Ενσωμάτωση στο τοπίο

Το έργο βρίσκεται σε οικιστική ανάπτυξη στα προάστια του Σάο Πάολο και σχεδιάζεται ως μια κατοικία όπου η αρχιτεκτονική, το τοπίο και η καθημερινή ζωή λειτουργούν ως μια ενιαία χωρική εμπειρία. Η σύνθεση ανταποκρίνεται σε ένα οικόπεδο που πλαισιώνεται από γήπεδο γκολφ και μια τεχνητή λιμνοθάλασσα, εγκαθιδρύοντας έναν προσεκτικό διάλογο ανάμεσα στη δομημένη μορφή και το φυσικό περιβάλλον.

Αντί να δίνει έμφαση στη μνημειακότητα, η σχεδιαστική στρατηγική επιδιώκει να διασπάσει και να αποδυναμώσει οπτικά την κλίμακα της κατοικίας. Η κατοικία αναπτύσσεται κυρίως σε ένα ενιαίο οριζόντιο επίπεδο, ενώ οι τεχνικοί και βοηθητικοί χώροι, καθώς και οι χώροι αναψυχής, ενσωματώνονται διακριτικά σε ένα χαμηλότερο επίπεδο. Μέσα από αυτή τη χωρική οργάνωση, η αρχιτεκτονική παραμένει οπτικά ενταγμένη στο τοπίο, ενισχύοντας μια αίσθηση συνέχειας με το έδαφος αντί να επιβάλλεται σε αυτό.

 

Χωρική οργάνωση

Η κατοικία οργανώνεται γύρω από μια κεντρική φυτεμένη αυλή με βλάστηση χαρακτηριστική του Ατλαντικού Δάσους της Βραζιλίας, μετατρέποντας τη φύση σε ενεργό χωρικό πυρήνα και όχι σε ένα απλό περιφερειακό στοιχείο. Ο εσωτερικός αυτός κήπος διαμεσολαβεί την κυκλοφορία, το φυσικό φως και τη χωρική συνέχεια σε όλο το σπίτι, ενισχύοντας παράλληλα την αίσθηση ιδιωτικότητας και απομόνωσης που χαρακτηρίζει την κατοίκηση.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τέσσερα υπνοδωμάτια, εκτεταμένους χώρους διημέρευσης και χώρους ψυχαγωγίας, οργανωμένους γύρω από προσεκτικά καδραρισμένες θέες προς το τοπίο. Η χωρική σύνθεση δίνει προτεραιότητα στη ρευστότητα και τη διαφάνεια, επιτρέποντας τη συνεχή αλληλεπίδραση ανάμεσα στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους.

Μια γενναιόδωρη στεγασμένη υπαίθρια γκαλερί καταλαμβάνει το πιο προνομιακό σημείο του οικοπέδου, με άμεση θέα προς τη λιμνοθάλασσα και το γήπεδο γκολφ. Σε ανταπόκριση προς το βραζιλιάνικο κλίμα και την έντονη κουλτούρα υπαίθριας διαβίωσης, ο ημιυπαίθριος αυτός χώρος λειτουργεί ως η κοινωνική “καρδιά” της κατοικίας. Κεκλιμένα διαχωριστικά στοιχεία από σκυρόδεμα φιλτράρουν τον δυτικό ήλιο, περιορίζοντας την υπερθέρμανση κατά τις απογευματινές ώρες, χωρίς να εμποδίζουν τη θέα και τον φυσικό αερισμό.

 

 

Παλέτα υλικών

Η υλική λιτότητα και η γεωμετρική καθαρότητα ορίζουν τη συνθετική γλώσσα του έργου. Επιφάνειες από εμφανές σκυρόδεμα, ελεγχόμενες αναλογίες και επιμήκεις οριζόντιες γραμμές συγκροτούν μια ήρεμη και συνεκτική αρχιτεκτονική ταυτότητα, ενώ η εναλλαγή συμπαγών όγκων και κενών δημιουργεί συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες φωτός και σκιάς.

Η υπερυψωμένη πισίνα εκτείνεται άμεσα από το επίπεδο των κύριων χώρων διαβίωσης, ενοποιούμενη οπτικά με τη γειτονική λιμνοθάλασσα μέσω της αντανάκλασης. Η υπερχείλισή της δημιουργεί ένα καταρρακτώδες υδάτινο στοιχείο προς το χαμηλότερο επίπεδο, μετατρέποντας την πισίνα σε ένα γλυπτικό αλλά και λειτουργικό αρχιτεκτονικό στοιχείο της σύνθεσης.

Τα υπνοδωμάτια, τοποθετημένα προς τον εμπρόσθιο κήπο, συγκροτούν μια πιο ήσυχη ζώνη κατοίκησης, όπου η φύτευση λειτουργεί ταυτόχρονα ως φίλτρο ιδιωτικότητας και περιβαλλοντικός διαμεσολαβητής. Μεγάλα ανοίγματα ενισχύουν τη σχέση των κατοίκων με τη φύση, διατηρώντας παράλληλα έναν ελεγχόμενο βαθμό ιδιωτικότητας από τον δρόμο.

 

 

Κατασκευή

Καθοριστική παράμετρος του έργου υπήρξε η συνεργασία ανάμεσα στον αρχιτέκτονα, τους ιδιοκτήτες και την κατασκευαστική ομάδα. Η επιτυχής υλοποίηση της κατοικίας βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στη δέσμευση των ιδιοκτητών να διατηρηθεί η ακεραιότητα της αρχικής αρχιτεκτονικής πρόθεσης καθ’ όλη τη διάρκεια της κατασκευής.

Παρά τη γεωγραφική απόσταση, ο συντονισμός ανάμεσα στο αρχιτεκτονικό γραφείο και την κατασκευαστική ομάδα παρέμεινε συνεχής και ουσιαστικά συνεργατικός. Η σταθερή αυτή ανταλλαγή επέτρεψε στο έργο να διατηρήσει τη συνοχή του από τη σύλληψη έως την ολοκλήρωση, οδηγώντας σε ένα αποτέλεσμα που αποδίδει με ακρίβεια την ατμόσφαιρα και τη συνθετική πρόθεση της αρχικής ιδέας.

 

Αιωρούμενη μάζα

Η κατοικία βρίσκεται σε μια ήσυχη τοποθεσία και αναπτύσσεται σε δύο ορόφους, έναν πάνω από το έδαφος και έναν υπόγειο. Με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της το επιβλητικό μαύρο μπετόν, η σύνθεση διαρθρώνεται σε τρεις όγκους, ισορροπώντας ανάμεσα στο κλειστό και το ανοιχτό. Ο διαφανής κεντρικός όγκος είναι η καρδιά του κτιρίου, με το τοπίο να συμβάλλει καθοριστικά στην εμπειρία διαβίωσης.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το υπόγειο αγκαλιάζει μία μεγάλη βυθισμένη αυλή που γίνεται ο βασικός υπαίθριος χώρος συγκέντρωσης, ενώ ο κεντρικός διαφανής όγκος, με ύψος πάνω από 5m, απολαμβάνει την πανοραμική θέα της περιοχής. Στις πλευρές του, δύο επιμήκη, παράλληλα πρίσματα εκτείνονται κατά μήκος του οικοπέδου, μοιάζοντας με ελεύθερα δοκάρια από μπετόν που προεξέχουν κάτω από τα διαφορετικά επίπεδα της στέγης.

Μια γέφυρα από ανακλαστικό ανοξείδωτο χάλυβα περνά κάθετα πάνω από τη βυθισμένη αυλή, οδηγώντας προς την κεντρική είσοδο της κατοικίας. Η διαδρομή διασχίζει μια ρηχή επιφάνεια νερού, αποκαλύπτοντας τους ιδιωτικούς χώρους που δεν είναι ορατοί από τον δρόμο. Η πορεία αποκτά έντονο προοπτικό βάθος ανάμεσα στα δύο παράλληλα πρίσματα που οριοθετούν τον απολύτως διαφανή κεντρικό πυρήνα, δημιουργώντας έτσι μία ισχυρή οπτική σύνδεση.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Το επίπεδο πάνω από το έδαφος φιλοξενεί τους κύριους χώρους διημέρευσης με μεγάλο καθιστικό, κουζίνα και τραπεζαρία, καθώς και τα ιδιωτικά δωμάτια της οικογένειας. Η master σουίτα διαθέτει walk-in closet, λουτρό με ντουσιέρα που περιβάλλεται από επιφάνεια νερού και χώρο ύπνου με ανοιχτή θέα προς τον κήπο. Μια σκάλα με ελεύθερα πατήματα από σκουρόχρωμη φυσική πέτρα οδηγεί στο χαμηλότερο επίπεδο, όπου περιλαμβάνονται χώροι ευεξίας και ψυχαγωγίας με εσωτερική πισίνα, γυμναστήριο, spa, home cinema αλλά και μία περιοχή φιλοξενίας δίπλα σε bar και κελάρι. Στον ίδιο όροφο βρίσκονται οι βοηθητικοί χώροι, με laundry και δωμάτια προσωπικού.

Στο βάθος του οικοπέδου, ο κήπος οργανώνεται με πισίνα, υπαίθρια κουζίνα και χώρους καθιστικού που μπορούν να φιλοξενήσουν πλήθος διαφορετικών κοινωνικών εκδηλώσεων, αλλά και πιο ιδιωτικές στιγμές χαλάρωσης.

 

 

Παλέτα υλικών

Ο σχεδιασμός ξεχωρίζει για τις καθαρές, μοντέρνες γραμμές του, με όψεις από μαύρο μπετόν, επενδύσεις με ινοπλισμένο τσιμέντο και μεγάλες γυάλινες επιφάνειες. Το δάπεδο, που διαστρώνεται με γυαλιστερό μαύρο μάρμαρο το οποίο διακόπτεται από ακανόνιστες γκρίζες νευρώσεις, συμπληρώνεται με σκουρόχρωμες μπρούντζινες λεπτομέρειες.

Η αντιθετική σχέση ανάμεσα στο μπετόν, τις αλλαγές επιπέδου στις στέγες και τη διαφάνεια συντείνει στη δημιουργία μιας αίσθησης αιώρησης, η οποία προσδίδει στο σύνολο του έργου τον μοναδικό του χαρακτήρα.

 

Στον απόηχο της παγκόσμιας αναδιάταξης που επέφερε η πανδημία του Covid-19, το Riverhouse αναδύθηκε ως μια βαθιά προσωπική διερεύνηση της σύγχρονης κατοίκησης. Τοποθετημένο σε έναν προστατευόμενο ποτάμιο διάδρομο στη rural τοπιογραφία του Rhode Island, το έργο αντανακλά ευρύτερες πολιτισμικές μετατοπίσεις προς έναν πιο αργό τρόπο ζωής, μια εντονότερη περιβαλλοντική συνείδηση και μια ουσιαστικότερη σύνδεση με τη φύση. Σχεδιασμένο ταυτόχρονα ως οικογενειακή κατοικία και ως πειραματικό καταφύγιο, το σπίτι επανεξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η αρχιτεκτονική μπορεί να υποστηρίξει εξελισσόμενες μορφές διαβίωσης, εργασίας και συλλογικής συνύπαρξης.

Στη θέση του προϋπήρχε μια φθαρμένη θερινή κατασκευή, η οποία από το 2014 φιλοξενούσε μια σειρά άτυπων αρχιτεκτονικών camps. Οι συναντήσεις αυτές έφερναν κοντά αρχιτέκτονες, συνεργάτες και οικογένειες σε ένα περιβάλλον βασισμένο στον διάλογο, τη συλλογική σκέψη και την κοινή εμπειρία κατοίκησης. Με την πάροδο του χρόνου, η εύθραυστη κατασκευή αποδείχθηκε μη βιώσιμη, οδηγώντας τους αρχιτέκτονες στη δημιουργία μιας νέας κατοικίας που θα διατηρούσε το πνεύμα του τόπου, ανταποκρινόμενη παράλληλα στις σύγχρονες περιβαλλοντικές και χωρικές απαιτήσεις.

 

Οικιστικό Πρωτότυπο

Η νέα κατοικία αναπτύσσεται πάνω στο αποτύπωμα της αρχικής δομής, εισάγοντας μια συμπαγή αλλά έντονα επεξεργασμένη αρχιτεκτονική μορφή. Υπερυψωμένο ώστε να ανταποκρίνεται στους κανονισμούς προστασίας από πλημμύρες, το κτίριο ισορροπεί ανάμεσα στην τεχνική ακρίβεια και σε μια αίσθηση ανεπιτήδευτης οικειότητας. Σχεδιασμένο σύμφωνα με τις αρχές του Passive House, το έργο ενσωματώνει τριπλούς υαλοπίνακες, υψηλής απόδοσης θερμομονωτικά κελύφη και φωτοβολταϊκά πάνελ με σύστημα αποθήκευσης ενέργειας, επιτρέποντας στο σπίτι να λειτουργεί αποκλειστικά με ηλεκτρική ενέργεια, περιορίζοντας σημαντικά την ετήσια ενεργειακή κατανάλωση.

Αντί να προβάλλει την τεχνολογική απόδοση ως αυτοσκοπό, το έργο ενσωματώνει τα περιβαλλοντικά συστήματα οργανικά στην αρχιτεκτονική του γλώσσα. Ο σχεδιασμός μεγιστοποιεί τον φυσικό αερισμό και το φυσικό φως μέσω στρατηγικά τοποθετημένων ανοιγμάτων, ενώ υπαίθριοι χώροι, βεράντες και φυτεμένα δώματα επεκτείνουν τη ζωή της κατοικίας προς το τοπίο. Η αρχιτεκτονική διαπραγματεύεται τη σχέση ανοίγματος και προστασίας μέσα από μια αλληλουχία προσεκτικά μελετημένων χωρικών συνθηκών που ενισχύουν τη σύνδεση εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος.

Η χαρακτηριστική γεωμετρία του κτιρίου προέκυψε μέσα από μια επαναληπτική διαδικασία φυσικών μακετών. Η πτυχωτή μπλε μεταλλική στέγη κατεβαίνει ασύμμετρα στις όψεις, δημιουργώντας μια διαγώνια κορυφογραμμή που παράγει δυναμικές χωρικές σχέσεις στο εσωτερικό. Αυτή η χειρονομία επιτρέπει τη δημιουργία διπλού ύψους χώρων, μεσοπατωμάτων και υπαίθριων αυλών που εισάγουν το φως βαθιά στον πυρήνα της κάτοψης, ενώ ταυτόχρονα καδράρουν τη θέα προς τον ποταμό και το πυκνό δάσος.

