, προσανατολίζοντας όλες τις βασικές λειτουργίες στο τυφλό όριο του ισόγειου κτίσματος. Σε εγγύτητα με τον χώρο των εξεταστηρίων βρίσκεται το χειρουργείο, όπου χρωματισμοί του λευκού και του γκρι συνυπάρχουν αρμονικά.

Τέλος, έχει διαμορφωθεί ο χώρος προσωρινής φιλοξενίας των ζώων, ο οποίος συνδέεται με μια ευθεία χάραξη με την κεντρική είσοδο και την πίσω αυλή. Σε συνέχεια και παράλληλα της κίνησης κλουβάκια ζώων διαφόρων μεγεθών τοποθετούνται κατά μήκος της μιας πλευράς του διαδρόμου, διαμορφώνοντας μια παιγνιώδη όψη.

Αποτύπωση συναισθημάτων

Η ανακαίνιση, η οποία σχεδιάστηκε για να στεγάσει αρχιτεκτονικό γραφείο, είχε ως βασικό της στόχο τη δημιουργία μιας εικόνας που να αντικατοπτρίζει την αισθητική των αρχιτεκτόνων, μέσα από διακριτούς χώρους που να προκαλούν συναισθηματική ανταπόκριση στους επισκέπτες.

 

Διαμόρφωση του εσωτερικού

Σε αυτό το πνεύμα, η διαμόρφωση κάθε αίθουσας έχει μελετηθεί σκηνοθετικά, ως χώρος παρουσίασης της ταυτότητας του γραφείου. Για να γίνονται καλύτερα αντιληπτές οι δυνατότητες του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού από τους πελάτες σε πιθανά μελλοντικά έργα, θεωρήθηκε απαραίτητη η δημιουργία χώρων καθημερινής χρήσης, όπως καθιστικό που λειτουργεί ως αίθουσα αναμονής στο ισόγειο, πλήρως εξοπλισμένο λουτρό και κουζίνα στο υπόγειο, αλλά και προσωπική αίθουσα γραφείου με βιβλιοθήκη στο πατάρι. Με τον τρόπο αυτό, η περιήγηση των επισκεπτών στο γραφείο μετατρέπεται σε προσομοίωση μιας μελέτης κατοικίας, σε κλίμακα την οποία μπορούν να αντιληφθούν εύκολα με όλες τις αισθήσεις τους.

 

Σχεδιασμός χώρου εργασίας και φωτισμός

Στο υπόγειο, πρόκληση ήταν η έλλειψη φυσικού φωτισμού, καθώς σε αυτό το επίπεδο φιλοξενείται ο βασικός χώρος εργασίας. Έτσι, επιλέχθηκαν ειδικά φωτιστικά σώματα για τη δημιουργία άνετων συνθηκών, αλλά και για την τόνωση της δημιουργικότητας των εργαζομένων, καθώς το χρώμα του φωτός μπορεί να αλλάζει.

 

Ενοποίηση και διαχωρισμός χώρων

Σε αντίθεση με την υφιστάμενη διαμόρφωση, σχεδιάστηκε μια ενιαία σκάλα, η οποία κατασκευάστηκε από λαμαρίνα 10mm και ξύλινα πατήματα, που οριοθετεί διαφορετικές χρήσεις. Για την ενοποίηση αλλά και τον διαχωρισμό των χώρων του ισογείου, όποτε κάτι τέτοιο είναι επιθυμητό, χρησιμοποιήθηκαν ξύλινες πόρτες περιστρεφόμενες γύρω από άξονα, με τη μορφή πάνελ.

 

Υλικά και χρωματισμοί

Μάρμαρα Διονύσου με διαφορετικές επεξεργασίες, όπως αμμοβολή και βούρτσισμα, επιδεικνύουν σε επιλεγμένα σημεία του γραφείου τις δυνατότητες του υλικού. Τέλος, η χρωματική μελέτη εμπεριέχει σε μεγάλο βαθμό το λευκό και μαύρο χρώμα καθώς η δύναμη του μαύρου έρχεται σε απόλυτη ισορροπία με την απλότητα του λευκού.

