Ένας συμπαγής μαύρος όγκος στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Ντουράνγκο οργανώνεται με διαπερατά μεταλλικά πετάσματα, αναρτημένες εξωτερικές σκάλες και ένα φυτεμένο κατώφλι, ρυθμίζοντας το φυσικό φως, τον αερισμό και τη σχέση των εργαστηρίων με την πανεπιστημιούπολη.

 

Το Torre Negra στο Ντουράνγκο από τους Jonathan Corral Arquitectos είναι ένα εργαστηριακό κτίριο 1.094,40τ.μ. στην πανεπιστημιούπολη Alamedas του Αυτόνομου Πανεπιστημίου του Ντουράνγκο. Το έργο, που αναπτύχθηκε την περίοδο 2024–2025, στεγάζει εργαστήρια διαφορετικών επιστημονικών πεδίων μέσα σε έναν συμπαγή όγκο, ο οποίος αποκτά σαφή παρουσία χωρίς να αποκόπτεται από τη λειτουργική οργάνωση του campus.

Η αρχιτεκτονική βασίζεται στην αντίθεση ανάμεσα στο πυκνό μαύρο κέλυφος και μια σειρά διαπερατών στοιχείων. Μεταλλικά πετάσματα ρυθμίζουν την ηλιακή ακτινοβολία, το φυσικό φως και τον αερισμό, ενώ αναρτημένες σκάλες μεταφέρουν μέρος της κατακόρυφης κυκλοφορίας στην εξωτερική περίμετρο. Στο επίπεδο της εισόδου, δενδρολίβανο, λεβάντα και στοιχεία νερού διαμορφώνουν ένα ηπιότερο κατώφλι πριν από την είσοδο στο κτίριο.

 

Ένα φυτεμένο κατώφλι

Η προσέγγιση οργανώνεται μέσα από την αντίθεση ανάμεσα στη συμπαγή παρουσία του κτιρίου και τη φύτευση της εισόδου.

Δενδρολίβανο και λεβάντα συνδυάζονται με στοιχεία νερού, δημιουργώντας μια ενδιάμεση περιοχή ανάμεσα στην πανεπιστημιούπολη και τα εργαστήρια. Η είσοδος στον μαύρο όγκο δεν πραγματοποιείται επομένως άμεσα, αλλά μέσα από μια περισσότερο ήπια ακολουθία.

Η αρχιτεκτονική τοπίου συμμετέχει έτσι στη χωρική εμπειρία. Η χαμηλή φύτευση, οι διαφορετικές υφές και η παρουσία του νερού λειτουργούν ως αντίστιξη στην αφαιρετική γεωμετρία και τη σκοτεινή υλικότητα του κτιρίου.

 

Η όψη ως φίλτρο φωτός και αέρα

Η κύρια όψη χαρακτηρίζεται από ένα συνεχές μεταλλικό πέτασμα.

Το σύστημα περιορίζει την άμεση ηλιακή ακτινοβολία, επιτρέπει την είσοδο διάχυτου φυσικού φωτός και υποστηρίζει τον φυσικό αερισμό. Σε επιλεγμένα σημεία, τα επιμέρους στοιχεία περιστρέφονται ελαφρά, διαταράσσοντας τον αυστηρό ρυθμό της επιφάνειας.

Οι μικρές αυτές μεταβολές δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς διαφάνειας και αδιαφάνειας ανάλογα με τη θέση του παρατηρητή και τη γωνία του φωτός.

Το στοιχείο σκίασης δεν προστίθεται επομένως ως ανεξάρτητος τεχνικός μηχανισμός, αλλά συγκροτεί τη βασική αρχιτεκτονική έκφραση της όψης.

 

Αναρτημένες σκάλες στην περίμετρο

Η κατακόρυφη κυκλοφορία επιλύεται εν μέρει με μεταλλικές σκάλες αναρτημένες από τον κύριο όγκο.

Οι σκάλες δεν λειτουργούν αποκλειστικά ως στοιχεία σύνδεσης των επιπέδων. Η μερικώς υπαίθρια θέση τους δημιουργεί μια ενδιάμεση συνθήκη ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό, διατηρώντας οπτική σχέση με την πανεπιστημιούπολη κατά την κατακόρυφη κίνηση.

Η κυκλοφορία αποκτά έτσι διαφορετικό χωρικό χαρακτήρα από τους κλειστούς εργαστηριακούς χώρους, με μεταβολές του φωτός, της θέας και του βαθμού έκθεσης στο περιβάλλον.

 

Διαπερατότητα προς το campus

Η δευτερεύουσα όψη προς το εσωτερικό της πανεπιστημιούπολης ακολουθεί την ίδια λογική περιβαλλοντικού ελέγχου.

Μεταλλικές περσίδες σχηματίζουν μια επιφάνεια που από απόσταση εμφανίζεται σχεδόν συμπαγής, αλλά σε μικρότερη απόσταση αποκαλύπτει τη διαπερατότητά της. Το σύστημα επιτρέπει τον διαμπερή φυσικό αερισμό και διατηρεί οπτική συνέχεια με τους εσωτερικούς χώρους κυκλοφορίας.

Η σχέση ανάμεσα στη φαινομενική μάζα και την πραγματική διαπερατότητα αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του έργου.

Το κτίριο διατηρεί έτσι την καθαρότητα ενός συμπαγούς μαύρου όγκου, χωρίς το κέλυφός του να λειτουργεί ως απόλυτο όριο απέναντι στο περιβάλλον.

 

Ένα ενεργό κέλυφος

Η αρχιτεκτονική ταυτότητα του Torre Negra συγκεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στον σχεδιασμό του κελύφους.

Η επανάληψη των μεταλλικών στοιχείων δημιουργεί τάξη, ενώ οι μικρές περιστροφές και οι διαφορές στη διαπερατότητα εισάγουν ελεγχόμενες μεταβολές. Τα ίδια στοιχεία που καθορίζουν τη μορφή των όψεων ρυθμίζουν παράλληλα τον ηλιασμό, τον αερισμό και τις θεάσεις.

Οι Jonathan Corral Arquitectos χρησιμοποιούν περιορισμένους χειρισμούς —σκίαση, επανάληψη, ανάρτηση και ελεγχόμενη διαπερατότητα— για να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις κλιματικές, λειτουργικές και χωρικές απαιτήσεις του εργαστηριακού κτιρίου.

Το Torre Negra διαμορφώνεται έτσι ως ένα συμπαγές τεχνικό κτίριο, του οποίου η αρχιτεκτονική έκφραση προκύπτει από τον τρόπο λειτουργίας του κελύφους και όχι από πρόσθετες μορφολογικές χειρονομίες.