 

 

Παλέτα υλικών

Η επιλογή των υλικών αποτέλεσε καθοριστικό στοιχείο της ταυτότητας του έργου. Η θερμικά επεξεργασμένη επένδυση από ξύλο ash, οι ακατέργαστες επιφάνειες plywood και τα χειροποίητα λιβανέζικα πλακίδια εισάγουν μια έντονα απτική ποιότητα, διατηρώντας ταυτόχρονα μια λιτή και συνεκτική υλικότητα. Τα έντονα χρωματισμένα κουφώματα διακόπτουν τη γήινη εξωτερική παλέτα, αντανακλώντας τις εποχικές μεταβολές της βλάστησης που περιβάλλει το σπίτι.

Στο εσωτερικό, η κατοικία οργανώνεται γύρω από έναν ευρύχωρο κοινόχρηστο χώρο διαβίωσης, σχεδιασμένο τόσο για την καθημερινότητα όσο και για συλλογικές συναθροίσεις. Τα συστήματα αποθήκευσης ενσωματώνονται στο ίδιο το αρχιτεκτονικό περίβλημα, διατηρώντας καθαρές χωρικές συνθήκες, ενώ κάθε δωμάτιο έχει διαστασιολογηθεί με ακρίβεια ώστε να εξασφαλίζεται η μέγιστη λειτουργικότητα χωρίς απώλεια άνεσης. Η χωρική οργάνωση ευνοεί την προσαρμοστικότητα και τη ρευστότητα, επιτρέποντας στις καθημερινές δραστηριότητες, την εργασία και την κοινωνική ζωή να συνυπάρχουν οργανικά.

Το έργο εξελίχθηκε μέσα από μια εκτεταμένη διαδικασία συνεργασίας ανάμεσα σε αρχιτέκτονες, designers, καλλιτέχνες και τεχνίτες. Οι παρεμβάσεις αυτές θολώνουν τα όρια ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, το interior design και το αντικείμενο, ενισχύοντας τον χαρακτήρα του σπιτιού ως ενός διαρκώς μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος συλλογικής δημιουργίας.

Η ίδια η κατασκευή αποτέλεσε αναπόσπαστο μέρος της αφήγησης του έργου. Χτισμένο σταδιακά και με περιορισμένο προϋπολογισμό, το Riverhouse βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στη συμβολή φίλων, συνεργατών και τοπικών τεχνιτών. Η διαδικασία εξελίχθηκε αργά και οργανικά, με πολλούς από τους συντελεστές να ζουν δίπλα στο έργο κατά τη διάρκεια της κατασκευής, ενισχύοντας την αντίληψη των αρχιτεκτόνων για την αρχιτεκτονική ως μια κατεξοχήν κοινωνική και συμμετοχική διαδικασία.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Πέρα από τον ρόλο του ως ιδιωτική κατοικία, το έργο λειτουργεί ως μια διαρκής πλατφόρμα ανταλλαγής, πειραματισμού και διαλόγου. Συνεχίζοντας την παρακαταθήκη των αρχικών αρχιτεκτονικών camps, το Riverhouse φιλοξενεί συναντήσεις που ενθαρρύνουν τη συζήτηση γύρω από την αρχιτεκτονική, την οικολογία και τις συλλογικές μορφές κατοίκησης. Μια δεύτερη φάση του έργου βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, εισάγοντας ένα pavilion, μια πισίνα και κήπους που θα υποστηρίξουν μελλοντικά workshops και υπαίθριες συγκεντρώσεις.

Υπό αυτή την έννοια, το Riverhouse εντάσσεται σε μια γενεαλογία πειραματικών κατοικιών σχεδιασμένων από αρχιτέκτονες για τους ίδιους, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως σπίτι και ως χωρικό μανιφέστο. Ωστόσο, σε αντίθεση με ιστορικά παραδείγματα που επικεντρώνονταν στη μορφολογική αυτονομία, το έργο ανταποκρίνεται άμεσα σε σύγχρονες ανησυχίες γύρω από την κλιματική προσαρμογή, τις μεταβαλλόμενες οικογενειακές δομές και τον επαναπροσδιορισμό της κατοίκησης σε έναν ολοένα πιο αβέβαιο κόσμο.

Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία που απορρίπτει την έννοια της απομόνωσης ως καταφυγίου. Αντίθετα, προτείνει μια αρχιτεκτονική βασισμένη στην εξωστρέφεια, την ανθεκτικότητα και την περιβαλλοντική ευαισθησία – μια προσεκτικά κατοικημένη δομή που παραμένει σκόπιμα «ανοιχτή», συνεχίζοντας να εξελίσσεται και να αλληλεπιδρά με τους ανθρώπους και το τοπίο που την περιβάλλουν.

 

 

Συνεχής διάλογος

Η κατοικία βρίσκεται σε ένα οικόπεδο εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς και περιβαλλόμενη από γήπεδο γκολφ και σχεδιάζεται ως μια αρχιτεκτονική σύνθεση που επιδιώκει την ομαλή ένταξή της στο τοπίο. Μέσα από τη μελετημένη άρθρωση της ογκοπλασίας και της υλικότητας, το έργο ισορροπεί ένα εκτεταμένο λειτουργικό πρόγραμμα με μια αίσθηση χωρικής σαφήνειας και αρμονίας. Η κάτοψη σε σχήμα L τοποθετείται σε ελαφρώς υπερυψωμένο επίπεδο σε σχέση με τον δρόμο, εξασφαλίζοντας ανεμπόδιστη πανοραμική θέα στο κατά τα άλλα επίπεδο τοπίο. Η χειρονομία αυτή δημιουργεί μια σταδιακή χωρική μετάβαση, ενισχύοντας παράλληλα τον συνεχή διάλογο μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών χώρων.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η μορφολογική γλώσσα της κατοικίας διαμορφώνεται μέσα από την αλληλεπίδραση έντονων οριζόντιων γραμμών και μιας σειράς λεπτών γεωμετρικών μετασχηματισμών. Οι γωνίες αποτμούνται, καμπυλώνονται ή αποκλίνουν, δημιουργώντας μια δυναμική αρχιτεκτονική σύνθεση που συνδυάζει ακρίβεια και εκφραστική ρευστότητα. Η παλέτα υλικών ενισχύει τη σχέση με το περιβάλλον, μέσω φωτεινών και γήινων τόνων που εξασφαλίζουν οπτική συνέχεια με το τοπίο. Τα ξύλινα στοιχεία, σε επενδύσεις και οροφές, συνδυάζονται με μεταλλική κατασκευή, ενώ το εμφανές ανοιχτόχρωμο σκυρόδεμα εισάγει μια διακριτική αντίθεση με τις θερμότερες υφές του ισογείου. Ένα μεγάλο διάτρητο πανέλο στον επάνω όροφο ενισχύει την αίσθηση ελαφρότητας, συμβάλλοντας στη στρωματική διαμόρφωση της όψης.

 

 

Χωρική Οργάνωση

Η σύνθεση οργανώνεται μέσα από μια σαφή λειτουργική διάταξη που διαχωρίζει την κατοικία σε δύο βασικούς όγκους. Ένας επιμήκης όγκος φιλοξενεί τις ιδιωτικές λειτουργίες, όπως τρεις σουίτες, έναν χώρο φυσικοθεραπείας και ένα γραφείο, ενώ ένας εγκάρσιος όγκος συγκεντρώνει τις κοινόχρηστες και υποστηρικτικές χρήσεις, όπως η κουζίνα, η τραπεζαρία και οι βοηθητικοί χώροι. Κατά την είσοδο, ήπιες κεκλιμένες και καμπύλες επιφάνειες καθοδηγούν τη ματιά προς τον κύριο χώρο διημέρευσης, συγκροτώντας μια ρευστή χωρική αλληλουχία που συνδέεται άμεσα με τις ζώνες αναψυχής. Η ενσωμάτωση λειτουργιών όπως σάουνα, spa, γυμναστήριο και παιδικός χώρος ενισχύεται μέσω κινητών υαλοστασίων, που επιτρέπουν ευελιξία και συνέχεια. Το σύνολο αυτού του μετώπου αναψυχής φωτίζεται από φυσικό ζενιθιακό φως, εξασφαλίζοντας ιδιωτικότητα και χωρική καθαρότητα.

 

 

Φωτισμός & Υλικότητα

Μεγάλες υάλινες επιφάνειες διασφαλίζουν συνεχή οπτική σύνδεση με το τοπίο, πλαισιώνοντας τη θέα και ενισχύοντας τον στοχαστικό χαρακτήρα της κατοικίας. Αρχιτεκτονικά στοιχεία όπως πέργκολες και κεκλιμένα επίπεδα ρυθμίζουν το παιχνίδι φωτός και σκιάς στις όψεις, εισάγοντας μια χρονική μεταβλητότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στον επάνω όροφο, η κύρια σουίτα και τα επιπλέον υπνοδωμάτια αναπτύσσονται κατά μήκος των αξόνων της κάτοψης σε σχήμα L, συνοδευόμενα από χώρους εργασίας που αξιοποιούν την ηρεμία του τοπίου. Ένα μεταλλικό διάτρητο φίλτρο επιτρέπει τη διείσδυση του φωτός διατηρώντας την ιδιωτικότητα, ενώ ένα συνεχές μεταλλικό γείσο οριοθετεί διακριτικά το περίγραμμα του όγκου. Στο εσωτερικό, η αρχιτεκτονική γλώσσα ακολουθεί τη λογική του εξωτερικού, συνδυάζοντας θερμούς τόνους, φυσικό φως, επιλεγμένα έργα τέχνης και σχεδιαστικά αντικείμενα, συνθέτοντας ένα ενιαίο και εκλεπτυσμένο περιβάλλον κατοίκησης.

 

Ανανεωμένη προοπτική

Το έργο ωριμάζει με χάρη στον χρόνο, όπως το κρασί -μια αφήγηση που ορίζεται από τη συνέχεια, μια ήπια προβολή προς το μέλλον και μια διαρκή κατάσταση εντροπίας. Η διακριτική επανεφεύρεση έχει καταστεί εγγενές στοιχείο του χαρακτήρα του: το ξενοδοχείο εξελίσσεται μέσα από μικρές χειρονομίες, επεκτεινόμενο στρώση με στρώση, εποχή με εποχή. Από την αρχή της λειτουργίας του, έχει επανενεργοποιήσει με συνέπεια τα υφιστάμενα στοιχεία του. Τα δίδυμα σιλό πλέον πάλλονται από δραστηριότητες ευεξίας, τέχνης και επαναλαμβανόμενων γαστρονομικών εκδηλώσεων, με κάθε νέα εκδοχή να καλλιεργεί έναν συνεχή διάλογο με το παρελθόν.

 

Στρατηγική Επέκτασης

Παράλληλα, το ίδιο το κτίριο αναζητά τρόπους εξέλιξης, αναδυόμενο διακριτικά από τη στιβαρή του βάση από σκυρόδεμα. Λίγα χρόνια μετά την ολοκλήρωσή του, καθώς τα πολιτιστικά και γαστρονομικά προγράμματα συνέχισαν να αναπτύσσονται, κατέστη σαφές ότι ο χώρος μπορούσε να υποδεχθεί ένα νέο κεφάλαιο φιλοξενίας -ένα πρόσθετο στρώμα που θα τιμούσε το αρχικό ήθος, προσφέροντας παράλληλα μια ανανεωμένη οπτική. Κατά τα πρώτα στάδια της κατασκευής, όταν τα εσωτερικά των δεξαμενών παρέμεναν απρόσιτα, ο χρόνος που αφιερώθηκε στις οροφές τους αποκάλυψε μια μοναδική αίσθηση ανύψωσης. Από αυτό το σημείο, ο ουρανός συναντούσε τη θάλασσα σε μια αδιάκοπη, ενιαία γραμμή. Αυτή η άμεση σύνδεση με τον ορίζοντα αποτέλεσε την αφετηρία για την προσθήκη ενός νέου επιπέδου πάνω από τις δεξαμενές από σκυρόδεμα.

 

 

Λειτουργική Οργάνωση

Οκτώ νέα δωμάτια καταλαμβάνουν πλέον αυτή την υπερυψωμένη δομή. Ένας ελαφρύς φορέας από λεπτούς μεταλλικούς σωλήνες και θερμές ξύλινες επιφάνειες αιωρείται πάνω από τις συμπαγείς δεξαμενές, ακολουθώντας τη γεωμετρία του κτιρίου χωρίς να την επιβαρύνει. Τα εκλεπτυσμένα αυτά στοιχεία αποϋλοποιούν την παρουσία του νέου επιπέδου, επιτρέποντας σε ένα λεπτό στέγαστρο να μοιάζει σαν να αιωρείται πάνω από τον όγκο από σκυρόδεμα. Ένα γραμμικό υδάτινο στοιχείο πλαισιώνει τον ορίζοντα, ενοποιώντας οπτικά την αρχιτεκτονική με τη θάλασσα. Το φως που αντανακλάται στην ξύλινη πέργκολα ενεργοποιεί τις επιφάνειες, ενισχύοντας τον ναυτικό, σχεδόν σχεδία-όμορφο χαρακτήρα της επέμβασης. Τα νέα δωμάτια επεκτείνουν την υλικότητα, την αισθητική και τη χωρική λογική των υφιστάμενων μονάδων. Κάθε ένα ανοίγεται προς τη θάλασσα μέσω μιας γενναιόδωρης βεράντας, προστατευμένης κάτω από την πέργκολα, ενώ η πρόσβαση από την πίσω αυλή ενσωματώνει το ανώτερο επίπεδο στην καθημερινή ζωή του ξενοδοχείου.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Από αυτό το υπερυψωμένο σημείο, οι επισκέπτες αντιλαμβάνονται τα σιλό, τα καλλιεργημένα αμπέλια του κήπου και τον ρυθμό δραστηριότητας που εκτυλίσσεται χαμηλότερα, μέσα από μια νέα, διαφοροποιημένη οπτική. Η προσθήκη δεν περιορίζεται στην αύξηση της δυναμικότητας· αντιθέτως, συμπυκνώνει, ενεργοποιεί και επεκτείνει τη διαρκώς εξελισσόμενη αφήγηση του Dexamenes Seaside Hotel. Η οροφή της πίσω δεξαμενής παραμένει σκόπιμα ανοιχτή, ως πεδίο πειραματισμού και ανακάλυψης. Από εδώ, ο ορίζοντας εκτείνεται απεριόριστα -αχαρτογράφητος και γεμάτος προσδοκία- αναμένοντας το επόμενο κεφάλαιο στην πορεία του ξενοδοχείου.

