Ενεργό εργαστήριο

Το γραφείο Taller Di Frenna Arquitectos διαμόρφωσε τη δική του αρχιτεκτονική έδρα στην Colima του Μεξικού, ως έναν χώρο που λειτουργεί τόσο ως καθημερινό εργασιακό περιβάλλον όσο και ως πεδίο δημιουργικής διερεύνησης. Το κτίριο οργανώνει χώρους εργασίας, αίθουσες συναντήσεων, οπτικοακουστικές εγκαταστάσεις και εσωτερικές αυλές σε μια σύνθεση σαφώς ορισμένων όγκων. Μέσα από τη χρήση εμφανών υλικών, τον πειραματισμό με υφές και την αξιοποίηση του φυσικού φωτός και της φύτευσης, το έργο εκφράζει τη συνολική αρχιτεκτονική ταυτότητα του γραφείου.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η έδρα του γραφείου συγκροτείται ως ένα περιβάλλον όπου η αρχιτεκτονική παραγωγή συναντά την έρευνα. Πέρα από την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών της καθημερινότητας, το κτίριο λειτουργεί ως πλαίσιο πειραματισμού, συνεργασίας και εξέλιξης ιδεών.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ανοιχτούς χώρους εργασίας, αίθουσες συναντήσεων, οπτικοακουστικούς χώρους και εργαστήριο κατασκευής μακετών, τα οποία οργανώνονται με τρόπο που ενισχύει την αλληλεπίδραση και υποστηρίζει τα διαφορετικά στάδια της αρχιτεκτονικής διαδικασίας – από τη σύλληψη έως την παρουσίαση.

Έτσι, το κτίριο υπερβαίνει τη λογική ενός συμβατικού γραφείου και λειτουργεί ως ένα ενεργό “εργαστήριο”, ενσωματώνοντας τη μεθοδολογία του γραφείου και επιτρέποντας τη συνεχή δοκιμή και εξέλιξη σχεδιαστικών ιδεών.

 

 

Κατασκευαστική λογική & υλικά

Η αρχιτεκτονική σύνθεση αρθρώνεται μέσα από μια αλληλουχία καθαρών, γεωμετρικά σαφών όγκων. Κεντρική επιλογή αποτελεί η χρήση ειλικρινών, εμφανών υλικών, που επιτρέπουν στα κατασκευαστικά στοιχεία να αναδεικνύουν τη δομική και απτική τους υπόσταση.

Σκυρόδεμα, χάλυβας, απανθρακωμένο ξύλο και πέτρα συγκροτούν την κύρια υλική παλέτα. Η συνύπαρξή τους, μέσα από διαφοροποιήσεις υφής και επεξεργασίας, διαμορφώνει μια πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική γλώσσα, που ισορροπεί ανάμεσα στη βιομηχανική ακρίβεια και τη φυσική έκφραση. Παράλληλα, ενισχύεται η ανθεκτικότητα της κατασκευής, ενώ προβάλλεται η σημασία της τεχνικής γνώσης και της χειροτεχνίας.

Η προσέγγιση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη σχεδιαστική στάση που δίνει έμφαση στη σαφήνεια της μορφής, την αυθεντικότητα των υλικών και τη σύνδεση σύγχρονων πρακτικών με την κατασκευαστική παράδοση.

 

Εσωτερική αυλή & χωρική οργάνωση

Ένα σύστημα εσωτερικών αυλών αποτελεί βασικό μηχανισμό οργάνωσης του κτιρίου. Τα ενδιάμεσα αυτά κενά επιτρέπουν τη διείσδυση φυσικού φωτός και φύτευσης, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν οπτικές και χωρικές συνέχειες μεταξύ των επιμέρους λειτουργιών.

Η σχέση εσωτερικού και εξωτερικού αναπτύσσεται ως μια σταδιακή μετάβαση, όπου το δομημένο και το φυσικό στοιχείο συνυπάρχουν σε διαρκή διάλογο. Οι μεταβολές στο φως, τη σκιά και τα επίπεδα ενισχύουν τη χωρική εμπειρία, αποφεύγοντας τη μονοτονία των κλειστών εργασιακών περιβαλλόντων. Παράλληλα, οι αυλές λειτουργούν ως χώροι στάσης και ανεπίσημης συνάντησης, ενισχύοντας ένα περιβάλλον που προάγει την ανταλλαγή και τη συλλογική δημιουργία.

Η υλοποίηση του έργου βασίστηκε σε στενή συνεργασία με τοπικούς τεχνίτες και κατασκευαστές, των οποίων η συμβολή αποτυπώνεται στις λεπτομέρειες, τις επιφάνειες και τη συνολική υλικότητα του κτιρίου.

 

Το καταφύγιο ενός δέσμιου του πνεύματος

Το έργο αποτελεί ένα στούντιο φωτογραφίας που δεν είναι απλώς ένας λειτουργικός χώρος αλλά ένα βαθύ, ενδοσκοπικό περιβάλλον που αντλεί έμπνευση από την έννοια της ενδομήτριας κατοίκησης και της προγεννητικής άνεσης.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Ο σχεδιασμός χρησιμοποιεί σύμβολα σχεδιασμού που ενσωματώνουν τη ζεστασιά, την προστασία και την αίσθηση του κουκουλιού της μήτρας, με στόχο την προώθηση της δημιουργικότητας σε ένα γαλήνιο και οικείο περιβάλλον. Κεντρικό στοιχείο είναι η αλληλεπίδραση φωτός και σκιάς, μια σκόπιμη επιλογή που αντικατοπτρίζει την τεχνογνωσία και το δημιουργικό ταξίδι του φωτογράφου. Ο χώρος γίνεται ένα καταφύγιο -ένα μέρος όπου μπορεί να καλλιεργηθεί η δημιουργικότητα και όπου τα προσωπικά και καλλιτεχνικά ταξίδια του φωτογράφου συμπλέκονται σε ένα ουσιαστικό περιβάλλον που μοιάζει με μήτρα.

 

 

Custom κατασκευές

Συγκεκριμένα, για το στούντιο σχεδιάστηκαν ειδικές μεταλλικές κατασκευές, που χρησιμοποιούνται για οργάνωση και αποθήκευση εξοπλισμού, που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της οπτικής δυναμικής του χώρου. Αυτές οι δωρικές, ανακλαστικές επιφάνειες αιχμαλωτίζουν και διαχειρίζονται το φως, παράγοντας εντυπωσιακές αντανακλάσεις που μετατοπίζονται ανάλογα με την ώρα της ημέρας και τη θέση των πηγών φωτός. Η επιλογή του μετάλλου εξυπηρετεί τόσο λειτουργικούς όσο και αισθητικούς σκοπούς, παρέχοντας ανθεκτικές, πρακτικές λύσεις για τις ανάγκες του φωτογράφου, ενώ παράλληλα συμβάλλει στη συνολική καλλιτεχνική ατμόσφαιρα. Καθώς το φως αλληλεπιδρά με αυτές τις δομές, αναπηδά με απροσδόκητους τρόπους, ρίχνοντας λεπτά μοτίβα στους περιβάλλοντες τοίχους, δίνοντας περαιτέρω έμφαση στο παιχνίδι του φωτός και της σκιάς που είναι βασικό στην αρχιτεκτονική σύνθεση.

 

 

Υλικά & φωτισμός

Τα υλικά που επέλεξε ο αρχιτέκτονας, τα οποία επιτυγχάνουν μια λεπτή ισορροπία μεταξύ αδιαφάνειας και ημιδιαφάνειας, τονίζουν αυτή τη σχέση μεταξύ φωτός και σκότους. Αυτή η σχεδιαστική επιλογή όχι μόνο ενισχύει την αισθητική του χώρου, αλλά παραπέμπει και στην εσωτερική πάλη του φωτογράφου – αυτό που περιγράφεται ως “δέσμιο πνεύματος” ή αλλιώς ένας συνεχής διάλογος μεταξύ φωτός και σκιάς. Αυτή η ποιητική ένταση αναπαρίσταται οπτικά στο χώρο μέσω της στοχαστικής τοποθέτησης παραθύρων, φεγγιτών και φωτιστικών, δημιουργώντας στρώματα φωτός που μετατοπίζονται και αλλάζουν κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το φυσικό και το τεχνητό φως παίζουν σημαντικούς ρόλους στο στούντιο, όχι μόνο ως λειτουργικά στοιχεία αλλά ως καλλιτεχνικά μέσα από μόνα τους. Ο τρόπος με τον οποίο το φως φιλτράρει τα υλικά δημιουργεί μια ατμόσφαιρα διαλογισμού που ενθαρρύνει τον φωτογράφο να αναστοχαστεί και να εξερευνήσει τα δημιουργικά του βάθη. Το σχέδιο του αρχιτέκτονα εκτείνεται πέρα ​​από την απλή χρησιμότητα, μετατρέποντας το στούντιο σε έναν συμβολικό χώρο που προωθεί τη βαθιά, εσωστρεφή δημιουργικότητα.

 

Δυναμική όψη

Το έργο αφορά στη μετατροπή ενός υφιστάμενου εμπορικού κέντρου επί της οδού Πειραιώς σε ένα βιώσιμο και πρωτοποριακό συγκρότημα γραφείων, με την παράλληλη προσθήκη ενός νέου ανεξάρτητου πενταώροφου κτιρίου, το οποίο αφενός λειτουργεί ως τοπόσημο και αφετέρου ως πυρήνας αναζωογόνησης και ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή.

 

Στρατηγική ανακαίνισης

Ο σχεδιασμός βασίζεται στη διαχείριση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, μετατρέποντάς το σε ένα ενεργειακά αποδοτικό κτίριο με σύγχρονες χρήσεις. Η προσέγγιση ακολουθεί τις αρχές της αειφορίας, της βιωσιμότητας και της κυκλικής οικονομίας, ενσωματώνοντας την αξιοποίηση των υλικών.

Το υφιστάμενο κτίριο χαρακτηρίζεται από έντονες αντιθέσεις, με κυριότερη την εσωστρέφεια των εξωτερικών όψεων σε αντίθεση με την εξωστρέφεια των εσωτερικών. Ο ανασχεδιασμός αξιοποιεί αυτές τις αντιθέσεις ως συνθετικά στοιχεία, επαναπροσδιορίζοντας την όψη και δημιουργώντας ένα νέο αρχιτεκτονικό κέλυφος.

Μέσα από τη διαδικασία αφαίρεσης και προσθήκης -δύο αντίθετες αλλά συμπληρωματικές συνθήκες- η όψη ανασχηματίζεται, υιοθετώντας τη λογική του (bar)code ως κεντρική σχεδιαστική αναφορά. Το τελικό αποτέλεσμα αποδίδεται ως ένας γραμμικός κώδικας, ένας δυναμικός συνδυασμός κενών και πλήρων με μεταβαλλόμενες διαστάσεις.

 

Νέα συστήματα κατασκευής

Η σύνθεση αυτή διαμορφώνεται από μεταλλικούς κυλίνδρους, οι οποίοι, έπειτα από ειδική χρωματική επεξεργασία, επανατοποθετούνται σε νέες θέσεις, ενισχύοντας τη διαδραστικότητα της όψης με το περιβάλλον. Το σύστημα αυτό επιτρέπει τη μελλοντική προσαρμογή της όψης στις εκάστοτε απαιτήσεις, καθιστώντας την ευμετάβλητη και ευέλικτη. Η διάταξη των κυλινδρικών υποστυλωμάτων, που υποστηρίζουν το ενεργειακό στέγαστρο, διαμορφώνει την πρώτη ζώνη της νέας όψης, ακολουθώντας τον ρυθμό και τον δυναμισμό του υφιστάμενου κελύφους.

Σε δεύτερο επίπεδο, ένα τρισδιάστατο κέλυφος από ινοπλισμένη τσιμεντοσανίδα ενσωματώνει υαλοπετάσματα μέσω εσοχών, διατηρώντας την αυτονομία των υλικών, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει στη συνοχή της σύνθεσης. Το νέο κτίριο, χωροθετημένο νοτιοδυτικά του υπάρχοντος, αναπτύσσεται σε ισόγειο, τέσσερις ορόφους και φυτεμένο δώμα.

 

 

Φύτευση & βιωσιμότητα

Παράλληλα, ο περιβάλλον χώρος λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος μεταξύ των δύο κατασκευών, ενώ το ενεργειακό στέγαστρο και τα υποστυλώματα ενισχύουν τη συνολική ενότητα του συγκροτήματος. Ο ενδιάμεσος χώρος προσφέρει ένα μεταβατικό τοπίο που προάγει την αλληλεπίδραση και την εκτόνωση των χρηστών. Η φύτευση και οι επιλεγμένες επιστρώσεις των δαπέδων ολοκληρώνουν την αρχιτεκτονική σύνθεση.

Η δημιουργία του φυτεμένου δώματος αποφέρει σημαντικά περιβαλλοντικά και λειτουργικά οφέλη. Συμβάλλει στον καθαρισμό του αέρα, στη διαχείριση των ομβρίων υδάτων, στη μείωση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος και στη βελτίωση της ηχομόνωσης. Παράλληλα, ενισχύει τη βιοποικιλότητα, βελτιώνει την απόδοση των ηλιακών συστημάτων, προστατεύει από τη διάβρωση και προάγει την κοινωνική αλληλεπίδραση.

Το έργο έχει λάβει πιστοποίηση LEED σε επίπεδο Gold, τόσο για το υφιστάμενο όσο και για το νέο κτίριο. Η διάκριση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στη σημερινή συγκυρία, όπου η κλιματική αλλαγή καθιστά επιτακτική τη δημιουργία βιώσιμων, ανθεκτικών και υγιών χώρων εργασίας.

 

Οργανικές φόρμες

Η τοποθεσία του έργου πάνω σε έναν από τους σημαντικούς εμπορικούς άξονες της Λεμεσού, κοντά σε κόμβο πρωταρχικής σημασίας, έθεσε εξαρχής τον στόχο για τη δημιουργία ενός κτιρίου-σημείου αναφοράς για την περιοχή της Μέσα Γειτονιάς.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το δεδομένο αυτό, σε συνάρτηση με τη μακρόστενη γεωμετρία του οικοπέδου, καθόρισε από πολύ αρχικά στάδια την ιδιαίτερη ογκοπλασία του κτιρίου. Για να επιτευχθεί ο στόχος, επιλέχθηκε η δημιουργία ενός γραμμικού, οργανικού όγκου κατά μήκος της λεωφόρου, ώστε αφενός να σηματοδοτείται η παρουσία του συγκροτήματος και αφετέρου να διατηρείται η γραμμική ροή και ο παλμός του εμπορικού άξονα.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Το κτίριο είναι οργανωμένο σε πέντε στάθμες. Στο ισόγειο, λόγω της εμπορικότητας του άξονα, χωροθετούνται καταστήματα, ενώ στους τέσσερις επόμενους ορόφους στεγάζονται γραφειακοί χώροι, οι οποίοι εκτονώνονται στις στενές πλευρές με καλυμμένες βεράντες. Ενώ η κύρια πρόσβαση γίνεται μέσω του εμπορικού άξονα της Σπύρου Κυπριανού, το κτίριο διαθέτει διώροφο υπόγειο γκαράζ με είσοδο και έξοδο από την παράλληλη με τη λεωφόρο εσωτερική οδό, με όλους τους απαιτούμενους χώρους στάθμευσης, μηχανοστάσια και αποθήκες.

 

 

Αρχιτεκτονική γλώσσα

Η αρχιτεκτονική γλώσσα συνδυάζει ένα φουτουριστικό και δυναμικό design με ρευστές και οργανικές φόρμες. Οι όψεις διαμορφώνονται με εναλλαγή μεταλλικών πάνελ και μεγάλων υαλοστασίων, για μέγιστη αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού. Πρόβολοι και αρχιτεκτονικές προεξοχές κατά μήκος του κτιρίου ενισχύουν τον οριζόντιο χαρακτήρα του, ενώ συγχρόνως λειτουργούν και ως στοιχεία σκιασμού, ρυθμίζοντας την πρόσπτωση του ηλιακού φωτός, βελτιστοποιώντας τον φωτισμό και ελαχιστοποιώντας την ανάγκη για κλιματισμό.

Στις στενές πλευρές του κτιρίου, η αυξομείωση της αναλογίας του εσωτερικού χώρου προς τις καλυμμένες βεράντες σε κάθε όροφο δημιουργεί, καθ’ ύψος και ογκοπλαστικά, ένα παραμετρικό και οργανικό μοτίβο που προσδίδει στο κτίριο μια χαρακτηριστική δυναμική, με οπτικές φυγές και θεατρικές όψεις.

 

Σπειροειδής όγκος

Το έργο σχεδιάστηκε ως ένα σύγχρονο κτίριο γραφείων που επαναπροσδιορίζει τον χαρακτήρα της περιοχής Μπονφίμ. Δημιουργεί μια νέα αστική παρουσία, ενώ διατηρεί τον διάλογο με το περιβάλλον πλαίσιο, ισορροπώντας τη σύγχρονη έκφραση με την αστική συνέχεια.

 

Χωρική οργάνωση

Οι όγκοι του κτιρίου οργανώνονται με τρόπο που ενισχύει τη διαπερατότητα και την αλληλεπίδραση με την πόλη. Μια ακολουθία χώρων, που περιλαμβάνει εσωτερικές αυλές και ταράτσες, δημιουργεί οπτική συνέχεια και καλλιεργεί ένα αίσθημα κοινότητας μεταξύ των χρηστών. Οι συνδέσεις με τους δημόσιους δρόμους και τους υπαίθριους χώρους ενισχύουν την προσβασιμότητα και την ένταξη στον αστικό ιστό.

Η κάτοψη φιλοξενεί ευέλικτους χώρους γραφείων, σχεδιασμένους ώστε να προσαρμόζονται σε διαφορετικές ανάγκες χρηστών. Οι χώροι του ισογείου ανοίγονται προς τον δημόσιο χώρο, ενθαρρύνοντας την αλληλεπίδραση μεταξύ του κτιρίου και της πόλης. Οι πυρήνες κυκλοφορίας τοποθετήθηκαν στρατηγικά ώστε να βελτιστοποιούν την αποδοτικότητα, διατηρώντας παράλληλα σαφή προσανατολισμό.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Η πρόσοψη συνδυάζει επιφάνειες από πέτρα και γυαλί, εξασφαλίζοντας ανθεκτικότητα και διαφάνεια. Το φυσικό φως διεισδύει βαθιά στους εσωτερικούς χώρους, μειώνοντας την εξάρτηση από τον τεχνητό φωτισμό. Οι αρχές της βιωσιμότητας καθοδήγησαν την επιλογή των δομικών συστημάτων και των τελικών υλικών, ενσωματώνοντας τόσο την απόδοση όσο και τους αισθητικούς στόχους. Τέλος, το έργο πήρε πιστοποίηση BREEAM EXCELLENT στον σχεδιασμό και VERY GOOD στην κατασκευή.

 

 

Ένταξη στο αστικό τοπίο

Το κτίριο βρίσκεται στην περιοχή Μπονφίμ του Πόρτο, και συμβάλλει στην αναγέννηση μιας ιστορικής συνοικίας. Ο σχεδιασμός αναβαθμίζει το αστικό τοπίο, δημιουργώντας ένα τοπόσημο που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την περιοχή, ενώ παράλληλα σέβεται την κλίμακα και τον χαρακτήρα της. Το κτίριο γραφείων λειτουργεί ως καταλύτης για τη σύγχρονη εργασιακή κουλτούρα και τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη.

 

Ο Ισπανός αρχιτέκτονας Fran Silvestre σπούδασε στο Πολυτεχνείο της Βαλένθια και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στην πολεοδομία στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Eindhoven, στην Ολλανδία, ενώ παράλληλα εργαζόταν στο γραφείο των MVRDV. Κατόπιν, συνεργάστηκε με τον Álvaro Siza έως το 2005, οπότε ίδρυσε το προσωπικό του γραφείο, Fran Silvestre Arquitectos, στη Βαλένθια. Το 2016 ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στο Πολυτεχνείο της Βαλένθια όπου και διδάσκει στην αρχιτεκτονική σχολή, διευθύνοντας μεταπτυχιακά προγράμματα. Η αρχιτεκτονική του ξεχωρίζει για το μοντέρνο της ιδίωμα, με μεγάλες λευκές επιφάνειες, εξαιρετικό χειρισμό του χώρου, του φωτός και των υλικών, καθαρές γεωμετρίες και εξώθηση της στατικής στα άκρα των σύγχρονων δυνατοτήτων της. Μιλήσαμε με τον Fran Silvestre με την αφορμή της παρουσίας του ως επίσημος προσκεκλημένος της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Αθήνα και του οργανισμού ICEX-Interiors fromSpain, στην εκδήλωση “Shaping Spaces: A Spanish Perspective on Contemporary Architecture & Design”, στις 4 Ιουνίου στην “Αίγλη“ του Ζαππείου. Η επιμέλεια της εκδήλωσης έγινε από το ek magazine.

 

Σ.Μ.: Πώς αντιλαμβάνεστε τη σχέση ανάμεσα στη σύγχρονη αρχιτεκτονική και την κλασική παράδοση;

Fran Silvestre: Μας ενδιαφέρει πάρα πολύ αυτός ο συσχετισμός. Κατά κάποιον τρόπο, η παράδοση του κλασικού μας έχει διδάξει ότι οι αρχιτεκτονικές αναλογίες είναι ζήτημα τάξης, αρμονίας. Η σύγχρονη αρχιτεκτονική δεν είναι ρήξη, αλλά μια άλλου είδους συνέχεια. Η ιδέα μιας παράδοσης με στοιχεία καινοτομίας βρίσκεται στον πυρήνα της σκέψης μας, καθώς δεν πρόκειται για τίποτε άλλο παρά για σχεδιασμό πάνω σε αυτό που ήδη είναι δοκιμασμένο και δουλεύει, αλλά από μια νέα προοπτική -ανοιχτή στην τεχνολογία, τα υλικά και τον σημερινό τρόπο ζωής.

Η αρχιτεκτονική την οποία βρίσκουμε ενδιαφέρουσα αντλεί τις πηγές της από την παράδοση, πραγματοποιεί όμως μια νέα σύνθεση, έναν μετασχηματισμό, ενώ προσαρμόζεται σε μια άλλη εποχή και σε άλλες ανάγκες. Στον σχεδιασμό μας, μας απασχολεί να υπάρχει καθαρότητα, από τη δομή και από τις αναλογίες.

 

 

Σ.Μ.: Κεντρικό ρόλο στη δουλειά σας έχει η επιλογή των υλικών και η αντίληψη του φωτός. Πώς διαμορφώνετε την εμπειρία του χώρου με αυτόν τον οδηγό;

F.S. Μας αρέσει να δουλεύουμε με φυσικά υλικά για την ειλικρίνειά τους, την ικανότητά τους να γερνάνε όμορφα και την ισχυρή τους σύνδεση με τον τόπο Κάθε έργο για μας δεν γίνεται αντιληπτό ως κάτι ομοιόμορφο αλλά ως ένα ετερογενές όλον, όπου κάθε στοιχείο διατηρεί τον χαρακτήρα του συμμετέχοντας σε ένα συνεκτικό σύνολο. Το φως παίζει κρίσιμο ρόλο στην αρχιτεκτονική μας επειδή έχει τη δύναμη να μετασχηματίζει τα στατικά αντικείμενα. Μας συναρπάζει το πως η φαινομενική ακινησία της αρχιτεκτονικής αποκτά ζωή μέσα στη διάρκεια της μέρας, καθώς το φως κινείται πάνω στις επιφάνειες, τις αποκαλύπτει και τις αποκρύπτει. Αυτή η διαρκής εναλλαγή μετατρέπει τον χώρο σε εμπειρία.

 

 

Σ.Μ.: Έχετε τονίσει συχνά τη σημασία που έχει η κατασκευή μακέτας στο πλαίσιο της σχεδιαστικής διαδικασίας. Πώς μπορούν οι μακέτες να βοηθήσουν την επεξεργασία μιας αρχιτεκτονικής ιδέας και τι διαφορετικό θεωρείτε ότι προσφέρουν σε σχέση με τα ψηφιακά εργαλεία;

F.S. Μας αρέσει να σκεφτόμαστε με τα χέρια μας. Η εργασία με μακέτες έχει γίνει για μας ένα είδος διαλογισμού που μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε κάθε έργο σε ολοένα και μεγαλύτερο βάθος. Οι μακέτες θέτουν όρια, ακριβώς όπως η κατασκευή: Θέλουμε να δουλεύουμε με αυτόν τον τρόπο σκέψης, με τέτοιου είδους περιορισμούς. Τα ψηφιακά εργαλεία βεβαίως είναι πανίσχυρα και μας προσφέρουν πλήθος δυνατοτήτων, παραμένουμε όμως πιο κοντά στη χειρωνακτική μέθοδο. Το να δουλεύουμε με τα χέρια μας, μας δίνει πρόσβαση σε γνώση που δεν μπορούν από μόνα τους να μας παρέχουν τα ψηφιακά μέσα.

Διαβάστε την πλήρη συνέντευξη στο τεύχος ek 298 | Ιούνιος 2025.

Αναδιάρθρωση του αστικού στοιχείου

Το κτίριο στο Lieferinger Spitz του Σάλτσμπουργκ, μια πρώην μονολειτουργική και δομικά κατακερματισμένη εμπορική ζώνη, επανασχεδιάστηκε ως ένας ζωντανός αστικός μικρόκοσμος. Σε έναν κομβικό κυκλοφοριακό κόμβο κατά μήκος της Münchner Bundesstraße, ο χώρος -που κάποτε χαρακτηριζόταν από θόρυβο, κυριαρχία οχημάτων και ανωνυμία- μεταμορφώνεται μέσα από μια τολμηρή αρχιτεκτονική παρέμβαση σε σημείο κοινωνικής συναναστροφής, οικολογικής ευαισθητοποίησης και χωρικής σαφήνειας.

 

Σχεδιαστική Φιλοσοφία

Το κτίριο σε σχήμα “Γ” εδραιώνει τη θέση του στο τοπίο, γεφυρώνοντας διαφορετικές κλίμακες και δημιουργώντας σαφή αστικά όρια μέσω μιας προσεκτικά διαμορφωμένης γεωμετρίας. Τα αναβαθμισμένα επίπεδα, οι υποχωρήσεις και οι αρθρώσεις του όγκου λειτουργούν προστατευτικά απέναντι στον θόρυβο, ενώ παράλληλα προσδίδουν χαρακτήρα και ρυθμό στο σύνολο. Εκεί όπου προηγουμένως υπήρχαν έξι μονάδες, σήμερα φιλοξενούνται 47 υβριδικές κατοικίες και εμπορικοί χώροι, συνδυάζοντας την πυκνότητα με την ποιότητα ζωής.

Κεντρική ιδέα της πρότασης είναι η έξυπνη πυκνοποίηση χωρίς περαιτέρω “κατανάλωση” γης. Η στάθμευση αποσυνδέεται από τα μισθωτήρια, επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία και απελευθερώνοντας πολύτιμο χώρο για πράσινες και κοινόχρηστες υποδομές. Η πρόβλεψη για ποδηλατικές διαδρομές, κοινόχρηστα ποδήλατα και φορτηγά ποδήλατα, καθώς και η ενίσχυση της μη μηχανοκίνητης μετακίνησης, ανταποκρίνονται στις ανάγκες μιας αστικής κοινωνίας που αλλάζει. Οι οροφόκηποι, τα κάθετα συστήματα πρασίνου και οι υπαίθριες ταράτσες ενισχύουν τη βιοποικιλότητα, μετριάζουν τις θερμικές νησίδες και ενδυναμώνουν την κοινωνική ζωή.