Τοποθεσία και ιδέα του έργου

Το κατάστημα, το οποίο βρίσκεται σε μία από τις πιο πολυσύχναστες γειτονιές του κέντρου της Αθήνας, ανήκει στην πρώτη αλυσίδα που εξειδικεύεται στο χειροποίητο προφιτερόλ στην Ελλάδα.

Σχεδιασμός της κάτοψης και διαρρύθμιση

Η βασική επιδίωξη, η οποία καθόρισε και τη διάταξη όλων των λειτουργιών στον χώρο, ήταν ο πελάτης να μπορεί να παρατηρεί τη διαδικασία παρασκευής του προφιτερόλ έχοντας επιλέξει και όλα τα υλικά που επιθυμεί, μέχρι να παραλάβει το τελικό προϊόν. Το βασικό ψυγείο με τις σοκολάτες του προφιτερόλ τοποθετήθηκε κεντρικά, ενώ το παρασκευαστήριο με τον φούρνο ψησίματος και τον πάγκο εργασίας τοποθετήθηκε πίσω από τον κεντρικό πάγκο, ως φόντο. Τα δύο αυτά στοιχεία διαχωρίζονται μεταξύ τους με μία γυάλινη κατασκευή, ώστε να μην εμποδίζεται η οπτική επικοινωνία μεταξύ τους.

Σχεδιασμός της οροφής και χρωματική παλέτα

Η οροφή του χώρου αποτελείται από ένα σύστημα τεμνόμενων θόλων που περιγράφονται από πολλά κατακόρυφα ξύλινα στοιχεία και αναπτύσσονται έτσι ώστε να τονίζουν τον κεντρικό πάγκο. Ο εξειδικευμένος σχεδιασμός και υπολογισμός της κατασκευής της έγινε σε συνεργασία με τους «Object‐e architecture». Το χρώμα που επιλέχθηκε, το χαρακτηριστικό πράσινο της εταιρικής ταυτότητας της επιχείρησης, τονίζει την πολυπλοκότητα της γεωμετρίας της κατασκευής και την ξεχωρίζει από τις αδρές υφές και τα σκούρα χρώματα του υπόλοιπου χώρου.

Ατμόσφαιρα και σχεδιασμός φωτισμού

Η ατμόσφαιρα του καταστήματος έχει ως στόχο να αποκλίνει από την αίσθηση ενός τυπικού ζαχαροπλαστείου. Έτσι, ο σχεδιασμός του φωτισμού με χαμηλό γενικό επίπεδο έντασης και η εστίαση στο σημείο έκθεσης των γλυκών παραπέμπει σε λογικές φωτισμού χώρων όπως τα κοσμηματοπωλεία.

Κλιμακωτή ανάπτυξη

Ακολουθώντας το πνεύμα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του νησιού, η νέα κατοικία χτίζεται πάνω στην επίπεδη στέγη της προηγούμενης, διατηρώντας την αίσθηση μιας ανοιχτής βεράντας με θέα προς την παραλία και τον μικρό οικισμό κατά μήκος της.

Με οδηγό την παραδοσιακή αρχιτεκτονική στην Κάρπαθο

Το νησί της Καρπάθου είναι γνωστό για τους όμορφους παραδοσιακούς οικισμούς του με τα κλιμακωτά δώματα και τις αυλές. Η τοποθεσία του έργου, στο γραφικό χωριό Διαφάνι, έχει ακριβώς αυτόν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα. Πρόκειται για ένα οικόπεδο το οποίο βρίσκεται, εν μέρει, στην ταράτσα υπάρχοντος κτιρίου η οποία προσφέρει απέραντη θέα 180º προς το λιμάνι στα ανατολικά, το Αιγαίο στα βόρεια και τον οικισμό στα δυτικά.