 

Λειτουργίες ενοποίησης

Το έργο αποτελεί μια επέμβαση επανάχρησης ενός λιτού βικτωριανού βοηθητικού κτίσματος στον βορειοδυτικό Λονδίνο, το οποίο επανανοηματοδοτείται ως ένας υβριδικός χώρος κατοίκησης και κοινωνικής δραστηριότητας για έναν συλλέκτη τέχνης και ερασιτέχνη DJ. Σχεδιασμένο ταυτόχρονα ως χώρος αποθήκευσης και ως περιβάλλον αναψυχής, το έργο ενοποιεί διαφορετικές λειτουργίες – αρχειοθέτηση, έκθεση, συνάθροιση και άθληση – μέσα από μια συνεκτική αρχιτεκτονική χειρονομία που εκτείνεται από το εσωτερικό προς το τοπίο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται ένα συνεχές γραμμικό έπιπλο, το οποίο λειτουργεί ως μια σύγχρονη “καμπίνα θαυμάτων”. Ξεκινώντας από το εσωτερικό του ανακαινισμένου κελύφους και επεκτεινόμενο στον κήπο, το στοιχείο αυτό φιλοξενεί ένα ευρύ φάσμα χρήσεων: αποθήκευση και έκθεση έργων τέχνης, ράφια για βιβλία και δίσκους βινυλίου, DJ booth, τηλεόραση και προσωπικά αντικείμενα. Καθώς εκτείνεται στον υπαίθριο χώρο, ενσωματώνει λειτουργίες αναψυχής, όπως τραπέζι πινγκ-πονγκ, βάρη και παιχνίδια κήπου, διατηρώντας τη χωρική συνέχεια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού.

Το έπιπλο περιβάλλεται από ένα διάτρητο περίβλημα ανοξείδωτου χάλυβα και ταλαντεύεται μεταξύ διαφάνειας και αδιαφάνειας. Η επιφάνειά του αντανακλά και φιλτράρει το φως, παράγοντας διαρκώς μεταβαλλόμενες οπτικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτή η διττότητα επιτρέπει την ταυτόχρονη αποκάλυψη και απόκρυψη του περιεχομένου, ενισχύοντας τον ρόλο του ως φορέα αποθήκευσης αλλά και ως χωρικού διαμεσολαβητή.

 

 

Δομική λογική

Το γραμμικό αυτό στοιχείο λειτουργεί όχι μόνο ως αποθηκευτικός μηχανισμός αλλά και ως δομικό σύστημα, υποστηρίζοντας το στέγαστρο που εκτείνεται στον υπαίθριο χώρο. Η μεταξύ τους σχέση εισάγει μια σκόπιμη ένταση, αντλώντας έμπνευση από τις εύθραυστες ισορροπίες των συνθέσεων των Fischli & Weiss. Αντί να ακολουθεί τη συμβατική δομική λογική, η πρόταση αφαιρεί ένα αναμενόμενο υποστύλωμα, αναδιανέμοντας τις δυνάμεις μέσω ενός συστήματος αντιστάθμισης.

Η ισορροπία αυτή επιτυγχάνεται μέσω μιας μάζας μαρμάρου υψηλής ακρίβειας, ενσωματωμένης σε δοκό τύπου Ι από γαλβανισμένο χάλυβα, σε συνδυασμό με μια ράβδο εφελκυσμού που αγκυρώνεται σε υπόγειο όγκο σκυροδέματος. Η σύνθεση διαμορφώνει μια ευανάγνωστη αλλά μη συμβατική δομική αφήγηση, όπου η ισορροπία εκλαμβάνεται ως δυναμική και εν δυνάμει μεταβαλλόμενη.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Το στέγαστρο συγκροτείται από διαστρωματωμένα υλικά – μάρμαρο, χάλυβα και πολυκαρβονικό – τα οποία οργανώνονται σε μια σαφή τεκτονική ιεραρχία. Η επένδυση του γραμμικού στοιχείου με ανοξείδωτο χάλυβα καθρεφτίζει τη βλάστηση του κήπου, ενώ τα ημιδιαφανή στοιχεία της οροφής διαχέουν το φυσικό φως στον χώρο.

Η υλικότητα κινείται μεταξύ του αδρού και του εκλεπτυσμένου, εδραιώνοντας το έργο τόσο στην ακρίβεια της βιομηχανικής κατασκευής όσο και στην περιβαλλοντική του απόκριση. Μέσω της αντανάκλασης, της διαφάνειας και της χωρικής επέκτασης, το περίπτερο διαλύει τα όρια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού. Μετατρέπεται σε ένα εργαλείο παρατήρησης των εποχιακών και ημερήσιων μεταβολών, όπου το φως, η βλάστηση και η κατασκευή συνδιαλέγονται διαρκώς, συγκροτώντας έναν χώρο όπου δομή, αποθήκευση και τοπίο βρίσκονται σε συνεχή και αντιληπτή διάδραση.

 

Συνεκτικό πλαίσιο

Το έργο αποτελεί ένα νέο αρχιτεκτονικό τοπόσημο για τη Νότια Τιρόλο και ανταποκρίνεται στην ανάγκη για μια ενιαία εγκατάσταση αφιερωμένη στην προστασία, τη συντήρηση και τη δημόσια προσβασιμότητα των πολιτιστικών αγαθών της περιοχής. Παράλληλα, επανεξετάζει το κατακερματισμένο σύστημα των υφιστάμενων αποθηκών, ενοποιώντας ετερόκλητες συλλογές σε μια ενιαία δομή που φιλοξενεί περισσότερα από ένα εκατομμύριο αντικείμενα, από έργα τέχνης και μουσειακά εκθέματα έως αρχαιολογικά ευρήματα και οπτικοακουστικά αρχεία.

 

Λειτουργική οργάνωση

Η πρόταση έχει διπλό στόχο: να λειτουργεί ως μια αποδοτική υποδομή διατήρησης, ενώ ταυτόχρονα ανταποκρίνεται στις πολιτιστικές και θεσμικές απαιτήσεις της περιοχής. Αντί να αντιμετωπίζεται ως ένα σύνολο απομονωμένων αποθηκευτικών μονάδων, το κτίριο συγκροτεί ένα συνεκτικό πλαίσιο που ενσωματώνει την έρευνα, τη συντήρηση και την έκθεση. Γραφεία, εργαστήρια, χώροι επεξεργασίας, αποθήκευσης και δημόσιες εκθεσιακές αίθουσες συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό σύστημα, ενισχύοντας τη συνεργασία και την ανταλλαγή μεταξύ φορέων.

Η χωρική οργάνωση δίνει έμφαση στις σχέσεις και τις ροές εργασίας, διαρθρώνοντας το πρόγραμμα γύρω από μια κεντρική αυλή που εισάγει φυσικό φως στους χώρους εργασίας και προσφέρει οπτική και φυσική σύνδεση με έναν διαμορφωμένο υπαίθριο χώρο. Η διάταξη αυτή ενισχύει τόσο τη λειτουργικότητα όσο και την εμπειρία των χρηστών, αναδεικνύοντας το depot ως μια ενεργή πολιτιστική υποδομή και όχι ως έναν καθαρά τεχνικό αποθηκευτικό μηχανισμό.

 

 

 

Χωρική στρατηγική & βιωσιμότητα

Καθοριστικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η προσεκτική κατανομή των λειτουργιών σε διαφορετικά επίπεδα. Οι χώροι αποθήκευσης και έκθεσης τοποθετούνται υπόγεια, εξασφαλίζοντας σταθερές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, απαραίτητες για τη μακροχρόνια διατήρηση ευαίσθητων τεκμηρίων. Στο επίπεδο του εδάφους, οι διοικητικές και ερευνητικές λειτουργίες επωφελούνται από τον φυσικό φωτισμό και τη διαφάνεια, διαμορφώνοντας ένα ισορροπημένο εργασιακό περιβάλλον.

Η κυκλοφορία οργανώνεται ως ένα συνεχές και ευανάγνωστο σύστημα που συνδέει τα επιμέρους προγράμματα, ενισχύοντας την αλληλεξάρτησή τους. Το εσωτερικό συγκροτείται μέσα από σαφείς χωρικές ακολουθίες και ελεγχόμενες μεταβάσεις, επιτρέποντας τόσο στο προσωπικό όσο και στους επισκέπτες να κινούνται με ευχέρεια στον χώρο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχιτεκτονική μορφή αντλεί από τις τοπικές τυπολογίες των αλπικών τοπίων της περιοχής, μεταφράζοντας παραδοσιακά στοιχεία σε μια σύγχρονη γλώσσα. Η ανυψωμένη, επικλινής στέγη διαμορφώνει τη χαρακτηριστική σιλουέτα του κτιρίου, ενώ η είσοδος προς τον δρόμο ανοίγεται σε ένα διαφανές και φιλόξενο foyer.

Μερικώς ενταγμένο στο έδαφος, το κτίριο μειώνει την οπτική του κλίμακα και εδραιώνει μια διακριτική σχέση με το τοπίο. Η φυτεμένη στέγη λειτουργεί ως συνέχεια του φυσικού εδάφους, ενισχύοντας τη μετάβαση μεταξύ αρχιτεκτονικής και περιβάλλοντος. Η ενσωμάτωση αυτή υπογραμμίζεται περαιτέρω από τη χρήση υλικών και τη διαμόρφωση των όγκων, που συνομιλούν με τις τοπικές αρχιτεκτονικές αναφορές, διατηρώντας παράλληλα μια σαφή σύγχρονη ταυτότητα.

Η κύρια είσοδος συνδέεται άμεσα με τον αστικό ιστό και την παρακείμενη πλατεία, ενώ παράλληλες προσβάσεις μέσω υπόγειου χώρου στάθμευσης εξασφαλίζουν λειτουργική ευελιξία. Στο εσωτερικό, μια γλυπτική σπειροειδής σκάλα λειτουργεί ως κεντρικό χωρικό και συμβολικό στοιχείο, συνδέοντας τους υπόγειους εκθεσιακούς χώρους με τα επίπεδα του ισογείου και του ορόφου.

Με την ολοκλήρωσή του, το Museum Depot δεν θα προσφέρει μόνο βέλτιστες συνθήκες διατήρησης για συλλογές που έως σήμερα ήταν κατακερματισμένες, αλλά θα τις επανατοποθετήσει ως ενεργά και προσβάσιμα στοιχεία του πολιτιστικού τοπίου της περιοχής, ενισχύοντας τη σημασία τους τόσο σε τοπικό όσο και σε ευρύτερο επίπεδο.

 

Πυρήνας καθημερινότητας

Στην καρδιά του οικισμού των Πολλωνίων στη Μήλο, ένα πολυγωνικό οικόπεδο μετασχηματίζεται σε έναν σύνθετο χωρικό οργανισμό, όπου η έννοια της αυλής επανερμηνεύεται ως πυρήνας της καθημερινότητας. Η πρόταση ανασυνθέτει την ατμόσφαιρα του κυκλαδίτικου οικισμού μέσα από μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και τη συλλογικότητα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η κάτοψη αναπτύσσεται περιμετρικά του οικοπέδου, με αυτόνομα δωμάτια των οποίων οι όγκοι τοποθετούνται κατά μήκος του ορίου. Στο εσωτερικό, διαμορφώνεται ένα πλέγμα αυλών και διαδρομών, συγκροτώντας μια αλληλουχία υπαίθριων και ημιυπαίθριων χώρων. Ο επισκέπτης καλείται να περιηγηθεί σε αυτό το σύστημα, να ανακαλύψει κρυφές γωνιές και εσωτερικούς κήπους, και να επιλέξει ανάμεσα σε στιγμές απομόνωσης ή συνεύρεσης.

Η αρχιτεκτονική εμπειρία οργανώνεται ως μια διαδοχή χωρικών εναλλαγών, όπου η κίνηση λειτουργεί ως βασικό εργαλείο κατανόησης του έργου. Οι διαδρομές δεν είναι γραμμικές, αλλά αποκαλύπτουν σταδιακά το σύνολο, ενισχύοντας την αίσθηση του “χωριού” σε μικροκλίμακα.

 

 

Υλικότητα και αρχιτεκτονική γλώσσα

Οι όγκοι αναπτύσσονται σε δύο επίπεδα, συγκροτώντας μια καθαρή διττή υλικότητα. Η βάση από εμφανή πέτρα εδράζει το σύνολο στο έδαφος, ενώ ο λευκός ανώτερος όροφος φαίνεται να αιωρείται ελαφρά πάνω από αυτήν, διαχωριζόμενος μέσω μιας λεπτής σκοτίας. Η αντίθεση αυτή ενισχύει την πλαστικότητα της σύνθεσης και αναδεικνύει τη σχέση βαρύτητας και ελαφρότητας.

Η αρχιτεκτονική γλώσσα των προεξοχών, των γωνιών και των ανοιγμάτων διαμορφώνει ένα δυναμικό παιχνίδι φωτός και σκιάς, το οποίο μεταβάλλεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Το φως λειτουργεί ως ενεργό στοιχείο της σύνθεσης, αποκαλύπτοντας την υλικότητα και εντείνοντας τη χωρική εμπειρία.

Παράλληλα, εισάγεται ένα τρίτο επίπεδο υλικότητας μέσω μεταλλικών στοιχείων. Οι πέργκολες και τα κατακόρυφα στοιχεία από corten οριοθετούν τους επιμέρους κήπους, φιλτράρουν το φως και δημιουργούν ενδιάμεσες ζώνες ιδιωτικότητας.

 

 

Χωρική οργάνωση

Οι έξι σουίτες, με εσωτερικά διπλού ύψους, οργανώνονται ως λιτοί και φωτεινοί χώροι φιλοξενίας. Η αρχιτεκτονική αποφεύγει την περιττή διακόσμηση, επιτρέποντας στις αντιθέσεις υλικών και φωτός να διαμορφώσουν την ατμόσφαιρα.

Η αυλή, ως βασικό στοιχείο της κυκλαδίτικης τυπολογίας, επανέρχεται ως χώρος συνάντησης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Προστατευμένη από τον άνεμο, λειτουργεί ως ένας εσωτερικός κήπος όπου οι φιλοξενούμενοι συγκροτούν μια προσωρινή κοινότητα. Η αρχιτεκτονική, μέσα από αυτή τη χειρονομία, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για κοινές εμπειρίες, συνομιλία και μοίρασμα.

Το έργο συνιστά μια σύγχρονη ανάγνωση του παραδοσιακού οικισμού, όπου ο σεβασμός στον τόπο συνδυάζεται με τη δημιουργία νέων μορφών κατοίκησης. Πρόκειται για ένα περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στην ατομικότητα και τη συλλογικότητα, προσφέροντας ένα καταφύγιο απλότητας και αυθεντικότητας στο τοπίο της Μήλου.

Συνέχεια του ανάγλυφου

Το ξενοδοχείο βρίσκεται στην άκρη του παραδοσιακού οικισμού της Οίας, στην κορυφή των ηφαιστειακών βράχων της Καλντέρας. Το οικόπεδο έχει έντονη κλίση, νοτιοδυτικό προσανατολισμό και απεριόριστη θέα προς τη θάλασσα και το ηφαίστειο.  