 

 

Αστικός σχεδιασμός

Παρότι το οικόπεδο είναι στενό και εκτεθειμένο στην κυκλοφορία, ο σχεδιασμός επιβάλλει μια νέα λογική: δημιουργεί μια δημόσια πλατεία με σιντριβάνι, ενσωματώνει νέο ποδηλατόδρομο και προσφέρει μια παιδική χαρά στην ταράτσα, αναβαθμίζοντας την ποιότητα της καθημερινότητας. Το έργο επαναπροσδιορίζει τον ρόλο των υπολειμματικών χώρων, αποδεικνύοντας πως η αρχιτεκτονική μπορεί να μετατρέψει παραμελημένες ζώνες σε ζωντανά σημεία του αστικού ιστού. Παρά τους περιορισμούς, η περιοχή διαθέτει πλέον περισσότερο πράσινο απ’ ό,τι πριν, αποδεικνύοντας πως η πυκνότητα και η οικολογία όχι μόνο συνυπάρχουν, αλλά αλληλοενισχύονται.

Το MB110 δεν είναι απλώς ένα κτίριο, αλλά προσφέρει απτά δημόσια και οικολογικά οφέλη. Οι κάτοικοι απολαμβάνουν καθαρότερο αέρα, μειωμένο θόρυβο και πολλαπλές αστικές ανέσεις. Η ευρύτερη περιοχή ωφελείται από νέους δημόσιους χώρους πρασίνου, βελτιωμένο μικροκλίμα και εκσυγχρονισμένες υποδομές κινητικότητας. Σε ευρύτερη κλίμακα, το έργο συμβάλλει στη μείωση της κάλυψης εδάφους, στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας και στην προώθηση ενός βιώσιμου τρόπου ζωής.

 

 

Καινοτομία και βιωσιμότητα

Αυτό που καθιστά τον σχεδιασμό μοναδικό είναι η ικανότητά του να παράγει περισσότερο ανοιχτό και πράσινο χώρο μέσα από την ίδια την πράξη της πυκνοποίησης -μια φαινομενική αντίφαση που μετατρέπεται σε στρατηγική σχεδιασμού. Το έργο αποδεικνύει ότι ακόμη και οι πιο δύσκολες ή παραμελημένες αστικές εκτάσεις μπορούν, μέσα από την αρχιτεκτονική, να αποκτήσουν ζωή και νόημα. Το κτίριο αποτελεί πρότυπο ανθεκτικού αστικού μετασχηματισμού, ισορροπώντας ρεαλιστικές λύσεις με προοδευτική σκέψη.

 

Πολυλειτουργική διάταξη

Στο κτιριακό σύμπλεγμα του εργοστασίου και των γραφείων της Colgate-Palmolive στον Πειραιά, τα 55 τετραγωνικά μέτρα της τελευταίας στάθμης φιλοξενούν έναν χώρο διημέρευσης και διαλείμματος για τους εργαζόμενους. Ο χώρος αυτός, με χρήση break room, προέκυψε από την αναδιαμόρφωση ενός μέχρι πρότινος κενού και ανενεργού τμήματος, το οποίο ενεργοποιείται πλέον μέσω της νέας αρχιτεκτονικής πρότασης και της νέας χρήσης που του αποδίδεται.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Μια κοινόχρηστη κουζίνα, ένα “μπαρ” και ένας χώρος αμφιθεατρικών καθισμάτων συνθέτουν ένα μοντέλο υβριδικού χώρου που γεφυρώνει τον παραδοσιακό γραφειακό χώρο εργασίας με έναν χώρο χαλάρωσης και διαλείμματος (καφετέρια/εστιατόριο, κλπ.). Η πολυλειτουργική αυτή διάταξη δύναται να φιλοξενήσει unofficialmeetings, lunch ή coffee breaks, σύντομα calls ή ακόμη και να λειτουργήσει ως χώρος εργασίας για εργαζόμενους και επισκέπτες.

Ο υπό μελέτη χώρος, πριν την παρέμβαση, λειτουργούσε εν μέρει ως χώρος διέλευσης ανάμεσα στους κατακόρυφους άξονες κίνησης (κλιμακοστάσιο, ανελκυστήρας), χωρίς δυνατότητα στάσης ή παραμονής. Στο υπόλοιπο τμήμα φιλοξενούσε ένα ευρύχωρο γραφείο, το οποίο χρησιμοποιούταν περιστασιακά από εξωτερικούς συνεργάτες. Βασικό ζητούμενο της αρχιτεκτονικής μελέτης ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος “διαλείμματος” για τους εργαζόμενους του εργοστασίου και των γραφείων του Ομίλου της Colgate-Palmolive. Ένας νέος χώρος που θα ενισχύει το πνεύμα της ομαδικότητας και της συνεργασίας, καθώς και θα ενδυναμώνει την επικοινωνία ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες εργασίας.

Η αναδιαμόρφωση του νέου break room στο κτίριο των γραφείων της Colgate- Palmolive επιδιώκει να δώσει νέα πνοή σε έναν παραμελημένο χώρο, μετατρέποντάς τον σε ενεργό σημείο συνάντησης, χαλάρωσης και εργασιακής ευελιξίας. Μέσα από έναν σχεδιασμό που σέβεται το υπάρχον, αξιοποιεί το φως, τα υλικά και την εργονομία, η πρόταση ενισχύει την έννοια της κοινότητας στο εργασιακό περιβάλλον και προσφέρει στους εργαζόμενους ένα σύγχρονο, φιλόξενο και πολυλειτουργικό καταφύγιο μέσα στην καθημερινότητα της δουλειάς.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η αρχιτεκτονική μελέτη πραγματοποιήθηκε σε συνέχεια της πανδημίας Covid-19, κατά τη διάρκεια της οποίας η τηλεργασία είχε καταστεί κυρίαρχη πρακτική. Καθώς τα μοντέλα εργασίας μεταβάλλονται έκτοτε διαρκώς μέχρι και σήμερα, η αρχιτεκτονική μελέτη επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον χώρο και τον χρόνο εργασίας καθώς και τις διαφορετικές εναλλαγές που αναζητούν οι εργαζόμενοι στην καθημερινότητά τους. Το breakroom αποτελεί έναν χώρο μεταβατικό, χαλάρωσης και οικειότητας. Δανείζεται στοιχεία από την εμπειρία της εργασίας στο σπίτι και προσφέρει τη δυνατότητα επιλογής διαφορετικών τρόπων εργασίας εντός της ημέρας. Ο χώρος του διαλείμματος αποτελεί κατά κανόνα ένα σημείο αποσυμφόρησης από τον εργασιακό φόρτο και οφείλει να ενισχύει το αίσθημα αυτό. Αρχιτεκτονικά αυτό επιτυγχάνεται μέσα από καθαρές μινιμαλιστικές γραμμές απαλλαγμένες από περιττή πληροφορία, ενώ ενδυναμώνεται από την άμεση επαφή με άπλετο φυσικό φως και με υλικά που προσφέρουν ξεκούραση (π.χ. χρήση ξύλου).

 

 

Υλικά & custom στοιχεία

Η μελέτη προβλέπει μια ποικιλία από διαφορετικές ποιότητες καθισμάτων: μπαρ για όρθιους ή/και καθιστούς, αμφιθέατρο για χαμηλό και άνετο κάθισμα, απομονωμένη μονή θέση καθίσματος στην κουζίνα. Επιτρέπεται έτσι στους εργαζόμενους να διαμορφώσουν την εμπειρία του διαλείμματός τους, είτε πρόκειται για μια σύντομη στάση, είτε για πολύωρη παραμονή με φορητό υπολογιστή στον χώρο, μεταφέροντας έτσι τον εργασιακό τους χώρο στο break room. Ο νέος χώρος χαρακτηρίζεται από έναν minimal, φιλικό και ζωντανό σχεδιασμό που συνδυάζει τη λειτουργικότητα και τη σύγχρονη αισθητική. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό σε ένα υφιστάμενο περιβάλλον στο οποίο δε θα υπήρχε αρχιτεκτονικά καμία επέμβαση, η νέα μελέτη δεν ακυρώνει την υφιστάμενη κατάσταση αλλά αντιθέτως τη χρησιμοποιεί ως υπόβαθρο, πάνω στο οποίο λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ανατρεπτικά.

Η υφιστάμενη κόκκινη μεταλλική σκάλα ήταν ένα στοιχείο του αρχικού σχεδιασμού του που δε θα μπορούσε παρά να ενσωματωθεί στον νέο σχεδιασμό. Το ίδιο αποτέλεσαν και τα χαρακτηριστικά μπλε κουφώματα που συνολικά περιβάλλουν το κέλυφος του κτιρίου. Με αυτά τα δύο επιβλητικά στοιχεία ως δεδομένα, η νέα αρχιτεκτονική μελέτη προσπαθεί να δημιουργήσει ισορροπία ανάμεσα στο υφιστάμενο και τις σύγχρονες παρεμβάσεις. Το λευκό χρώμα χρησιμοποιείται ως ουδέτερος καμβάς, ενώ συμπληρωματικά χρησιμοποιείται το μπλε χρώμα σε σκούρα απόχρωση στο δάπεδο, τα μεταλλικά στοιχεία (ράφια) και τα ηχοαπορροφητικά πάνελ εν είδει ταπετσαρίας. Ο χώρος αποπειράται να γίνει πιο οικείος και ζεστός με τη χρήση του ξύλινου στοιχείου (δάπεδο και επένδυση ξυλουργικών) και με τη χρήση μαξιλαριών και εξοπλισμού σε γήινα χρώματα. Τέλος, μια φρέσκια, παιχνιδιάρικη νότα προσδίδουν τα μπλε ανοιχτόχρωμα πλακάκια στην κουζίνα και το μπαρ, που πέραν της χρήσης τους για πρακτικούς λόγους, συμβάλλουν και στη συνολική αισθητική ελαφρότητα των “ζωνών εργασίας”.

 

Φυσικό καταφύγιο

“Καθώς περιπλανιέμαι στα στενά δρομάκια, ανάμεσα σε λευκούς τοίχους και γκρίζες στέγες, ακούω τις ρόδες να κυλούν πάνω στις πέτρινες πλάκες. Και τότε, εμφανίζεται μπροστά μου το Qi Yuan.”

— Sun Yuanliang

Τον Δεκέμβριο του 2023, ο σχεδιαστής Sun Yuanliang μεταφέρει το δημιουργικό του στούντιο σε μια μικρή αυλή, που λειτουργεί ταυτόχρονα και ως εξοχική κατοικία. Η ονομασία Qi Yuan αντλεί έμπνευση από την κλασική κινεζική σκέψη. Στο ιατρικό έργο της δυναστείας Μινγκ Compendium of Materia Medica, ο χαρακτήρας “䒻” συμβολίζει ένα είδος φαρμακευτικού βοτάνου, ενώ το “屺” αναφέρεται σε ένα άγονο, άδενδρο βουνό. Συνδυασμένα, τα δύο ιδεογράμματα εκφράζουν την ιδέα ενός συμβολικού “δασωμένου βουνού” -ενός αστικού καταφυγίου που ενσωματώνει τη φύση και την πνευματικότητα.

 

Ένταξη στο αστικό τοπίο

Η κατοικία βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο του Σουζού, σε υπερυψωμένο σημείο, προσφέροντας πανοραμική θέα στις διατηρημένες παραδοσιακές στέγες της δυτικής πλευράς της πόλης. Από την είσοδο, ο επισκέπτης αντικρίζει μια αυλή που θυμίζει μικρογραφία των διάσημων κήπων του Jiangnan. Μια Πύλη του Φεγγαριού πλαισιώνει το πράσινο, ενώ τα παράθυρα και οι πόρτες λειτουργούν ως κάδρα που αναδεικνύουν τη φυσική βλάστηση, σε απόλυτη αρμονία με την αισθητική των κήπων του Σουζού, όπου η φύση ενθαρρύνεται να εξελίσσεται ανεμπόδιστα.

Προχωρώντας πιο μέσα, αποκαλύπτεται μια δεύτερη, κρυφή αυλή. Το έδαφος διαμορφώθηκε ήπια με συγκεντρωμένο χώμα για να δημιουργηθούν φυσικές κλίσεις, ενώ η ροή του νερού κατευθύνθηκε για να σχηματίσει μια ήρεμη λιμνούλα. Το τοπίο αποπνέει γαλήνη, με τις αντανακλάσεις του φωτός στο νερό να μεταβάλλουν τη διάθεση του χώρου καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ένα παλιό πεύκο στέκει αγέρωχο δίπλα στον τοίχο, περιτριγυρισμένο από βράχους, προσδίδοντας βάθος και χαρακτήρα στο σκηνικό.

 

 

Υλικά και custom κατασκευές

Ξύλινες γρίλιες, ειδικά σχεδιασμένες, ενσωματώνονται στην αρχιτεκτονική για να μετριάσουν τη μάζα του κτιρίου και να ενισχύσουν την πολυπλοκότητα του χώρου. Αυτές οι κατασκευές επιτρέπουν στο φυσικό φως να φιλτράρεται απαλά, εξασφαλίζουν ιδιωτικότητα και αποκρύπτουν ανεπιθύμητες θέες προς τα γειτονικά κτίρια, δημιουργώντας ένα προστατευμένο περιβάλλον για στοχασμό και ησυχία.

Η σχέση ανάμεσα στο εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο είναι απόλυτα αβίαστη. Η αρχιτεκτονική διάταξη επιτρέπει την απρόσκοπτη οπτική επαφή με τον κήπο, ενώ φως και αέρας κυκλοφορούν ελεύθερα. Η συνέχεια στα υλικά και ο ρυθμός με τον οποίο εναλλάσσονται προσφέρουν μια αίσθηση ηρεμίας και ενότητας. Το σύνολο συνθέτει έναν διάλογο μεταξύ παλαιού και σύγχρονου, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη σύνδεση του ανθρώπου με τον χώρο, τον χρόνο και την κοινότητα.

 

 

Εσωτερική αισθητική και υλικότητα

Το εσωτερικό ακολουθεί τις αρχές του μινιμαλισμού: απλές γραμμές, καθαρές φόρμες και λειτουργικότητα, χωρίς περιττές διακοσμήσεις. Η αίσθηση του χώρου είναι ανοιχτή και φιλόξενη, ιδανική για χαλάρωση -είτε κανείς κάθεται σε προσεκτικά επιλεγμένους καναπέδες είτε παρατηρεί το παιχνίδι των σύννεφων και των δέντρων μέσα από το παράθυρο. Η επίπλωση αποτελείται από διαχρονικά κομμάτια, που υπογραμμίζουν έναν εκλεπτυσμένο, χωρίς επιτήδευση τρόπο ζωής. Δεν υπάρχει επιθυμία επίδειξης· αντίθετα, ο χώρος προτρέπει τον επισκέπτη να αφήσει πίσω του πολιτιστικά φορτία και να επανασυνδεθεί με το ουσιώδες. Χρώματα, υφές, υλικά και φως αντλούν την έμπνευσή τους από τη φύση. Αυτά τα στοιχεία μεταβάλλονται δυναμικά, όπως και ο ίδιος ο άνθρωπος, ενσαρκώνοντας το όραμα του σχεδιαστή για μια βιωματική ισορροπία ανάμεσα στον άνθρωπο και τον κόσμο γύρω του.

 

Αντανακλάσεις σε βαθιά νερά

Το Milos Cove, ένα σύγχρονο inception resort πέντε αστέρων, στέκει απομονωμένο από τη θορυβώδη ζωή ενός κυκλαδικού νησιού, στη θέση Αγκάλη, στο βορειοανατολικό τμήμα της Μήλου, εκεί όπου η αρχαιολογική σκαπάνη ανέδειξε το μεγαλύτερο προϊστορικό λαξευτήριο εργαλείων από οψιδιανό στον ευρωπαϊκό χώρο. Όριό του είναι η απεραντοσύνη του Αιγαίου, αφού την ατενίζει ακροβολισμένο στην κόψη ενός απόκρημνου υψώματος, δεκάδες μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας.

 

Ένταξη στο τοπίο

Εκεί, στη σκιά των βράχων του ιδιαίτερου, σε υφές και χρώματα, ηφαιστειογενούς ανάγλυφου της Μήλου, σε έναν τόπο που αντανακλά σιωπηλά αλλά έντονα το μυστηριακό, το Milos Cove αποπειράται να μην ανταγωνιστεί τη μεγαλοπρέπεια του τοπίου, αλλά να επιτρέψει σε αυτό να εισχωρήσει μέσα του. Το συγκρότημα αποκαλύπτεται στον άνθρωπο με τρόπο μυθικό, κινηματογραφικό. Ο δρόμος, δύσβατος και κατηφορικός, οδηγεί ανάμεσα σε αρχαίους βράχους που στέκουν εκεί σιωπηλά, σαν προαιώνιοι φύλακες του τόπου. Εν τέλει, καδράρει επιβλητικά την πρώτη όψη του κτιρίου από ψηλά.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Αυτό, ταπεινωμένο σχεδόν από τη δύναμη του τοπίου, κουλουριάζεται για να προστατευτεί από τα στοιχεία. Η αρχιτεκτονική ανάγκη του δίνει πλοκή που ομοιάζει με κυκλαδικό οικισμό. Σοκάκια, εξωτερικές κλίμακες, αναλημματικοί πέτρινοι τοίχοι. Μικρά και μεγάλα ανοίγματα που ανοίγουν διάφορες οπτικές φυγές. Πέργκολες για σκίαση, φυτά και άνθη για δροσισμό και καλλωπισμό. Αρχιτεκτονικά στοιχεία, βαθιά ελληνικά, περιπλέκονται σε μια αρμονική σύνθεση κάτω από τον αδυσώπητο ήλιο των Κυκλάδων.

 

 

Παλέτα υλικών

Τα χρώματά του είναι γήινα και απαντώνται στο περιβάλλον του. Το ίδιο και τα υλικά του, αντανακλούν αρχετυπικά τον τόπο και τον συγκεράζουν συμβολικά με το κτίριο: ο βράχος, το μάρμαρο, το δέντρο, το νερό, το σκούρο γυαλί, το φως και το σκοτάδι. Οι ανακλαστικές επιφάνειες των υδάτινων όγκων, αλλά και των μεγάλων υαλοπινάκων, δημιουργούν ”μεσότοπους“, όπου, μέσα από τα παιχνιδίσματα του φωτός, το τοπίο και το κτίριο εισχωρούν το ένα μέσα στο άλλο, δοκιμάζοντας τα όρια μεταξύ πραγματικού και μη πραγματικού χώρου. Έτσι, σε αυτό το μοναδικό περιβάλλον, ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να απολαμβάνει τις ανέσεις ενός σύγχρονου resort, αλλά ταυτόχρονα, να δεχτεί τα εναύσματα που θα τον οδηγήσουν σε ένα ταξίδι εσωτερικό, να αναζητήσει τις δικές του αντανακλάσεις σε βαθιά νερά.

 

Τεθλασμένες επιφάνειες

Το γραφειακό συγκρότημα φιλοξενείται σε ένα πενταώροφο κτίριο το οποίο αναπτύσσεται σε δύο οικόπεδα κατά την οριζόντια διεύθυνση, ακολουθώντας τη δυναμική του δρόμου.

 

Ένταξη στο τοπίο

Με δεδομένο ότι η περιοχή χαρακτηρίζεται από μια κύρια οδική αρτηρία μεγάλης ταχύτητας, κεντρική συνθετική πρόθεση ήταν η ανάπτυξη ενός κτιρίου που να λειτουργεί ως τοπόσημο. O σχεδιασμός ακολουθεί μια δυναμική προσέγγιση με έντονες τεθλασμένες επιφάνειες, δίνοντας έμφαση σε διαγώνιους όγκους που αλληλοτέμνονται. Αυτή η σχεδιαστική λογική αποτυπώθηκε στο σύνολο του κτιρίου, δίνοντας την αίσθηση ότι οι όψεις μεταβάλλονται παράλληλα με την κίνηση των οχημάτων και των περαστικών.

 

 

Παραμετρικός σχεδιασμός

Για την επίλυση αυτού του συστήματος μη ορθοκανονικών χαράξεων, έγινε χρήση παραμετρικού σχεδιασμού, όπου διαμορφώθηκαν οι επιφάνειες μέσω τριγώνων και στις οποίες μετέπειτα εφαρμόστηκαν κάθετα στοιχεία- περσίδες που ακολουθούν το αρχικό σχήμα. Το κτίριο αποτελείται από το ισόγειο, τον μηχανολογικό όροφο, πέντε ορόφους γραφείων και το roof garden. Ο πυρήνας με τα κλιμακοστάσια και τους ανελκυστήρες χωροθετήθηκε στο βόρειο τμήμα του οικοπέδου, ενώ στις υπόλοιπες πλευρές εντάσσονται οι χώροι γραφείων σε open plan διάταξη με θέα προς την πόλη.

 

 

Σχεδιασμός όψης

Τα κουφώματα αλουμινίου των όψεων της νότιας πλευράς έχουν τοποθετηθεί σε εσοχή από το όριο του κτιρίου, ενώ μπροστά από αυτά έχουν διαμορφωθεί ημιυπαίθριες βεράντες διαφορετικού μεγέθους οι οποίες ακολουθούν το δυναμικό σχήμα και προσφέρουν σκίαση εντός των γραφείων κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η βόρεια όψη χαρακτηρίζεται από συμπαγές κέλυφος με ανοίγματα στον κατακόρυφο άξονα που διατρέχουν όλα τα επίπεδα. Η σχεδιαστική λογική της εν κινήσει όψης ενδυναμώνεται μέσα από τα κάθετα στοιχεία-πτερύγια τα οποία ακολουθούν τις πλάκες. Η είσοδος των γραφείων δημιουργείται με διαγώνια, τεθλασμένα τοιχία από εμφανές μπετόν, που προσφέρουν επιπρόσθετη δυναμική και συντείνουν στην ολική προσέγγιση του κτιρίου.

 

Οι A&S Architects είναι ένα πολυδιάστατο αρχιτεκτονικό γραφείο με έδρα την Αθήνα και ιδρυτές την Άννα Ασσανά και τον Νικόλαο Σιαπκαρά. Η δυναμική και καταξιωμένη ομάδα του γραφείου έχει στο ενεργητικό της πλήθος δημόσιων και ιδιωτικών έργων, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει σημαντικός αριθμός αθλητικών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Η προσέγγιση του γραφείου χαρακτηρίζεται από τη συνεχή εξέλιξη και την αναζήτηση νέων ορίων στην αρχιτεκτονική δημιουργία. Μέσα από ένα ολοκληρωμένο εύρος υπηρεσιών, από την αρχική σύλληψη και τον σχεδιασμό μέχρι τη διαχείριση, επίβλεψη και υλοποίηση κάθε έργου, οι A&S Architects συνδυάζουν την αρχιτεκτονική με τον σχεδιασμό τοπίου, τη μηχανική, την εσωτερική διακόσμηση και η συμβουλευτική, δημιουργώντας καινοτόμες, λειτουργικές και βιώσιμες λύσεις.

 

Σ.Μ.: Μία πρωτότυπη δραστηριότητά σας υπήρξε η έκδοση “εγκυκλοπαίδειας“ οικοδομικών λεπτομερειών. Πώς έχει εξελιχθεί η συμβατική κατασκευή στην Ελλάδα από τότε και τι είναι αυτό που έρχεται;

Νίκος Σιαπκαράς: Η εκπόνηση ενός εγχειριδίου με οικοδομικές λεπτομέρειες -σε εποχές όπου δεν υπήρχε πρόσβαση σε κάτι ανάλογο, αλλά και οι εταιρίες παραγωγής υλικών δεν είχαν ακόμη αναπτύξει τα τεχνικά τους τμήματα και την υποστήριξη των μελετητών- ξεκίνησε αφενός από την ανάγκη να πειραματιστούμε με νέα υλικά και με καινοτόμες τεχνικές λύσεις, και αφετέρου από τη γενική θεώρηση που έχουμε για την αρχιτεκτονική και την πληρότητα μιας πρότασης. Κάθε μελέτη πρέπει καταρχάς να περιλαμβάνει όλα τα στάδια και όλες τις κλίμακες σχεδιασμού, από ένα σχέδιο γενικής διάταξης μέχρι μια λεπτομέρεια 1:1. Η κάθε λεπτομέρεια και η κάθε τεχνική λύση έχει μεγάλη σημασία στην κατασκευή -στην υλοποίηση ενός ποιοτικού έργου, είναι μια σημαίνουσα συνθετική απόφαση. Στα έργα μας, η συγκρότηση των συνθετικών αρχών γίνεται πάνω σε έναν βασικό δομικό κανόνα.

Η πιο μικρή λεπτομέρεια και το γενικό συνολικό σχήμα και μέγεθος, βγαίνουν από το ίδιο πνεύμα, την ίδια διάθεση για μια καθαρή σύνθεση. Η κατασκευαστική ποιότητα και η επεξεργασία των υλικών αποκτά θεμελιώδη σημασία γιατί αποδίδουν στα μέρη και στο όλο μια πνευματική ένταση. Η λεπτομέρεια είναι μια σύλληψη, τόσο ο χώρος όσο και τα υλικά επιλέγονται με κριτήρια την αειφορία, την κυκλική οικονομία, την ενεργειακή συνείδηση, την υγεία και την ευεξία των χρηστών.

 

 

Σ.Μ.: Ποια είναι η εμπειρία σας στη χρήση του Building Information Modeling και πώς αυτή η τεχνολογία έχει επηρεάσει τον τρόπο που σχεδιάζετε και υλοποιείτε έργα;

Ν.Σ.: Είχαμε την τύχη, δουλεύοντας έργα εκτός Ελλάδας, να έρθουμε σε επαφή με όλα τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η εν λόγω τεχνολογία από πολύ νωρίς και να αντιληφθούμε πως πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση στην ψηφιοποίηση των έργων, από τον σχεδιασμό και την κατασκευή μέχρι τη λειτουργία και συντήρησή τους, και όχι για ένα απλό εργαλείο 3D σχεδίασης. Το ψηφιακό 3D μοντέλο παρέχει οπτική αναπαράσταση όχι μόνο της μορφής του κτιρίου αλλά και των υλικών, των συστημάτων και των λειτουργιών που το αποτελούν.

Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και πρέπει να μας προβληματίσει είναι πως, από τη μία στην Ελλάδα γίνεται μεγάλη συζήτηση για την εκπαίδευση των μηχανικών στο BIM και για τα χρηματοδοτικά εργαλεία που πρέπει να αξιοποιήσουν τα μελετητικά γραφεία ώστε να γίνει η ψηφιακή μετάβαση και από την άλλη, παγκοσμίως, η εισαγωγή της εικονικής και της επαυξημένης πραγματικότητας αλλά και της τεχνητής νοημοσύνης,  επαναπροσδιορίζει την αρχιτεκτονική και μπορεί να οδηγήσει σε πρωτοφανή αποτελεσματικότητα, καινοτομία και βιωσιμότητα.

Καθώς τα έργα εξελίσσονται, η τεχνητή νοημοσύνη θα διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη διαχείριση και την εκτέλεση. Η ενίσχυση του BIM με δυνατότητες AI θα παρέχει ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο και προληπτική συντήρηση των αρχείων, εξασφαλίζοντας σωστό σχεδιασμό και παρακολούθηση του έργου. Ένα από τα πιθανά οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι θα μπορεί να βοηθήσει στον εξορθολογισμό των ροών εργασίας και να επιτρέψει στις επιχειρήσεις να γίνουν πιο αποτελεσματικές. Και αυτό θα μπορούσε να είναι καλό για τα μικρότερα γραφεία. Θεωρούμε πως κάθε νέα τεχνολογία πρέπει να εξασφαλίζει στους Αρχιτέκτονες περισσότερο ποιοτικό χρόνο για μελέτη, σχεδιασμό και έρευνα.