Μετατροπή της ταράτσας σε ατομικό παρατηρητήριο

Ένας από τους πρωταρχικούς στόχους του σχεδιασμού ήταν να διατηρηθεί η αίσθηση της ταράτσας – παρότι έπρεπε να δημιουργηθεί ένα σπίτι πάνω σε αυτήν – παίρνοντας τη μορφή ιδιωτικού παρατηρητηρίου, μίας βεράντας με κύριο χαρακτηριστικό την όμορφη θέα.

Σχεδιασμός ενός υπερυψωμένου όγκου για τους ιδιωτικούς χώρους

Για την εξασφάλιση μεγαλύτερης ιδιωτικότητας και για προστασία από τους ισχυρούς ανέμους, η βεράντα αγκαλιάζεται περιμετρικά από ένα τοιχίο. Ένας κλειστός όγκος, με σχεδιαστικές αναφορές στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική του νησιού, αιωρείται πάνω της προσφέροντας σκιά. Ο όγκος αυτός φιλοξενεί τους ιδιωτικούς χώρους του σπιτιού, ενώ οι κοινόχρηστοι οργανώνονται σε ένα ενιαίο, ανοιχτό σύνολο στη βεράντα. Χάρη στο μεγάλο άνοιγμα των 13,80m, με μόνη στατική στήριξη το περιμετρικό τοιχίο, το σύνολο αποκτά έναν απροσδιόριστο χαρακτήρα, ανάμεσα σε εσωτερικό και εξωτερικό, επιτυγχάνοντας έτσι την κύρια αρχιτεκτονική πρόθεση.

Σχεδιασμός εσωτερικού χώρου με θέα προς τη θάλασσα

Το εσωτερικό της κατοικίας έχει σχεδιαστεί ώστε να τονώνει και να εμπλουτίζει την εμπειρία της θέας προς τη θάλασσα και της τοποθεσίας μέσα στον παραδοσιακό οικισμό. Τα χρώματα και τα υλικά αποκτούν την επεξεργασία ενός κολλάζ, με τους κοινόχρηστους χώρους να έχουν τα σταθερά έπιπλα της κουζίνας κατασκευασμένα από φυσικό ξύλο, τον τοίχο με το τζάκι επιχρισμένο με τσιμεντοκονία και την πλάτη του καθιστικού βαμμένη στο μπλε της θάλασσας. Τα λουτρά, τα δάπεδα και τα κουφώματα στις δύο στάθμες συνδυάζουν αποχρώσεις και υφές κόκκινου και πράσινου. Τα αποσπάσματα της υλικότητας του παραδοσιακού οικισμού καθώς και η διαφοροποίηση στα ύψη και στα σχήματα των εσωτερικών χώρων, μεγιστοποιούν την εμπειρία των, κατά τα άλλα, μικρών δωματίων και συμβάλλουν στο να ενταχθεί η κατοικία ακόμα περισσότερο στο γενικό οικοδομικό σύνολο.

Σκηνή παραγωγής

Σε ελάχιστη απόσταση από τους κεντρικούς εμπορικούς δρόμους της Αθήνας, o φούρνος και το παρασκευαστήριο ΚΟRA μετατρέπονται σε ένα σκηνικών παραγωγής και επίδειξης των αρτοποιημάτων.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Τα προϊόντων και η χορογραφημένη διαδικασία παραγωγής, παρουσιάζονται στο βλέμμα του περαστικού από τον υπερυψωμένο ακάλυπτο χώρο μπροστά από την όψη. Η διαδικασία παραγωγής και παρουσίασης των προϊόντων γίνονται αντιληπτά μέσω από ένα μεταλλικό διάτρητο όριο που αποτελείται από περιστρεφόμενα στοιχεία. Η εναλλαγή μεταξύ σεναρίων ανοιχτών, μισόκλειστων και κλειστών στοιχείων της όψης, όχι μόνο επιτρέπει στους επισκέπτες να δουν τα διαφορετικά είδη προϊόντων αλλά ρυθμίζει και την οπτική στον χώρο παραγωγής τους. Η ένωση μεταξύ εξωτερικού και εσωτερικού χώρου γίνεται μέσω ενός διαδραστικού περάσματος. Ένα κινητικό διάφραγμα που λειτουργεί σαν σκίαστρο, παράθυρο ή ράφι.