 

Στρατηγική αποκατάστασης

Στο εσωτερικό του οικοπέδου υπήρχαν ερειπωμένα υπόσκαφα που χρησιμοποιούνταν ως αποθήκες, στάβλοι και κελάρια, καθώς επίσης και μία παλιά κυβιστική κατοικία στη βορειοανατολική γωνία. Σκοπός του έργου ήταν η ανακατασκευή των παλιών κτιρίων που προϋπήρχαν και η προσθήκη νέων υπόσκαφων δωματίων και κοινόχρηστων χώρων, για τη δημιουργία ενός ξενοδοχειακού συγκροτήματος.

Ως αποτέλεσμα, το ξενοδοχείο περιλαμβάνει μία μικρή reception, δεκαέξι δωμάτια, εστιατόριο, κοινόχρηστη πισίνα και γυμναστήριο-spa. Αυτοί οι χώροι διαρθρώνονται σταδιακά στα έξι επίπεδα του συγκροτήματος. Η είσοδος, με πρόσβαση από τον κεντρικό πεζόδρομο του οικισμού, βρίσκεται στο ανώτερο επίπεδο, μαζί με τη reception και μία υπαίθρια περιοχή καθιστικού.

 

 

Χωρική οργάνωση

Ένα κεντρικό υπαίθριο κλιμακοστάσιο οδηγεί από την πάνω στάθμη στο εστιατόριο και την πισίνα, συνδέοντας τα τρία ενδιάμεσα επίπεδα τα οποία φιλοξενούν τα δωμάτια με τις ιδιωτικές τους αυλές και πισίνες. Το χαμηλότερο επίπεδο περιλαμβάνει τη reception του spa, ένα μικρό γυμναστήριο, δωμάτια μασάζ, χαμάμ, σάουνα, χώρους υγιεινής και αποθήκες, καθώς επίσης και μία προστατευμένη αυλή χαλάρωσης στην άκρη του βράχου.

Η πρόταση είχε ως στόχο τόσο την πιστή αποκατάσταση των κτιρίων που προϋπήρχαν όσο και την κατασκευή νέων υπόσκαφων στο πνεύμα μιας σύγχρονης και διακριτής επανερμηνείας της κυβιστικής μορφολογίας του παλιού οικισμού, σε αδιάκοπη, όμως, συνέχεια με το ανάγλυφο του εδάφους της Καλντέρας. Το σχήμα των νέων υπόσκαφων χώρων του ξενοδοχείου διατηρεί τη δομή των παραδοσιακών, τα γεωμετρικά σχήματα, την υλικότητα και το λευκό τους χρώμα.

Οι τυπολογίες των κατόψεων, όμως, όπως και τα ανοίγματα, στρέφονται ώστε να πλαισιώνουν τη θέα της θάλασσας. Συνεπώς, οι όψεις ακολουθούν, ως τεθλασμένες γραμμές, τις φυσικές υψομετρικές καμπύλες, σαν αναδιπλωμένοι αναλημματικοί τοίχοι που εντάσσονται ήπια στο περιβάλλον.

Η επικάλυψη των παραπάνω συνθετικών στρωμάτων οδηγεί στην τελική μορφή του κτιρίου και την έντονη δυναμική του. Η κατηφορική κίνηση του κεντρικού εξωτερικού κλιμακοστασίου από την είσοδο του ξενοδοχείου μέχρι το χαμηλότερο επίπεδο μοιάζει με ”ρωγμή” στο ”σώμα“ του κτιρίου, η οποία καθοδηγεί τις κινήσεις και τους επισκέπτες προς τις επιμέρους ιδιωτικές και κοινόχρηστες περιοχές.

Υλικά & φωτισμός

Ο σχεδιασμός του εσωτερικού ακολουθεί μια αυστηρή, μινιμαλιστική προσέγγιση βασισμένη στους κανόνες της κυκλαδικής αρχιτεκτονικής. Στα προϋπάρχοντα υπόσκαφα επικρατεί διάθεση ”total white“, με ελάχιστες πινελιές ιριδίζοντος χρυσού και πράσινου, ενώ φυσικές καμπύλες και ελεύθερα έπιπλα σε οργανικά σχήματα αναδεικνύουν και εμπλουτίζουν τη φυσική τους πλαστικότητα.

Η αισθητική των νέων υπόσκαφων χαρακτηρίζεται από τα έντονα χρώματα, στο πνεύμα μιας ”vie en bleu“, με αφαιρετικές παραπομπές στα κοσμοπολίτικα θέρετρα του μεσογειακού νότου, οι οποίες όμως γίνονται πιο γεωμετρικές, συνδέοντας τα σχήματα και τους όγκους του εσωτερικού με τις μορφές της εξωτερικής σύνθεσης.

Ο φωτισμός του συγκροτήματος λειτουργεί με διακριτικό τρόπο, ενισχύοντας την πλαστικότητα των λευκών όγκων και την εμπειρία κίνησης μέσα στο τοπίο. Κατά μήκος των υπαίθριων διαδρομών και των κλιμακοστασίων ενσωματώνονται χαμηλής έντασης γραμμικά φωτιστικά, τα οποία υπογραμμίζουν τη γεωμετρία των τοίχων και καθοδηγούν την πορεία των επισκεπτών κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι φωτισμένες πισίνες λειτουργούν ως διάχυτες φωτεινές επιφάνειες μέσα στη σύνθεση, δημιουργώντας ένα ήπιο παιχνίδι αντανακλάσεων πάνω στους υπόσκαφους όγκους. Στους εσωτερικούς χώρους, ο φωτισμός παραμένει ήπιος και ενσωματωμένος στις καμπύλες επιφάνειες, αναδεικνύοντας τη μινιμαλιστική αισθητική και τη γλυπτική ποιότητα της κυκλαδικής αρχιτεκτονικής.

Οριζόντια μορφή

Η ιδιωτική κατοικία βρίσκεται στον Άγιο Τύχωνα της Κύπρου και διαμορφώνεται ως μια καθαρή αρχιτεκτονική σύνθεση οριζόντιων και κατακόρυφων όγκων που ανταποκρίνονται στη φυσική κλίση του οικοπέδου. Το κτίριο εδράζεται σε έναν εμφανή φέροντα οργανισμό από σκυρόδεμα, ο οποίος λειτουργεί ως στιβαρή βάση, ενώ ο λευκός όγκος του επάνω επιπέδου προσδίδει αίσθηση ελαφρότητας στη σύνθεση. Τα συνεχή υαλοστάσια με νότιο προσανατολισμό και τα ξύλινα σκίαστρα ενισχύουν τη σχέση του εσωτερικού χώρου με το τοπίο, δημιουργώντας διαφάνεια και θερμή ατμόσφαιρα. Η αρχιτεκτονική χειρονομία δίνει έμφαση στην οριζοντιότητα, κατευθύνοντας τη θέα προς τον ορίζοντα και την πισίνα υπερχείλισης, η οποία λειτουργεί ως φυσική προέκταση των εσωτερικών χώρων διαβίωσης. Η αρχιτεκτονική ταυτότητα του έργου ισορροπεί ανάμεσα στην αδρή υφή του σκυροδέματος και τη θερμότητα των ξύλινων επιφανειών και του γυαλιού, διαμορφώνοντας έναν σύγχρονο διάλογο με το φυσικό περιβάλλον.

 

Χωρική οργάνωση

Η λειτουργική διάταξη οργανώνεται γύρω από έναν ενιαίο ισόγειο χώρο ανοιχτής κάτοψης, όπου το καθιστικό, η τραπεζαρία και η κουζίνα αναπτύσσονται σε άμεση συνέχεια με την υπαίθρια βεράντα και την πισίνα. Η διάταξη αυτή ενισχύει τη σύνδεση του εσωτερικού με το εξωτερικό περιβάλλον, επεκτείνοντας την καθημερινή ζωή προς τον κήπο.

Στον πρώτο όροφο χωροθετούνται οι ιδιωτικοί χώροι της κατοικίας. Τα υπνοδωμάτια και τα λουτρά οργανώνονται κατά μήκος ενός γραμμικού διαδρόμου, ενώ περιμετρικοί εξώστες ενισχύουν την ιδιωτικότητα και επιτρέπουν τον φυσικό διαμπερή αερισμό. Η σαφήνεια της κάτοψης δημιουργεί ισχυρούς οπτικούς άξονες που κατευθύνουν το βλέμμα προς το τοπίο, ενώ παράλληλα εξασφαλίζουν ευελιξία χρήσης και άνεση στην καθημερινή κατοίκηση.

Βιοκλιματική στρατηγική

Οι περιβαλλοντικές παράμετροι ενσωματώθηκαν στη μελέτη από τα πρώτα στάδια του σχεδιασμού. Ο προσανατολισμός και η μορφή του κτιρίου ανταποκρίνονται στα ιδιαίτερα κλιματικά χαρακτηριστικά του τόπου, επιτρέποντας την παθητική ρύθμιση της θερμοκρασίας και του φυσικού φωτισμού.

Κατάλληλα διαμορφωμένες προεξοχές και πρόβολοι, σε συνδυασμό με ρυθμιζόμενα ξύλινα σκίαστρα, περιορίζουν την ηλιακή ακτινοβολία κατά τους θερινούς μήνες, ενώ επιτρέπουν τη διείσδυση του χαμηλού χειμερινού ήλιου στους εσωτερικούς χώρους. Τα μεγάλα ανοίγματα ενισχύουν τον φυσικό διαμπερή αερισμό και τη φυσική ψύξη, ενώ το εμφανές σκυρόδεμα λειτουργεί ως θερμική μάζα, αποθηκεύοντας και αποδίδοντας θερμότητα με σταθερό τρόπο.

 

 

Υλικά & σχεδιασμός τοπίου

Η αρχιτεκτονική έκφραση της κατοικίας προκύπτει από τον διάλογο της υλικότητας με το τοπίο. Το σκυρόδεμα, το ξύλο, το γυαλί και το λευκό επίχρισμα χρησιμοποιούνται με λιτότητα, συγκροτώντας μια ισορροπημένη σύνθεση που αποτυπώνει τη σαφήνεια του μοντέρνου σχεδιασμού και την ευαισθησία απέναντι στο φυσικό περιβάλλον.

Η στρατηγική φύτευση στην περίμετρο του οικοπέδου συμβάλλει στη βελτίωση του μικροκλίματος, ενώ η παρουσία της πισίνας και των φυτεμένων επιφανειών ενισχύει το φαινόμενο της εξάτμισης και του φυσικού δροσισμού. Η συνολική μορφή του κτιρίου προσαρμόζεται στην τοπογραφία του οικοπέδου, μειώνοντας την ενεργειακή κατανάλωση και διαμορφώνοντας ένα ισορροπημένο περιβάλλον κατοίκησης.

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, η κατοικία λειτουργεί ως ένα σύγχρονο καταφύγιο, όπου ο εσωτερικός και ο εξωτερικός χώρος ενοποιούνται οργανικά. Κάθε όγκος, άνοιγμα και υλικό συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας χωρικής εμπειρίας που δίνει έμφαση στη βιωσιμότητα, τη σαφήνεια της σύνθεσης και τη στενή σχέση με το φυσικό τοπίο.

 

Κατοικώντας τη σκιά

Η κατοικία, που βρίσκεται δίπλα στο γήπεδο γκολφ του Sotogrande, σχεδιάστηκε με κεντρική της ιδέα τη σκιά ανάμεσα στο έδαφος και την επίπεδη στέγη που αιωρείται πάνω του. Αυτός ο τολμηρός πρόβολος προστατεύει τόσο από τον δυνατό ήλιο του Cadiz αλλά και από την έντονη βροχόπτωση που έρχεται από τη γειτονική οροσειρά της Grazalema, την ισχυρότερη σε ολόκληρη την Ιβηρική Χερσόνησο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Ο σχεδιασμός δημιουργεί τέσσερα διαφορετικά αρχιτεκτονικά όρια, τα οποία καθορίζουν την αίσθηση του χώρου. Κάτω, το έδαφος, το οποίο παραλαμβάνει στην επιφάνειά του το σχήμα της σκιάς. Πάνω, η πλάκα της στέγης, που διαμορφώνεται με μια επιφάνεια νερού η οποία λειτουργεί τόσο ως αισθητικό όσο και ως βιοκλιματικό στοιχείο. Περιμετρικά, το συνεχές υαλοπέτασμα από το δάπεδο έως την οροφή, το οποίο επιτρέπει τη ρύθμιση του κλίματος στο εσωτερικό, αφήνοντας ανεμπόδιστη τη θέα και τη ροή της κίνησης προς το τοπίο. Τέλος, η εσώτερη περιοχή, στην οποία δημιουργείται ένας ξύλινος όγκος που διασφαλίζει την απαραίτητη ιδιωτικότητα στα δωμάτια ενώ προσθέτει ζεστασιά στο σύνολο.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Η πρόσβαση στο κτίριο γίνεται από τον ψηλότερο δρόμο, ένα στρατηγικό σημείο που προσφέρει προνομιακή θέα προς το τοπίο και την επιφάνεια νερού στην πλάκα της οροφής, ένα απροσδόκητο στοιχείο που παρέχει θερμική και ηχητική μόνωση, απορροφά τη ζέστη κατά τη διάρκεια της μέρας και την απελευθερώνει ελεγχόμενα τη νύχτα, περιορίζοντας τις απαιτήσεις για τεχνητή θέρμανση και ψύξη.

Οι πλάκες της στέγης και του εδάφους ολισθαίνουν νοητά μεταξύ τους, με τρόπο που δημιουργεί μία στεγασμένη πρόσβαση προς την κεντρική είσοδο, παράλληλη με μία infinity πισίνα που εκτείνεται προς τη μεριά του γηπέδου του γκολφ. Εσωτερικά, το σφιχτό λειτουργικό πρόγραμμα κατανέμεται διαμέσου ενός κεντρικού πυρήνα κυκλοφορίας, όπου περιλαμβάνονται επίσης οι ηλιοροφές που φέρνουν φυσικό φωτισμό και κατευθύνουν την κίνηση προς την επιφάνεια νερού στο δώμα.

 

 

Υλικά & επίπλωση

Μία από τις αρχικές προδιαγραφές του σχεδιασμού ήταν να χρησιμοποιηθούν υλικά που να συνθέτουν μία θερμή χρωματική παλέτα. Έτσι, ολόκληρη η διαμορφωμένη περιοχή του εδάφους διαστρώνεται εσωτερικά και εξωτερικά με μεγάλων διαστάσεων υπόλευκες κεραμικές πλάκες, οι οποίες συνδυάζονται χρωματικά με τις ξύλινες επενδύσεις του πυρήνα και των ελεύθερων τοιχίων που ορίζουν επιμέρους περιοχές στο εσωτερικό.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας, το φυσικό φως διαχέεται πάνω στις υφές και τα φυσικά υλικά, αναδεικνύοντας το βάθος και τις σχέσεις φωτός και σκιάς, ενώ παράλληλα ενισχύει τη συνέχεια ανάμεσα στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους. Παράλληλα, ο τεχνητός φωτισμός, μέσα από κρυφά φωτιστικά σώματα αναδεικνύει βασικά χωρικά στοιχεία και διαδρομές κίνησης δημιουργώντας μια απαλή, ατμοσφαιρική λάμψη που διατηρεί τον γαλήνιο χαρακτήρα της κατοικίας, επιτρέποντας στην αρχιτεκτονική και την υλικότητα του χώρου να παραμένουν στο επίκεντρο της χωρικής εμπειρίας.