 

 

Σ.Μ.: Ποιο είναι το πιο απαιτητικό έργο γραφείων που έχετε υλοποιήσει μέχρι σήμερα; Θεωρείτε ότι οι πρόσφατες αλλαγές στο εργασιακό περιβάλλον έχουν σταθερό ή παροδικό χαρακτήρα;

ΑΑ: Ένα ιδιαίτερα απαιτητικό και ταυτόχρονα επίκαιρο έργο είναι το “P.180-186”, καθώς από τη μία απαντά σε ένα σημαντικό ζήτημα, τον τρόπο διαχείρισης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος και μάλιστα την περίπτωση της εισαγωγής μιας νέας χρήσης εντελώς διαφορετικής από την αρχική σε όλα τα επίπεδα, και από την άλλη είναι ένα έργο μεγάλης κλίμακας που μελετήθηκε, αδειοδοτήθηκε και υλοποιήθηκε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, λιγότερο από δύο χρόνια, επιτυγχάνοντας να ανταποκριθεί σε ένα άκρως απαιτητικό κτιριολογικό πρόγραμμα και χρονοδιάγραμμα, δίχως την παραμικρή έκπτωση στην ποιότητα της κατασκευής, παράγοντας τελικά το πρώτο δημόσιο κτίριο με πιστοποίηση LEED Gold, ενεργειακό και αειφόρο.

Το έργο αφορά στη μετατροπή του εμπορικού κέντρου Athens Heart σε ένα βιώσιμο και πρωτοποριακό συγκρότημα γραφείων, με την παράλληλη προσθήκη ενός ανεξάρτητου πενταόροφου κτιρίου, συνολικής έκτασης περίπου 26.500m2. Η πολύ καλή οργάνωση ενός έργου σε όλα τα επίπεδα, η αξιοποίηση της τεχνολογίας, η άψογη και συνεχής συνεργασία μελετητών, project manager, αναδόχου και ΚτΕ αποτέλεσαν τη βάση για την επιτυχία. Ως προς το δεύτερο σκέλος, θεωρούμε πως στο άμεσο μέλλον η αρχιτεκτονική θα επηρεαστεί περισσότερο από την εισαγωγή της εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας αλλά και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Ας φανταστούμε πώς μπορεί κανείς να δουλεύει από το σπίτι του, σε μια πρωτόγνωρα ρεαλιστική εμπειρία που θα προσομοιάζει όσο γίνεται με τη φυσική παρουσία στο γραφείο. Αυτό θα αποτελέσει μια τεράστια καινοτομία, τόσο στον τρόπο σχεδιασμού όσο και στην ίδια την εργασιακή πραγματικότητα, αλλά και τις διακοινωνικές και εργασιακές σχέσεις. Θεωρούμε πως σύντομα αυτή τη διαφορετική βιωματική εμπειρία θα πρέπει να αναλύσουμε και να ενσωματώσουμε στον σχεδιασμό γραφείων και γενικότερα δημόσιων ή ιδιωτικών χώρων.

Διαβάστε την πλήρη συνέντευξη στο τεύχος ek 296 | Απρίλιος 2025.

Μεταβατικός άξονας

Το έργο αφορά στη μετατροπή ενός ισόγειου χώρου αποθηκών, στην περιφερειακή οδό της Θεσσαλονίκης, σε γραφεία πολυεθνικής εταιρείας.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Στόχος είναι η δημιουργία ενός εργασιακού περιβάλλοντος που θα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τους εργαζόμενους, ως ένας “τρίτος“ χώρος ανάμεσα στο σπίτι και την εργασία, προτάσσοντας έναν νέο τύπο κοινωνικότητας. Η τραπεζοειδής σύνθεση παρέχει τη δυνατότητα φυσικού φωτισμού από δύο πλευρές, η οποία οδήγησε στο λειτουργικό διάγραμμα της κάτοψης. Τα γραφεία, συνολικής επιφάνειας 1000m2, χωρίζονται σε τρεις ζώνες: μία περιφερειακά του κτιρίου, μία κεντρική και μία με τον άξονα κίνησης ανάμεσά τους. Επιλέχθηκε η δημιουργία ανοιχτών εργασιακών χώρων κατά μήκος των φωτιζόμενων πλευρών, ενώ τα μεγάλα meeting rooms και οι βοηθητικές χρήσεις -wc, αποθήκες- χωροθετήθηκαν στην τριγωνική “καρδιά“ του ορόφου. Η ζώνη εργασίας διακρίνεται σε τμήματα με μικρά meeting rooms που εξυπηρετούν τις καθημερινές ανάγκες των εργαζόμενων.

 

 

Παλέτα υλικών

Στο σύνολο του έργου χρησιμοποιήθηκαν υλικά σε σύγχρονη αισθητική και σε γήινους χρωματισμούς, με την εναλλαγή και την οπτική αντίθεση φυσικών και συνθετικών υφών. Οι τρεις ζώνες της κάτοψης διαχωρίζονται με τη χρήση διαφορετικών επενδύσεων τόσο στα δάπεδα όσο και στις κάθετες επιφάνειες. Συγκεκριμένα, στην είσοδο και στον κύριο διάδρομο κίνησης τοποθετήθηκε δάπεδο με όψη ξύλου, στους χώρους εργασίας μοκέτα για την απορρόφηση κραδασμών, ενώ στην καφετέρια τοποθετήθηκε πλακάκι με όψη σκυροδέματος. Στη μεγαλύτερη επιφάνεια του κτιρίου, τοποθετούνται ψευδοροφές από γυψοσανίδα για λόγους ηχοαπορρόφησης και κάλυψης των μηχανολογικών εγκαταστάσεων. Στους τοίχους επιλέχτηκαν λευκές και γκρίζες βαφές, ξύλινες επενδύσεις, κάθετοι κήποι και συστήματα με γυάλινα διαχωριστικά.

 

 

Οργάνωση κάτοψης & φωτισμός

Η ζώνη εργασίας οριοθετείται από τον άξονα κίνησης με κατακόρυφες περσίδες και συνθέσεις με παρτέρια. Τέλος, φροντίστηκε ο φωτισμός, ο κλιματισμός και η ηχομόνωση των γραφείων. Η καντίνα και τα δωμάτια παιχνιδιού αποτελούν σημεία ζωτικής σημασίας που προωθούν την εναλλαγή δραστηριοτήτων, δίνοντας παράλληλα κίνητρα στους υπαλλήλους για να επιλέγουν όλο και λιγότερο την εξ αποστάσεως εργασία και να αντιλαμβάνονται το γραφείο όχι μόνο ως τόπο εργασίας αλλά και κοινωνικής συνανατροφής.

 

Δυναμική επανάχρηση

Το πολυώροφο κτίριο αποθηκών των αρχών του 20ου αιώνα στο λιμάνι της Πάτρας, διατηρητέο ως προς το περίβλημά του, αποκαταστάθηκε στην αρχική του μορφή, αφού αφαιρέθηκαν ύστερες προσθήκες στη νότια όψη και έγιναν οι απαραίτητες ενισχύσεις, με στόχο τη στέγαση γραφειακών υποδομών και τη δημιουργία ενός σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος.

 

Υφιστάμενο κέλυφος

Το περίβλημα κυριαρχείται από ορθογωνικά παράθυρα, περιορισμένα σε πλήθος και εμβαδόν, καθώς και από τις χαρακτηριστικές διατηρητέες οπές αερισμού των πρώην αποθηκών, σε κάθε επίπεδο. Εσωτερικά, ο σύνθετος φέρων οργανισμός από μπετόν, χάλυβα και ξύλο, αφαιρέθηκε και αντικαταστάθηκε από νέο σύμμεικτο από χάλυβα και σκυρόδεμα. Οι στάθμες των πλακών προσδιορίστηκαν εκ νέου ώστε να εξασφαλίζεται ικανό ύψος στις κεντρικές ζώνες, με το συνολικό εμβαδόν του επαναχρησιμοποιούμενου κτιρίου να εκτείνεται σε πέντε υπέργειους ορόφους.

Στο κέντρο της κάτοψης δημιουργήθηκε ένα τετράγωνο αίθριο έως το επίπεδο του ισογείου. Ο λόγος ήταν να δημιουργηθούν νέα ανοίγματα και να ενισχυθεί ο φυσικός φωτισμός και αερισμός, ο οποίος δεν επαρκούσε με τα υφιστάμενα μικρά παράθυρα της παλιάς αποθήκης. Δύο νέα εσωτερικά κλιμακοστάσια διασφαλίζουν την ασφαλή διαφυγή των εργαζομένων από όλους τους ορόφους, με το κεντρικό κλιμακοστάσιο να φέρει κυκλικά παράθυρα, που παραπέμπουν στις οπές αερισμού της όψης.

 

 

Χωρική οργάνωση

Στο ισόγειο βρίσκονται η είσοδος με έναν χώρο αναμονής και αναψυχής, χώροι συσκέψεων, καθώς και αίθουσες σεμιναρίων, ενώ στον πρώτο όροφο η τραπεζαρία, η κουζίνα καθώς και χώροι γραφείων προς τον νότο. Οι υπόλοιποι τρεις υπερκείμενοι όροφοι είναι όμοιοι και φιλοξενούν αποκλειστικά γραφεία. Σε κάθε όροφο βρίσκονται επαρκείς χώροι υγιεινής, καθώς και kitchenettes και coffee stands για το προσωπικό. Τα γραφεία σχεδιάστηκαν σε open plan διάταξη, με διακριτούς αλλά ταυτόχρονα ενοποιημένους χώρους συνεργασίας και συσκέψεων διαφόρων τύπων και γραφεία διευθυντών με υάλινα χωρίσματα.

 

 

Παλέτα υλικών

Πρόθεση και στόχος του σχεδιασμού ήταν η δημιουργία ενός ζωντανού, φρέσκου χώρου, με χρωματιστές πινελιές και ενδιαφέρουσες αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες, που δημιουργούν ένα οικείο εργασιακό περιβάλλον παραπέμποντας σε χώρο οικιακής αισθητικής. Για τον λόγο αυτό, αλλά και ως φόρο τιμής στο βιοτεχνικό παρελθόν του κτιρίου, προβλέφθηκαν εμφανείς ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις που παραπέμπουν σε βιομηχανικό κτίριο, οι οποίες συνυπάρχουν με μαλακά υλικά: ξύλο, φύκια Ποσειδωνίας και χρωματιστές επιφάνειες, δημιουργώντας έτσι ένα σύγχρονο, δυναμικό σύνολο, το οποίο σε συνδυασμό με τη διαφάνεια και το φυσικό φως από το αίθριο, διαμορφώνει μια εξαιρετικά δυναμική επανάχρηση του διατηρητέου κτιρίου, που ταιριάζει απολύτως στον χαρακτήρα της εταιρείας.

 

Διαφύλαξη αισθητικής

Το έργο αφορά την ανακαίνιση της έδρας μιας εταιρείας συντήρησης κτιρίων στην πόλη της Ναγκόγια. Ο πελάτης ζήτησε έναν σχεδιασμό που να διευκολύνει όχι μόνο τη συνεχή συντήρηση και τις μελλοντικές επεμβάσεις, αλλά και να ενισχύει διαχρονικά την αξία του ακινήτου. Η κεντρική ιδέα με τίτλο “Reb-O-Lution” συνδυάζει τις έννοιες της “αναγέννησης” και της “εξέλιξης”, καθορίζοντας μια σχεδιαστική προσέγγιση που διατηρεί την αρχιτεκτονική συνοχή, ενώ παράλληλα επιτρέπει την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα στον χώρο.

 

Κατασκευαστική Προσέγγιση

Αντί ο σχεδιασμός να βασιστεί σε σύγχρονα υλικά ή τεχνικές που ενδέχεται να απαξιωθούν με την πάροδο του χρόνου, η κατασκευή ακολουθεί την εύκολη συντήρηση των εγκαταστάσεων, του εξοπλισμού και των φινιρισμάτων, καθώς και στην απρόσκοπτη δυνατότητα μελλοντικών τροποποιήσεων. Η φιλοσοφία του σχεδιασμού εξασφαλίζει ότι κάθε αλλαγή ενσωματώνεται διακριτικά στο υπάρχον σύνολο, χωρίς να διαταράσσεται η αισθητική συνέχεια του χώρου.

 

 

Παλέτα Υλικών

Η μερική αντικατάσταση δαπέδου συχνά αποκαλύπτει τη χρονική διαφορά ανάμεσα στο παλιό και το νέο, δημιουργώντας αισθητικές ασυμφωνίες. Με την εφαρμογή μοτίβων σε μορφή μωσαϊκού, οι επεμβάσεις μπορούν να γίνονται σταδιακά, επιτρέποντας στον σχεδιασμό να εξελίσσεται με φυσικό τρόπο. Οι τοίχοι, οι οποίοι φθείρονται κυρίως από την οριζόντια κίνηση ανθρώπων και αντικειμένων, αντιμετωπίζονται με οριζόντιες λωρίδες από διαφορετικά υλικά και χρώματα. Έτσι, περιορίζεται η ανάγκη για ολική αντικατάσταση, ενώ οι επιδιορθώσεις γίνονται πιο εύκολες και αισθητικά ενιαίες.

Η οροφή φιλοξενεί κρίσιμα συστήματα όπως αερισμό, φωτισμό, πυρασφάλεια και επικοινωνίες, τα οποία απαιτούν τακτική ανανέωση. Αντί να καλύψουμε πλήρως αυτές τις υποδομές, αφήσαμε τα δοκάρια της οροφής εμφανή και τα χρωματίσαμε σε τυχαίες αποχρώσεις, ενώ περιορίσαμε τα επενδυμένα πάνελ σε συγκεκριμένα σημεία. Με τον τρόπο αυτό, η οροφή μπορεί να προσαρμόζεται σε μελλοντικές ανάγκες, διατηρώντας ταυτόχρονα τη συνολική αρμονία του χώρου.

 

 

Φιλοσοφία Ανακαίνισης

Ακόμα και σε περιπτώσεις μερικής ανακαίνισης, ο σχεδιασμός διατηρεί την αρχική αισθητική ταυτότητα του χώρου. Με τον χρόνο, τα νέα και παλαιά στοιχεία συγχωνεύονται ομαλά, προσδίδοντας βάθος και χαρακτήρα στο περιβάλλον. Το έργο υπερβαίνει τη συμβατική αρχιτεκτονική σύνθεση και δεν περιορίζεται απλώς στην επιλογή υλικών ή την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών. Αντίθετα, θεμελιώνει μια ολιστική σχεδιαστική στρατηγική, ικανή να υποστηρίξει την εξέλιξη του χώρου και τη διαχρονική διατήρηση της αξίας του.

 

Διακριτά επίπεδα

Η πρόταση αφορά στην αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση υφιστάμενου κτιρίου, με στόχο τη δημιουργία νέων γραφείων και showrooms για διεθνή εταιρεία μόδας, ως μέρος ενός γενικότερου πλάνου στρατηγικής ανάπτυξης, που αντιπροσωπεύει έναν εντυπωσιακό συνδυασμό αρχιτεκτονικής και βιοκλιματικής φιλοσοφίας.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Κύριο συνθετικό μέλημα ήταν η δημιουργία ενός ευέλικτου τόπου εργασίας που θα ευνοεί την ευεξία των εργαζομένων. Για να καλυφθούν οι νέες λειτουργικές ανάγκες του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν προσθήκες νέων κλειστών χώρων στον υπάρχοντα σκελετό, οι οποίες τοποθετήθηκαν είτε ως οριζόντιες προεκτάσεις, είτε ως καθ’ ύψος προσθήκες.

Η τοποθέτηση της νέας κτιριακής µάζας “αθροίζεται“ και αποτελεί µέρος της υφιστάµενης αρχιτεκτονικής σύνθεσης των όγκων, µε στόχο την ολοκλήρωση της υπάρχουσας δοµής του κτιρίου αλλά ταυτοχρόνως και τη δηµιουργία µίας νέας τυπολογίας κατά την οποία κάθε όροφος θα είναι διακριτός και ανεξάρτητος, θα “οπισθοχωρεί“ ή θα “προβάλλει“. Στη νέα αυτή τυπολογία δημιουργήθηκε μια νέα κλίμακα κτιρίου που είναι ανάλογη με μία “γειτονιά γραφείων“ παρά με ένα αυστηρό γραφειακό συγκρότημα. Σε αυτή την ιδέα συμβάλλει και η δημιουργία των υπαίθριων χώρων στα ανώτερα επίπεδα, με το αίθριο στο κέντρο του κτιρίου να αποκτά βαρύνουσα σημασία.

 

 

Λειτουργική διάταξη

Το αίθριο αναπτύσσεται στον δεύτερο και τρίτο όροφο, αποτελώντας την κορύφωση μιας ακολουθίας χώρων από το εσωτερικό του δεύτερου ορόφου μέχρι τον φυτεμένο χώρο του τρίτου ορόφου και του δώματος, που αποτελεί και το ψηλότερο σημείο µε ανεμπόδιστη θέα προς την Πάρνηθα. Έτσι, το αίθριο επιτυγχάνει την οπτική ενοποίηση των επιπέδων, λειτουργώντας ως κόμβος μετάβασης από το “κλειστό” στο “ανοιχτό” και δημιουργώντας μια ροή γεγονότων κοινωνικοποίησης, συνεργασίας και επαφής με το φυσικό περιβάλλον σε μία περιοχή με έντονο βιομηχανικό χαρακτήρα.

Η κεντρική είσοδος διαμορφώνεται πάνω σε έναν διαγώνιο άξονα, σε μια εισχώρηση του κτιρίου, η οποία συνεχίζεται και στον υπερκείμενο όροφο. Εσωτερικά, εγκοπές στις πλάκες δημιουργούν ζώνες διπλού ύψους ανάμεσα στα showrooms, επιτρέποντας την οπτική σύνδεση μεταξύ των ορόφων και ενισχύοντας την αίσθηση ενός ενιαίου ροϊκού χώρου. Οι κοινόχρηστες ζώνες έχουν διαμορφωθεί με ενιαία μαρμάρινα δάπεδα και ξύλινη επένδυση στην οροφή.

 

 

Βιοκλιματική προσέγγιση

Κάτω από το φυτεμένο δώμα, κατασκευάζεται εσωτερικό πατάρι που φιλοξενεί γραφεία. Το κτίριο διαθέτει roofgarden, μεγάλες βεράντες, φυτεμένους κήπους στο ισόγειο, εγκαταστάσεις ποδηλάτων και εκτεταμένους χώρους στάθμευσης. Διακρίνεται για την υψηλή ενεργειακή του απόδοση και τη βιοκλιματική του αρχιτεκτονική, αποδεικνύοντας τη δέσμευση της εταιρείας στη βιώσιμη ανάπτυξη, ενώ με πιστοποίηση LEEDGOLD, υιοθετεί μέτρα για τη διαχείριση των ρύπων. Διαθέτει φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων και περιορίζει τη φωτορύπανση, συμβάλλοντας στην προστασία του περιβάλλοντος.

 

 

Πολυδιάστατο τοπίο

Στην καρδιά του Χανγκτζού  -της πρωτεύουσας του ηλεκτρονικού εμπορίου στην Κίνα- το live streaming έχει γίνει κινητήριος δύναμη της αστικής ζωής, όπου κάθε μεταμεσονύκτια μετάδοση αφηγείται ιστορίες δημιουργικότητας. Η Vision Entertainment, κορυφαία στον τομέα του live streaming, εξελίσσεται δυναμικά, αξιοποιώντας τη νεανική ενέργεια και την άμεση επιρροή μέσω καινοτόμων μοντέλων με διασημότητες και πολυεπίπεδης βιομηχανικής ενσωμάτωσης.

 

Φιλοσοφία Σχεδιασμού

Καθώς η εταιρία επεκτεινόταν, αναζήτησε έναν χώρο εργασίας που θα αντανακλούσε την ταυτότητα του brandκαι θα συνδεόταν ουσιαστικά με το νεανικό, δυναμικό προσωπικό της. Ο σχεδιασμός της νέας έδρας αποτυπώνει το DNA του brand και την πολιτισμική του ταυτότητα. Με μέσο όρο ηλικίας τα 22,9 έτη, οι επαγγελματίες της Vision εκπροσωπούν τη νέα γενιά δημιουργών που δίνουν προτεραιότητα στην εμπειρία, την ευελιξία και την αυθεντικότητα. Το σχεδιαστικό όραμα αντανακλά τις αξίες της Generation Z, συνδυάζοντας εργασία, ζωή και δημιουργικότητα σε ένα ενιαίο, εμπνευσμένο περιβάλλον. Οι έντονες χρωματικές παλέτες ενισχύουν τη φαντασία, ενώ οι ανοιχτοί κοινόχρηστοι χώροι ενθαρρύνουν τη συνεργασία και την κοινωνική επαφή.

 

 

Χρωματική παλέτα & custom επίπλωση

Το κόκκινο, χρώμα-σήμα κατατεθέν της Vision, κυριαρχεί ως σύμβολο ζωντάνιας και διαχρονικής αισθητικής. Πολύχρωμα θεματικά αίθρια και πολυεπίπεδη διάταξη ενισχύουν την αποδοτικότητα του χώρου, συνδυάζοντας την ηρεμία του πράσινου με τη δύναμη του κόκκινου, προβάλλοντας ένα τολμηρό, αισιόδοξο μέλλον.

Η νέα έδρα λειτουργεί ως “νεανική κοινότητα”, καταργώντας τα παραδοσιακά όρια μεταξύ γραφείου, στούντιο και κοινωνικού χώρου. Οι λεγόμενες “γκρίζες ζώνες” διευκολύνουν την ελεύθερη ροή της δημιουργικότητας, ενσωματώνοντας τους εργαζομένους ως ενεργά μέλη της ιστορίας της Vision. Ένα επιβλητικό, πορτοκαλί γλυπτό σε σχήμα “V” -το λογότυπο της εταιρείας- ενώνει τον εσωτερικό και εξωτερικό χώρο, συμβολίζοντας τη φιλοδοξία και τις ατελείωτες δυνατότητες.

Η τολμηρή χρωματική προσέγγιση στην οροφή και η έκθεση των δομικών στοιχείων τονώνουν την ενέργεια του χώρου. Η ευέλικτη, κινητή επίπλωση ενισχύει ένα μη στατικό, ελεύθερο εργασιακό μοντέλο. Ειδικές ηχομονωμένες τηλεφωνικές καμπίνες προσφέρουν στιγμές ιδιωτικότητας, εξισορροπώντας την ανοιχτότητα με τη συγκέντρωση. Οι χώροι συναντήσεων, σε απαλούς κιτρινοπράσινους τόνους, δημιουργούν αίσθηση οικειότητας και χαλαρότητας, ενθαρρύνοντας την άτυπη επικοινωνία και την ομαδικότητα. Το κεντρικό αίθριο λειτουργεί ως πολυλειτουργικός κόμβος με καφέ, υποδοχή και σημεία κοινωνικής αλληλεπίδρασης, ενώ μια ανάλαφρη, αιωρούμενη σκάλα συμβάλλει στην αίσθηση ροής και ευελιξίας.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Στον δεύτερο όροφο, modular σκαλοπάτια-σκηνές, ανακλαστικές επιφάνειες και μια γιγαντοοθόνη LEDσυνδυάζουν performance, τέχνη και ψηφιακή αισθητική. Ένα ενσωματωμένο catwalk μεταμορφώνει το γραφείο σε χώρο επιδείξεων μόδας, αποτυπώνοντας την avant-garde ταυτότητα της Vision. Αιωρούμενες μεταλλικές σφαίρες και δυναμικός φωτισμός συνθέτουν μια ονειρική, φουτουριστική ατμόσφαιρα – ένα αφιέρωμα στη δημιουργική ψυχή της Vision Entertainment.

 

Σχεδιασμός για το μέλλον

Τα νέα κεντρικά γραφεία, συνολικής επιφάνειας 1200m², καταλαμβάνουν τους επτά ορόφους ενός πρώην νοσηλευτικού κτιρίου το οποίο μετατράπηκε σε ένα μοντέρνο εργασιακό περιβάλλον.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Βασική στρατηγική απόφαση ήταν να δημιουργηθεί ένας λειτουργικός γραφειακός χώρος που να συνδυάζει τις σύγχρονες μεθόδους εργασίας με τις συγκεκριμένες ανάγκες της εταιρίας, προβλέποντας τις αλλαγές στα εργασιακά περιβάλλοντα που θα προκύψουν από την πανδημία και τις νέες υγειονομικές συνθήκες. Οι όροφοι σχεδιάστηκαν ώστε να λειτουργούν αυτόνομα, τόσο ενεργειακά όσο και οργανωτικά. Μελετώντας το οργανόγραμμα της εταιρίας, προέκυψε η βέλτιστη διάταξη των τμημάτων ώστε να περιοριστούν οι άσκοπες μετακινήσεις.

 

 

Λειτουργική διαμόρφωση

Σε κάθε όροφο αναπτύχθηκαν ξεχωριστοί χώροι εκτόνωσης, συνάντησης, χαλάρωσης και εργασίας, τα γραφεία σχεδιάστηκαν για να λειτουργούν με τη λογική των hot desks ενώ στην είσοδο κάθε ορόφου διαμορφώθηκε ανοιχτό, μονοχρωματικό coffee corner. Στον τελευταίο όροφο ανακαινίστηκε το υφιστάμενο café και μετατράπηκε σε τραπεζαρία με εξωτερικό bbq για να αποφεύγεται η κατανάλωση φαγητού στους χώρους εργασίας και να προωθείται η διάδραση του κόσμου σε περιβάλλον χαλάρωσης. Η δεύτερη στρατηγική απόφαση ήταν η αρχιτεκτονική να δημιουργήσει μια έντονη, κυρίαρχη αισθητική ταυτότητα που να διαμορφώνει ενιαίο εταιρικό χαρακτήρα σε όλο το κτίριο.

 

 

Παλέτα υλικών & επίπλωση

Η οροφή από μπετόν αναδείχθηκε με καθαίρεση της παλιάς ψευδοροφής ενώ οι υφιστάμενες τεχνικές εγκαταστάσεις της αναμορφώθηκαν, εκσυγχρονίστηκαν και βάφτηκαν σε έναν θερμό κόκκινο τόνο. Συμπληρωματικά, το δάπεδο σχεδιάστηκε ώστε να σηματοδοτεί τους διαφορετικούς χώρους και να οργανώνει τις ροές του κόσμου. Η εταιρία διέθετε αρκετό υφιστάμενο εξοπλισμό ο οποίος καταγράφηκε, αξιολογήθηκε και επαναχρησιμοποιήθηκε στο μέγιστο. Όλα τα υφιστάμενα έπιπλα συνδυάστηκαν κυρίως στον χώρο του IT δημιουργώντας μια mix & match ατμόσφαιρα που ταιριάζει και στους χρήστες του ορόφου.

 

Κόκκινες αποχρώσεις

Το έργο αφορά έναν χώρο εργασίας σχεδιασμένο για μια εταιρεία τεχνολογίας που ονομάζεται Cricheroes στην Αχμενταμπάντ και η οποία ειδικεύεται σε εφαρμογές βαθμολόγησης κρίκετ. Η εταιρία διοικείται από μια ομάδα ταλαντούχων νέων προγραμματιστών και σχεδιαστών που είναι εξαιρετικά παθιασμένοι με το άθλημα και την τεχνολογία.