Ο μεταλλικός τοίχος αποτελείται από πενήντα ξεχωριστές επιφάνειες που περιστρέφονται ανεξάρτητα γύρω από τον κεντρικό τους άξονα σε τρεις διαφορετικές θέσεις. Η κατακόρυφη θέση, προσφέρει την λιγότερη διαφάνεια επιτρέποντας μόνο μορφές σιλουετών και φωτός να διαπεράσουν την διάτρηση του μετάλλου. Η οριζόντια θέση παρέχει την μέγιστη διαφάνεια ενώ συγχρόνως μία λειτουργική επιφάνεια για προϊόντα, έτοιμη να φιλοξενήσει μεγάλη ποικιλία αρτοποιημάτων. Τέλος, η ενδιάμεση θέση των 45° επιτρέπει την μερική θέαση του χώρου παραγωγής και αποτελεί την ιδανική γωνία επίδειξης προϊόντων στον πελάτη.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας, με την προσθήκη και πώληση διαφορετικών προϊόντων, το μεταβαλλόμενο όριο μεταμορφώνει συνεχώς την εξωτερική του όψη του χώρου. Λειτουργεί συγχρόνως ως ένα κλειστό όριο προς τα έξω, ως παράθυρο προς την θέαση της παραγωγής των προϊόντων και ως μηχανισμός για την ανάδειξη των προϊόντων σε διαφορετικά σενάρια.

 

Παλέτα υλικών

Πέρα από την δημιουργία ενός μεταβαλλόμενου ορίου, η υγιεινή και συντήρηση ήταν περαιτέρω βασικοί παράγοντες για την επιλογή υλικών και χρωμάτων. Συνδυαστικά με τα κινητά μηχανήματα της κουζίνας, οι ανοιχτόχρωμες, ανθεκτικές και μη πορώδης επιφάνειες του κάτω ήμισυ του χώρου, ενσωματώνουν μια ατμοσφαιρική ελαφρότητα. Έτσι δεν σηματοδοτέι μόνο, αλλά αποτελεί κυριολεκτικά τις επιφάνειες οι οποίες χρειάζονται καθημερινό καθαρισμό και έυκολη συντήρηση. Αντιθέτως, όλα τα στοιχεία της οροφής, πέραν των δύο μέτρων, συσχετίζονται με τα ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα.

 

Σχεδιασμός όψης

Λόγω του υπερυψωμένου επιπέδου , η οροφή λειτουργεί σαν δεύτερη όψη καθώς είναι ιδιαίτερα ορατή από το επίπεδο του δρόμου. Ο οπτικά φορτωμένος βιομηχανικός χαρακτήρας των μηχανημάτων της οροφής καμουφλάρεται με την εφαρμογή μονοχρωματικής βαφής σε όλα τα στοιχεία. Η οροφή και όλες οι λεπτομέρειές της γίνονται λιγότερα εμφανής ενώ παράλληλα η πλήρης έκθεση των μηχανημάτων και στοιχείων φωτισμού επιτρέπει την άμεση προσβασιμότητα και προσαρμοστικότητα.

Η αυστηρή λειτουργικότητα των εσωτερικών χώρον αντιπαρατίθεται στην διαρκώς μεταβαλλόμενη και προσαρμοζόμενη όψη. Η παραγωγή και η κατανάλωση ψωμιού (και γλυκισμάτων) μετατρέπεται σε θέαμα, όπου τα όρια μεταξύ των ερμηνευτών και θεατών αμφισβητούνται.