Στα έπιπλα κυριαρχούν το φυσικό ξύλο και τα λευκά υφάσματα με έντονη πλέξη, ενώ ο γραμμικός φωτισμός σε θερμή λευκή απόχρωση αναδεικνύει το σύνολο. Στόχος του σχεδιασμού ήταν να ελαχιστοποιηθεί το αποτύπωμα του κτιρίου στο περιβάλλον και να φιλοξενηθεί η καθημερινή ζωή μέσα στη σκιασμένη ζώνη που οριοθετείται ανάμεσα στα δύο βασικά επίπεδα. Έτσι, μέσα από μία απλή αρχιτεκτονική χειρονομία, σκηνοθετείται μια εμπειρία με ισχυρή ταυτότητα και διαχρονικό χαρακτήρα.

 

Γεωμετρικά στοιχεία

Χτισμένη ανάμεσα σε χωράφια με σιτάρι, η κατοικία ορίζεται από τον γεωμετρικό χειρισμό τριών στοιχείων της φύσης: της γης, του νερού και του φωτός. Η σύνθεση αλλάζει διαρκώς εντυπώσεις μέσα στη διάρκεια της μέρας, με την ποιητική του χώρου να δημιουργεί μια απόσταση από το περιβάλλον, ως σχέδιο που υψώνεται πάνω από το τοπίο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Οικία και εικαστικό: το ένα βιώνεται πρακτικά, στο άλλο βρίσκονται αφορμές και ιδέες. Μια κάτοψη και μια καθαρή γραμμή που αποτυπώνεται διαγώνια σε έναν απλό όγκο ορίζουν την κατοικία. Πρόκειται για έναν επιμήκη όγκο από εμφανές σκυρόδεμα, τοποθετημένο ανάμεσα στο έδαφος και τον ουρανό. Το ύφος περιγράφεται κομψά, με απλές γραμμές που χωρίζουν και ενώνουν.

Το άνοιγμα που προκύπτει από το δάπεδο μέχρι και η οροφή έχει αναλογίες που επιτρέπουν την απρόσκοπτη θέα στον ουρανό. Ο όγκος της κατοικίας αφαιρείται και αυτός από το έδαφος, επιτρέποντας στον διευρυμένο υπαίθριο χώρο κάτωθεν αυτού να ρέει ανεμπόδιστος, γεγονός που τονίζεται με τον άξονα του νερού που χαράζεται κάθετα στο κτίριο.

 

 

Μορφολογία όψης

Το κέλυφος χαρακτηρίζεται ως εσωστρεφές, με ελάχιστες οπές και χαράξεις στην επιφάνειά του, ενώ το εμφανές σκυρόδεμα του όγκου συμπληρώνεται με μία επιφάνεια από διάτρητα, πτυχωτά σκίαστρα ορείχαλκου. Η επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον εναπόκειται στη διάθεση του κατοίκου. Κάθε ιδέα απαιτεί και μία πρακτική εφαρμογή. Ολόκληρη η εμπειρία της κατοικίας είναι εσωστρεφής, με την υλικότητα του μπετόν να ενισχύει αυτή την εντύπωση. Η έντονη χειρονομία της εισόδου, ένα τεράστιο πρίσμα που απορροφά δυσανάλογο ποσοστό του όλου, λειτουργεί ως γέφυρα για ένα υποσχόμενο εσωτερικό, ενώ παράλληλα τονίζει με τη γεωμετρία και το μέγεθός του την απόσταση μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού. Οι οπές είναι λίγες και συγκεκριμένες: ένα παράθυρο στην κουζίνα κοιτάζει προς τα κάτω, ένας φωταγωγός στην κατάληξη του διαδρόμου επισημαίνει το γλυπτό στον χώρο και τονίζει την άφιξη.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Στο πρίσμα της εισόδου, μια κατακόρυφη σχισμή βρίσκεται σε αντίθεση με την ανάλογη οπή της κουζίνας. Μια λωρίδα φωτός τη διαπερνά κατά το απόγευμα, ως αποτέλεσμα. Αυτά τα στοιχεία έρχονται σε έντονη αντίθεση με τις άλλες δύο πλευρές του όγκου, όπου ο τοίχος εκφράζεται σαν απουσία. Ένα συνεχές υαλοστάσιο συμπληρώνεται με το διαφανές, πτυχωτό πέπλο του διάτρητου ορείχαλκου και προσφέρει απρόσκοπτη θέα. Το στοιχείο του σκίαστρου λειτουργεί και ως ένας μηχανισμός, ένα φίλτρο μιας περιβαλλοντικής προσέγγισης.

Το αυξημένο ύψος των χώρων κάνει και μια αναφορά στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική, όπου ο μεγάλος όγκος του αέρα σταθεροποιεί την εσωτερική θερμοκρασία. Η θερμική μάζα της τοιχοποιίας προσφέρει επιπρόσθετη υποστήριξη σε αυτό. Το τεκτονικό κέλυφος του έργου τυλίγει το εσωτερικό με μια αυστηρή γραμμή, χωρίς επιπόλαιες κινήσεις.

 

Υπόσκαφη οργάνωση

Το ξενοδοχείο, που είναι εξολοκλήρου υπόσκαφο, βρίσκεται στο Ημεροβίγλι, τον οικισμό στο υψηλότερο σημείο της καλντέρας. Αναπτύχθηκε σε υπάρχουσες σπηλιές με γνώμονα να προσφέρει μια σύγχρονη εκδοχή της υπόσκαφης εμπειρίας διαμονής.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η κεντρική ιδέα της σύνθεσης είναι μία ασπόνδυλη οργανική φόρμα που διαχέεται και δημιουργεί το περίγραμμα του υπόσκαφου. Σε αυτό δίδεται έμφαση με τη χρήση ενός και μόνο υλικού σε όλες τις επιφάνειες οι οποίες χάνουν το σαφές όριο μεταξύ τους και με χρώμα που προσομοιάζει με εκείνο του πετρώματος της άσπας των υπαρχουσών σπηλιών. Στην είσοδο από τον δρόμο, ένα οξυγώνιο σχήμα από διάτρητα τοιχία με μαύρο πυρότουβλο δείχνει την πορεία προς το εσωτερικό.

 

 

Λειτουργική διάταξη

Ο χώρος είναι επίπεδος, με τον όγκο του κτιρίου να είναι βυθισμένος στο περιβάλλον, διατηρώντας τη δυναμική απουσία του. Εκεί ξεχωρίζει μία κυκλική πλατεία περιστοιχισμένη από το υγρό στοιχείο, που παραπέμπει στο αρχικό σχήμα και όνομα του νησιού, “Στρογγυλή“. Η πλατεία, καθώς και ένας πυλώνας, αποτελούν τη μετάβαση από το επίγειο στο υπόγειο, μέσω μιας σκάλας με καθοδική πορεία η οποία, με μια ενδιάμεση ανάσα καθιστικού, καταλήγει σε μία αξονικά περιστρεφόμενη πόρτα που οδηγεί σε έναν θολωτό επικλινή διάδρομο μήκους 37m.

Στη μία επιμήκη πλευρά του αναπτύσσονται δέκα δωμάτια, ενώ στην απέναντι έχουν διαταχθεί κοινόχρηστοι και βοηθητικοί χώροι, μία ευθύγραμμη και μία κυκλική σκάλα κατακόρυφης κίνησης, η reception, το spa, κοινόχρηστοι χώροι υγιεινής καθώς και γραφείο, παρασκευαστήριο και μηχανοστάσιο. Στον διάδρομο εισέρχεται φυσικό φως και αέρας μέσω πέντε φεγγιτών στην οροφή, οι οποίοι είναι η μόνη οπτική διέξοδος προς τον ουρανό.

Ο τεχνητός φωτισμός δεν ακολουθεί άξονα συμμετρίας σε σχέση με τον θόλο αλλά γέρνει προς τις πόρτες των δωματίων. Επαναλαμβανόμενα φωτιστικά με 360° δέσμη διαιρούν σε τομές το μήκος του. Η διάταξη των δωματίων διατηρεί τη χαρακτηριστική διαίρεση των τριών χώρων που συναντάμε στα παραδοσιακά υπόσκαφα. Μπαίνοντας βρίσκονται οι χώροι υγιεινής, ακολουθεί η ζώνη του ύπνου και συνεχίζει ο χώρος του καθιστικού.

 

 

Σχεδιασμός τοπίου & βιωσιμότητα

Το θολωτό σχήμα επεκτείνεται έξω από το όριο του δωματίου και δημιουργεί στεγασμένο υπαίθριο χώρο με ατομικό jacuzzi και καθιστικά σε κάθε δωμάτιο. Το μονολιθικό υλικό επικάλυψης και το ανθρακί κυριαρχούν μονοδιάστατα στο κέλυφος, ενώ ο τεχνητός φωτισμός διαπερνά κατά μήκος τα δωμάτια, οδηγώντας στην καθηλωτική θέα της καλντέρας και της Οίας. Η επίπλωση εξυπηρετεί την ανάγκη χαλάρωσης και ηρεμίας, με στοιχεία minimal πολυτέλειας.

Ο χώρος του spa κινείται στην ίδια φιλοσοφία, με την αντανάκλαση του φωτισμού μέσω του υγρού στοιχείου και τη θερμοκρασία του νερού να δημιουργούν το αρχέγονο εμβρυακό περιβάλλον. Επιστρέφοντας στην επίγεια στάθμη, βρίσκονται ατομικά day bed καθιστικά και περιοχή φαγητού με μερική ιδιωτικότητα, καθώς και κοινόχρηστο καθιστικό, bar, πισίνα και χώροι υγιεινής. Η γεωθερμία και η χρήση σύγχρονων μονωτικών υλικών καθιστούν το συγκρότημα βιοκλιματικό με μικρές μεταβολές της θερμοκρασίας, ανεπηρέαστο από τις εξωτερικές συνθήκες, με θετικό ενεργειακό αποτύπωμα στο περιβάλλον.

 

Παράθυρο στην πόλη

Το έργο αποτελείται από έναν χώρο κατοίκησης με συνεχείς οπτικές μεταβάσεις μεταξύ των δύο (μη) ορίων, στη μεθόριο της φύσης και του πολιτισμού.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

“ἐν ἀρχῇ ἦν… η θέα…” κατά παράφραση της γνωστής ησιόδειας γραφής. Μία θέα μοναδική, προνομιακή αυτή του αστικού περιβάλλοντος της Θεσσαλονίκης, του Θερμαϊκού κόλπου. Στο αντίποδα, ένα σύνολο κωνοφόρων, ανθοφόροι ενδημικοί θάμνοι και φυσικά πετρώματα συνθέτουν ένα πολυχρωματικό -τεχνητό- φυσικό περιβάλλον. In medias res – στο ενδιάμεσο, η δημιουργία ενός χώρου κατοίκησης, λιτότητας, που αναδεικνύει την οπτική εμπειρία των δύο αυτών (μη) ορίων.

 

 

Χωρική οργάνωση

Ένα κεντρικό κιβωτιόσχημο έπιπλο ορίζει τις χρήσεις (είσοδος, διημέρευση, κουζίνα, βοηθητικό δωμάτιο) χωρίς αυστηρά όρια, καθοδηγώντας την κίνηση και δημιουργώντας στοχευμένα παράθυρα θέασης. Ένας nonfinito μεταλλικός κάναβος συνθέτει έναν ‘τοίχο μνήμης’ στο χώρο διημέρευσης, όπου εκτίθενται οι ταξιδιωτικές μνήμες ενώ παράλληλα, ένα γραφείο με διττή χρήση (χώρος εργασίας και κάθισμα) εντείνει την εμπειρία της ανάγνωσης και της θέασης του ηλιοβασιλέματος στον Όλυμπο.

 

 

Παλέτα υλικών

Χρησιμοποιούνται αντιπαραβολές απουσίας και υλικής παρουσίας, καθώς και μεταλλικός κάναβος, που δημιουργούν ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Κατοπτρικές επιφάνειες προσφέρουν εναλλασσόμενες οπτικές εμπειρίες, ‘εξαφανίζοντας’ τα είδωλα των χρηστών κατά την αποχώρησή τους. Τέλος, ο σχεδιασμός πλαισιώνει την εμπειρία του φυσικού και αστικού τοπίου, ενσωματώνοντας τη μοναδική θέα ως βασικό στοιχείο κατοίκησης.

 

Τοπογραφική επέκταση

Το έργο Lithos Suites στο Ημεροβίγλι της Σαντορίνης αντλεί έμπνευση από το ίδιο το ηφαιστειακό τοπίο, το οποίο καθορίζει τη μορφολογία και την ανάπτυξη των κτισμάτων.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Οι όγκοι ενσωματώνονται στο φυσικό ανάγλυφο, λειτουργώντας ως προέκτασή του και αποφεύγοντας οποιαδήποτε επιβολή στο περιβάλλον. Η σύνθεση αναπτύσσεται σε τρεις στάθμες, ακολουθώντας τη φυσική κλίση του οικοπέδου με άξονα Δύση–Ανατολή, ώστε κάθε κατοικία να εξασφαλίζει πλήρη ιδιωτικότητα και ανεμπόδιστη θέα προς το Αιγαίο.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Στα βορειοανατολικά χωροθετείται ο δρόμος, που ξεκινά από την κορυφή του οικοπέδου και διατρέχει τη σύνθεση με κλιμακωτές πορείες και λιθόστρωτα σκαλοπάτια. Ο άξονας αυτός λειτουργεί ως ραχοκοκαλιά του έργου, οργανώνοντας τους υπαίθριους χώρους και τις διαδοχικές πλατφόρμες με τις πισίνες, τις πέργκολες και τα καθιστικά. Παράλληλα, μεγάλα ανοίγματα πλαισιώνουν αποσπασματικά τον ορίζοντα θάλασσας και ουρανού, ενώ οι εξωτερικοί χώροι ρέουν αβίαστα προς το τοπίο, δημιουργώντας την αίσθηση ότι η κατοίκηση γίνεται ένα με τη φύση.