 

Φιλοσοφία Σχεδιασμού

Ο βασικός στόχος του έργου ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος που να ενισχύει τη δημιουργικότητα και την ευεξία, ενώ παράλληλα να αντικατοπτρίζει την ενεργητική κουλτούρα της καινοτόμου εταιρείας. Ο χώρος εργασίας σχεδιάστηκε ώστε να ενσωματώνει το κόκκινο, το χρώμα της εταιρικής ταυτότητας, με σκοπό την ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας του brand και τη δημιουργία ενός αισθήματος ενότητας στην ομάδα.

 

 

Λειτουργική Διάταξη

Η διάταξη περιλαμβάνει διάφορους ανοιχτούς σταθμούς εργασίας, χώρους συνεργασίας, αίθουσες συσκέψεων, lounge και χώρο υποδοχής. Μεγάλοι λευκοί τοίχοι προβάλλουν ορισμούς όρων από το λεξιλόγιο του κρίκετ, προσδίδοντας έτσι ταυτότητα, σκοπό και έμπνευση στον χώρο. Τέλος, μια πληθώρα από φυτά εσωτερικού χώρου προσφέρουν αίσθηση άνεσης και φρεσκάδας στο περιβάλλον.

 

 

Εταιρική Ταυτότητα

Πινελιές κόκκινου χρησιμοποιούνται στο σχέδιο του δαπέδου για να ορίσουν τις διάφορες ζώνες. Αποχρώσεις του κόκκινου συναντώνται επίσης επιλεκτικά σε διάφορα στοιχεία, όπως γραφεία, θήκες καλωδίων, ακουστικά πάνελ, καναπέδες, φωτιστικά, κ.ά., ενισχύοντας την παλέτα χρωμάτων. Διαφανείς, λευκές κουρτίνες από λινό χρησιμοποιούνται για να διαχέουν το φυσικό φως και να δημιουργούν μια απαλή, διάχυτη λάμψη σε όλο το γραφείο. Το υπόλοιπο περιβάλλον ολοκληρώνεται με ουδέτερους τόνους από ήρεμα λευκά και γήινα γκρι, προσφέροντας αντίθεση και ισορροπία. Ο σχεδιασμός επιχειρεί να δημιουργήσει έναν χώρο που προσφέρει ανακούφιση σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από τις συνεχείς απαιτήσεις της ταχύτατης ψηφιακής πραγματικότητας.

 

Βιώσιμη ανάπτυξη

Το Logistics Center της Eurohub στο Βιομηχανικό Πάρκο Κερατέας είναι ένα από τα πιο σύγχρονα της νοτιοανατολικής Ευρώπης, κατηγορίας Ζ2. Κύρια γνωρίσματα του έργου είναι το μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και η ασφάλεια, καθώς και οι εξαίρετες συνθήκες που παρέχει στους εργαζόμενους της εταιρείας και στους επισκέπτες της.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η εγκατάσταση βρίσκεται σε μια έκταση 16.904,93m2, ενώ το συνολικό εμβαδόν της δόμησής της είναι 14.185,92m2. Ο χρόνος μελέτης και έκδοσης της άδειας διήρκεσε δεκαέξι μήνες και η υλοποίηση του έργου επιτεύχθηκε μόλις μέσα σε έντεκα. Το συγκρότημα, προσανατολισμένο προς τον νότο, αναπτύσσεται σε τέσσερις στάθμες και μία υπόγεια, η οποία φιλοξενεί δεξαμενή πυρόσβεσης. Βασικό τμήμα του κτιρίου είναι το ισόγειο, όπου βρίσκεται η κύρια είσοδος με το φουαγιέ για τους επισκέπτες και το προσωπικό της εταιρείας, καθώς επίσης αποδυτήρια, περιοχές αναμονής και χώρος φορτοεκφόρτωσης και εναπόθεσης παραγγελιών. Ο σχεδιασμός έχει γίνει με τέτοιον τρόπο ώστε η διαδικασία φορτοεκφόρτωσης να διεξάγεται αυτοματοποιημένα, χωρίς να έρχονται σε επαφή οι εργαζόμενοι με τους οδηγούς, σύστημα το οποίο στοχεύει τόσο στην εξοικονόμηση χρόνου, όσο και -το βασικότερο- στην ασφάλεια του ανθρώπινου δυναμικού.

 

 

Ενσωμάτωση τεχνολογίας

Επιπλέον, το Logistics Center βασίζεται στη σύγχρονη τεχνολογία VNA, σύμφωνα με την οποία η τοποθέτηση, αποθήκευση και συλλογή των φαρμακευτικών προϊόντων της εταιρείας πραγματοποιείται με Σύστημα Προσωπικής Ασφαλείας (PPS) και εξοικονόμηση ενέργειας, συμβάλλοντας στην υψηλή πυκνότητα και στη μεγιστοποίηση των χώρων αποθήκευσης.

 

 

Λειτουργική διάταξη

Αντίστοιχα, στον πρώτο όροφο έχει τοποθετηθεί ένας δεύτερος αποθηκευτικός χώρος και μια εξωτερική ημιυπαίθρια περιοχή διαλείμματος για το προσωπικό. Στον δεύτερο και τελευταίο όροφο βρίσκονται τα γραφεία των υπαλλήλων και του διοικητικού προσωπικού, καθώς και οι αναγκαίοι υποστηρικτικοί χώροι. Στο σύνολο του κτιρίου έχει προβλεφθεί η προσβασιμότητα σε άτομα με αναπηρία. Τέλος, η εγκατάσταση, διαθέτοντας αυτοματισμούς σε σχέση με την κατανάλωση ενέργειας και έχοντας μηδενικές επιπτώσεις στο περιβάλλον από τις δραστηριότητες της εταιρείας, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα συμβολής στην βιώσιμη ανάπτυξη.

 

Σύγχρονη εντοπιότητα

Το Κέντρο Ψηφιακής Καινοτομίας της φαρμακευτικής εταιρείας Pfizer στη Θεσσαλονίκη είναι το πρώτο στο είδος του, παγκοσμίως. Χρησιμοποιώντας ως πρότυπο το σχέδιο πόλεως της Θεσσαλονίκης, το conceptβασίζεται στην ιδέα της εντοπιότητας, αναδεικνύοντας τον πολιτισμό και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πόλης, τα κυρίαρχα χρώματα και υλικά, ενσωματώνοντάς τα σε ένα σύγχρονο, διαδραστικό εργασιακό περιβάλλον.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το campus των 7.000m2, αφιερωμένο στην ανάπτυξη καινοτόμων ψηφιακών λύσεων, χωρίζεται σε θέσεις εργασίας, χώρους διαλείμματος και ζώνες συνεργασίας, ενώ επίσης περιλαμβάνει καφετέρια, κέντρο ευεξίας και αίθουσες γυμναστικής για όλους τους εργαζόμενους. O σχεδιασμός της διάταξης των χώρων προβλέπει κοντινές αποστάσεις, ευνοώντας την αλληλεπίδραση και ενθαρρύνοντας τις κοινωνικές σχέσεις. Περιμετρικά του κεντρικού κτιρίου δημιουργήθηκαν “γειτονιές εργασίας“ συνοδευόμενες από κοινόχρηστους χώρους, σκοπίμως τοποθετημένους δίπλα στα γραφεία ώστε να συμβάλλουν στην ομαδικότητα.

 

 

Χωρική διάταξη

Η κεντρική καρδιά του campus είναι η “Agora“, ένας μεγάλος, ευέλικτος χώρος εργασίας που αποτελείται από δωμάτια διαφόρων μεγεθών και σχημάτων. Αυτά, χωρίζονται με συρόμενες εγγράψιμες επιφάνειες, πίνακες από οικολογικό φελλό και ακουστικά πάνελ από τσόχα. Η διαμόρφωση αυτού του κεντρικού χώρου, με βάση τις αρχές της ευέλικτης αρχιτεκτονικής, επιτρέπει την άμεση τροποποίηση και προσαρμογή του στις ανάγκες της εκάστοτε ομάδας. Ένας διάδρομος, η “Στοά“, με κρεμαστά ακουστικά πάνελ, φωτεινές σημάνσεις και δάπεδο που θυμίζει λιθόστρωτα δρομάκια, εκτείνεται μεταξύ του κεντρικού χώρου και των ιδιωτικών αιθουσών συσκέψεων, συνδέοντας τις βόρειες με τις νότιες “γειτονιές“. Το ύφος των εσωτερικών χώρων είναι έντονα επηρεασμένο από την πολιτισμική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης, ενώ για τη δημιουργία τους χρησιμοποιήθηκαν βιώσιμα, τοπικά υλικά και έντονα γκραφίτι, “παντρεύοντας“ σε αυτό το έργο την κληρονομιά, τη σύγχρονη κουλτούρα και την τεχνολογία. Αυτό γίνεται αμέσως αισθητό στις κιονοστοιχίες της εισόδου, “Meet & Greet”.

 

 

Παλέτα υλικών & επίπλωση

Η φυσική ξυλεία συνδυάζεται με διάτρητα έγχρωμα τούβλα από τερακότα, παρόμοια με το κόκκινο τούβλο που συναντάμε στην αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης. Αυτά τα φυσικά υλικά αντιπαραβάλλονται με το “κλειδί“ του έργου, την τεχνολογία, μέσω της παρουσίας ψηφιακών εικόνων που εμφανίζονται σε ένα αιωρούμενο light boxπάνω από τις πύλες εισόδου. Από το σημείο αυτό ο επισκέπτης οδηγείται σε μία αμφιθεατρική “Πλατεία“ χωρητικότητας 260 ατόμων, που λειτουργεί ως ο κύριος χώρος συνάθροισης και παρουσιάσεων. Work cafésδιαμορφωμένα ως παραδοσιακά ελληνικά καφενεία και μια μεγάλη κεντρική κουζίνα, παρέχουν έναν συνεργατικό χώρο για εργασία και φαγητό.

Αναδεικνύοντας έτσι το στοιχείο αυτό του ελληνικού πολιτισμού. Η σημασία του να νιώθεις “σαν στο σπίτι σου“ γίνεται αμέσως αισθητή με την επιλογή της επίπλωσης και της αρμονίας των υλικών του χαμηλότερου επιπέδου, το οποίο φιλοξενεί ένα κέντρο ευεξίας που περιλαμβάνει γυμναστήριο, αίθουσες προπόνησης καθώς και αίθουσες μασάζ. Στον ανοιχτό χώρο του επιπέδου αυτού, χωροθετούνται “γωνιές“ παιχνιδιών και αναγνωστήριο. Το έργο αποτελεί επιτυχημένο παράδειγμα ενός σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος χωρίς αποκλεισμούς, που προσκαλεί τους ανθρώπους να συναντηθούν, να συνδεθούν, να συν-δημιουργήσουν και να αλληλεπιδράσουν.

 

Διαγώνια χάραξη

Ο γραφειακός χώρος 1100m2 βρίσκεται στον 7ο όροφο ενός νέου κτιρίου, τοπόσημο στη Λεωφόρο Συγγρού. Η χαρακτηριστικά στενόμακρη κάτοψη και η υπό κλίση κύρια όψη αποτέλεσαν αφετηρία για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, ο οποίος δημιουργεί κλειστά γραφεία, χώρους συνεδριάσεων και ζώνη ελεύθερης διάταξης για παραπάνω από 100 εργαζόμενους, σύμφωνα με τις ανάγκες της εταιρείας, σε ένα σύγχρονο και λειτουργικό περιβάλλον.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Από τα πρώτα στάδια του σχεδιασμού, ζητούμενο ήταν επίσης η αποφυγή της ομοιομορφίας και της τυποποίησης που συναντώνται συχνά σε χώρους εργασίας, καθώς και η εξασφάλιση ευνοϊκών συνθηκών μέσω οπτικής και ηχητικής άνεσης, ιδιωτικότητας και εκμετάλλευσης του φυσικού φωτός. Έτσι, σχεδιάστηκε μία χάραξη κάθετη προς την υπό κλίση κύρια όψη, προκειμένου να στραφεί ο κάναβος της κάτοψης, με στόχο αφενός να αποφευχθούν μη χρηστικά σημεία εντός των κλειστών γραφείων και αφετέρου να δημιουργηθεί μια ενδιαφέρουσα πολυπλοκότητα στον open space χώρο.

Η διαγώνια χάραξη αποτέλεσε τον κύριο συνθετικό άξονα γύρω από τον οποίο οργανώθηκαν από τη μια πλευρά οι χρήσεις της διοίκησης με τη μεγάλη συνεδριακή αίθουσα και από την άλλη οι υπόλοιπες αίθουσες γραφείων, δύο μικρότεροι χώροι συνεδριάσεων και ο open space χώρος. Ό νέος άξονας αποτυπώνεται επίσης στο επίπεδο της οροφής και στον φωτισμό, όπου η κλειστή επένδυσή της συνδυάζεται με την ανοιχτή και τις ορατές ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, οι οποίες μελετήθηκαν ως αναπόσπαστο μέρος της σύνθεσης. Η κρεμαστή ράγα, η οποία ακολουθεί ομοίως τον άξονα, διαφοροποιείται χρωματικά και λειτουργεί ως σύστημα γενικού φωτισμού.

 

 

Χωρική οργάνωση

Οι αίθουσες συνεδριάσεων οι οποίες τοποθετούνται κεντρικά στην κάτοψη και δίπλα στην υποδοχή, εξασφαλίζουν ως διαφανείς όγκοι άπλετο φυσικό φως, ενώ μπορούν να απομονώνονται με ηλεκτροκίνητα ηχοαπορροφητικά υφάσματα που δημιουργούν συνθήκες ακουστικής άνεσης και ιδιωτικότητας. Τα γραφεία της διοίκησης περιορίζονται στο τμήμα της κάτοψης με τη μέγιστη οπτική απομόνωση, ενώ τα υπόλοιπα κλειστά γραφεία εφάπτονται στις όψεις περιμετρικά, ως ελεύθερα “κουτιά μέσα σε κουτί“. Έτσι, επιτυγχάνεται η διάχυση των θέσεων εργασίας ανάμεσα στα γραφεία, δημιουργώντας “επιμέρους χωρικότητες μέσα στον χώρο”.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Η αρχιτεκτονική μελέτη του εσωτερικού περιλάμβανε τον συνολικό σχεδιασμό όλων των ανοιχτών αλλά και κλειστών γραφείων, τον συντονισμό των λοιπών μελετών -Η/Μ και φωτισμού- τον πλήρη σχεδιασμό των σταθερών επίπλων, καθώς και την επιλογή του κινητού εξοπλισμού. Με γνώμονα τη φιλοσοφία της εταιρείας και το πρότυπο LEED, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν είναι πιστοποιημένα προϊόντα ανακύκλωσης και πλήρως ανακυκλώσιμα, ελαχιστοποιώντας το ενεργειακό αποτύπωμα και δείχνοντας μια νέα σχεδιαστική οδό, προς τη βιωσιμότητα.

 

Σημείο συνάντησης

Η FEAC Engineering είναι μια εταιρεία μηχανικών και συμβούλων, με εξειδίκευση στην ανάπτυξη προϊόντων βασισμένη στην προσομοίωση και στα ψηφιακά δίδυμα που βασίζονται στη φυσική. Η ανακαίνιση του γραφειακού της χώρου, συνολικής επιφάνειας 320 τ.μ., δίνει προτεραιότητα στο φυσικό φως, μεταμορφώνοντας το περιβάλλον εργασίας σε έναν ζωντανό και φιλόξενο χώρο.

 

Λειτουργική Διάταξη

Καθώς μόνο μία όψη του κτιρίου δέχεται άπλετο φυσικό φως, ο σχεδιασμός συνδυάζει ιδιωτικά γραφεία και ανοιχτό χώρο εργασίας με τρόπο που ενισχύει τη ροή και την επικοινωνία. Η υποδοχή, ειδικά σχεδιασμένη με παραμετρικά στοιχεία, λειτουργεί ως κεντρικό σημείο συνάντησης και εκφράζει τη φιλοσοφία των ψηφιακών διδύμων της εταιρείας. Η αίθουσα συσκέψεων διαθέτει σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό και ακουστικά πάνελ για ιδιωτικότητα, ενώ πίνακες γραφής που βρίσκονται σε όλο τον χώρο ενθαρρύνουν τη συνεργασία. Τα ιδιωτικά γραφεία, σχεδιασμένα ως συμμετρικά «δίδυμα», ενισχύουν την αίσθηση συνέχειας και αρμονίας. Η κουζίνα και ο χώρος χαλάρωσης, με φωτιστικό εμπνευσμένο από το μπάσκετ, προωθούν την ομαδικότητα σε ένα ευχάριστο και ανεπίσημο περιβάλλον. Η Think Tank ζώνη, τοποθετημένη δίπλα στο μπαλκόνι, διαθέτει σύγχρονα, ευέλικτα έπιπλα και μπορεί να φιλοξενήσει τόσο χαλαρές συζητήσεις όσο και δημιουργικές συνεδρίες.

 

 

Υλικά & Φωτισμός

Ο φωτισμός και τα μεταλλικά πάνελ είναι ειδικά σχεδιασμένα για τον χώρο, και πλαισιώνονται από ακάλυπτες οροφές που διατηρούν τον αυθεντικό χαρακτήρα του κτιρίου. Η χρωματική παλέτα, σε απόλυτη εναρμόνιση με την εταιρική ταυτότητα, δημιουργεί μια συνεκτική και δημιουργική ατμόσφαιρα που ενισχύει την επικοινωνία, τη συγκέντρωση και την παραγωγικότητα.

 

 

Βιοφιλικός Σχεδιασμός

Ο βιοφιλικός σχεδιασμός αποτελεί βασικό άξονα της μελέτης, με προσεκτικά ενσωματωμένη βλάστηση που αμβλύνει τα όρια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. Οι διαφανείς επιφάνειες στα ιδιωτικά γραφεία και τις αίθουσες συσκέψεων διατηρούν την οπτική συνέχεια, ενώ τα ηχομονωτικά πάνελ διαχωρίζουν τους χώρους διακριτικά και λειτουργικά. Η αρθρωτή διαρρύθμιση υποστηρίζει τόσο την ατομική εργασία όσο και τη συνεργασία, προσφέροντας ευέλικτους χώρους για συναντήσεις, ανταλλαγή ιδεών ή στιγμές χαλάρωσης. Ο σχεδιασμός διαμορφώνει ένα εμπνευσμένο, δυναμικό περιβάλλον, στο οποίο οι εργαζόμενοι αισθάνονται δημιουργικοί, συνδεδεμένοι και έτοιμοι να συνεργαστούν.

 

Ισορροπίες & αντιθέσεις

Ο σχεδιασμός του διευθυντικού γραφείου μιας ουκρανικής εταιρείας επιτυγχάνει έναν αρμονικό διάλογο ανάμεσα σε αντιθετικά στοιχεία: την ψυχρή ακρίβεια του χάλυβα και τη ζεστασιά του ξύλινου καπλαμά, τις αυστηρές μεταλλικές γραμμές και τη φυσική ακανόνιστη κοπή του μαρμάρου.

 

Λειτουργική διάταξη

Ο χώρος αποτελείται από δύο δωμάτια, χωρισμένα με μια γυάλινη διαχωριστική επιφάνεια. Στο πρώτο βρίσκεται η αίθουσα αναμονής και η γραμματεία, ενώ το δεύτερο φιλοξενεί το γραφείο του διευθυντή και την αίθουσα συσκέψεων. Με την είσοδο στο γραφείο, οι επισκέπτες αντικρίζουν έναν φιλόξενο χώρο αναμονής, πλαισιωμένο από μεταλλικές και ξύλινες επενδύσεις στους τοίχους. Μαλακές πολυθρόνες και ένα στρογγυλό χαλί ουκρανικού σχεδιασμού από τη Zali Furniture δημιουργούν αίσθηση άνεσης. Ο διακριτικός, ζεστός φωτισμός, σε συνδυασμό με ένα ειδικά σχεδιασμένο φωτιστικό δαπέδου με ροοστάτη, ενισχύει την ατμόσφαιρα, αντανακλώντας πάνω στις μεταλλικές επιφάνειες του χώρου.

 

 

Υλικά και Εξοπλισμός

Ο χώρος υποδοχής ξεχωρίζει για την τολμηρή αντίθεση ανάμεσα στο ακατέργαστο μαύρο μέταλλο και το φυσικό μάρμαρο με την ακανόνιστη κοπή του, η οποία υπογραμμίζει την οργανική προέλευση της πέτρας έναντι των αυστηρών γεωμετρικών γραμμών του γραφείου υποδοχής. Οι αποθηκευτικοί χώροι είναι διακριτικά ενσωματωμένοι στα ντουλάπια κοντά στη γραμματεία, όπου βρίσκεται επίσης μια μικρή, κρυφή κουζίνα με ψυγείο και καφετιέρα.

 

 

Ειδικές Κατασκευές

Το γραφείο του διευθυντή διαρθρώνεται σε δύο λειτουργικές ζώνες. Η αίθουσα συσκέψεων περιλαμβάνει ένα εντυπωσιακό μαρμάρινο τραπέζι, το οποίο στηρίζεται σε ατσάλινα πόδια με βάση σε σχήμα στρογγυλεμένου τετραγώνου. Ο χώρος εργασίας του διευθυντή ξεχωρίζει χάρη στο χειροποίητο ξύλινο γραφείο, σχεδιασμένο αποκλειστικά για το συγκεκριμένο έργο, με στρογγυλεμένες άκρες και κομψά, καμπυλωτά πόδια. Συμπληρώνοντας τη συνολική αισθητική, τα ράφια από μάρμαρο και ατσάλι λειτουργούν τόσο διακοσμητικά όσο και πρακτικά, καθώς φιλοξενούν δείγματα των προϊόντων της εταιρείας.

Τέλος, η δημιουργία του χώρου προϋπέθετε στενή συνεργασία με τρεις εξειδικευμένους κατασκευαστές -μεταλλουργούς, λιθοξόους και επιπλοποιούς. Σχεδόν όλα τα έπιπλα και οι κατασκευαστικές λεπτομέρειες σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για το έργο, ενσωματώνοντας σύνθετες τεχνικές συνδέσεις και άψογο φινίρισμα σε κάθε στοιχείο.

 

Ανεμπόδιστη κίνηση

To κέντρο logistics βρίσκεται σε οικόπεδο έκτασης 27 στρεμμάτων κοντά στην Εθνική οδό, την Αττική οδό και το κέντρο της Αθήνας, διασφαλίζοντας την εύκολη και γρήγορη μεταφορά των αποστολών μέσω του λιμανιού του Πειραιά, του αεροδρομίου και του εθνικού οδικού δικτύου. Η εξωτερική μορφή του κτιρίου προέκυψε από τη λειτουργία του, παρέχοντας τη δυνατότητα “ανάγνωσης” από έξω προς τα μέσα, τόσο των επιμέρους χρήσεων όσο και της μετάβασης από τη μία στην άλλη.

 

Λειτουργική διάταξη

Τα πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής παρείχαν τη δυνατότητα δημιουργίας ενός ισόγειου χώρου διαλογής, επιφάνειας τουλάχιστον 10.000m2, με μεγάλη ευελιξία φορτοεκφόρτωσης -βασικό ζητούμενο για την εταιρεία- μεγάλο υπόγειο χώρο στάθμευσης και συγκέντρωση όλων των κεντρικών λειτουργιών της σε ένα χώρο. Το κτίριο, με συνολική επιφάνεια 33,000m2, αναπτύσσεται σε τρεις στάθμες. Στο υπόγειο φιλοξενείται μεγάλος χώρος στάθμευσης χωρητικότητας 242 οχημάτων με δυνατότητα ηλεκτροφόρτισης, ο οποίος αποτελεί ενιαία λειτουργική ενότητα με το ισόγειο όπου στεγάζεται το κέντρο διαλογής. Παραπλεύρως της κεντρικής εισόδου βρίσκεται η περιοχή εξυπηρέτησης των πελατών, για την οποία σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά η νέα εταιρική ταυτότητα των καταστημάτων του δικτύου. Τέλος, στον όροφο βρίσκονται τα γραφεία της διοίκησης και του προσωπικού, αίθουσες συναντήσεων και παρουσιάσεων χωρητικότητας 250, καθώς και χώροι εστίασης του προσωπικού.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Κύριος στόχος της συγκεκριμένης επένδυσης ήταν η δημιουργία ενός σύγχρονου κέντρου διαλογής με δυνατότητα να στεγάσει τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες της εταιρείας. Συνεπώς η λειτουργία του hub και συγκεκριμένα η απαίτηση για συνεχή και κατά το δυνατόν ανεμπόδιστη κίνηση στο εσωτερικό του, σε συνδυασμό με τα σημαντικού μεγέθους μηχανήματα διαλογής και το πλήθος των θυρών φορτοεκφόρτωσης στους εξωτερικούς του τοίχους, αποτέλεσε τον άξονα γύρω από τον οποίο εκτυλίχθηκε η διαδικασία σχεδιασμού.

Πιο συγκεκριμένα, στο βασικό ορθογώνιο σχήμα της κάτοψης διαστάσεων 120x82m, διατρέχουν οι ταινιόδρομοι, που παραλαμβάνουν και μεταφέρουν αποστολές από και προς τις περιμετρικές θύρες φορτοεκφόρτωσης, ενώ το καινοτόμο κατασκευαστικό σύστημα του μεταλλικού σκελετού εξασφαλίζει μικρότερες διαστάσεις υποστυλωμάτων σε συνδυασμό με μεγαλύτερα ελεύθερα ανοίγματα μεταξύ αυτών.

 

 

Βιοκλιματική προσέγγιση & φωτισμός

Βασικό ζητούμενο υπήρξε η εξοικονόμηση ενέργειας και εν γένει η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου καταλήγοντας σε ένα Net-Zero Energy Building, κατηγορίας Α+. Ενδεικτικά, στη στέγη του κτιρίου έχουν εγκατασταθεί φωτοβολταϊκά πάνελ ισχύος 1MW, τα οποία αντισταθμίζουν σε σημαντικό ποσοστό την ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα αυτόνομης τμηματικής λειτουργίας του κτιρίου ανά λειτουργική ενότητα, συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας. Όλα τα μηχανήματα και ο εξοπλισμός έχουν επιλεγεί με γνώμονα τους βαθμούς απόδοσής τους.

Για τον φωτισμό έχουν τοποθετηθεί φωτοσωλήνες σε όλο το τμήμα των γραφείων και σε επίλεκτους κοινόχρηστους χώρους. Από την άλλη, ο τεχνητός φωτισμός πραγματοποιείται με LED υψηλής απόδοσης και ελέγχεται με αισθητήρες παρουσίας και κίνησης σε μέρος των κοινόχρηστων χώρων και στο parking. Τέλος, υπάρχει υποδομή επιτήρησης των κρίσιμων καταναλώσεων με σκοπό τον έλεγχο και τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του κτιρίου. Κατά τη φάση της κατασκευής και μετά από τις απαραίτητες αρχαιολογικές ανασκαφές, ανακαλύφθηκαν σημαντικά ευρήματα, δύο εκ των οποίων διατηρήθηκαν στον υπόγειο χώρο. Ταυτόχρονα, σε συνεργασία με την αρχαιολογική υπηρεσία, εξετάζονται επιπλέον τρόποι ανάδειξης των μικρότερων κεραμικών ευρημάτων που εντοπίστηκαν εντός του κτιρίου.