 

 

Λειτουργική οργάνωση & υλικά

Η υλικότητα παραμένει αυστηρά γήινη: εμφανής λιθοδομή, ξύλο και ανεπίχριστο κονίαμα, ώστε τα όρια ανάμεσα στο φυσικό και το τεχνητό να παραμένουν ασαφή. Κάθε κατοικία περιλαμβάνει δύο υπνοδωμάτια, μπάνιο, ενιαίους κοινόχρηστους χώρους και ιδιωτική πισίνα. Το εσωτερικό ακολουθεί τη λιτή κυκλαδίτικη αισθητική, με ανοιχτές αποχρώσεις και φυσικά υλικά που ενισχύουν την αίσθηση ηρεμίας και φωτεινότητας. Σημαντικό ρόλο στη λειτουργικότητα έχουν τα κατακόρυφα ανοίγματα (cour anglaise) στο πίσω μέρος, τα οποία εξασφαλίζουν επαρκή φωτισμό και διαμπερή αερισμό σε όλους τους χώρους.

 

Καμπύλο έδαφος

Ο σχεδιασμός της κατοικίας φροντίζει για την ομαλή της ένταξη στο φυσικό περιβάλλον, που αποτελείται από απότομες πλαγιές γεμάτες με διάσπαρτους αγκαθωτούς θάμνους και όμορφους βραχώδεις σχηματισμούς.

 

Ενσωμάτωση στο τοπίο

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο του τοπίου, όμως, ήταν οι χαμηλοί τοίχοι από πέτρα χωρίς συνδετικό υλικό, που αποκαλούνται τοπικά ‘ξερολιθιές’ και δημιουργήθηκαν πριν από πολλά χρόνια για λόγους καλλιέργειας του εδάφους. Αυτοί οι τοίχοι, που δεν ξεπερνούν συνήθως το ένα μέτρο ύψους, δημιουργούσαν επίπεδες λωρίδες εδάφους παράλληλα με την πλαγιά και εκτείνονταν σε ολόκληρη την επιφάνεια του λόφου. Η τοποθεσία με τις ξερολιθιές ήταν η σπίθα της έμπνευσης.

 

 

Μορφολογική προσέγγιση

Στη σκέψη των ελληνικών νησιών και της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής τους, η εικόνα που έρχεται αμέσως στο μυαλό είναι διάσπαρτοι και στοιβαγμένοι λευκοί κύβοι. Το πρώτο βήμα ήταν να αναθεωρηθεί αυτή η μορφολογική προκατάληψη και οι κύριες όψεις της κατοικίας, μπροστά και πίσω, να σχηματιστούν ως ξερολιθιές, οι οποίες να ξεκινούν από χαμηλά και προοδευτικά να αναπτύσσονται σε ικανό ύψος για μια κατοικία. Κινούνται ήπια καθώς προσεγγίζουν ή απομακρύνονται από την πλαγιά, σχηματίζοντας χώρους ανάμεσά τους. Για τον λόγο αυτό, όλες οι λειτουργίες της κατοικίας τοποθετήθηκαν σε παράταξη, δίνοντάς της μακρόστενο σχήμα.

Οι τοίχοι έχουν ελαφριά εντύπωση, σαν να διαμορφώθηκαν από τους ισχυρούς ανέμους των Κυκλάδων, μοιάζοντας με κορδέλες στον αέρα. Για να συμπληρωθεί η εντύπωση της ξερολιθιάς, η οροφή της κατοικίας καλύφθηκε με χώμα και φυτεύσεις, σε αντιστοιχία με το φυσικό περιβάλλον. Έτσι, το κτίριο έγινε σχεδόν αόρατο, ειδικά όταν φαίνεται από πίσω και από απόσταση. Ένα άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό της αγροτικής κατοικίας στις Κυκλάδες είναι οι ξύλινες πέργκολες, που αποτελούνται από παχιά, ακατέργαστα, ίσια ξύλινα δοκάρια και κολόνες, με κάλυψη από καλάμια, όλα στο φυσικό τους χρώμα. Αυτή η δομή εμφανίζεται και στο εσωτερικό της κατοικίας, στην οροφή, η οποία ακολουθεί τον παραδοσιακό τρόπο κατασκευής.

 

 

Παλέτα υλικών

Το συγκεκριμένο στοιχείο χρησιμοποιήθηκε σε ολόκληρο το μήκος του κτιρίου, εσωτερικά και εξωτερικά. Τα δοκάρια που στηρίζουν αυτή την κατασκευή προφανώς δεν μπορούσαν να τοποθετηθούν παράλληλα, αλλά ακολουθούν την καμπύλη μορφολογία της κατοικίας, σαν σπονδυλική στήλη. Ως αποτέλεσμα, τα καλάμια ακολουθούν μια πλέξη που θυμίζει ψαροκόκαλο, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο σχήμα με όμορφες σκιές. Οι πόρτες και τα παράθυρα είναι ξύλινα και απλά, σε λαδί χρώμα, ενώ οι κύριοι εξωτερικοί τοίχοι είναι πέτρινοι χωρίς συνδετικό υλικό στους αρμούς. Και οι δύο αυτές αποφάσεις ακολουθούν τις παραδοσιακές μορφές και τεχνικές.

 

Αειφορικός σχεδιασμός

Η εξοχική κατοικία βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της Αντιπάρου, λίγα μόλις μέτρα από τη θάλασσα, με απρόσκοπτη θέα προς τη νοτιοδυτική Πάρο και τη βραχονησίδα Μάρμαρα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η κατοικία τοποθετείται στο μέσον του οικοπέδου, παράλληλα προς την ακτογραμμή, πλαισιωμένη από υπαίθριες διαμορφώσεις. Στην πίσω αυλή βρίσκεται ένας στεγασμένος χώρος στάθμευσης και ένας προστατευμένος χώρος εισόδου, ενώ στην μπροστινή αναπτύσσονται υπαίθριοι και στεγασμένοι χώροι διημέρευσης και πισίνα με θέα προς τη θάλασσα, πάνω από έναν κήπο φυτεμένο με χαμηλή, τοπική βλάστηση. Το κτίριο χωρίζεται σε δύο βασικούς όγκους, με τον ένα να περιλαμβάνει τους κλειστούς χώρους διημέρευσης προσανατολισμένους προς τη θέα, ενώ τον άλλο να φιλοξενεί τα υπνοδωμάτια.

 

 

Χωρική οργάνωση

Στο ισόγειο βρίσκονται τρία υπνοδωμάτια, με το master bedroom να τοποθετείται μόνο του, στον όροφο. Βασικό ζητούμενο, όπως σε κάθε νησιώτικη κατοικία, είναι κάθε εσωτερικός χώρος να έχει πρόσβαση σε μία υπαίθρια επέκτασή του. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση μεγάλων ανοιγμάτων τα οποία ενοποιούν το μέσα με το έξω, οπτικά και λειτουργικά, ενώ η αίσθηση συνέχειας ενισχύεται με την εφαρμογή των ίδιων υλικών στο εσωτερικό και το εξωτερικό του κτιρίου. Αν και η συνολική εντύπωση του έργου είναι ξεκάθαρα σύγχρονη, ο σεβασμός προς την παραδοσιακή αρχιτεκτονική των Κυκλάδων υποδηλώνεται μέσα από τη γεωμετρία, τα μέσα και τα υλικά που συναντάει κανείς σε τοπικούς οικισμούς.

 

 

Παλέτα υλικών

Έτσι, επικρατούν οι λευκοί όγκοι, ο αδρός σοβάς, η τοπική πέτρα, η τσιμεντοκονία και οι ξύλινες πέργκολες. Παράλληλα, η υψηλή τεχνολογία και η ποιότητα των υλικών και των φινιρισμάτων, προσφέρουν μια ποιότητα διαβίωσης που δεν υστερεί σε τίποτα από τις ανέσεις που απολαμβάνει ένας κάτοικος της πόλης. Βασικός πυλώνας της αρχιτεκτονικής αποτελεί ο σεβασμός στο περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη, με το κτίριο να έχει λάβει υψηλές πιστοποιήσεις όπως BREEAM, προκειμένου να αναδειχθεί στην πρώτη πραγματικά “πράσινη“ κατοικία των Κυκλάδων.

 

Περιφραγμένο συγκρότημα

Το εξοχικό καταφύγιο για μία εκτεταμένη οικογένεια με μέλη διαφορετικής ηλικίας, είναι χτισμένο στο απόμακρο, ορεινό τοπίο της Μάνης. Το οικόπεδο βρίσκεται σε μία ψηλή πλαγιά και απολαμβάνει εντυπωσιακή θέα προς τη θάλασσα και τον οικισμό που απλώνεται χαμηλότερα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος όπου να μπορεί να συγκεντρώνεται ολόκληρη η οικογένεια, αφήνοντας όμως σε κάθε μέλος της τη δυνατότητα να απομονώνεται μέσα στο συγκρότημα. Εξαιτίας της απομακρυσμένης τοποθεσίας, η ασφάλεια ήταν σημαντικός παράγοντας στον σχεδιασμό. Επίσης, επιθυμία της οικογένειας ήταν να δημιουργηθεί ένα δωμάτιο διαλογισμού, καθώς τα μέλη της είναι Βουδιστές. Έτσι, η ιδέα για το κτίριο είχε ως αναφορά τα πολλά μοναστήρια που βρίσκονται στην Ελλάδα.

 

 

Οργάνωση χώρου

Ένα περιτειχισμένο συγκρότημα με ανεξάρτητες ενότητες στο εσωτερικό του, το οποίο προσφέρει στους κατοίκους του τον απαραίτητο ιδιωτικό χώρο, όσο και το αίσθημα ασφάλειας. Το εσωτερικό σχεδιάστηκε ώστε να προσφέρει μια ανοιχτή αίσθηση που έρχεται σε απροσδόκητη αντίθεση με τον εξωτερικό τοίχο. Κάθε επιμέρους ενότητα έχει πρόσβαση μόνο μέσα από υπαίθριες διαδρομές. Η καρδιά του συγκροτήματος είναι μία κλιμακωτή αυλή που ορίζεται από τα επιμέρους κτίρια και μία πισίνα στο χαμηλότερο επίπεδο, από όπου ανοίγονται θέες προς τη θάλασσα και το τοπίο χωρίς να χάνεται η εντύπωση του περίκλειστου χώρου.

 

 

Παλέτα υλικών

Καθώς οι ιδιοκτήτες αγαπούσαν εξίσου τα παραδοσιακά πέτρινα κτίρια με κεραμίδια όσο και τα μοντέρνα με επίπεδη στέγη και μινιμαλιστική αισθητική, η αρχιτεκτονική του κτιρίου συνδυάζει τα δύο στυλ. Από τη μία, το μοντέρνο, με μεγάλες επιφάνειες από πατητή τσιμεντοκονία και ορθογώνια ανοίγματα με μεταλλικά πλαίσια, χαρακτηρίζει τους ιδιωτικούς χώρους -υπνοδωμάτια και κουζίνα. Ταυτόχρονα, το παραδοσιακό, με πέτρινους τοίχους και ξύλινα κουφώματα, προσδίδει χαρακτήρα στο κοινόχρηστο κτίριο, το οποίο φιλοξενεί καθιστικό στον όροφο και δωμάτιο διαλογισμού στη χαμηλότερη στάθμη.

Το αποτέλεσμα μοιάζει ριζωμένο στο ορεινό τοπίο και ταυτόχρονα σύγχρονο. Με οδηγό την ιδέα του μοναστηριού, ο σχεδιασμός ισορροπεί ανάμεσα στις ανοιχτές διαδρομές και την προστασία των περιμετρικών τοίχων. Συνδυάζοντας μοντέρνα και παραδοσιακή αρχιτεκτονική, το έργο ξεχωρίζει στην ευρύτερη περιοχή και μετατρέπεται σε οικογενειακή εστία με ιδιαίτερη φυσιογνωμία.

 

Εκσυγχρονίζοντας την παράδοση

Η αρχιτεκτονική του μικρού συγκροτήματος εμπνέεται από τα ξεμόνια, τους λιτούς, λιθόκτιστους, αυστηρά γεωμετρικούς πύργους ή τα μικρά οικιστικά σύνολα με αμυντικό και συχνά πολεμικό χαρακτήρα, που έστεκαν μοναχικά στο τραχύ τοπίο της Μάνης, λειτουργώντας ως παρατηρητήρια ή καταφύγια. Από μακριά τα ξεμόνια μοιάζουν να είναι αναπόσπαστο στοιχείο του τόπου, σαν μονολιθικές εξάρσεις του εδάφους.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η σύνθεση αποτελείται από δύο σύγχρονα πυργόσπιτα που βρίσκονται σε άμεση σχέση με το φυσικό ανάγλυφο, στα πρότυπα της παραδοσιακής μανιάτικης αρχιτεκτονικής. Οι δύο κατοικίες δεν αναπτύσσονται ανεξάρτητα μέσα στο οικόπεδο αλλά ως ένα αδιάσπαστο, οργανικό σύνολο, δίνοντας μια μοντέρνα επανερμηνεία των παραδοσιακών ξεμονιών. Οι μονόλιθοι οργανώνονται βάσει μιας αδρής χάραξης, μιας δυναμικής τεθλασμένης γραμμής που οριοθετεί αυστηρά τις θέσεις, τις εισόδους, τους χώρους στάθμευσης και τον περιβάλλοντα χώρο τους. Η πέτρινη μάζα τους συμμετέχει αποφασιστικά, δομικά και σχεδιαστικά στη διαμόρφωση των υψομετρικών διαβαθμίσεων και των ζωνών που αποτελούν τους χώρους διημέρευσης. Η σύνθεση ολοκληρώνεται με δυο δυναμικές εξάρσεις που εκφράζονται με τη μορφή πύργων που στέκονται να εποπτεύουν τον Μεσσηνιακό κόλπο.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Πρόκειται για το σημείο αναφοράς κάθε κατοικίας αλλά και μια αναφορά στον μανιάτικο πύργο, που, συμπυκνώνοντας όλη την κοινωνική ζωή της οικογένειας και αποτελώντας συγχρόνως σύμβολο δύναμης και εξουσίας, κατείχε πρωταρχικό ρόλο όχι μόνο στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική αλλά και στην καθημερινή ζωή της Μάνης. Εξίσου συμβολικά, κάθε πύργος των Μονόλιθων φιλοξενεί στο ισόγειο τους ζωτικούς κύριους χώρους υποδοχής και διημέρευσης, με καθιστικό που ενοποιείται με τον εξωτερικό χώρο, ενώ στον όροφο βρίσκεται το κύριο υπνοδωμάτιο.

Σχεδιάζονται διαμπερείς κατοικίες που μπορούν να ζουν τόσο “μέσα” όσο και “έξω”, διαθέτοντας εσωτερικούς και υπαίθριους χώρους ίδιας δυναμικής. Προσφέρεται η δυνατότητα η ζωή να μεταφερθεί εξ ολοκλήρου σε μια αυλή που αποτελείται από ένα σύνολο χώρων με διαφορετικές ποιότητες και οι οποίοι μπορούν να παραλάβουν ποικίλες χρήσεις μέσα στη μέρα, όπως πέργκολες–σκιερά και στεγανά καταφύγια, προστατευμένες γωνιές για απομόνωση και περισυλλογή, καθιστικά και πισίνες υπερχείλισης που μπλέκουν τα όρια του ορίζοντα και του ουρανού, δημιουργώντας το σκηνικό για τη θέα που τις πλαισιώνει.

 

 

Παλέτα υλικών

Επιλέγονται υλικά απολύτως φυσικά που φέρουν τα σημάδια του χρόνου, της επεξεργασίας και της προέλευσής τους. Η πέτρα χαρακτηρίζει τον τόπο και την αρχιτεκτονική της Μάνης καθώς βρίσκεται τόσο στο έδαφος όσο και στις παραδοσιακές κατασκευές, εξυπηρετώντας το αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο της μονολιθικότητας, της λιτότητας, των αυστηρών γραμμών και της γεωμετρικής ογκοπλασίας. Το σκυρόδεμα έρχεται να συμπληρώσει την υλικότητα, δημιουργώντας μικρότερους τεχνητούς λίθους γήινων αποχρώσεων και αδρής υφής. Το ξύλο δημιουργεί μαλακές, ζεστές και καθαρές επιφάνειες και συμπληρώνει τον όγκο με καφασωτά σκούρα. Τα υλικά εναλλάσσονται στο εσωτερικό και το εξωτερικό, εντείνοντας την οπτική διάσταση της κατοικίας, συνθέτοντας μια φυσική αλλά αυστηρή χειρονομία στο Μεσσηνιακό τοπίο.

 

 

Επίπλωση και χρωματισμοί

Ο εσωτερικός σχεδιασμός είχε ως στόχο να ακολουθήσει την αρχιτεκτονική γραμμή των δύο κτιρίων, εμπνευσμένος από τη λιτή παράδοση, το επιβλητικό τοπίο της Μάνης και τα υλικά που βρίσκει κανείς σε αυτή τη γη. Σκοπός ήταν να δημιουργηθούν, μέσα στους πέτρινους όγκους, χώροι που να δίνουν έναν ζεστό χαρακτήρα ο οποίος όμως να θυμίζει πάντα πως βρίσκεσαι “εκεί”, στον τόπο αυτό. Να νιώθεις μέρος μιας διαφορετικής, δωρικής ζωής. Το μεγαλύτερο κομμάτι της επίπλωσης σχεδιάστηκε ειδικά για το έργο, τονίζοντας την αίσθηση της μοναδικότητας και μία άχρονη σχεδιαστική γραμμή η οποία στόχο έχει να φέρει σε διάλογο το τοπίο με το design. Οι φόρμες κρατήθηκαν απλές και όλες οι ειδικές κατασκευές φέρουν αναφορές στην απλοποιημένη κλασικότητα. Στα υλικά δόθηκε έμφαση στη χρήση ξύλου δρυός σε δύο αποχρώσεις, το οποίο συνδυάστηκε με πετρώματα σε κοντινούς χρωματισμούς. Τα υφάσματα και τα χαλιά ακολούθησαν φυσικούς, γήινους, τόνους, καταπραΰνοντας τις άγριες υφές της μανιάτικης πέτρας και των ξύλων, ισορροπώντας τους εσωτερικούς χώρους με το μοναδικό περιβάλλον τοπίο.

 

Τοπογραφική ταπετσαρία

Η ιδιοκτησία βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού και βλέπει τη Νάξο. Το αγροτεμάχιο είναι ένας ελαιώνας με μεγάλη κλίση και ξερολιθιές που το διατρέχουν κατά μήκος σαν νήματα, συγκρατώντας το έδαφος.

 

Ένταξη στο τοπίο

Η ιδέα για τη νέα επέμβαση είναι η ύφανσή της μέσα στο υπάρχον τοπίο. Το κτίριο εκτείνεται περιελισσόμενο ανάμεσα στις ελιές και η ζωή οργανώνεται ανάμεσα σε τρία δέντρα που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Τα πολλά κατώφλια της κατοικίας αντιστοιχούν σε αυλές, τοποθετημένες σε διαφορετικές στάθμες, που συγκρατούνται με νέες ξερολιθιές, φτιαγμένες σαν τις παλιές, χωρίς κονίαμα.

Το “μαλακό” σύστημα των παλιών ξερολιθιών, που απλώνονται σαν κλωστές πάνω στο έδαφος, αποκτά κανονικότητα στο σημείο της επέμβασης. Οι ορθογωνικές αυλές, οι σκηνές της καθημερινότητας, συνθέτουν ένα τρισδιάστατο χαλί, υφασμένο με το τοπίο. Με τον τρόπο αυτό, το σπίτι γίνεται ο καμβάς για την ανάδειξη του φυσικού.

 

Χωρική οργάνωση

Το συγκρότημα αποτελείται από τρεις διακριτούς όγκους. Το κεντρικό σπίτι, με την κουζίνα, το καθημερινό και τρία υπνοδωμάτια με μπάνια, αναπτύσσεται κλιμακωτά προς τον νότο. Ένας δεύτερος όγκος με έναν ξενώνα και ένας τρίτος με ένα εσωτερικό πατάρι για τα παιδιά και τους φίλους τους, αναπτύσσονται προς την ανατολή. Στη συμβολή τους, μια υπαίθρια κουζίνα με τραπεζαρία και πέργκολα γίνεται η καρδιά του σπιτιού.

 

Παλέτα υλικών

Η υλική και χρωματική επεξεργασία των εξωτερικών χώρων στοχεύει στην ένταξη του νέου συγκροτήματος στο φυσικό τοπίο του νησιού. Τα σκληρά δάπεδα είναι από γκρίζα πατητή τσιμεντοκονία, στην ίδια απόχρωση με τα κουφώματα που διακόπτουν τους λευκούς τοίχους. Το σύνολο συμπληρώνεται από τις ξύλινες πέργκολες σε φυσική απόχρωση και τους ανεπίχριστους πέτρινους αναλημματικούς τοίχους.

Η ίδια ακριβώς παλέτα χρωμάτων και υλικών επαναλαμβάνεται στο εσωτερικό, όπου η οροφή είναι από ανεπίχριστο μπετόν, το δάπεδο από τσιμέντο ενώ οι κατακόρυφες επιφάνειες ανάμεσά τους παραμένουν λευκές. Σταθερά και κινητά έπιπλα είναι από ξύλο σε φυσική απόχρωση, ενώ υπάρχουν διακριτικές πινελιές από βαθύ ή ανοιχτόχρωμο μπλε, σε υφάσματα και διακοσμητικά πλακίδια.

 

Φωτισμός & βιοκλιματικός σχεδιασμός

Ο φωτισμός γίνεται από χωνευτά σώματα στην οροφή ή από κρυφές πηγές τοποθετημένες στις πλευρές των τοίχων κοντά στη βατή επιφάνεια. Το σπίτι είναι βιοκλιματικό. Ένα φράγμα στους βίαιους βοριάδες δημιουργεί το κατάλληλο μικροκλίμα, ενώ το βρόχινο νερό συλλέγεται, φιλτράρεται και επαναχρησιμοποιείται. Όλοι οι χώροι έχουν διαμπερή ανοίγματα για τον αερισμό τους, ώστε να δημιουργούνται συνθήκες ευχάριστου δροσισμού κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Λιτός σχεδιασμός

Με θέα το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, το νέο συγκρότημα φιλοξενίας, που περιλαμβάνει τρεις παραθεριστικές κατοικίες, βρίσκεται στην ανέγγιχτη τοποθεσία Κατώδιο της Καρπαθου.

 

Ένταξη στο τοπίο

Το νέο ξενοδοχείο παίρνει το όνομά του θυμίζοντας ένα από τα πιο οικεία τελετουργικά της καθημερινότητας του ακριτικού νησιού, τις βραδινές συγκεντρώσεις με οικογένεια και φίλους. Στην τραχιά τοπογραφία του Κατωδίου, οι τρεις βίλες σχεδιάζονται σε αμφιθεατρικό περιβάλλον, ακολουθώντας το φυσικό τοπίο, με στόχο να προσφέρουν πανοραμική θέα στη θάλασσα. Χρησιμοποιώντας την παραδοσιακή αρχιτεκτονική κλίμακα του τόπου, ο σχεδιασμός επιτρέπει την ανάπτυξη ανοιχτών χώρων ανάμεσα στους όγκους, διασφαλίζοντας παράλληλα την ιδιωτικότητα κάθε βίλας.

 

Αρχιτεκτονική γλώσσα

Οι όγκοι είναι λεπτομερώς ντυμένοι σε σκούρες και ασβεστωμένες επιφάνειες για να εντάσσονται ομαλά στο φυσικό τοπίο. Κάθε βίλα έχει τη δική της πισίνα με άμεση πρόσβαση από το σαλόνι καθώς και τη δική της ιδιωτική αυλή, εμπλουτισμένη με αρωματικά βότανα για να ολοκληρώνουν μια αυθεντική εμπειρία.Τα μεγάλα ανοίγματα συγχωνεύουν τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, ενώ οι επισκέπτες απολαμβάνουν τη διαμονή τους μέσα στη φύση.

Η δωρικότητα του ακριτικού νησιού αποτέλεσε έμπνευση για τον λιτό σχεδιασμό, τόσο στα εξωτερικά όσο και στα εσωτερικά των κατοικιών, ενώ η άγρια ακατέργαστη ομορφιά του τοπίου παίζει τον δικό της ρόλο στην επιλογή της χρωματικής παλέτας, με τις αποχρώσεις της γης και της πέτρας να αποκτούν κυρίαρχο ρόλο.

 

Υλικά & υφές

Οι μοντέρνες αντιθέσεις σε υλικότητα και σχεδιασμό, εναρμονίζονται σε ένα minimal μοντέρνο σκηνικό που απαρτίζεται από φυσικά υλικά σε όλες τις διακυμάνσεις του γκρι, από το μαύρο στο λευκό. Η χρήση του ακατέργαστου ξύλου σε έπιπλα και λεπτομέρειες, μαζί με φυσικές υφές και αποχρώσεις των υφασμάτων, δημιουργεί ένα ισορροπημένο ανακάτεμα παραδοσιακού και νέου, όπου τίποτα δε φαντάζει περιττό, με όλα τα στοιχεία και τις υλικότητες να εναρμονίζονται πλήρως.

Παραδοσιακή τυπολογία

Η παραθεριστική κατοικία, χτισμένη σε μια βραχώδη πλαγιά πάνω από το Αιγαίο, αντλεί τον χαρακτήρα της από την τυπολογία των παραδοσιακών οικισμών των Κυκλάδων, με τους μινιμαλιστικούς, μικρούς όγκους που συνδέονται σφιχτά πάνω στα υψώματα, προσανατολισμένοι προς τη θέα της θάλασσας.

 

Στόχος σχεδιασμού

Το κτίριο, συνολικής επιφάνειας 500m2, σχεδιάστηκε για τετραμελή οικογένεια η οποία επιθυμούσε μία σύγχρονη κατοικία σε αρμονία με την αρχιτεκτονική της Σύρου, με διακριτική παρουσία στο τοπίο, φυσικά υλικά και ουδέτερα χρώματα. Προδιαγραφή των ιδιοκτητών ήταν οι άνετοι, μεγάλοι χώροι και η δυνατότητα συχνής φιλοξενίας επισκεπτών. Η λύση ήταν ένα σύμπλεγμα χαμηλών, ορθογωνικών όγκων πάνω σε ένα δίκτυο διαδρομών που συνδέουν τους κλειστούς χώρους με τα δώματα, τους κήπους και τις αυλές. Η ανάπτυξη της κατοικίας σε διαφορετικά επίπεδα αξιοποιεί με τον καλύτερο τρόπο την έντονη κλίση του οικοπέδου, ανοίγοντας ανεμπόδιστες θέες από κάθε σημείο.

 

 

Οργάνωση χρήσεων

Η κυρίως κατοικία περιλαμβάνει τη master σουίτα και ένα δεύτερο υπνοδωμάτιο, μαζί με έναν ελεύθερο, open-plan χώρο διημέρευσης. Δύο ξενώνες φιλοξενούν επιπλέον υπνοδωμάτια, ενώ η σύνδεσή τους με τον βασικό όγκο γίνεται μέσα από κοινόχρηστες εξυπηρετήσεις και σχεδιασμένα ανοίγματα της θέας. Η κεντρική αυλή λειτουργεί ως πλατεία και μετατρέπεται σε μια “καρδιά“ της κατοικίας η οποία συγκεντρώνει όλες τις κινήσεις και τις καθοδηγεί προς την infinity πισίνα και τον υπαίθριο χώρο καθιστικού στο χαμηλότερο σημείο του οικοπέδου. Η αυλή προσφέρει ανεμπόδιστη θέα προς τον ορίζοντα ενώ στην υπόγεια στάθμη της υπάρχει γυμναστήριο και βεράντα για yoga, σε ένα περιβάλλον προστατευμένης ιδιωτικότητας.

 

 

Παλέτα υλικών

Η λιτή παλέτα των υλικών, με ανεπίχριστη τοπική πέτρα, ξύλο και σοβά, σε συνδυασμό με τη χαλαρή τοποθέτηση των κτιριακών όγκων, κάνει το συγκρότημα να μοιάζει σαν να βγήκε μέσα από το άνυδρο, νησιωτικό τοπίο. Τα ανοιχτά, φυσικά χρώματα, τα δάπεδα από μωσαϊκό terrazzo, τα παραδοσιακά σκίαστρα και οι πέργκολες συμπληρώνονται από έναν κήπο με γηγενή βλάστηση και το φυτεμένο δώμα, ενισχύοντας την αβίαστη ένταξη του κτιρίου στο περιβάλλον της Σύρου. Το σύνολο χαρακτηρίζεται από μια αίσθηση διακριτικής πολυτέλειας, με τους μεγάλους, άνετους χώρους, αλλά επίσης με πλήθος ειδικά επεξεργασμένων λεπτομερειών και υλικών όπως το μάρμαρο Ολύμπου, η πέτρα travertino, τα καλάμια και η φυσική δρυς.

Η αρχιτεκτονική δίνει μορφή στην επιθυμία των ιδιοκτητών για μια κατοικία με την αίσθηση των παραδοσιακών οικισμών του Αιγαίου, με ιδιαίτερη ποικιλία στις εντυπώσεις και τις ποιότητες του χώρου. Αξιοποιώντας το μεγάλο μέγεθος του οικοπέδου, το κτίριο πετυχαίνει την αβίαστη σύνδεση του εσωτερικού με το εξωτερικό, στήνοντας αφηγήσεις και προσανατολισμένες θέες.

 

Η φωλιά

Το οικόπεδο βρίσκεται στη θέση Άγιος Γιάννης στον οικισμό Κώστος της Πάρου. Έχει προσανατολισμό νοτιοανατολικό στη μεγάλη πλευρά, με θέα προς τη θάλασσα και τον κόλπο της Νάξου.