 

Σύνολο διακριτών όγκων

Ένα υφιστάμενο κτίριο γραφείων ηλικίας 40 ετών απογυμνώνεται έως τον πρωτογενή φέροντα οργανισμό του και επαναερμηνεύεται συνολικά, ώστε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις του εργασιακού περιβάλλοντος. Η αρχική λογική της μάζας ανακτάται και αποσαφηνίζεται, μετασχηματίζοντας ένα έως πρότινος αποσπασματικό και οπτικά ασύνδετο σύνολο σε μια συνεκτική αρχιτεκτονική σύνθεση. Το κτίριο επανασυντίθεται ως ένα σύνολο δώδεκα διακριτών όγκων, καθένας εκ των οποίων ορίζεται από τη δική του στρατηγική επένδυσης και χωρική ατμόσφαιρα, συγκροτώντας μια νέα αρχιτεκτονική ταυτότητα που εδράζεται στη διαφοροποίηση και τη σαφήνεια.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η επέμβαση βασίζεται σε μια διαδικασία αφαίρεσης και επαναπροσδιορισμού. Μέσα από την απομάκρυνση των μη αναγκαίων στρώσεων, αποκαλύπτεται και αναδιοργανώνεται ο αρχικός δομικός σκελετός, καθιστώντας εκ νέου αναγνώσιμη τη γεωμετρία του κτιρίου. Η κύρια όψη υιοθετεί μια συγκρατημένη υλικότητα, αρθρωμένη μέσα από διακριτικές τονικές μεταβάσεις λευκού, γκρι, μαύρου και χρυσού. Ένα νέο υαλοπέτασμα διαμορφώνει την κύρια πρόσοψη, ενώ μια αλληλουχία χυτών βαθμίδων από terrazzo συγκροτεί μια σαφή και γενναιόδωρη χειρονομία εισόδου.

Σε αντίθεση, η πίσω όψη υιοθετεί μια πιο εκφραστική και παιγνιώδη γλώσσα. Οι επιμέρους όγκοι διαφοροποιούνται μέσω χρώματος και υλικών: ένας πυρήνας ανελκυστήρα επενδυμένος με ανοιχτό τιρκουάζ, ένα κλιμακοστάσιο σε ριγέ ασπρόμαυρη επιφάνεια με κίτρινα πλαίσια ανοιγμάτων, ένας ροζ επιχρισμένος πυρήνας εξυπηρετήσεων και χώροι γραφείων επενδυμένοι με μπλε μεταλλικά πάνελ. Η χρωματική αυτή διαστρωμάτωση διαχέεται σε όλο το κτίριο, δημιουργώντας μια δυναμική σχέση μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών επιφανειών.

 

 

Χωρική οργάνωση & στρατηγική βιωσιμότητας

Το κτίριο επαναπροσανατολίζεται ώστε να αξιοποιήσει τη γειτνίασή του με το παρακείμενο φυσικό πάρκο, μέσω της διάνοιξης νέων ανοιγμάτων σε έως πρότινος συμπαγείς όψεις. Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν τη οπτική διασύνδεση, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνουν σημαντικά τη διείσδυση φυσικού φωτός, αντισταθμίζοντας τα περιορισμένα ύψη των υφιστάμενων ορόφων.

Στο επίπεδο της στέγης, ένας φυτεμένος δώμα σε συνδυασμό με μια κυκλική πέργκολα διαμορφώνουν μια αλληλουχία υπαίθριων χώρων εργασίας και κοινωνικής συνάθροισης. Οι ανυψωμένοι αυτοί χώροι φιλοξενούν άτυπες συναντήσεις, εκδηλώσεις και στιγμές ανταλλαγής, επεκτείνοντας το πρόγραμμα πέρα από τα όρια ενός συμβατικού γραφειακού περιβάλλοντος.

Η βιωσιμότητα ενσωματώνεται ως βασική σχεδιαστική παράμετρος. Το έργο περιλαμβάνει συστήματα υψηλής θερμομονωτικής απόδοσης, ενεργειακά αποδοτικά κουφώματα, χρήση τοπικών φυσικών υλικών και μηχανολογικά συστήματα χαμηλής κατανάλωσης. Συμπληρωματικά, ενσωματώνονται φωτοβολταϊκά πάνελ, σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων, συμβάλλοντας στην επίτευξη της ανώτερης ενεργειακής κατάταξης Α+.

Παλέτα υλικών

Η εσωτερική διαμόρφωση ισορροπεί μεταξύ διατήρησης και μετασχηματισμού. Το υφιστάμενο δάπεδο από μαύρο μάρμαρο αποκαθίσταται, ενώ οι ψευδοροφές αφαιρούνται, αποκαλύπτοντας τον αδρό σκυροδεμένο φέροντα οργανισμό και το ακανόνιστο ίχνος του ξυλοτύπου. Η συνύπαρξη εκλεπτυσμένων και αδρών επιφανειών συγκροτεί μια συνεκτική υλική ταυτότητα σε όλα τα επίπεδα του κτιρίου.

Κάθε όροφος διαφοροποιείται περαιτέρω μέσω ειδικά σχεδιασμένων αρχιτεκτονικών στοιχείων και παρεμβάσεων επίπλωσης. Από γλυπτικές μαρμάρινες κατασκευές καθιστικών έως μια έντονα κόκκινη διάτρητη μεταλλική βιβλιοθήκη και εκτεταμένα κοινόχρηστα τραπέζια εργασίας, οι εσωτερικοί χώροι αποκτούν επιμέρους χαρακτήρες. Στο ισόγειο, μια γενναιόδωρη κλίμακα από κόκκινο terrazzo λειτουργεί ταυτόχρονα ως στοιχείο κυκλοφορίας και ως αμφιθεατρικός χώρος για εκδηλώσεις, συνδέοντας το επίπεδο εισόδου με ένα φωτεινό μεσοπάτωμα.

Μέσα από αυτές τις πολυεπίπεδες στρατηγικές, το έργο συγκροτεί ένα ενιαίο αλλά ταυτόχρονα ετερογενές περιβάλλον εργασίας, όπου η ταυτότητα, η ευελιξία και ο χωρικός πλούτος προκύπτουν από την προσεκτική ορχήστρωση δομής, υλικότητας και προγράμματος.

 

Κυκλική κυκλοφορία

Πρόκειται για ένα χώρο 400m2, που βρίσκεται σε μια αθηναϊκή πολυκατοικία σε κεντρικό πεζόδρομο της Αθήνας. Η προηγούμενη χρήση του χώρου ήταν επίσης γραφεία των οποίων όμως η σχεδιαστική λογική και λειτουργική επίλυση δεν ταίριαζε στο χαρακτήρα και τις ανάγκες του δικηγορικού γραφείου.

 

Χωρική οργάνωση

Σε επίπεδο κάτοψης, πρόκειται για οροφοδιαμέρισμα, του οποίου το κέντρο βρίσκεται η κύρια κατακόρυφη κυκλοφορία (κλιμακοστάσιο και ανελκυστήρας). Στην πίσω πλευρά του υπάρχει δευτερεύουσα σύνδεση με στοά της πολυκατοικίας. Η νέα διαρρύθμιση είχε ως λειτουργικό στόχο να εξυπηρετήσει τουλάχιστον 32 εργαζόμενους κατανεμημένους σε ομαδικά ή ιδιωτικά γραφεία ανάλογα με τις ανάγκες των εργασιακών ομάδων. Βασική σχεδιαστική κίνηση της πρότασης αποτέλεσε η δημιουργία μιας καθαρής κυκλικής κυκλοφορίας στο κέντρο της κάτοψης η οποία διαχωρίζει τις υποστηρικτικές χρήσεις από τους κύριους χώρους γραφείων.

Στο Α τμήμα της κάτοψης καθαιρούνται οι προγενέστερες καμπύλες τοιχοποιίες και η μεγάλη υποδοχή ώστε ο χώρος να αποκτήσει παντού πρόσβαση στο φυσικό φωτισμό όσο το δυνατόν περισσότερο. Η υποδοχή ενσωματώνεται στο παραπάνω σύστημα της κεντρικής χάραξης κυκλοφορίας ώς ένα γλυπτικό αντικείμενο με καμπύλες ενώ ταυτόχρονα ο σχεδιασμός επίπλων και ειδικών κατασκευών συνθέτει έναν χώρο αναμονής. Κατά μήκος αυτής της πλευράς οργανώνονται γραμμικά τα γραφεία των ομάδων και των υπευθύνων τους, ενώ σε κεντρικό σημείο του χώρου δημιουργείται ένα openspace για τους ασκούμενους.

 

 

Custom κατασκευές

Ο νέος διαχωρισμός των γραφείων πραγματοποιείται σε μεγάλο βαθμό με γυάλινα διαχωριστικά που επιτρέπουν αφενός τον καλύτερο δυνατό φυσικό φωτισμό του χώρου, και αφετέρου ενισχύουν το αίσθημα της ομάδας. Στο Β τμήμα την κάτοψης, αναπτύσσονται τα πιο ιδιωτικά γραφεία που έχουν περισσότερη ανάγκη απομόνωσης. Ένας παράλληλος εσωτερικός διάδρομος συνδέει μεταξύ τους αυτά τα γραφεία διαχωρίζοντάς τα περισσότερο από το τμήμα Α. Όλοι οι χώροι ενδιάμεσα αξιοποιούνται με custom κατασκευές βιβλιοθηκών, κρυφές και εμφανείς αποθήκες, printer rooms, lockers, γκαρνταρόμπα. Στη συμβολή των δύο τμημάτων της κάτοψης δημιουργείται η κύρια βιβλιοθήκη του γραφείου με χώρο ανάγνωσης. Αντιδιαμετρικά, στο τμήμα Γ της κάτοψης αναπτύσσονται δύο υβριδικοί χώροι meeting booth/rooms με σκοπό να χρησιμοποιούνται τόσο για meeting calls μεταξύ ομάδων και πελατών, όσο και για συναντήσεις δια ζώσης.

 

 

Υλικά & φωτισμός

Η χρήση του γυαλιού και οι custom κατασκευές των χώρων αυτών έχουν ως στόχο την βέλτιστη λειτουργική αξιοποίηση του χώρου αλλά και την αισθητική ενοποίηση του. Στην κατάληξη του τμήματος αυτού αναπτύσσεται ένας χώρος τραπεζαρίας για τους εργαζόμενους. Ένας επιμήκης πάγκος με αποθηκευτικό χώρο εκτείνεται στην μια πλευρά ενώ παράλληλα ένα ενιαίο μεγάλο τραπέζι κυριαρχεί στο χώρο ώστε να ενισχύσει το διάλογο. Τέλος το τμήμα Δ αποτελεί την καθαρά βοηθητική ζώνη του γραφείου που περιλαμβάνει τον χώρο της κουζίνας, αποθήκες, μπάνια και ηλεκτρομηχανολογικούς χώρους. Λευκοί και ουδέτεροι τόνοι, ανοικτόχρωμα ξύλα και μαύρες λεπτομέρειες συνθέτουν την βασική παλέτα των χώρων. Minimal στοιχεία γραμμικού φωτισμού χρησιμοποιούνται για ενισχύσουν την χάραξη της κεντρικής κυκλοφορίας.

 

 

Οι Pieris.Architects είναι βραβευμένο αρχιτεκτονικό γραφείο με έδρα την Αθήνα, το οποίο ιδρύθηκε από τον Κωνσταντίνο Πιερή το 1974. Το 2004, μετά τις σπουδές τους στο Λονδίνο, στην ομάδα εντάσσονται η Στέλλα και ο Πιέρος Πιερής που προσδίδουν χαρακτήρα διεπιστημονικό και εξωστρεφή, λαμβάνοντας μέρος σε αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς και αποσπώντας σημαντικές διακρίσεις. Το χτισμένο έργο του γραφείου σε Ελλάδα, Κύπρο και Μεγάλη Βρετανία, απλώνεται σε διαφορετικές κλίμακες και τυπολογίες, κάθε φορά όμως συντονίζεται με το αστικό, φυσικό και πολιτιστικό του περιβάλλον. Οι μελέτες και τα έργα των Pieris.Architectsεκπονούνται με σταθερή προσήλωση στη βιωσιμότητα, με επίκεντρο την έννοια της “οικο-συναισθηματικής νοημοσύνης“, όπου η αρχιτεκτονική θεωρείται ως διανοητική, συναισθηματική, συναισθητική και σωματική εμπειρία και, τελικά, μια δύναμη συνολικής αναγέννησης.

 

Σ.Μ.: Η αρχιτεκτονική σας επικεντρώνεται στην αλληλεπίδραση μεταξύ φύσης, τεχνολογίας και συναισθήματος. Πώς ενσωματώνετε αυτή την προσέγγιση στις καθημερινές σας αρχιτεκτονικές πρακτικές και πώς επηρεάζει την εμπειρία του χρήστη στον χώρο;

Πιέρος Πιερής: Η αλληλεπίδραση της φύσης, της τεχνολογίας και του συναισθήματος διαμορφώνει έναν ζωντανό διάλογο ανάμεσα στον χώρο και τον χρήστη. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός για εμάς δεν είναι μια στατική διαδικασία, αλλά μια δυναμική πράξη που εξελίσσεται και συνομιλεί με το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Το φυσικό τοπίο δεν αποτελεί διακοσμητικό στοιχείο, αλλά την ψυχή του σχεδιασμού μας. Η τεχνολογία, είτε ως εργαλείο μοντελοποίησης και ανάλυσης παραμέτρων όπως το φως και ο άνεμος είτε ως καινοτομία στην κατασκευή, ενισχύει τη βιωσιμότητα και την εμπειρία του χρήστη. Στόχος μας είναι οι χώροι να μην είναι απλώς λειτουργικοί, αλλά ζωντανοί, συναισθηματικά οικείοι, ανθρώπινοι. Προσπαθούμε σε κάθε έργο, κάθε γραμμή, κάθε υφή, κάθε σκιά να έχει σκοπό. Οι χώροι που δημιουργούμε να μην είναι στατικοί, αλλά να γεννούν αισθήσεις, αναμνήσεις, και στιγμές που εμπνέουν, εκπαιδεύουν και προτρέπουν σε έναν πιο βιώσιμο και ουσιαστικό τρόπο ζωής.

 

 

Σ.Μ.: Τι περιλαμβάνει η έννοια της “οικο-συναισθηματικής νοημοσύνης“;

Π.Π.: Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός έχει τη δύναμη να διαμορφώνει τη συναισθηματική κατάσταση των ανθρώπων, επηρεάζοντας τον τρόπο που αισθάνονται, σκέφτονται και αλληλεπιδρούν με τον χώρο. Ο όρος αυτός, που επινοήσαμε, βασίζεται στην πεποίθηση ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να προσφέρει ηρεμία, έμπνευση, αίσθηση ασφάλειας και του ανήκειν. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο φως και τη σκιά, το γεμάτο και το άδειο, το φυσικό και το τεχνητό. Στα έργα μας αναδεικνύουμε τις ατέλειες της φύσης και σχεδιάζουμε χώρους με ψυχή. Για εμάς, η αρχιτεκτονική δεν είναι απλώς τοίχοι, αλλά η αίσθηση που αφήνει ένας χώρος, η σύνδεση που γεννιέται ανάμεσα στον άνθρωπο και το περιβάλλον του, μετατρέποντας το δομημένο τοπίο σε μια εμπειρία ζωής.

 

 

Σ.Μ.: Πώς συνδυάζετε τις τοπικές παραδόσεις με σύγχρονα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά στα έργα σας;

ΚΠ Η αρχιτεκτονική πρέπει να έχει ρίζες, πόσο μάλλον στην Ελλάδα, όπου τόσο το αστικό τοπίο όσο και η ύπαιθρος είναι βαθιά συνδεδεμένα με την ιστορία και τις παραδόσεις. Πιστεύουμε ότι κάθε τόπος έχει τη δική του ταυτότητα, τη δική του ιστορία και υλικότητα. Αποστολή μας είναι να τα αναδείξουμε, να τους δώσουμε νέα πνοή μέσα από τον σύγχρονο σχεδιασμό. Για εμάς, η παράδοση δεν είναι κάτι που ανήκει μόνο στο παρελθόν, είναι ζωντανή και σε συνεχή διάλογο με το παρόν. Εστιάζουμε στα αυθεντικά, τοπικά υλικά -πέτρα που φυτρώνει από τη γη, ξύλο που φέρει την φθορά του χρόνου, τεχνικές που διατηρούν τη σοφία των μαστόρων. Δεν χρειάζεται να αναπαράγουμε το παρελθόν, αλλά να το μετουσιώνουμε σε ένα σύγχρονο αφήγημα που σέβεται τη μνήμη, ενώ κοιτάζει μπροστά. Η αρχιτεκτονική εξάλλου δεν θα πρέπει να επιβάλλεται, αλλά να είναι ένας διάλογος μεταξύ παρελθόντος, και μέλλοντος, μια γέφυρα που ενώνει το παρελθόν με το παρόν, τον άνθρωπο με τον τόπο του.

Διαβάστε την πλήρη συνέντευξη στο τεύχος ek 295 | Μάρτιος 2025.

Αστικός καταλύτης

Το 2019, η εταιρεία Dimnikcobau διοργάνωσε έναν διεθνή διαγωνισμό για τον σχεδιασμό του επιχειρηματικού κέντρου DCB, το οποίο θα ανεγερθεί στη βιομηχανική ζώνη Moste της Λιουμπλιάνας. Το έργο δεν περιορίζεται απλώς στη δημιουργία ενός χώρου γραφείων, αλλά φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως αστικός καταλύτης, προσδίδοντας αξία σε μια προαστιακή περιοχή που παραδοσιακά συνδέεται με επιχειρήσεις και logistics.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το νέο κτίριο διαθέτει έναν συμπαγή όγκο με ρομβοειδές ισόγειο και 10 ορόφους πάνω από το έδαφος, καθιστώντας το ψηλότερο από τα γειτονικά κτίρια και κυρίαρχο στο τοπίο της περιοχής. Η διαγώνια μετατόπιση του ισογείου δημιουργεί μια φυσική είσοδο προς το κεντρικό φουαγιέ, το οποίο περιλαμβάνει ένα εντυπωσιακό αίθριο με ρευστό σχήμα που εκτείνεται κατακόρυφα, καταλήγοντας σε έναν υπερυψωμένο φεγγίτη. Δύο μεγάλα παράθυρα, ύψους τριών επιπέδων, προσδίδουν γλυπτικό χαρακτήρα στον χώρο, πλημμυρίζοντάς τον με φυσικό φως από δύο πλευρές και προσφέροντας απρόσκοπτη θέα προς το αστικό τοπίο και το αλπικό ορίζοντα από τις βεράντες του.

Το κτίριο εκτείνεται σε 12.556 m² πάνω από το έδαφος, ενώ κάτω από αυτό καταλαμβάνει 8.114 m², τα οποία φιλοξενούν τρία επίπεδα στάθμευσης. Στο ισόγειο βρίσκονται οι κοινόχρηστοι χώροι, όπως ένα εστιατόριο, ένα καφέ, αίθουσες συνεδριάσεων και μια πολυλειτουργική γκαλερί για εκδηλώσεις. Στα υπόλοιπα εννέα επίπεδα αναπτύσσονται γραφεία και επιπλέον κοινόχρηστοι χώροι. Το κεντρικό αίθριο οργανώνει τη ροή των ανθρώπων και ενισχύει την αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων χρήσεων. Κάθε επίπεδο περιλαμβάνει τέσσερις γραφειακές ενότητες, οι οποίες μπορούν να διαμορφωθούν, να συνδυαστούν ή να επεκταθούν σύμφωνα με τις ανάγκες των ενοίκων.

 

 

Κάτοψη & πρόσοψη

Η επεξεργασία τόσο της εσωτερικής όσο και της εξωτερικής όψης του κτιρίου στοχεύει στην αποϋλοποίηση της μάζας του, προσδίδοντάς του αίσθηση ευθραυστότητας και κομψότητας. Η εξωτερική πρόσοψη, από σκούρο γυαλί, καλύπτεται με λευκά brise-soleil, τοποθετημένα σε διαφορετικές προεξοχές και κλίσεις, δημιουργώντας ένα δυναμικό παιχνίδι φωτός και σκιάς.

Στο εσωτερικό, το κατακόρυφο φουαγιέ που περιβάλλει το αίθριο επενδύεται με επιχρυσωμένα προφίλ ανοδιωμένου αλουμινίου σε σχήματα “L” και “Y”, τα οποία αντανακλούν τις μεταβαλλόμενες κινήσεις του ήλιου, δημιουργώντας ένα ζωντανό και μεταβαλλόμενο οπτικό αποτέλεσμα. Η λεπτομερής επεξεργασία των χώρων και των υλικών, καθώς και η προσεγμένη προσέγγιση στις λεπτομέρειες, συνέβαλαν στη δημιουργία ενός κτιρίου με πλούσιο χωρικό χαρακτήρα και αισθητική αρτιότητα σε κάθε κλίμακα.

 

 

Βιοκλιματική στρατηγική

Το κεντρικό αίθριο, που διατρέχει κατακόρυφα ολόκληρο το κτίριο, δεν αποτελεί μόνο έναν χωρικό άξονα, αλλά και ένα βασικό στοιχείο του συστήματος εξαερισμού. Λειτουργεί ως αγωγός επιστροφής αέρα, απορροφώντας τον χρησιμοποιημένο αέρα από τα γραφεία και διοχετεύοντάς τον προς τα πάνω, όπως μια καμινάδα. Στην κορυφή του αιθρίου, ένα προηγμένο σύστημα κλιματικού ελέγχου ανακτά την ενέργεια και την υγρασία του εξερχόμενου αέρα, προτού αναδιανείμει καθαρό, φιλτραρισμένο αέρα σε όλους τους χώρους εργασίας. Το σύστημα κλιματισμού συνδυάζει ενδοδαπέδια θέρμανση και ψύξη με ατομικές μονάδες fan coil χαμηλού επιπέδου, επιτρέποντας ακριβή ρύθμιση της θερμοκρασίας και διασφαλίζοντας μέγιστη άνεση για τους χρήστες.

 

Αίσθηση ενότητας

Μετά την ολοσχερή καταστροφή του ΚΡΗΤΗ TV από μια καταστροφική πυρκαγιά, ξεκίνησε η ανακατασκευή και αναβάθμιση των εγκαταστάσεων του, προσφέροντας ένα νέο πρόσωπο στον σταθμό, το οποίο συνδυάζει τη σύγχρονη λειτουργικότητα με μια ισχυρή αισθητική ταυτότητα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Σκοπός του σχεδιασμού, ήταν να ανταποκρηθεί πλήρως στις ανάγκες των εργαζομένων και να δημιουργηθεί ένας χώρος που να ενισχύει τη συνεργασία, την καινοτομία και την παραγωγικότητα. Παράλληλα, στόχος ήταν να αναδειχθεί η ταυτότητα του σταθμού, ενσωματώνοντας τα χαρακτηριστικά του στον χώρο με δημιουργικό και αρμονικό τρόπο.

Η προσοχή στη λεπτομέρεια καθοδηγεί την εμπειρία του επισκέπτη και του εργαζομένου από την είσοδο έως τους εργασιακούς χώρους. Η δημιουργία ενός ευχάριστου και λειτουργικού περιβάλλοντος προάγει την αποδοτικότητα και την καλή διάθεση, ενώ ενισχύει την αίσθηση της ενότητας και της συνεργασίας στους χώρους εργασίας. Το έργο αποτελεί μια αναγέννηση για το ΚΡΗΤΗ TV, επαναπροσδιορίζοντας το εργασιακό περιβάλλον του σταθμού και θέτοντας τις βάσεις για μια νέα εποχή παραγωγής και επικοινωνίας.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Το εξωτερικό του κτιρίου εντυπωσιάζει με την αρχιτεκτονική του μεγαλοπρέπεια και την καταπράσινη είσοδο, δημιουργώντας μια αίσθηση φιλόξενης υποδοχής από τη στιγμή της προσέγγισης. Εσωτερικά, οι χώροι έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα τη λειτουργικότητα και την αισθητική, ενώ κάθε χώρος εξυπηρετεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ανάγκες της ομάδας του σταθμού. Οι περιοχές συναντήσεων, οι κοινόχρηστοι χώροι χαλάρωσης, καθώς και οι εργασιακοί χώροι, είναι οργανωμένοι έτσι ώστε να ενθαρρύνουν τη συνεργασία και την επικοινωνία, προάγοντας την παραγωγικότητα και την ευημερία των εργαζομένων.

 

 

Παλέτα υλικών

Η βιομηχανική αισθητική του χώρου ενσωματώνει καθαρές γραμμές, μεταλλικές κατασκευές και φυσικά υλικά, προσδίδοντας μια μοντέρνα και κομψή ατμόσφαιρα. Η χρήση γήινων υλικών, όπως το ξύλο και το μέταλλο, συνδυάζεται με εμφανείς μεταλλικές κατασκευές και ειδικά επιλεγμένα χρώματα, εμπνευσμένα από την τοπική κουλτούρα και το περιβάλλον. Οι custom-made κατασκευές και έπιπλα από ξύλο, σε συνδυασμό με την παλέτα χρωμάτων, προσδίδουν στον χώρο μια αίσθηση ζεστασιάς και φινέτσας, ενώ το φωτιστικό σχέδιο ενισχύει τη λειτουργικότητα και τη θετική ενέργεια του χώρου.

 

Η ζούγκλα στο κτίριο

Η παρούσα μελέτη αφορά στον σχεδιασμό – μετάπλαση ενός εγκαταλελειμμένου αστικού κελύφους σε χώρο εργασίας μιας εξωστρεφούς, φιλοπερίεργης και φιλοπράγμονος ομάδας νέων μηχανικών.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Ένας χώρος που πέρα από την κάλυψη των συναφών εργασιακών αναγκών, θα διεγείρει την αισθητηριακή όρεξη και θα συμβάλει στην πυροδότηση εξαιρετικών εμπειριών μεταξύ των μελών της ομάδας, αλλά και των γνωρίμων τους. Η ιδέα είναι απλή: “Ας βάλουμε λίγη ζούγκλα μέσα στο κτίριο“. Μία κυκλοτερής επιφάνεια με τροπικά φυτά (strelitzia nicolai, howea forsteriana, beaucarnea, asparagus setaceus) και φυσικά πετρώματα τοποθετείται στην είσοδο του γραφείου.

Ένα πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα άρδευσης με σταλάκτες και τεχνητές συσκευές φωτισμού κατάλληλου μήκους κύματος, εξασφαλίζουν τις βέλτιστες συνθήκες διατήρησης και βλαστικής ανάπτυξης των φυτών. Ένα αίσθημα δροσισμού, λόγω του φαινομένου της εξατμισοδιαπνόης των φυτών καθώς και το πετριχώρ -το άρωμα που αναδύεται από το νοτισμένο χώμα- επενεργεί και ποδηγετεί τους χρήστες “ως εάν“ ήταν κάπου στη φύση.

 

Λειτουργική διάταξη

Ο κύριος εργασιακός χώρος, υπερυψωμένος σε ένα περίοπτο και περιφανές ξύλινο “κουτί“, σχηματοποιεί και διαχωρίζει με σαφήνεια τους άξονες κίνησης και τους επιπρόσθετους βοηθητικούς χώρους εργασίας- συναντήσεων, ενώ παράλληλα ενσωματώνει τις επιμέρους δευτερεύουσες χρήσεις στον υποκείμενο αποθηκευτικό χώρο. Μια κίτρινη χρωματική μονοκοντυλιά (folie jaune), φιλοτεχνεί ένα κινηματογραφικό σκηνικό μικρό-κατοίκησης (κουζίνα, λουτρό, κρεβάτι).