 

Ένταξη στο τοπίο

Το κτίριο, που ακουμπά στην πλαγιά του λόφου και προσαρμόζεται στις τοπογραφικές καμπύλες ακολουθώντας τη μορφολογία του εδάφους, στη δυτική του πλευρά είναι σχεδόν υπόσκαφο. Οι τεθλασμένοι τοίχοι παραπέμπουν στις πεζούλες που συναντάμε στις Κυκλάδες, συγκροτώντας ένα κέλυφος το οποίο διατηρεί ευνοϊκό μικροκλίμα σε κάθε καιρική συνθήκη.

Η κατοικία έχει τη διττή μορφή μιας αρχιτεκτονικής που εντάσσεται στις γεωμετρίες του τοπίου και ενός τοίχου που δημιουργεί χώρους κατοίκησης, ενώ εκφράζεται σε μία όψη που οριοθετεί τα επίπεδα και παράλληλα οργανώνει χώρους διημέρευσης και θέασης. Ο σχεδιασμός δεν ακολουθεί την παραδοσιακή παράταξη κυβικών όγκων, αλλά σε αντίθεση ορίζει, πίσω από έναν λευκό τοίχο μια σειρά από αίθρια, πορείες, περίκλειστες αυλές, καταβάσεις και κλίμακες που συνδέουν επίπεδα κίνησης και οπτικών.

 

 

Χωρική διάταξη

Έμφαση έχει δοθεί στην “πέμπτη” όψη, δηλαδή στην όψη των δωμάτων, ενώ το στοιχείο της επανάληψης και της τυποποίησης των ανοιγμάτων κυριαρχεί στον σχεδιασμό. Στη δυτική πλευρά και στο ψηλότερο σημείο του οικοπέδου διαμορφώνεται μια κατηφορική είσοδος η οποία οδηγεί στην καρδιά του συγκροτήματος. Ένας διαμήκης διάδρομος συνδέει τα δωμάτια της κεντρικής κατοικίας προσφέροντας εστιασμένες θεάσεις προς το ακρωτήρι του Κέφαλου στην Πάρο και τη γειτονική Νάξο, μέσα από τα επιλεγμένα ανοίγματα της νοτιοανατολικής όψης.

 

 

Διαδρομές κυκλοφορίας

Η κατάβαση προς το εσωτερικό και στη συνέχεια προς το μεγάλο εξωτερικό πλάτωμα των χώρων διημέρευσης είναι μια σταδιακή μετάβαση προς τα καδραρισμένα τοπόσημα του Αιγαίου, μέσα από το κτίριο και την πανοραμική θέα από το πλάτωμα: η Νάουσα, η χώρα της Νάξου, το ακρωτήρι Αντικεφάλου, η δυτική πλευρά της Νάξου, το Καστράκι, η Ηρακλειά και η Ίος απλώνονται μπροστά στα μάτια του θεατή. Οι αυλές, στρωμένες με μωσαϊκά, διαμορφώνονται δίπλα στους χώρους διημέρευσης και ακολουθούν τη φυσική κλίση του εδάφους.

Η περίκλειστη αυλή στη δυτική πλευρά συνδέεται άμεσα με το καθιστικό, το οποίο, μαζί με την κουζίνα και τα δύο υπνοδωμάτια, έχει θέα προς τη θάλασσα, ενώ σε χαμηλότερο επίπεδο τοποθετείται υπόσκαφος ξενώνας. Η αρχιτεκτονική έκφραση γεννιέται χρησιμοποιώντας στοιχεία του περιβάλλοντος, συμπληρώνει τα κενά επαναπροσδιορίζοντας ανάγκες, εικόνες και ειδικότερα χώρους κατοίκησης. Λειτουργεί συμπληρωματικά και προσθετικά, σφιχταγκαλιάζει την επιφάνεια του τοπίου, ριζώνει πάνω του, γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι του.

 

Γαλήνιο καταφύγιο

H κατοικία στην Πούντα της Πάρου ανήκει σε ένα μικρό συγκρότημα το οποίο αποτελείται από δύο ανεξάρτητες κτιριακές ενότητες. Μία κεντρική στοά, στεγασμένη με πέργκολα, ενώνει τα δύο κτίρια, επιτρέποντας τη σύζευξή τους μέσω των κοινών υπαίθριων χώρων τους.

 

Θέση & προσανατολισμός

Ο προσανατολισμός είναι δυτικός, τόσο λόγω της γεωμετρίας του οικοπέδου η οποία καθόριζε την ανάπτυξη των όγκων στον άξονα ανατολής-δύσης, όσο και για την απρόσκοπτη θέα προς τη θάλασσα και το ηλιοβασίλεμα. Η πρόσβαση πραγματοποιείται από την ανατολική πλευρά, μέσα από έναν παλιό ελαιώνα, με την πορεία να αποκαλύπτει σταδιακά την αρχιτεκτονική σύνθεση αλλά και την οπτική φυγή προς τη θάλασσα.

 

Οργάνωση λειτουργειών

Στο εσωτερικό, κουζίνα και τραπεζαρία λειτουργούν αυτόνομα αλλά σε άμεση επαφή η μια με την άλλη. Και οι δύο χώροι επικοινωνούν με τους αντίστοιχους εξωτερικούς, που βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση, παρέχοντας σκιά και γαλήνιες εικόνες της ακτογραμμής. Τα υπνοδωμάτια βρίσκονται στην ανατολική πλευρά, στο πίσω μέρος του κτιρίου και στρέφονται προς τον κήπο. Με τον τρόπο αυτό αποκτούν περισσότερη ιδιωτικότητα αλλά και ησυχία από τους κοινόχρηστους χώρους.

Στο ύπαιθρο, το οποίο διαμορφώνεται σαν αγκαλιά ανάμεσα στην πέργκολα και ένα στεγασμένο καθιστικό, προστατευμένο από πέτρινους τοίχους, φιλοξενούνται η πισίνα, pool lounge και σκιασμένη τραπεζαρία σε συνέχεια της εξωτερικής κουζίνας. Στη διαμόρφωση τοπίου περιλαμβάνονται και μποστάνια που τροφοδοτούν τις δύο κατοικίες. Οι ενδιάμεσοι, ημιυπαίθριοι χώροι έχουν στοιχεία τόσο του μέσα όσο και του έξω, με τον συνολικό σχεδιασμό τους να τους ενοποιεί λειτουργικά και αισθητικά.

 

Παλέτα υλικών

Στο κτίριο επικρατεί η σκουρόχρωμη πέτρα, το ξύλο στη φυσική του απόχρωση, επεξεργασμένο σκυρόδεμα και έγχρωμο επίχρισμα. Το τελευταίο αποτελεί αναφορά στην αστική παράδοση της Πάρου, με τα θερμά γήινα χρώματα που συχνά χρησιμοποιούνται στις όψεις των κτιρίων και διαφοροποιούνται από το σύνηθες λευκό. Η ίδια παλέτα επαναλαμβάνεται στη διαμόρφωση του εσωτερικού, με γήινα χρώματα, πέτρα και ξύλο, καθώς και με τον συνδυασμό νέων επίπλων με παλαιότερα συντηρημένα κομμάτια-αντίκες, που προσδίδουν στο σύνολο τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του.

Το παιχνίδι των κτιριακών όγκων με το φως των Κυκλάδων, οι έντονες αντιθέσεις, οι σκιές αλλά και η ανθρώπινη κλίμακα δημιουργούν μια αρχιτεκτονική που ξεχωρίζει, ερμηνεύοντας το πνεύμα του τόπου και αναδεικνύοντας τα διαχρονικά χαρακτηριστικά του. Σε όλες τις σημαντικές λεπτομέρειες των χώρων διακρίνονται η χειροποίητη διάσταση αλλά και η πατίνα του υλικού στους τοίχους, τις ποδιές των παραθύρων και τις υδρορροές, εισάγοντας στο βίωμα της κατοικίας τη διάσταση του χρόνου.

Λευκή κορδέλα

Η κατοικία “Riza”, που τοποθετείται σε μια περιοχή που ονομάζεται Ψηλάφι, στο υψηλότερο σημείο της Αγγαιριάς, στην Πάρο έχει τις ρίζες της στην άνυδρη τοπογραφία των Κυκλάδων και οι λευκοί της τοίχοι ξεδιπλώνονται σαν γεωμετρική κορδέλα, σχηματίζοντας τους όγκους του σπιτιού.

 

Ένταξη στο τοπίο

Η κατοικία απολαμβάνει νοτιοδυτικό προσανατολισμό στη μεγάλη της πλευρά, με θέα προς τη θάλασσα και την Αντίπαρο. Οι “κατοικίες”, τα παραδοσιακά κτίσματα που συναντώνται σε αυτή την περιοχή, έχουν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα λόγω της τοπογραφίας του εδάφους. Πρόκειται για μια σειρά συνθέσεων τοπικής αρχιτεκτονικής με ποικιλία χρήσεων -κατοικίες, αποθήκες, στάβλοι- και γεωμετρία, που συντίθενται σε σύνολο. Με επιρροές από τη βασική ιδέα αυτών των οικιστικών συνόλων και της αναγωγής τους σε μια πιο σύγχρονη και ελεύθερη μορφή, προτάθηκε η δημιουργία μιας λευκής κορδέλας που αναδύεται από τη γη και τυλίγεται πάνω στο περιβάλλον.

Έτσι, προέκυψε ένα κτίριο κατανεμημένο σε κομμάτια που προσαρμόζονται πάνω στη μορφολογία του οικοπέδου, με πολυεπίπεδες εξωτερικές αυλές προσανατολισμένες προς τη θέα. Στόχος της εκμετάλλευσης του υπαίθριου χώρου αποτέλεσε η δημιουργία ενός οικιστικού συνόλου με συνοχή και ορατές αναφορές στην κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική.

 

Πορεία κίνησης

Η κατοικία διαθέτει συνολικά την κοινόχρηστη ζώνη -κουζίνα, τραπεζαρία, καθιστικό, τρία υπνοδωμάτια με ensuite λουτρά και έναν ξενώνα, ο οποίος αποκόπτεται από τον κεντρικό όγκο για λόγους ιδιωτικότητας. Τόσο ο ξενώνας όσο και το κυρίως κτίριο διαθέτουν ανοίγματα που ενοποιούν τους εσωτερικούς με τους εξωτερικούς χώρους και δίνουν τη δυνατότητα τους καλοκαιρινούς μήνες στην κατοικία να επεκτείνει τα όρια της, αξιοποιώντας τις προστατευμένες από τον βορινό αέρα αυλές.

Η χειρονομία της κορδέλας γίνεται αντιληπτή και στις εύπλαστες ροές που προκύπτουν, τόσο ανάμεσα στις ζώνες διημέρευσης όσο και στο δώμα. Ο επισκέπτης, εισερχόμενoς από το κεντρικό κλιμακοστάσιο, οδηγείται ανάμεσα από τον λευκό και τον πέτρινο τοίχο αντιστήριξης που θυμίζει ξερολιθιά στην αυλή εισόδου. Από εκεί, μπορεί είτε να εισέλθει στο κτίριο, είτε να συνεχίσει την πορεία του προς τον ξενώνα με το στοιχείο του νερού να τον καθοδηγεί, είτε να ανέβει στο δώμα και να απολαύσει τη θέα της περιοχής.

 

Υλική αισθητική

Χαρακτηριστικό στοιχείο της συνθετικής διαχείρισης είναι τα ανοίγματα σε διαφορετικά μεγέθη και ύψη, που προσδίδουν μια παιχνιδιάρικη διάθεση με τις έντονες πολυποίκιλες σκιές που δημιουργούν στον άλλοτε μονότονο λευκό όγκο. Το κτίριο, αν και εμπνευσμένο από τα υλικά και τη διάταξη προϋπάρχουσων κατασκευών, καταφέρνει να επαναπροσδιοριστεί μέσα από ένα σύγχρονο πρίσμα.

Διάλογος με την πόλη

Στην αναπτυσσόμενη αστική περιοχή της Μακεδονίτισσας, μια νέα διώροφη κατοικία με υπόγειο και πισίνα έρχεται να προσφέρει μια σύγχρονη αντίληψη αστικού σχεδιασμού.

 

Μορφολογικός σχεδιασμός

Στόχος του έργου είναι να αναδείξει τη δυναμική σχέση ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και τη διαφάνεια, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία κατοίκησης. Το κτίριο τοποθετείται σε οικόπεδο με έντονη ανηφορική κλίση, μια πρόκληση που μετατρέπεται σε πλεονέκτημα για τον σχεδιασμό. Στην πρόσοψη κυριαρχεί ένας ψηλός, διάτρητος τοίχος, ο οποίος εξασφαλίζει αυξημένη ιδιωτικότητα και ασφάλεια, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό χώρο, καθιστώντας σαφή την οριοθέτηση της κατοικίας.

 

Χωρική διάταξη

Στο ισόγειο, η διαρρύθμιση της κάτοψης προσφέρει πλούσιες οπτικές εμπειρίες και συνδέσεις με το εξωτερικό. Ένα ευρύχωρο αίθριο, στην καρδιά της κατοικίας, λειτουργεί ως κεντρικός άξονας, συνδέοντας λειτουργικά και οπτικά τους χώρους του κλιμακοστασίου, του καθιστικού και της τραπεζαρίας, προσφέροντας μια αίσθηση διαμπερότητας και φωτεινότητας, με αποτέλεσμα να προάγει την κοινωνική αλληλεπίδραση και την οπτική συνέχεια με τον περιβάλλοντα χώρο.

Η πισίνα με υπερχείλιση, που βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με τον διάτρητο τοίχο, προσθέτει μια εντυπωσιακή αισθητική διάσταση και ενισχύει την ατμόσφαιρα ηρεμίας και χαλάρωσης. Η διάταξή της προσφέρει μοναδική θέα που εμπλουτίζει την εμπειρία των ενοίκων.

Στον όροφο, τρεις κρεβατοκάμαρες με ιδιωτικό λουτρό, είναι στρατηγικά τοποθετημένες έτσι ώστε να αξιοποιούν την ανηφορική κλίση του οικοπέδου, προσφέροντας πανοραμική θέα προς την πόλη. Η ενσωμάτωση των χώρων στην κλίση του εδάφους, επιτυγχάνει μια εντυπωσιακή και λειτουργική διαμόρφωση.

 

Επιλογή υλικών

Η υλικότητα της κατοικίας βασίζεται σε γήινες αποχρώσεις και υψηλής ποιότητας υφές, με λευκό δρύ, μαρμάρινα μοτίβα και σκυρόδεμα να κυριαρχούν, συνδυάζοντας τη μοντέρνα αισθητική με τη ζεστασιά και την κομψότητα. Η συγκεκριμένη επιλογή δημιουργεί ένα οικείο και αρμονικό περιβάλλον που επικοινωνεί άμεσα με το αστικό τοπίο.