 

Φωτισμός & ατμόσφαιρα

H διάδραση χρήστη-φωτισμού υπαγορεύει το μέγεθος και την ένταση των σκιών, μετουσιώνοντας διαρκώς τις προσλαμβάνουσες εικόνες του παρατηρητή, ο οποίος μέσα από τις μεταβαλλόμενες οπτικές γωνίες θέασης ανακαλύπτει κάθε φορά και έναν διαφορετικό συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην αέναη συμμετρία των σχημάτων και του φωτός.

Ένας σύγχρονος εργασιακός χώρος οφείλει να μετατρέπει την εργασία από μια επώδυνη αναγκαιότητα σε μια δημιουργική δραστηριότητα, τόσο με όρους καθαυτό εργασιακούς, όσο και κοινωνικής συναναστροφής κι επικοινωνίας, όπως μια μπασκετική πρόκληση, ένα πάρτι με φίλους ή μια κινηματογραφική προβολή. Στη διαμορφωμένη αρχιτεκτονική σεκάνς, πρωταγωνιστικό ρόλο διαδραματίζει μια πολυμήχανη και ιδιαίτερα ευρηματική χελώνα (Testudo graeca Linnaeus), ο “Οδυσσέας“.

Φυσική ανάδειξη

Στο κέντρο της Πάτρας, ένα παλιό βιομηχανικό κτίριο μετατρέπεται σε νέο αρχιτεκτονικό γραφείο και χώρο εκθέσεων. Το κτίριο βρίσκεται εκεί από το 1910, ξεκινώντας τότε ως ποτοποιία του Αγουρίδη και στη συνέχεια ως το περίφημο ξυλουργείο του Καρύδη, μέχρι περίπου το 2005 οπότε και σταμάτησε να λειτουργεί.

 

Υφιστάμενη κατασκευή

Το κτίριο, επιφάνειας 136m2, είναι ένας ισόγειος ενιαίος χώρος με τοιχοποιίες από πέτρινη λιθοδομή και στέγες με ξύλινους φορείς. Βασικός στόχος της αρχιτεκτονικής μελέτης αποκατάστασής του ήταν η διατήρηση των βασικών δομικών στοιχείων του αλλά και η φυσική ανάδειξή τους μέσα από ελάχιστες παρεμβάσεις. Σε πρώτη φάση ο σκελετός της στέγης διατηρήθηκε και ενισχύθηκε. Η επικάλυψή της στο παρελθόν ήταν με πλάκες αμιαντοτσιμέντου οι οποίες αντικαταστάθηκαν από θερμομονωτικό πάνελ πολυουρεθάνης. Στη νέα επικάλυψη της στέγης τοποθετούνται κατά μήκος διαφώτιστα τεμάχια τα οποία προσφέρουν στον χώρο επιπλέον φυσικό φωτισμό.

 

Λειτουργική διάταξη

Όσον αφορά στο εσωτερικό, πρόκειται για έναν open space χώρο με ένα πέτρινο χώρισμα στο πίσω μέρος του, όπου τέχνη και αρχιτεκτονική συγκατοικούν. Στο κέντρο του τοποθετείται ένα τραπέζι 4.5 m που λειτουργεί ως βασικός πυρήνας του γραφείου, όπου πραγματοποιείται όλη η διάδραση μεταξύ της ομάδας, των πελατών και πλαισιώνεται από δύο εμβληματικά μεγάλα φυτά-δέντρα. Το άνετο ύψος του χώρου και η έκταση των λευκών τοίχων που περιβάλλουν το γραφείο, λειτουργούν ιδανικά για την παρουσίαση πλήθους έργων τέχνης. Στο πίσω μέρος δημιουργείται wc και ένα ελεύθερο κουζινάκι, όπου λειτουργεί ως χώρος διαλείμματος και φαγητού. Στο σημείο αυτό παλιά βρισκόταν η αυλή, η οποία εκ των υστέρων νομιμοποιήθηκε από τους ιδιοκτήτες και στεγάστηκε για χρήση.

 

Σχέση εσωτερικού & εξωτερικού

Με βασική ιδέα τη δυναμική σχέση φύσης και αρχιτεκτονικής, η δημιουργία ενός κήπου-αυλής μπορεί να ολοκληρώσει ένα έργο, ωστόσο στη συγκεκριμένη περίπτωση θεωρήθηκε μεγαλύτερη πρόκληση η “μεταφορά“ αυτού του κήπου στο εσωτερικό. Τα δύο δέντρα ενισχύουν την αίσθηση ζωής στον νέο εργασιακό χώρο, ενώ παράλληλα δημιουργούν ένα διάλογο με τον δημόσιο χώρο στο εξωτερικό μέσα από τη γυάλινη όψη. Στο σύνολό του πρόκειται για έναν χώρο όπου το πλαίσιο εργασίας παίρνει καθημερινά διάφορες μορφές, με τα διαφώτιστα στην οροφή να δημιουργούν έναν διαφορετικό, συνολικά διάχυτο φωτισμό, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Βασικός στόχος ήταν εξαρχής η δημιουργία ενός ανοιχτού χώρου που θα αλλάζει συνεχώς μορφή κάθε φορά που επίσης θα φιλοξενεί μία έκθεση και θα είναι παράλληλα ανοιχτός στο κοινό.

Διαφανές κέλυφος

Το Σουράτ, ένας ακμάζων κόμβος εμπορίου και πολιτισμού στο Γκουτζαράτ, έχει εξελιχθεί σε μια πόλη που συνδυάζει με αρμονία την παράδοση με τον ταχύ εκσυγχρονισμό. Γνωστή για την έντονη δραστηριότητα στην κλωστοϋφαντουργία και το εμπόριο διαμαντιών, η πόλη αποτελεί σύμβολο ανθεκτικότητας, καινοτομίας και ανάπτυξης. Στο κέντρο αυτού του ζωντανού σκηνικού, το έργο των 2400m² αναδύεται ως φάρος σύγχρονου σχεδιασμού, που ενσωματώνεται άψογα στο φυσικό του περιβάλλον.

 

Φιλοσοφία έργου

Στον πυρήνα του σχεδιασμού του γραφείου βρίσκεται η φιλοσοφία της ανοιχτότητας και της ρευστότητας. Όπως ο μονοκύτταρος οργανισμός από τον οποίο πήρε το όνομά του, η αρχιτεκτονική είναι δυναμική και διαρκώς προσαρμοστική, αντλώντας έμπνευση από τις φυσικές μορφές και τα στοιχεία του περιβάλλοντος. Το γραφείο αποτελείται από τέσσερις γυάλινους κύβους -δύο για τους διευθυντές, μία αίθουσα συνεδριάσεων και έναν χώρο προσωπικού- τοποθετημένους στρατηγικά γύρω από μια κεντρική βεράντα. Αυτή η διάταξη δημιουργεί μια εντυπωσιακή οπτική ταυτότητα, αλλά και μια λειτουργική δομή, όπου οι εσωτερικοί χώροι συγχωνεύονται αρμονικά με τους εξωτερικούς ημιυπαίθριους χώρους. Η βεράντα λειτουργεί ως κοινόχρηστος κόμβος, εμπνευσμένος από τα ινδικά σπίτια, ενθαρρύνοντας τις ανεπίσημες αλληλεπιδράσεις, τη δημιουργικότητα και τις ελεύθερες συζητήσεις.

 

Αρχιτεκτονικά στοιχεία

Η διαφάνεια αποτελεί κεντρικό στοιχείο του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού του έργου. Οι γυάλινοι κύβοι επιτρέπουν στο φυσικό φως να διαχέεται στους εσωτερικούς χώρους, ενισχύοντας την αίσθηση ανοιχτότητας και τη σύνδεση με τον περιβάλλοντα κήπο. Ωστόσο, η διαφάνεια δεν περιορίζεται σε μια απλή αισθητική επιλογή, αλλά αντικατοπτρίζει τις αξίες της σύγχρονης εταιρικής κουλτούρας: σαφήνεια, ορατότητα και συμμετοχικότητα. Η έννοια του γραφείου στον κήπο ενισχύει τη σύνδεση με τη φύση, κάνοντάς τον χώρο εργασίας αναπόσπαστο κομμάτι του τοπίου, και όχι κάτι που επιβάλλεται σε αυτό. Οι μεγάλες, προβαλλόμενες στέγες παρέχουν σκιά, προστατεύοντας τις γυάλινες κατασκευές από τον έντονο ήλιο του Σουράτ, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν συνεχώς μεταβαλλόμενα μοτίβα φωτός και σκιάς κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό το αέναο παιχνίδι των φυσικών στοιχείων διαμορφώνει ένα δυναμικό περιβάλλον, όπου η ατμόσφαιρα αλλάζει καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, προάγοντας έναν χώρο εργασίας που είναι εξίσου ευέλικτος και ευχάριστος.

 

Βιώσιμος σχεδιασμός

Πέρα από την αισθητική του γοητεία, το έργο αποτελεί πρότυπο βιώσιμου σχεδιασμού. Η έμφαση στο φυσικό φως της ημέρας μειώνει σημαντικά την ανάγκη για τεχνητό φωτισμό, ενισχύοντας την ενεργειακή απόδοση. Επιπλέον, η προσεκτική ενσωμάτωση τοπικών υλικών μειώνει το αποτύπωμα άνθρακα του κτιρίου και στηρίζει την τοπική οικονομία. Το εκτεθειμένο σκυρόδεμα, τα μαύρα πλακάκια δαπέδου και τα έπιπλα, κατασκευασμένα από τοπικούς τεχνίτες, αποδεικνύουν τη βιοκλιματική προσέγγιση του αρχιτέκτονα. Με τη συμμετοχή τοπικών ξυλουργών και την προμήθεια υλικών από κοντινές περιοχές, το έργο μειώνει το κόστος μεταφοράς και ενισχύει τη συνεργασία με την κοινότητα. Ο σχεδιασμός προσφέρει επίσης υψηλό επίπεδο φυσικού αερισμού, μειώνοντας τις ανάγκες για κλιματισμό, ενώ τα καινοτόμα συστήματα υδραυλικών εγκαταστάσεων εξοικονομούν νερό, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση του έργου στις αρχές της πράσινης αρχιτεκτονικής.

 

Φύτευση & διακόσμηση

Οι καταπράσινοι κήποι είναι προσεκτικά σχεδιασμένοι με ενδημικά είδη φυτών, τα οποία όχι μόνο ευδοκιμούν στο τοπικό κλίμα, αλλά συμβάλλουν και στην οικολογική ισορροπία υποστηρίζοντας την τοπική χλωρίδα και πανίδα. Ο κήπος δεν αποτελεί απλώς μια δεύτερη σκέψη, αλλά αναπόσπαστο μέρος του σχεδιασμού, ενισχύοντας τη σύνδεση μεταξύ των χώρων εργασίας και του φυσικού περιβάλλοντος. Εσωτερικά, το γραφείο μοιάζει με γκαλερί. Οι ανοιχτοί χώροι διακοσμούνται με γλυπτά και έργα τέχνης που εμπλουτίζουν το περιβάλλον με δημιουργικότητα και έμπνευση.

Η Trail Practice, γραφείο αρχιτεκτονικής και design με έδρα την Αθήνα, αποτελείται από μία ομάδα διαφορετικών ειδικοτήτων του σχεδιασμού σε όλες τις κλίμακες, με ιδρυτή της τον Μάνο Μπαμπούνη. Η ομάδα της Trail Practice αντιλαμβάνεται τον χώρο ως ένα δυναμικό και διαρκώς εξελισσόμενο τοπίο αλληλεπιδράσεων, με τον σχεδιασμό να υπερβαίνει τις τρεις διαστάσεις και να εστιάζει στη σχέση ανάμεσα στον τόπο και τον άνθρωπο. Η τεχνογνωσία, η αντισυμβατική ματιά στο υπάρχον και ο σεβασμός στις ανάγκες του χρήστη, με αγάπη για τη λεπτομέρεια και σεβασμό για το περιβάλλον, αποτελούν τα βασικά σχεδιαστικά εργαλεία για κάθε τους έργο.

 

Σ.Μ.: Πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με χώρους εστίασης; Ποια χαρακτηριστικά παραδείγματα υπήρξαν σταθμοί στη διαδρομή σας και με ποιους τρόπους;

Μάνος Μπαμπούνης: Η ενασχόλησή μας με χώρους εστίασης αντανακλά τη γενικότερη φιλοσοφία της πρακτικής μας. Στόχος μας είναι η δημιουργία χώρων που ενθαρρύνουν την ανθρώπινη επαφή και ανασύρουν μνήμες, λειτουργώντας ως τόποι συλλογικής αλληλεπίδρασης. Ο σχεδιασμός μας εξελίσσεται ως μια διαρκής διαπραγμάτευση μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού, εσωστρεφούς και ανοιχτού στην πόλη, καινοτόμου και διαχρονικού. Το Nolan, στο Σύνταγμα, που σηματοδότησε την αρχή της ενασχόλησής μας με χώρους εστίασης, γεννήθηκε το 2016, σε μια περίοδο κοινωνικής και οικονομικής ρευστότητας. Ήταν η στιγμή που κληθήκαμε να ανατρέψουμε τις συμβάσεις, δημιουργώντας έναν χώρο που αντικατοπτρίζει την εποχή του, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει μια αίσθηση οικείου. Το αστικό τοπίο αποτέλεσε το βασικό μας πεδίο έμπνευσης. Ανασύραμε υλικότητες, υφές και τεχνικές από τις αντιφατικές όψεις της πόλης -από τις εισόδους Αθηναϊκών πολυκατοικιών του ’70 μέχρι τις μεταλλικές σκαλωσιές που στηρίζουν τις προσόψεις των νεοκλασικών κτιρίων.

Χρησιμοποιήσαμε αυτά τα στοιχεία με μη συμβατικούς τρόπους, επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση των χρηστών με τον χώρο. Για παράδειγμα, το μωσαϊκό, ένα στοιχείο που θα περίμενε κανείς να δει στο δάπεδο, τοποθετήθηκε στην οροφή, δίνοντας μια δυναμική στον χώρο και μια αίσθηση κίνησης και ροής. Ακολούθησαν έργα όπως το Theophilos στη Νέα Υόρκη, ο Proveleggioς στον Κεραμεικό και το Ypseli στο Παρίσι, τα οποία με τον τρόπο τους αποτυπώνουν τις σχεδιαστικές μας προθέσεις. Στο Theophilos, η ανάγκη να δημιουργήσουμε έναν χώρο σε έναν διαφορετικό πολιτισμικό και γεωγραφικό καμβά μας ώθησε να εξερευνήσουμε νέες σχεδιαστικές προσεγγίσεις, ενώ το Ypseli, στεγασμένο σε ένα ιστορικό κτίριο του 1836, μας επέτρεψε να συσχετίσουμε την ιστορικότητα με τις ανάγκες του σύγχρονου τρόπου ζωής. Κάθε έργο αποτέλεσε σταθμό, όχι μόνο για τη δυνατότητά του να επηρεάσει τις σχεδιαστικές μας ποιότητες, αλλά και για τις τεχνικές προκλήσεις που χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε. Σε όλες τις περιπτώσεις, κύριο μέλημά μας είναι ο χρήστης να παραμένει πάντα στο επίκεντρο της εμπειρίας.

 

 

Σ.Μ.: Με ποια μέσα μπορεί να αποδοθεί στον χώρο μία ξεχωριστή εταιρική ταυτότητα; Ποιες μεθοδολογίες ακολουθείτε ώστε να καταλήξετε κάθε φορά στα απαραίτητα παραδοτέα;

Μ.M.: Η δημιουργία μιας εταιρικής ταυτότητας στον χώρο απαιτεί μια πολυδιάστατη προσέγγιση που στοχεύει στη γέννηση μιας συνολικής εμπειρίας. Η εικόνα, η ατμόσφαιρα, η μυρωδιά, η υφή και το συναίσθημα που αποπνέει ο χώρος, συντίθενται για να δημιουργήσουν ένα πολυαισθητηριακό περιβάλλον που δίνει σώμα στην ουσία του κάθε brand. Θεωρούμε πως το branding δεν χρειάζεται να είναι κραυγαλέο.

Επιδιώκουμε ο χώρος να “μιλάει“ μέσα από τις λεπτομέρειες, τα υλικά και τη σύνθεσή τους. Η σύνθεση αυτή, άλλωστε, ξεπερνά τα φυσικά όρια των χώρων και μετατρέπεται σε ένα αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο που επιτρέπει στο έργο να λειτουργεί σαν κόσμος μέσα σε άλλους κόσμους. Η μέθοδος που ακολουθούμε ξεκινά με τη χαρτογράφηση της ταυτότητας του brand, το οποίο φροντίζουμε να εκφράζεται διαφορετικά και τελικά να πλέκεται οργανικά με την ατμόσφαιρα του εκάστοτε κελύφους, τις ιστορικές του αναφορές και αισθητικές αξίες, σε ένα συνεκτικό αρχιτεκτονικό αφήγημα. Ο πρωτότυπος τρόπος σκέψης, αν και δεν αποτελεί αυτοσκοπό, λειτουργεί ως εργαλείο για τη μεταφορά της ιδιαιτερότητας κάθε έργου. Η διαδικασία αυτή απαιτεί την αρμονική σύμπραξη αρχιτεκτονικής, εσωτερικού και βιομηχανικού σχεδιασμού και γραφιστικής, ενοποιώντας διαφορετικές κλίμακες σε μια συμπληρωματική διαδικασία. Τα παραδοτέα διαμορφώνονται με γνώμονα τις ανάγκες του κάθε έργου και των πελατών, περιλαμβάνοντας στοιχεία που διασφαλίζουν τη λειτουργικότητα και την αισθητική αρτιότητα. Η διατήρηση του “backstory” κάθε έργου, ως βασική αρχή του σχεδιασμού που καλείται να εξυπηρετήσει εμπορικούς σκοπούς, είναι μια πρόκληση που μας εμπνέει.

 

 

Σ.Μ.: Στη δουλειά σας συχνά δημιουργείτε custom κατασκευές. Ποια πλεονεκτήματα έχει ένας τέτοιου είδους σχεδιασμός και ποιες δυσκολίες έχετε αντιμετωπίσει; Μπορείτε να αναφέρετε κάποια παραδείγματα;

Μ.M.: Οι custom κατασκευές είναι από τα πιο δυναμικά εργαλεία μας για να ενισχύσουμε την εμπειρία του χώρου και την ιστορία που τον συνοδεύει. Προσφέρουν την ευκαιρία για πειραματισμό, ενώ ταυτόχρονα ενδυναμώνουν το «σενάριο» του κάθε έργου με τρόπους που δεν μπορούν να επιτευχθούν μέσα από έτοιμες λύσεις. Από την άλλη πλευρά, οι custom λύσεις συνοδεύονται από αρκετές δυσκολίες. Η ανάπτυξη νέων μεθόδων υλοποίησης και η αντιμετώπιση τεχνικών περιορισμών απαιτούν ευελιξία και επιμονή. Ωστόσο, κάθε custom κατασκευή διευρύνει τις γνώσεις και δεξιότητες της ομάδας, ενώ παράλληλα δημιουργεί την έκπληξη που δίνει ταυτότητα στον χώρο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πόρτα του Nolan στο Σύνταγμα, η οποία φέρει έναν αρκετά δωρικό χαρακτήρα που τη μετατρέπει σε βασικό στοιχείο σύνθεσης που αλληλοεπιδρά με την πόλη.

Διαβάστε την πλήρη συνέντευξη στο τεύχος ek 294 | Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2025.

Τοπικός χαρακτήρας

Το έργο βρίσκεται στην καρδιά του δημιουργικού κοινού της Αθήνας και αφορά στην αναδιαμόρφωση γραφείων, εμβαδού 500m2, σε εξαώροφο κτίριο της δεκαετίας του ‘70.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Τα νέα γραφεία στεγάζουν τις ανάγκες της ΗQ, η οποία ανήκει στη θυγατρική εταιρεία του InternationalWorkplace Group (IWG) -πάροχου ευέλικτων επαγγελματικών χώρων. Η εταιρική της ταυτότητα καθώς και οι λειτουργικές και χωρικές ανάγκες της αποτέλεσαν τα στοιχεία σύνθεσης νέων γραφείων. Ο σχεδιασμός στοχεύει στην δημιουργία ενός χώρου εργασίας που ανταποκρίνεται στα σύγχρονα κριτήρια συνεργασίας, ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα και ενισχύει την παραγωγικότητα.

 

Αρχές διαρρύθμισης

Με γνώμονα την διαφάνεια και τον σχεδιασμό ενός εργασιακού χώρου φωτεινού, σε άμεση επαφή με το αστικό περιβάλλον, τα γραφεία διατάσσονται περιμετρικά -ώστε να φωτίζονται φυσικά- και λειτουργούν ως ιδιωτικοί, αυτόνομοι επαγγελματικοί χώροι. Το κεντρικό τμήμα λειτουργεί ως ένας δυναμικός διαδραστικός πυρήνας πολλαπλών χρήσεων. Εκεί φιλοξενούνται οι κοινόχρηστες χρήσεις της εταιρείας: χώρος υποδοχής, ανεπίσημος χώρος συνάντησης, refresh point, αίθουσες συνεδριάσεων και βοηθητικός χώρος εκτυπώσεων. Η χρήση ενιαίου πατώματος διαφορετικής υφής από τα γραφεία και η τοποθέτηση ηχοαπορροφητικών περσίδων στην οροφή σηματοδοτούν και ενισχύουν την δυναμική του χώρου αυτού.

 

Υλικά & ειδικές κατασκευές

Με την χρήση γυάλινων διαχωριστικών επιτυγχάνεται η φυσική ροή φωτός στο κέντρο του χώρου. Παράλληλα, με τη φύτευση σε επιλεγμένα σημεία, οι χρήσεις των κοινόχρηστων χώρων είναι διακριτές αλλά και ταυτόχρονα συνδεδεμένες σε μια ενιαία σύνθεση. Οι αίθουσες συνεδριάσεων τοποθετούνται κεντρικά για να είναι εύκολα αναγνωρίσιμες και προσβάσιμες από όλους τους χρήστες και διαχωρίζονται μέσω μιας σειράς γυάλινων διαχωριστικών.

 

Ένταξη στον αστικό ιστό

Καθοριστικό στοιχείο του έργου ήταν η σύνδεσή του με την ευρύτερη περιοχή. Ως χώρος συνάντησης και συνεργασίας, στόχος ήταν η ανάδειξη της αίσθησης συλλογικότητας και δημιουργικότητας που χαρακτηρίζει την Κυψέλη. Η επιλογή των έργων τέχνης, των διακοσμητικών και της φύτευσης παράχθηκαν σε συνεργασία με την τοπική κοινότητα, με σκοπό να αποτυπωθεί ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της γειτονιάς και να δημιουργηθεί μια αίσθηση γέφυρας με την Κυψέλη.

To αρχιτεκτονικό γραφείο Kokkinou-Kourkoulas | Architects and Associates ιδρύθηκε από τη Μαρία Κοκκίνου και τον Ανδρέα Κούρκουλα το 1987. Με σπουδές στην Αθήνα και το Λονδίνο, οι ιδρυτές του έχουν ασχοληθεί επαγγελματικά με πλήθος δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, σε όλες τις κλίμακες σχεδιασμού και το έργο τους δημοσιεύεται συστηματικά τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Πρόσφατα, στο δυναμικό του γραφείου έχει ενταχθεί το σχήμα των en-route architecture με την Κατερίνα Κούρκουλα και τον Hannes Livers Gutberlet, συνεχίζοντας την αναζήτηση των Kokkinou-Kourkoulas για νέες τυπολογίες, πρωτότυπες κατασκευαστικές επιλύσεις και καινοτόμα υλικά. Μιλήσαμε με τον Ανδρέα Κούρκουλα για τη μακρά διαδρομή του γραφείου αλλά και το μέλλον του, όπως διαμορφώνεται με οδηγό τη συσσωρευμένη εμπειρία τριών δεκαετιών.

 

Σ.Μ.: Ανήκετε σε μία γενιά που αναζήτησε με πολλαπλούς τρόπους τη σχέση της αρχιτεκτονικής με την πόλη. Σε ποιον βαθμό τα εφόδια που σας έδωσαν οι σπουδές σας στο Λονδίνο επέτρεψαν μια διαφορετική ανάγνωση της Αθήνας; Τι πιστεύετε για την εξέλιξή της στον χρόνο;

Aνδρέας Κούρκουλας: Ανήκω σε μία γενιά που έζησε τον εφιάλτη της εφαρμογής των ιδεών της σύγχρονης πολεοδομίας, των ιδεών που κυριάρχησαν στην ανάπτυξη των βιομηχανικών πόλεων κυρίως μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Οι εφαρμογές αυτές οδήγησαν σε τραγικά κοινωνικά φαινόμενα μοναξιάς, εγκατάλειψης, βανδαλισμού και τελικά σε μεγάλο βαθμό κατεδαφίστηκαν. Τη δεκαετία του ’80, τόσο διεθνώς αλλά και στο Λονδίνο ειδικά, η συνειδητοποίηση αυτής της τραγικής αποτυχίας οδήγησε στην ανάπτυξη αρχιτεκτονικών κινημάτων κόντρα στις απόψεις της μοντέρνας πολεοδομίας. Η Ελλάδα, λόγω του συστήματος της αντιπαροχής, απέφυγε αυτόν τον εφιάλτη. Η δομή του οικοδομικού τετραγώνου και του δρόμου εξασφάλισε μία κοινωνικότητα στην πόλη. Για τον λόγο αυτό, η συζήτηση γύρω από τα προβλήματα στον σχεδιασμό των πόλεων δεν μας άγγιξε. Το ζήτημα του χαρακτήρα των ελληνικών πόλεων και ιδιαίτερα της Αθήνας πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές του ’90, στην εισαγωγή που έγραψε ο Kenneth Frampton στην ελληνική έκδοση της “Ιστορίας της Μοντέρνας Αρχιτεκτονικής” (εκδ. Θεμέλιο). Εκεί, ο συγγραφέας εκθειάζει τη δομή της πόλης και τον έντονο κοινωνικό της χαρακτήρα. Πιστεύω ότι η εμφάνιση του διαδικτύου, ενός νέου ισχυρού μηχανισμού άυλων σχέσεων, βάζει σε νέα βάση τον σχεδιασμό των πόλεων. Η δομή του οικοδομικού τετραγώνου και του δρόμου μοιάζει να διασφαλίζει μία κοινωνική ζωντάνια άκρως απαραίτητη στις νέες κοινωνίες, όπου η διαδικτυακή επικοινωνία μειώνει τη φυσική συνεύρεση.

 

 

Σ.M.: Παράλληλα με το αρχιτεκτονικό σας έργο, ασκήσατε σημαντικό διδακτικό έργο στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ. Ποια είναι τα σημαντικότερα προβλήματα που εντοπίζετε στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση στην Ελλάδα και προς τα πού πιστεύετε ότι κατευθύνεται η αρχιτεκτονική εκπαίδευση διεθνώς;

A.Κ.: Στην Ελλάδα, για λόγους που δεν γνωρίζουμε, οι σπουδές αρχιτεκτονικής έχουν μεγάλη απήχηση. Η ύπαρξη έξι σχολών σε όλη την επικράτεια, αλλά και ο αριθμός των Ελλήνων που σπουδάζουν αρχιτεκτονική στο εξωτερικό είναι για εμάς κάτι το ανεξήγητο. Πρέπει να μας προβληματίσει, αλλά κυρίως να αξιοποιήσουμε όλο αυτό το δυναμικό που υπάρχει διεθνώς και το βρίσκουμε σε θέσεις σημαντικές, στα καλύτερα πανεπιστήμια και γραφεία του κόσμου. Να σπάσουμε την εσωστρέφεια και να πάρουμε δυναμικά μέρος στη διεθνή αρχιτεκτονική συζήτηση. Το έκαναν με μεγάλη επιτυχία η Ισπανία και η Πορτογαλία, με θεαματικά αποτελέσματα.

 

 

Σ.Μ.: Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει διαφορετικές διαδικασίες ανάθεσης μελετών για δημόσιους χώρους και κτίρια. Σε ποιες περιπτώσεις θεωρείτε ότι οι ανοιχτοί αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί είναι η βέλτιστη διαδικασία; Έχει σημασία τα συλλογικά όργανα των αρχιτεκτόνων να λειτουργούν ως θεσμικοί σύμβουλοι του κράτους;

A.Κ. Το θέμα των ανοιχτών αρχιτεκτονικών διαγωνισμών για δημόσιους χώρους και κτίρια πρέπει να μας προβληματίσει. Από τη μία μεριά είναι ο ακρογωνιαίος λίθος μίας δημοκρατικής, συμμετοχικής διαδικασίας, που δίνει δυνατότητες έκφρασης σε όλους και κυρίως στους νέους. Από την άλλη, πρέπει να προβληματιστούμε και να αξιολογήσουμε τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας που υιοθετήθηκε από τη μεταπολίτευση και μετά. Κάτι δεν πήγε καλά, κάτι υπονόμευσε αυτή τη διαδικασία και τα αποτελέσματά της δεν τη δικαιώνουν. Πρέπει να ξαναδούμε τη διαδικασία και να την αναβαθμίσουμε. Είναι πολύ σημαντικό για την ελληνική αρχιτεκτονική και ιδιαίτερα για τους νέους.

 

Διαβάστε την πλήρη συνέντευξη στο τεύχος ek 293 | Δεκέμβριος 2024.

Ρυθμική εναλλαγή

Σε μία περιοχή της πόλης με έντονο βιομηχανικό χαρακτήρα κοντά στην Εθνική οδό Αθηνών-Λαμίας, ένα προϋπάρχον κτίσμα, που δεν ολοκληρώθηκε, ανακατασκευάστηκε με στόχο το νέο κτίριο να διατηρεί μεν τον φέροντα οργανισμό του υφιστάμενου, παράλληλα δε να καλύπτει ένα νέο διευρυμένο κτιριολογικό πρόγραμμα, αυξημένης επιφάνειας γραφειακών χώρων.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Προϋπόθεση για τον σχεδιασμό, ήταν η δημιουργία ενός νέου συστήματος κατασκευής, το οποίο θα προσαρμόζεται στην υφιστάμενη δομή του κτιρίου, αλλά ταυτοχρόνως θα την οργανώνει, θα διαμορφώνει μία ενιαία εικόνα και ταυτότητα, ικανοποιώντας παράλληλα τις βιοκλιματικές ανάγκες ενός σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος. Έτσι το νέο κέλυφος, το οποίο αποκτά πάχος, έρχεται σε επαφή ή βρίσκεται σε απόσταση από αυτό, ενοποιώντας τους κλειστούς χώρους με τους υπαίθριους, τα δώματα και τους εξώστες.

 

 

Χωρική οργάνωση

Παράλληλα, διασπάται σε επιμέρους στοιχεία, που με τον τρόπο αυτόν διαμορφώνουν, με μία ρυθμική εναλλαγή “κενού και πλήρους“, ένα σύστημα σκίασης και ανοιγμάτων, ρυθμίζοντας τις συνθήκες σκιάς και φυσικού φωτός στο εσωτερικό του κτιρίου. Τμήματα τοίχων και παραθύρων που εναλλάσσονται μεταξύ τους, περιβάλουν το κτίριο σε όλα τα επίπεδα, οργανώνοντας έτσι τους ανεξάρτητους και κάπως τυχαίους υφιστάμενους όγκους, ενώ διαμορφώνουν μια ενιαία αντίληψη για το κτίριο.

Σχεδιασμός βιωσιμότητας

Η αρχιτεκτονική πρόταση που συνδυάζει τη βιοκλιματική και λειτουργική του αναβάθμιση, με τον επανασχεδιασμό του κελύφους και την αναδιάρθρωση των εσωτερικών χώρων, δημιουργεί ένα άνετο και βιώσιμο περιβάλλον ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα και μια νέα συνεκτική και αναγνωρίσιμη ταυτότητα, που καθιστά το κτίριο σημείο αναφοράς στο αστικό του περιβάλλον.

 

 

Container εργασίας

Τα νέα γραφεία στεγάζονται σε ένα βιομηχανικό κέλυφος επιφάνειας 1.200m2, όπου κυριαρχούν μεταλλικά ράφια αποθήκευσης καλωδίων από το δάπεδο έως την οροφή. Η κεντρική ιδέα της διαμόρφωσης αφορά στην κατάλληλη χωροθέτηση “container εργασίας”, με σκοπό να φιλοξενήσουν τα γραφεία του προσωπικού.

 

Εταιρική ταυτότητα & σχεδιασμός

Η μορφή του container επιλέχθηκε ως χαρακτηριστικό της βιομηχανικής ταυτότητας και της περιβαλλοντικής ευθύνης της εταιρείας. Όπως τα προϊόντα της παράγονται με σκοπό να είναι πλήρως ανακυκλώσιμα, έτσι και το container, ως μέσο αποθήκευσης και μεταφοράς τους, μετασχηματίζεται και αποκτά νέα χρήση ως χώρος γραφείων. Δημιουργούνται δύο εστίες εκατέρωθεν του κεντρικού χώρου αποθήκευσης και συσκευασίας προϊόντων, ώστε να μην εμποδίζεται η ομαλή κίνηση μηχανημάτων και προσωπικού.

 

 

Χωρική οργάνωση

Στη δυτική πλευρά του κτιρίου τοποθετήθηκε το μεγαλύτερο σε διάσταση container για να αποτελέσει χώρο αναμονής των πελατών και παραλαβής των εμπορευμάτων, μαζί με γραφείο κίνησης, περιοχή φοριαμών του προσωπικού και αρχείο. Στην ανατολική, δημιουργήθηκε ένα σύμπλεγμα container που διατάσεται σε δύο επίπεδα για να εξυπηρετηθούν οι λοιπές ανάγκες του διοικητικού προσωπικού. Με τέτοιο τρόπο που να εξασφαλίζει την καλύτερη δυνατή οπτική επαφή με τον χώρο παραγωγής.

Στο ισόγειο του ανατολικού συμπλέγματος χωροθετούνται δύο γραφεία πωλητών, αίθουσα φαγητού, wc για το προσωπικό και αποθήκευση. Στον όροφο, δύο γραφεία, αίθουσα συνεδριάσεων και παρουσιάσεων, καθώς επίσης και αποθηκευτικός χώρος. Η πρόσβαση στα γραφεία γίνεται από δύο αντιδιαμετρικές εισόδους και τα δύο επίπεδα επικοινωνούν μεταξύ τους με εσωτερική μεταλλική σκάλα.

 

 

Υλικά & φωτισμός

Η παλέτα υλικών αποτελείται από μέταλλο, ξύλο και γυαλί, τα οποία χρησιμοποιούνται συχνά στη βιομηχανία. Οι μεταλλικές και γυάλινες επιφάνειες δημιουργούν τους όγκους, ενώ οι ξύλινες σε δάπεδα και έπιπλα συμπληρώνουν την κατασκευή. Οι χρωματικοί συνδυασμοί του λευκού και του γκρι εξωτερικά αναδεικνύουν τις ξύλινες επενδύσεις των δαπέδων και των επίπλων εσωτερικά.

Ο γραμμικός φωτισμός σε απόχρωση θερμού λευκού ακολουθεί τις ορθογώνιες επιφάνειες των container. Τα container είναι ένας σύγχρονος τρόπος δημιουργίας χώρων εργασίας σε εργοτάξια που χρειάζονται άμεση επαφή με την παραγωγική διαδικασία. Με την κατάλληλη διάταξή τους, δημιουργούνται οι συνθήκες για την επιθυμητή ροή εργασιών και ταυτόχρονα προσφέρεται η δυνατότητα επέκτασής τους για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών μιας εταιρείας, χωρίς να αλλοιώνεται ο σχεδιασμός.

 

Χρωματικά δίπολα

Το έργο αφορά στη δημιουργία ενός κέντρου εκπαίδευσης της L’Oreal, με μαθήματα και σεμινάρια, μέσα σε υφιστάμενο κτίριο της εταιρείας. Με δεδομένο ότι η ύπαρξη ενός χώρου εκπαίδευσης ανάμεσα σε γραφειακούς χώρους χαρίζει εξωστρέφεια σε ολόκληρο το κτίριο, ο χώρος αυτός μετατράπηκε σε εργαλείο για το “άνοιγμα“ της επωνυμίας και των προϊόντων της στην επαγγελματική κοινότητα.

 

Χωρική οργάνωση

Βασική αρχή για την οργάνωση της κάτοψης αποτέλεσε η δυνατότητα για παράλληλες δράσεις. Επιχειρήθηκε οι αίθουσες να μπορούν να λειτουργήσουν είτε αυτόνομα, είτε σε συνδυασμό, φιλοξενώντας πολλαπλές λειτουργίες. Για τον λόγο αυτό, η οργάνωση των χρήσεων σχεδιάστηκε με πιο ρευστά όρια, διατηρώντας τη διαμπερότητα στις αίθουσες και εμπλουτίζοντάς τες με μεταβλητά διαχωριστικά στοιχεία. Οι χώροι σχεδιάστηκαν σε άμεση συνάρτηση με τη λειτουργία που επιτελείται εντός τους, με τις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στους ανθρώπους που μεταφέρουν τη γνώση, τους άμεσους δέκτες, αλλά και αυτούς που μπορούν να παρακολουθούν απομακρυσμένα.

 

Εξωτερικό κέλυφος

Ο ίδιος ο χώρος, η κτιριακή δομή, τοποθετείται σε δεύτερο πλάνο, είναι το δοχείο που επιτρέπει να συμβούν μέσα του όλα αυτά. Είναι ένας φωτεινός τόπος στον οποίο μπορεί να αναπτυχθεί και να μεταφερθεί η γνώση. Το κέντρο εκπαίδευσης περιλαμβάνει αίθουσες διδασκαλίας και σεμιναρίων με υποδομές τόσο για θεωρητική όσο και για πρακτική κατάρτιση, καθώς και αίθουσα συσκέψεων που διαχωρίζεται από τον χώρο υποδοχής με γυάλινες επιφάνειες, διατηρώντας την οπτική συνέχεια. Μια αίθουσα παρουσιάσεων έχει διαμορφωθεί σε openplan διάταξη στο βάθος μιας μακρόστενης ζώνης και διαχωρίζεται με έναν μεταβαλλόμενο συμπαγές τοίχο από το υπόλοιπο κέντρο. Τέλος, ένα εσωτερικό αίθριο με το οποίο επικοινωνούν οι αίθουσες μέσω ανοιγμάτων προσφέρει φυσικό φως στο εσωτερικό, καθώς εισάγει διακριτικά το στοιχείο του πρασίνου.

 

Εταιρική ταυτότητα

Η χρωματική παλέτα από άσπρο και μαύρο πλαισιώθηκε από minimal αισθητική. Οι λευκές φωτεινές επιφάνειες των τοίχων και των δαπέδων σε συνδυασμό με τη μαύρη απόχρωση των επίπλων και των κουφωμάτων δημιουργούν μια ιδιαίτερη, αντιφατική σχέση που προσδίδει ένταση στη σύνθεση. Στον χώρο της εισόδου ένα εντυπωσιακό μαύρο πάσο σε μοντέρνες γραμμές ενισχύει την αντιπαράθεση φωτεινών και σκοτεινών επιφανειών.

Η συνθετική διαδικασία είχε να ανταγωνιστεί αλλά και να “υποδείξει“ στους επαγγελματικούς χώρους τις ποιότητες που πρέπει να πληρούν. Η λειτουργικότητα, οι σωστές σχέσεις και διαστάσεις, τα υλικά, αλλά και η συνολικότερη αισθητική, αποτέλεσαν την ταυτότητα της εταιρείας.

Ευέλικτες διαβαθμίσεις

Το έργο αφορά στην ανακαίνιση γραφείων στη Λεωφόρο Συγγρού, με στόχο τη μεταμόρφωσή τους σε ένα ζωντανό, ελκυστικό και ευέλικτο περιβάλλον εργασίας. Ο σχεδιασμός επιχειρεί να συνδιαλλαγεί και να συμπληρώσει την ανοιχτή αίσθηση του αρχικά τυπικού επαναλαμβανόμενου χώρου εργασίας, εισάγοντας ποικιλία διαχωριστικών, γραφειακών υποδομών, χρωμάτων και υλικών.

 

Σχεδιαστική πρόκληση

Για δεκαετίες, η ανοιχτή διάταξη υπήρξε η βασική αρχή για την οργάνωση των γραφειακών χώρων, με τη διαφάνεια και τη διαμπερότητα να θεωρούνταν χαρακτηριστικά που συνέβαλαν σε ένα ευχάριστο εργασιακό περιβάλλον. Η πρώτη αμφισβήτηση αυτής της λογικής οργάνωσης εμφανίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και τη δεκαετία του ‘00, όταν τα μονότονα γραφεία άρχισαν να συμβαδίζουν ολοένα και λιγότερο με τις νέες απαιτήσεις για πιο «ζωντανά» περιβάλλοντα. Σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ψηφιοποίηση των διαδικασιών και την αποξένωση των εργαζομένων, η αναπτυσσόμενη βιομηχανία της τεχνολογίας υποκίνησε αυτή την αλλαγή στην εργασιακή κουλτούρα, χρησιμοποιώντας μεθόδους προγραμματικής απόσπασης της προσοχής και χωρικής αποδιοργάνωσης.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Οι πολύχρωμοι χώροι εργασίας με τραπέζια πινγκ πονγκ και άτυπα καθίσματα σύντομα έγιναν σύμβολα ενός θεωρητικά πιο εμπνευσμένου εργασιακού περιβάλλοντος και σχετίστηκαν με έναν νέο τρόπο εργασίας που επί της ουσίας δεν έκανε καμία διάκριση μεταξύ εργασίας και διαμονής στο γραφείο. Με την πανδημία λόγω covid, η πλειοψηφία των εργαζομένων φάνηκε να προτιμά το σπίτι, γεγονός που οδήγησε τις εταιρείες να επανεξετάσουν το περιβάλλον εργασίας τους για να προσελκύσουν τους υπαλλήλους, τουλάχιστον εν μέρει, σε συλλογικά πιο παραγωγικούς χώρους γραφείων. Ζητούμενο πλέον είναι τα νέα περιβάλλοντα εργασίας να σχεδιάζονται πιο ελκυστικά, ευέλικτα και προσαρμόσιμα σε διαφορετικά σενάρια εργασίας.

 

Υλική προσέγγιση

Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση για την ανακαίνιση δημιουργεί διαβαθμίσεις ανεπίσημων και επίσημων χώρων εργασίας με διαφορετικά χρώματα στους τοίχους και ποικίλες διατάξεις υποδομών, εισάγοντας γυάλινα χωρίσματα και πιο ευέλικτα ημιδιάφανα διαχωριστικά. Φυτά εσωτερικού χώρου και διαφορετικοί τύποι επίπλων προστίθενται γενναιόδωρα σε όλες τις γωνιές για να εξουδετερώσουν κάθε αίσθηση μονοτονίας. Τα επιμέρους ατομικά γραφεία διακόπτονται απαλά από πιο συλλογικές ζώνες για φαγητό, παιχνίδι ή συνάντηση. Αυτές οι άτυπες ζώνες χωρίζονται με ηλεκτροκίνητες κουρτίνες που δημιουργούν ημιδιάφανα όρια.

Όπως συμβαίνει στη μόδα, το εσωτερικό γίνεται μια προσωρινή σύνθεση χρωμάτων, υλικών και διατάξεων που προορίζεται να αντικατασταθεί μόλις οι ιδεολογικές και χωρικές συνθήκες το απαιτήσουν. Και η ανοιχτή κάτοψη εξασφαλίζει το ιδανικό πεδίο στο οποίο μπορούν να προβληθούν οι μελλοντικές επιθυμίες και οι εκάστοτε ανάγκες του εργασιακού χώρου.

Αίσθημα αιώρησης

Το έργο στη θέση Κηπιά, λίγο έξω από την Καβάλα, αφορά στην επέκταση των γραφείων εταιρείας εξόρυξης και επεξεργασίας πετρωμάτων καθώς και την πλήρη διαμόρφωση της εσωτερικής δομής του εκθεσιακού χώρου των προϊόντων της, συνολικής επιφάνειας 3.000m2.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η σύνθεση έχει ως αφετηρία την επανερμηνεία της εμπειρίας των λατομείων ως ελεύθερη τοπιακή περιήγηση, με το αίσθημα της αιώρησης να εισάγεται ως χαρακτηριστική αρχιτεκτονική ιδέα. Ο χώρος βιώνεται κατά την κίνηση του επισκέπτη ως διαδρομή με φυτεύσεις, βράχους και εναλλαγές της αντίληψης μέσα από ένα σύστημα πολλαπλών πολυαισθητηριακών εμπειριών, με τη γέφυρα του ενδιάμεσου επιπέδου να αιωρείται ανάμεσα σε δύο καμπύλες επιφάνειες από μεταλλικά στοιχεία, πάνω στα οποία γίνεται η ανάρτηση των εκθεμάτων.

 

Χωρική οργάνωση

Η διαδικασία της μετάβασης ξεκινάει από την είσοδο, συνεχίζεται εντός της διαδρομής του ισογείου και επεκτείνεται στη σύνθεση του μουσειακού χώρου των λατομείων, η οποία ολοκληρώνεται στον πρώτο όροφο της έκθεσης, όπου βρίσκεται και η σύνδεση με τα γραφεία στο ενδιάμεσο επίπεδο. Στον εκθεσιακό χώρο έχουν σχεδιαστεί ενότητες με στοιχεία του λατομείου, καθιστικά, καθώς και χώροι ψυχαγωγίας και συνάθροισης του κοινού.

Η λογική των χαράξεων του εδάφους συνεχίζεται και στα γραφεία, με καμπύλες λωρίδες από μαύρο γρανίτη, σχιστόλιθο και νησίδες από μοκέτα. Ο χώρος των γραφείων, όπου οργανώνονται 40 θέσεις εργασίας, αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα, καθένα από τα οποία έχει πρόσβαση μέσα από έναν γλυπτικό πυρήνα κατακόρυφης κίνησης από πτυχωτή λαμαρίνα στο κεντρικό αίθριο.

 

Υλική αισθητική & κατασκευές

Την αρχιτεκτονική σύνθεση συμπληρώνουν οι ογκόλιθοι που έχουν μεταφερθεί από τα λατομεία της εταιρείας και ορίζουν συγκεκριμένες διαδρομές. Η επεξεργασία τους έχει γίνει με τέτοιον τρόπο ώστε να υποδηλώνουν τη μορφή του φυσικού βράχου, παραπέμποντας τόσο εννοιολογικά όσο χωρικά στην εμπειρία της φυσικής τοπιακής διαδρομής στο εσωτερικό ενός λατομείου. Την ίδια ιδέα εξυπηρετεί η επεξεργασία των λεπτομερειών σε αντικείμενα, όπως οι βραχώδεις νιπτήρες, οι περσίδες από σχιστόλιθο και οι κλίμακες. Οι πολλαπλές επιφάνειες της έκθεσης σχεδιάζονται ως ένας μοναδικός χώρος όπου τα υλικά τοποθετούνται ως αφήγημα της βιωματικής εμπειρίας των λατομείων, δημιουργώντας πολλαπλές αναφορές και νοήματα τα οποία συνδέονται εννοιολογικά με την αδρότητα της ύλης και την απτική συνθήκη της αρχιτεκτονικής εν γένει.

Υλική αρμονία

Το έργο βρίσκεται σε τετραόροφη πολυκατοικία της δεκαετίας του 1960, και έχει εμβαδόν 65m2, ενώ στόχος του είναι η δημιουργία ενός χώρου-εργαστηρίου. Η διαρρύθμιση του διαμερίσματος ακολουθεί λειτουργικά την παραδοσιακή μορφή της κατοικίας, με τον κάθε χώρο να αποτελεί ξεχωριστό δωμάτιο.

 

Λειτουργική διάταξη

Κατά τον σχεδιασμό, η νέα χρήση γραφείου εντάσσεται στην υφιστάμενη κάτοψη, διατηρώντας κάποια χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικά στοιχεία. Πιο συγκεκριμένα, οι χώροι του καθιστικού και της τραπεζαρίας που διαχωρίζονται με μία συρόμενη πόρτα αποτελούν τον βασικό χώρο εργασίας με open space θέσεις, χώρο συναντήσεων και χώρο έκθεσης αρχιτεκτονικών υλικών, ενώ συγχρόνως μπορούν να διαχωριστούν για να λειτουργήσουν δυναμικά ανάλογα με την ανάγκη του γραφείου. Το υπνοδωμάτιο μετατρέπεται σε γραφείο, ενώ η κουζίνα, η αποθήκη και το wc ανακαινίζονται χωρίς να αλλάξουν χρήση.

 

Παλέτα υλικών

Τα δάπεδα διατηρούνται, καθώς είναι χαρακτηριστικά της δεκαετίας του 60’ και αποτελούνται από τρία διαφορετικά μωσαϊκά, μάρμαρο και ξύλο δρυ σε μορφή ψαροκόκαλο, τα οποία μετά τη συντήρησή τους συνθέτουν μια ιδιαίτερη χρωματικά κάτοψη. Παράλληλα χρησιμοποιούνται νέα υλικά όπως το μέταλλο, το λευκό μάρμαρο και η λάκκα.

 

Επίπλωση & φωτισμός

Όλα τα νέα έπιπλα, σχεδιάζονται με σκοπό να ενισχύσουν τον υφιστάμενο χαρακτήρα και την αισθητική του διαμερίσματος ακολουθώντας συγχρόνως την καινούργια ταυτότητα του γραφείου. Ο φωτισμός εκτός από λειτουργικό ρόλο, αναδεικνύει τις μορφές των ειδικών κατασκευών και συμπληρώνει την αρχιτεκτονική σύνθεση.

Κέλυφος μέσα στο κέλυφος

To έργο βρίσκεται στο Παγκράτι και αποτελούσε χώρο κομμωτηρίου 28m2 προτού μετατραπεί σε αρχιτεκτονικό γραφείο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η επιλογή του συγκεκριμένου χώρου προήλθε από χαρακτηριστικά – τα οποία αποτέλεσαν ταυτόχρονα και πρόκληση κατά το σχεδιασμό- όπως το εντυπωσιακό διπλό ύψος (4.50m), η ενιαία κάτοψη, η μεγάλη γωνιακή τζαμαρία καθώς και το ότι βρίσκεται στο ισόγειο και άρα σε άμεση επαφή με τον αστικό ιστό. Ως αποτέλεσμα, κατασκευάζεται ένας κύβος-κέλυφος μέσα στο κέλυφος, με κρυφή είσοδο που οδηγεί στις βοηθητικές λειτουργίες όπως  wc, kitchenette, αποθήκευση, και ο οποίος επενδύεται με μάρμαρο, αναδεικνύοντάς το στο μοναδικό σταθερό και συμπαγές στοιχείο του χώρου.

Παράλληλα, σχεδιάζεται ένα custom “γραφείο-παράσιτο” με λεπτά μεταλλικά πόδια που εφάπτεται στον κύβο δημιουργώντας μια ενιαία σύνθεση. Ο φωτιστικός led σωλήνας πάνω από το έπιπλο ολοκληρώνει τον χώρο εργασίας και συναντήσεων, ο οποίος φιλοξενεί έως 8 άτομα. Η φιλοσοφία του γραφείου ότι όλα τα μέλη της ομάδας είναι εξίσου σημαντικά για την δημιουργία των έργων, αντανακλάται σε αυτή την διαρρύθμιση.

 

Παλέτα υλικών & Ηχοαπορρόφηση

Οι κροκί κουρτίνες σε βελούδινη υφή, λειτουργούν ως ηχοαπορροφητικά στοιχεία και βοηθούν στην πλήρη συσκότιση του χώρου κατά τις παρουσιάσεις, ενώ παράλληλα τονίζουν το μεγάλο ύψος των πέντε σχεδόν μέτρων. Το ζωηρό τους χρώμα και η απαλή υφή προσθέτουν μια ένταση στον κατά τα άλλα λιτό χώρο, ενώ αλλάζουν δυναμικά την εικόνα του τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά στην όψη όταν είναι κλειστές, μισάνοιχτες ή ανοιχτές.

 

Φωτισμός

Μεγάλη προσοχή δόθηκε στον τεχνητό φωτισμό, οποίος ποικίλλει σε χρώμα, ένταση και τύπο διεγείροντας την περιέργεια και προκαλώντας την έκπληξη για τους επισκέπτες και τους περαστικούς. Το βράδυ, το κρυφό φως από την οροφή του μαρμάρινου κουτιού διαχέεται στην οροφή, μεταμορφώνοντας το στούντιο σε ένα πολύχρωμο φωτεινό αντικείμενο που ενσωματώνεται αρμονικά στην τοπική γειτονιά.

Αστική ενσωμάτωση

Το έργο για τα νέα περιφερειακά γραφεία της Guardia di Finanza (Οικονομική και Τελωνειακή Αστυνομία) μεταμορφώνει μια περιθωριοποιημένη αστική περιοχή σε ένα αρχιτεκτονικό σύνολο που συνδυάζει αρμονικά την ηρεμία με την αυστηρότητα. Παράλληλα, ενσωματώνει με επιτυχία μια ποικιλία χώρων και δημιουργεί ουσιαστικές συνδέσεις με τον αστικό ιστό και τα χαρακτηριστικά στοιχεία της πόλης της Μπολόνια.

 

Ένταξη στο τοπίο

Το έργο εντάσσεται σε ένα πολύπλοκο πλαίσιο: εντός μιας περιοχής που περικλείεται από αστικά διαμερίσματα και χαρακτηρίζεται από μια ποικιλία ετερογενών χώρων. Στο βορρά, ο σιδηροδρομικός σταθμός σχηματίζει ένα συνεχές παραπέτασμα διαχωριστικών υποδομών. Στο νότο, βρίσκεται η δυναμική και εξελισσόμενη περιοχή του κοινωνικού κέντρου DumBO, ενώ στα ανατολικά περιορίζεται από τη λεωφόρο Via Tanari. Ως αποτέλεσμα, ο σχεδιασμός εξερευνά την έννοια του “ορίου”, το οποίο θεωρείται ως ένας “τρίτος χώρος” που προάγει καινοτόμες αρχιτεκτονικές δυναμικές και ερμηνεύει αυτή την περιθωριοποιημένη αστική κατάσταση ως ευκαιρία για σύνδεση και αναγέννηση στην περιοχή.

 

Σχεδιαστική προσέγγιση

Η νέα κατασκευή, κάθετη στην οδό Tanari και άρρηκτα ενσωματωμένη στον αρχικό πυρήνα των στρατώνων Bertarini, λειτουργεί ως ένα συμπαγές στοιχείο με περίπλοκη πρόσοψη. Μια σειρά εξωτερικών χώρων, σε αρμονία με τους χώρους γραφείων, σχεδιάστηκαν ως υπαίθριες επεκτάσεις του προγράμματος. Οι ανυψωμένοι αυτοί κήποι, οι οποίοι κατεβαίνουν σταδιακά κατά μήκος των πέντε υπέργειων ορόφων, αποσκοπούν όχι μόνο στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής ποιότητας των εργασιακών χώρων, αλλά και στη δημιουργία μιας οπτικής σύνδεσης με το αστικό τοπίο της πόλης.

Παρόλο που το νέο κτίριο γραφείων ανήκει σε στρατιωτικό συγκρότημα και επομένως βρίσκεται σε μια περιορισμένη και προστατευμένη περιοχή, ο σχεδιασμός του καθορίζει στρατηγικά μια σειρά από συνδέσεις με το αστικό σύστημα. Πιο συγκεκριμένα, στη νότια πρόσοψη σχεδιάζεται ανυψωμένης πεζογέφυρας, η οποία συνδέει τα νέα γραφεία με τους υφιστάμενους στρατώνες. Στο δυτικό τμήμα, η πρόσοψη υψώνεται μπροστά από το όριοπου διαχωρίζει την περιοχή των στρατώνων από τον πρώην σιδηροδρομικό σταθμό μεταφορών. Αυτή η διάταξη δημιουργεί μια επιπλέον ευκαιρία για οπτική αλληλεπίδραση μεταξύ του στρατιωτικού συγκροτήματος και της κοινωνικής ζωής της πόλης.

 

Σχεδιασμός όψης

Το κτίριο αποπνέει ηρεμία και αυστηρότητα στη σύνθεσή του. Οι προσόψεις αποτελούνται από πάνελ με ελάχιστες παραλλαγές στις αναλογίες τους. Το αποτέλεσμα είναι ένα αρθρωτό μοτίβο, το οποίο αναδεικνύει τα κυρίαρχα κόκκινα χρώματα που χαρακτηρίζουν τις υλικές υφές της πόλης.

Η σχέση μεταξύ των προσόψεων και του τοπίου ενισχύει την τάξη και την μεταμόρφωση στην αρχιτεκτονική σύνθεση. Σε αυτό το πλαίσιο, διάφορα σημεία θέασης συμβάλλουν σε μια οπτική ακολουθία που αναπτύσσεται οριζόντια και κάθετα. Χαρακτηριστικό στοιχείο που διαταράσσει και ταυτόχρονα αναδιαμορφώνει τους εσωτερικούς χώρους είναι μια εντυπωσιακή σκάλα, η οποία εκτείνεται γραμμικά κατά μήκος του χώρου και συνδέει οπτικά όλα τα επίπεδα, δημιουργώντας μια κινητική και οπτική περιήγηση.

Αστική παρουσία

Το σύγχρονο, υψηλών προδιαγραφών νέο κτίριο γραφείων, με τη λιτή μορφή του, έχει ισχυρή αστική παρουσία και ταυτότητα. Σχεδιασμένο σε σχήμα L, ανοίγεται στην πλατεία και τη θέα του γειτονικού ελαιώνα μοιάζοντας αιθέριο, με τις αρχιτεκτονικές προεξοχές του, σε αιχμηρές γωνίες και απαλές καμπύλες, να πετούν. Το κτίριο αποτελεί υπόδειγμα βιώσιμης ανάπτυξης, επιτυγχάνοντας την υψηλότερη ενεργειακή κλάση Α+ και λαμβάνοντας πιστοποίηση LEED for Core and Shell στην κατηγορία Platinum.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το έργο έχει εμβαδόν 13.857m2 με 6.682m2 στην ανωδομή και αποτελείται από επτά ορόφους: δύο υπόγειους, ισόγειο που στεγάζει κατάστημα, lobby και χώρους γραφείων, καθώς και τέσσερις ορόφους γραφείων, δύο εκ των οποίων έχουν απευθείας πρόσβαση σε φυτεμένα δώματα. Πρόκληση απετέλεσε η ιδιαιτερότητα του οικοπέδου, που είναι τρις γωνιαίο, ενώ στο κέντρο του παρεμβάλλεται τριώροφο κτίριο άλλης ιδιοκτησίας, δίνοντας στην ελεύθερη επιφάνεια σχήμα Π. Έτσι, δημιουργήθηκε ένας κήπος και ένα γενναιόδωρο ημιυπαίθριο διαγώνιο άνοιγμα, ώστε να δοθεί διαμπερής κυκλοφορία και να αναδειχθεί η είσοδος. Έμφαση δόθηκε στο πράσινο, το οποίο λειτουργεί ως κήπος, που είναι χώρος εκτόνωσης και αναψυχής, καθώς και ως φυτεμένα δώματα, δηλαδή μια φυτεμένη Πέμπτη όψη. Το νέο κτίριο, σχήματος L, περιβάλλει από τις δύο πλευρές του το προϋπάρχον τριώροφο, δημιουργώντας μία φυτεμένη πλατεία-κήπο.

Καμπυλώνονται οι δύο εσωτερικές πλευρές του για να “μαλακώσουν“, καθώς αυτές είναι που γειτνιάζουν με το τριώροφο κτίριο που παρεμβάλλεται. Σχεδιάστηκαν οριζόντιες αρχιτεκτονικές προεξοχές σε όλους τους ορόφους, δίνοντας τη δυνατότητα για σκίαση και τοποθέτηση κατακόρυφων περσίδων. Επιλέχθηκε μια ελαφρά καμπύλη γεωμετρία με διαφοροποίηση και εναλλαγή από όροφο σε όροφο, δίνοντας έμφαση στις γωνίες, ώστε να αναδειχθεί η αίσθηση της κίνησης και να τονιστεί ο δυναμισμός της σύνθεσης. Με έμφαση στην οριζόντιο, η διακριτική καμπύλωση των όψεων δημιουργεί ένα διαρκές παιχνίδισμα με τις σκιές.

 

 

Σχεδιασμός όψης

Η όψη της οδού Φραγκοκκλησιάς τονίζεται με την εναλλαγή των προβόλων για να υποδηλωθεί το άνοιγμα του κτιρίου προς την πόλη, μέσα από τις έντονες φωτοσκιάσεις και τη μετρημένη απελευθέρωση της αρχιτεκτονικής φόρμας. Η φαινομενική “κίνηση“ εντείνεται με ένα παιχνίδι ανακλάσεων, ενώ με τη χρήση ειδικού ανακλαστικού αλουμινίου “διπλασιάστηκε“ αντιληπτικά το ύψος του ημιυπαίθριου χώρου. Ένα παιχνίδι πολλαπλών εικόνων δημιουργείται μέσα από τις υδάτινες επιφάνειες και την κίνηση των ανθρώπων, ενώ στην είσοδο και στα lobbies των ορόφων τα όρια διαχέονται. Οι όψεις αποτελούνται από εμφανές λευκό τσιμέντο και συνεχή υαλοπετάσματα με ανοιγόμενα και σταθερά τμήματα, καθώς και υψηλών προδιαγραφών ενεργειακούς και ηχομειωτικούς υαλοπίνακες.

Στη ΝΑ και ΝΔ όψη προβλέπονται ηλεκτροκίνητες κατακόρυφες περιστρεφόμενες περσίδες μεταβλητού πλάτους από φύλλα ανοδιωμένου διάτρητου αλουμινίου, οι οποίες ρυθμίζονται αυτόματα, μέσω του BMS του κτιρίου, με στόχο την οπτική άνεση των χρηστών και την ελαχιστοποίηση των εσωτερικών ψυκτικών φορτίων. Οι περσίδες διαφοροποιούνται ανά όροφο, επιτείνοντας την αίσθηση της κίνησης και τον δυναμισμό των όψεων. Στο ισόγειο και σε τμήμα του πρώτου ορόφου δημιουργείται μία «αέρινη βάση», ένας δεύτερος φλοιός από ανοδιωμένη διάτρητη λαμαρίνα αλουμινίου σε απόσταση από τα υαλοπετάσματα, επιτρέποντας τη θέα και δίνοντας αίσθηση ιδιωτικότητας στο εσωτερικό.

 

 

Στρατηγικές βιωσιμότητας & φωτισμού

Όλοι οι χώροι εργασίας έχουν φυσικό φωτισμό και αερισμό. Φυτεμένα δώματα στον 1ο και τον 4ο όροφο δίνουν τη δυνατότητα απρογραμμάτιστης επαφής και διαλείμματος για τους εργαζόμενους. Ο κλιματισμός μελετήθηκε με σύστημα VRV Heat Recovery, με ταυτόχρονη λειτουργία ψύξης- θέρμανσης. Για την κάλυψη των απαιτήσεων αερισμού-εξαερισμού, έχουν εγκατασταθεί ξεχωριστές κλιματιστικές μονάδες νερού κατηγορίας Α+ ανά τμήμα ορόφου προς επίτευξη μηδενικής ανάμιξης απαγόμενου και νέου αέρα.

Με γνώμονα την εξοικονόμηση και ορθολογική χρήση του νερού, τα όμβρια συλλέγονται σε δεξαμενή, καλύπτοντας τις απαιτήσεις άρδευσης των φυτεμένων επιφανειών σε συνδυασμό με γεώτρηση. Μέρος των ηλεκτρικών καταναλώσεων καλύπτονται μέσω συστήματος αυτοπαραγωγής με ενεργειακό συμψηφισμό με φωτοβολταϊκά panels συνολικής ισχύος 42KW, εγκατεστημένα στο δώμα.

H μελέτη φωτισμού αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο στοιχείο της αρχιτεκτονικής στρατηγικής, υποστηρίζοντας τόσο το εργασιακό περιβάλλον όσο και τη σύγχρονη ταυτότητα του κτιρίου μέσα στον αστικό ιστό. Συγκεκριμένα, ο τεχνητός φωτισμός ακολουθεί ένα λιτό και πλήρως ενσωματωμένο σύστημα γραμμικών και χωνευτών φωτιστικών, που ενισχύει τη σαφήνεια και τη χωρική συνέχεια. Ο ομοιόμορφος φωτισμός, χωρίς θάμβωση, υποστηρίζει τη συγκέντρωση στην εργασία, διατηρώντας παράλληλα μια ήρεμη και ισορροπημένη ατμόσφαιρα στους εσωτερικούς χώρους γραφείων και στους κοινόχρηστους χώρους. Τις νυχτερινές ώρες, ο διακριτικός εξωτερικός φωτισμός αναδεικνύει τη γεωμετρία των όψεων και τη διαφάνεια των υαλοστασίων, επιτρέποντας στο κτίριο να εμφανίζεται ως ένας απαλά φωτισμένος όγκος που συμβάλλει στον σύγχρονο χαρακτήρα της επιχειρηματικής περιοχής.

 

Ανοιχτή όψη

Το αρχιτεκτονικό γραφείο βρίσκεται εντός εμπορικού κέντρου που φιλοξενεί χώρους καταστημάτων και γραφείων στο κέντρο της Βούλας.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Στόχος του έργου αποτελεί η ανάδειξη της φιλοσοφίας του γραφείου των alpha/sigma architects, καθώς και η δημιουργία ενός ζωντανού χώρου που διαμορφώνει ένα ευχάριστο εργασιακό περιβάλλον τόσο για του εργαζομένους όσο και για τους πελάτες στην καθημερινή χρήση ή επίσκεψη. Ερωτήματα όπως το τί ορίζει την αισθητική του συγκεκριμένου γραφείου, την κατασκευαστική του προσέγγιση και τη γενική επαγγελματική του πορεία, κατευθύνανε τον σχεδιασμό.

 

Υλικά & φωτισμός

Η χρηστικότητα συνδυάζεται με την χρωματική παλέτα του brand, ενώ μέσα από την έμφαση σε υλικότητες, διαφάνειες και την χρήση τεχνητού φωτισμού, σχεδιάζεται και κατασκευάζεται ένας χώρος που μπορεί να υποστηρίξει την καθημερινότητα των αρχιτεκτόνων. Ταπετσαρίες και πλακάκια σε έντονα χρώματα χρησιμοποιούνται σημειακά στον χώρο και έρχονται σε αντίθεση με επιφάνειες χρωματισμένες σε λευκούς τόνους. Τέλος, μέσω της εκτενούς ανακαίνισης ο χώρος αναβαθμίζεται ενεργειακά.

 

Χωρική οργάνωση

Η κάτοψη χωρίζεται σε ζώνες με διαφορετικά επίπεδα ιδιωτικότητας και διαφάνειας. Οι κύριοι χώροι εργασίας και η αίθουσα συνάντησης βρίσκονται σε άμεση σχέση με τον εξωτερικό χώρο μέσω μιας μεγάλης τζαμαρίας, γεγονός που δημιουργεί ένα επίπεδο εξωστρέφειας προς την πόλη. Οι θέσεις εργασίας είναι λειτουργικές και σχεδιάζονται σε προδιαγραφές για τις συγκεκριμένες ανάγκες του γραφείου, προσφέροντας μια οπτική “ησυχία” χωρίς ταυτόχρονα να υπολείπονται σε αποθηκευτικούς χώρους. Με διαφανή και ημιδιαφανή στοιχεία δίνεται η δυνατότητα απομόνωσης των θέσεων εργασίας με τον χώρο συνάντησης, δίπλα στον οποίο τοποθετείται και η βιβλιοθήκη υλικών. Τέλος, οι βοηθητικοί χώροι βρίσκονται στο πίσω μέρος του γραφείου και μπορούν να απομονωθούν πλήρως.

Συνδεδεμένοι χώροι

Το κτίριο Serena Williams, ένας χώρος εργασίας που φιλοξενεί 2.750 άτομα και εκτείνεται σε επιφάνεια 93.000m2, αποτελεί τη μεγαλύτερη εγκατάσταση στα παγκόσμια κεντρικά γραφεία της Nike.

 

Προκλήσεις του έργου

Το έργο παρουσίασε τρεις βασικές προκλήσεις, πέρα από το εντυπωσιακό του μέγεθος: τη δημιουργία ενός πρωτοποριακού χώρου εργασίας, σχεδιασμένου για να ενισχύει τη συνεργασία και την αλληλεπίδραση σε μεγάλη κλίμακα; την εφαρμογή αρχών ανάπλασης, τόσο για το κτίριο όσο και για τους χρήστες του; και τη διαμόρφωση ενός χώρου που να ενσαρκώνει το ήθος του αθλητισμού, την κληρονομιά της Nike και το πνεύμα της Serena Williams, της κορυφαίας μαχήτριας από την οποία το κτίριο πήρε το όνομά της.

 

 

Εσωτερική διαμόρφωση

Ο χώρος γραφείων αποτελείται από τέσσερα βασικά μέρη: ένα υπόγειο γκαράζ και αποβάθρα φόρτωσης, ένα κέντρο πώλησης, πλήρως εξοπλισμένα στούντιο σχεδιασμού για διάφορες κατηγορίες προϊόντων, και έναν πύργο 12 ορόφων με κοινόχρηστες υποδομές. Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η έννοια της “ροής”, μια στρατηγική που ενσωματώνει την ευελιξία και τη λειτουργικότητα. Το κτίριο ενισχύει τη συνδεσιμότητα, δημιουργώντας χώρους συγκέντρωσης σε διάφορες κλίμακες και τοποθετεί τους σχεδιαστές στο ίδιο επίπεδο, ενώ οι βοηθητικοί οργανώνονται σε κάθετη διάταξη. Αυτή η μοναδική οργάνωση επιτρέπει την εξέλιξη των προϊόντων από το σχέδιο, στην πρωτότυπη μακέτα, τον τελικό σχεδιασμό και στη λιανική πώληση, όλα στο ίδιο κτίριο.

 

Σχεδιασμός τοπίου & υλικά

Στην προηγούμενη μορφή του, ο χώρος που καταλαμβάνει το κτίριο περιλάμβανε ένα πάρκινγκ και έναν δρόμο πρόσβασης προς ένα γειτονικό κτίριο, δίπλα σε έναν υγρότοπο, ο οποίος ήταν σχετικά αποκομμένος. Με σκοπό να ενισχυθεί η σύνδεση με το φυσικό τοπίο, ο υφιστάμενος δρόμος υπογειοποιήθηκε, μειώνοντας την οπτική παρουσία των αυτοκινήτων και των φορτηγών. Παράλληλα, κάθε πτέρυγα του κτιρίου διαθέτει πράσινες οροφές με βεράντες. Τα όμβρια ύδατα συλλέγονται και επιστρέφουν στον υγρότοπο, ενώ μηχανικά συστήματα υψηλής ενεργειακής απόδοσης περιλαμβάνουν εξαερισμό και φωτοβολταϊκά. Οι αυλές, οι κήποι, οι πλατείες και ένα υπόγειο γήπεδο τένις “διακόπτουν” τη μεγάλη κλίμακα του κτιρίου και δημιουργούν ανεπίσημους εξωτερικούς χώρους για εργασία, αναψυχή και χαλάρωση. Το φυσικό φως διαχέεται στους εργασιακούς χώρους μέσω μεγάλων ανοιγμάτων και φεγγιτών. Το εσωτερικό είναι επενδυμένο με εμφανές σκυρόδεμα, ενώ οι κολώνες και τα δοκάρια παραμένουν εκτεθειμένα, προσδίδοντας μια αίσθηση αυθεντικότητας και βιομηχανικού χαρακτήρα.

 

Ευέλικτος πυρήνας

Το έργο βρίσκεται στην οικονομική και πολιτιστική καρδιά του Σάο Πάολο και έχει στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των εργαζομένων. Η υβριδική αυτή προσέγγιση, που υιοθέτησε η εταιρεία, επηρέασε τόσο τις σχεδιαστικές αποφάσεις όσο και τη λειτουργικότητα του χώρου.

 

Λειτουργικός σχεδιασμός

Με συνολική έκταση 1000m² και 80 θέσεις εργασίας, ο χώρος έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει έως και 200 άτομα για εκδηλώσεις και ομαδικές δραστηριότητες και σχεδιάζεται με έμφαση στην ευεξία, το κίνητρο και τη διασκέδαση. Η διάταξη εμπνέεται από την προνομιακή τοποθεσία και την πανοραμική θέα που προσφέρει. Ένας κεντρικός χώρος 350m², με θέα προς τη λεωφόρο Paulista, διαθέτει περίπτερα, ευέλικτα έπιπλα και μια ενσωματωμένη περιοχή για τη διοργάνωση εκδηλώσεων, εξυπηρετώντας εργαζόμενους, πελάτες και συνεργάτες. Η διάταξη αποφεύγει τους μεγάλους διαδρόμους και τις περίπλοκες διαδρομές, στοχεύοντας στη δημιουργία ενός ρευστού, λειτουργικού χώρου εργασίας που προάγει την αλληλεπίδραση και την επικοινωνία.

 

Παλέτα υλικών

Η επιλογή των χρωμάτων βασίζεται στην εταιρική ταυτότητα, με το μοβ χρώμα να κυριαρχεί, συνοδευόμενο από αποχρώσεις του γκρι, πορτοκαλί, μπλε και πράσινου. Η χρήση ανοιχτόχρωμου ξύλου δημιουργεί μια ευχάριστη αντίθεση με τους πολύχρωμους τοίχους, προσδίδοντας ζεστασιά στον χώρο. Το coffee point με πλακάκι σχεδιασμένο από την Mirthes dos Santos τιμά τα εμβληματικά πεζοδρόμια της πόλης, ενώ τον χώρο ολοκληρώνουν μια πολύχρωμη τοιχογραφία του καλλιτέχνη Ronah Carraro, καθώς και διασκορπισμένες επιδαπέδιες και κρεμαστές γλάστρες σε διάφορα μεγέθη.

 

Φωτισμός & ηχομόνωση

Η διάταξη των γραφείων δίνει έμφαση στην αξιοποίηση του φυσικού φωτός, με τις κύριες θέσεις εργασίας να τοποθετούνται κοντά στην πρόσοψη. Οι αίθουσες συσκέψεων βρίσκονται στο κέντρο, λειτουργώντας ως ακουστικά “φράγματα” ανάμεσα στον χώρο φαγητού και τον χώρο των εργαζομένων, ενώ τα ακουστικά πάνελ αποτελούνται κατά 80% από ανακυκλώσιμα υλικά. Τέλος, κοντά στον κεντρικό πυρήνα του κτιρίου έχουν τοποθετηθεί ηχομονωμένες καμπίνες για επιπλέον ιδιωτικότητα.

Οι GFRA architecture δημιουργήθηκαν το στην Αθήνα από τους αρχιτέκτονες Τάσο Γούση, Joost Frijda και Έντυ Ρόμπερτς, ενώ από το μέλος της ομάδας είναι και η Φωτεινή Αναγνώστου. Ο διεθνής χαρακτήρας του γραφείου οδηγεί σε διαρκή αναζήτηση νέων ιδεών και μορφών, τόσο σε μεγάλης όσο και σε μικρής κλίμακας κτίρια, καθώς και στην ανάγκη να δοθεί ένα “Ευρωπαϊκό πνεύμα“ στην αρχιτεκτονική. Μέσα από μια ρεαλιστική προσέγγιση και στενή συνεργασία με τους σύμβουλους μηχανικούς, αλλά δίνοντας επίσης ιδιαίτερη βάση στις επιθυμίες και ανάγκες του πελάτη, στόχος του γραφείου είναι η ανύψωση της ποιότητας του σχεδιασμού και της τεχνολογίας της αρχιτεκτονικής στον μέγιστο δυνατό βαθμό.

 

Σ.Μ.: Ιδρύσατε το γραφείο σας στην Ελλάδα λίγο πριν την οικονομική κρίση και παρακολουθήσατε την εξέλιξη της εγχώριας αρχιτεκτονικής μέχρι σήμερα, με τις καταβολές σας όμως να βρίσκονται στο εξωτερικό. Τι είναι αυτό που έχει αλλάξει σύμφωνα με τη δική σας αντίληψη ανάμεσα στο “πριν“ και το “μετά“;

GFRA: Η αρχιτεκτονική μετά την οικονομική κρίση αναβαθμίζεται. Παρατηρείται βελτίωση της ποιότητας του σχεδιασμού αλλά και της κατασκευής με στόχο την ανταγωνιστικότητα καθώς και ένας πιο οργανωμένος και ολοκληρωμένος τρόπος σχεδιασμού, προκειμένου να ελέγχεται καλύτερα ο προϋπολογισμός του κάθε έργου. Σημαντικό είναι επίσης ότι μετά την κρίση καταργήθηκε η έννοια των μεγάλων και γνωστών αρχιτεκτόνων, καθώς θεωρήθηκαν “πολυτέλεια” και δόθηκε χώρος σε νεότερους επαγγελματίες να αναδειχθούν και να εξελιχθούν. Επιπλέον αναπτύχθηκε, για λόγους οικονομίας, η έννοια της επανάχρησης, η οποία έδωσε μεγάλη ώθηση στις ανακαινίσεις, επιτρέποντας σε αυτούς τους νέους αρχιτέκτονες να προτείνουν φρέσκες, καινοτόμες ιδέες.

 

 

Σ.Μ.: Έχετε υλοποιήσει αρκετά έργα διαμόρφωσης πρεσβειών, ξεκινώντας από την Ολλανδική. Πώς επεξεργαστήκατε τα στοιχεία που διαφοροποιούν μία πρεσβεία από ένα τυπικό κτίριο γραφείων;

GFRA: Η πρεσβεία είναι ένα κτίριο που θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως κτίριο γραφείων, αλλά έχει κάποιες σημαντικές ιδιαιτερότητες. Καταρχάς μια πρεσβεία εκφράζει την ανάγκη της χώρας της για αντιπροσώπευση. Επομένως το κτίριό της θα πρέπει με κάποιο τρόπο να δείχνει την “εθνικότητά” της με διακριτά στοιχεία επιλεγμένα από την παράδοση, τον πολιτισμό, τις συνήθειες της χώρας που εκπροσωπεί. Είναι λοιπόν σημαντικό να προηγηθεί έρευνα σε διάφορους τομείς: αρχιτεκτονική, τέχνη, φιλολογία, μόδα, φαγητό κτλ. Τα στοιχεία αυτά απλοποιούνται, αναλύονται σε σχήματα, λέξεις, χρώματα και γίνονται έμπνευση για τον σχεδιασμό, είτε αυτούσια, είτε μεταφρασμένα με αρχιτεκτονικούς όρους. Μια επιπλέον ιδιαιτερότητα του κτιρίου μιας πρεσβείας σε σχέση με ένα απλό κτίριο γραφείων είναι πως η πρεσβεία χρειάζεται να είναι άμεσα προσβάσιμη και ανοικτή στο κοινό αλλά ταυτόχρονα πρέπει να τηρεί συγκεκριμένους όρους ασφάλειας και ελέγχου.

 

 

Σ.Μ: Τα σχολικά κτίρια είναι μία τυπολογία την οποία έχετε μελετήσει αρκετά, είτε σε διαγωνισμούς είτε σε υλοποιημένα έργα, όχι όμως στην Ελλάδα. Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε στο να αναλάβετε τέτοια έργα στο εξωτερικό και τι θα θέλατε να δείτε σε ένα σχολικό κτίριο εδώ;

GFRA: Μελετήσαμε και επιβλέψαμε την κατασκευή ενός σχολικού συγκροτήματος στο Δυρράχιο. Ήταν ένα έργο το οποίο αναλάβαμε με ιδιαίτερο ενθουσιασμό, αφενός γιατί το να σχεδιάζεις για παιδιά είναι από μόνο του ένα θέμα ενδιαφέρον και αφετέρου γιατί στην Αλβανία δεν υπήρχε αυτό που υπάρχει στην Ελλάδα: μια καθορισμένη φόρμα, μια τυπικότητα στη μορφή των σχολικών κτιρίων. Προφανώς υπήρχαν παλαιότερα σχολικά κτίρια αλλά πλέον η χώρα ήταν σε φάση αναγέννησης και ανάπτυξης, παραμένοντας ανοιχτή σε κάθε νέα ιδέα και καινοτομία. Έτσι, βρήκαμε ένα γόνιμο έδαφος για να υλοποιήσουμε τα πιστεύω μας για την αρχιτεκτονική της εκπαίδευσης, τα οποία θα θέλαμε να δούμε και στα ελληνικά σχολικά κτίρια. Φανταζόμαστε ένα φιλικό και άνετο εσωτερικό, με χώρους φωτεινούς και ευάερους, ευχάριστους για τους μαθητές.

Mετά την κρίση καταργήθηκε η έννοια των μεγάλων και γνωστών αρχιτεκτόνων, καθώς θεωρήθηκαν “πολυτέλεια“ και δόθηκε χώρος σε νεότερους επαγγελματίες να αναδειχθούν και να εξελιχθούν. Επιπλέον αναπτύχθηκε, για λόγους οικονομίας, η έννοια της επανάχρησης, η οποία έδωσε μεγάλη ώθηση στις ανακαινίσεις. Eκεί, ενσωματώνονται περισσότερες λειτουργίες από τις καθιερωμένες, όπως εργαστήρια, βιβλιοθήκες, τραπεζαρία και αίθουσες εκδηλώσεων με κατάλληλο εξοπλισμό. Οι χώροι διαλείμματος περιλαμβάνουν άνετα καθιστικά και παιχνίδια και η αυλή δεν περιορίζεται σε ένα γήπεδο αλλά διαθέτει φύτευση και κήπο. Φυσικά θα πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμο σε όλους και να αξιοποιεί τις αρχές του βιοκλιματικού σχεδιασμού. Το ίδιο το κτίριο θα μπορεί να λειτουργεί ως τοπόσημο της εκάστοτε γειτονιάς εκφράζοντας τον ρόλο του σχολείου, που δεν είναι απλά η εκπαίδευση αλλά και η ένταξη στην κοινωνία.

Διαβάστε την πλήρη συνέντευξη στο τεύχος ek 289 | Ιούλιος-Αύγουστος 2024