Σημείο αναφοράς

Ο σχεδιασμός του έργου λαμβάνει υπόψη του τόσο την υπάρχουσα κατάσταση της περιοχής όσο και τη μελλοντική ανάπτυξή της. Σε αυτή την κατεύθυνση, δημιουργείται μια σύνθεση ιδιαίτερης και σύγχρονης αρχιτεκτονικής γλώσσας με στόχο τη δημιουργία ενός σημείου αναφοράς στην αναπτυσσόμενη περιοχή της Βούλας.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Βασική ιδέα είναι η δημιουργία ενός διπλού κελύφους που περιβάλλει το κτίριο, παρέχοντας τις απαραίτητες συνθήκες ιδιωτικότητας για τους χρήστες. Η ιδιομορφία του οικοπέδου και οι στενές όψεις επί των γειτονικών οδών, με τις μεγάλες πλευρές στα πλάγια όρια των οικοπέδων, καθορίζουν μια ανάγκη για ιδιωτικούς χώρους, αλλά και τη διατήρηση μιας “συνέχειας” των ακάλυπτων με τα όμορα οικόπεδα. Το κέλυφος διατρέχεται από μια αραιή διάτρηση, η οποία συμβάλλει στο φυσικό φωτισμό του εσωτερικού του κτιρίου, ενώ εξασφαλίζει την απαραίτητη ιδιωτικότητα όπου είναι αναγκαία. Οι διατρήσεις επενδύονται με αδρά ημιδιαφανή γυάλινα στοιχεία που προκαλούν ενδιαφέρουσες ανακλάσεις στο εσωτερικό. Οι καμπύλες πλάκες με την ελαφριά περιστροφή τους δίνουν την εντύπωση ενός όχι τόσο συμπαγούς όγκου, προσφέροντας ενδιαφέρουσες σκιάσεις και διαφορετικές οπτικές φυγές από τους εξώστες.

Βιοκλιματική προσέγγιση

Επιδιώκοντας την αειφόρο ανάπτυξη, ενσωματώθηκαν τα τοπικά κλιματικά δεδομένα στον σχεδιασμό. Οι υδάτινες επιφάνειες και οι πράσινες ζώνες παίζουν κεντρικό ρόλο, στη δημιουργία ενός μικροκλίματος για τους κατοίκους, αλλά και τη γειτονιά. Στο ισόγειο, η σχεδιασμένη αβαθής λίμνη με ακανόνιστες νησίδες και μια κολυμβητική δεξαμενή αποτελούν μέρος της προσέγγισης. Η σύνθεση αυτή, σε συνδυασμό με την πλούσια φύτευση των κήπων, που αποτελείται από ενδιαφέρουσες ποικιλίες ψηλών δέντρων, δημιουργεί ένα εναρμονισμένο φυσικό κλίμα δροσιάς και ηρεμίας στο επίπεδο της πιλοτής, το οποίο επεκτείνεται στο περιβάλλοντα χώρο της γειτονιάς.

 

 

Custom στοιχεία

Στους εξώστες, δημιουργούνται τοπικά χώροι πρασίνου που προσθέτουν στην αισθητική ποιότητα της εξωτερικής διαμόρφωσης και συμβάλλουν στον βιοκλιματικό σχεδιασμό. Η διάτρητη πέργκολα στο επίπεδο του δώματος αποτελεί ένα επιπλέον αρχιτεκτονικό στοιχείο που λειτουργώντας διαφραγματικά, δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες σκίασης και αερισμού, ενισχύοντας τον αισθητικό και λειτουργικό χαρακτήρα του χώρου.

 

Πυρήνας καθημερινότητας

Στην καρδιά του οικισμού των Πολλωνίων στη Μήλο, ένα πολυγωνικό οικόπεδο μετασχηματίζεται σε έναν σύνθετο χωρικό οργανισμό, όπου η έννοια της αυλής επανερμηνεύεται ως πυρήνας της καθημερινότητας. Η πρόταση ανασυνθέτει την ατμόσφαιρα του κυκλαδίτικου οικισμού μέσα από μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και τη συλλογικότητα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η κάτοψη αναπτύσσεται περιμετρικά του οικοπέδου, με αυτόνομα δωμάτια των οποίων οι όγκοι τοποθετούνται κατά μήκος του ορίου. Στο εσωτερικό, διαμορφώνεται ένα πλέγμα αυλών και διαδρομών, συγκροτώντας μια αλληλουχία υπαίθριων και ημιυπαίθριων χώρων. Ο επισκέπτης καλείται να περιηγηθεί σε αυτό το σύστημα, να ανακαλύψει κρυφές γωνιές και εσωτερικούς κήπους, και να επιλέξει ανάμεσα σε στιγμές απομόνωσης ή συνεύρεσης.

Η αρχιτεκτονική εμπειρία οργανώνεται ως μια διαδοχή χωρικών εναλλαγών, όπου η κίνηση λειτουργεί ως βασικό εργαλείο κατανόησης του έργου. Οι διαδρομές δεν είναι γραμμικές, αλλά αποκαλύπτουν σταδιακά το σύνολο, ενισχύοντας την αίσθηση του “χωριού” σε μικροκλίμακα.

 

 

Υλικότητα και αρχιτεκτονική γλώσσα

Οι όγκοι αναπτύσσονται σε δύο επίπεδα, συγκροτώντας μια καθαρή διττή υλικότητα. Η βάση από εμφανή πέτρα εδράζει το σύνολο στο έδαφος, ενώ ο λευκός ανώτερος όροφος φαίνεται να αιωρείται ελαφρά πάνω από αυτήν, διαχωριζόμενος μέσω μιας λεπτής σκοτίας. Η αντίθεση αυτή ενισχύει την πλαστικότητα της σύνθεσης και αναδεικνύει τη σχέση βαρύτητας και ελαφρότητας.

Η αρχιτεκτονική γλώσσα των προεξοχών, των γωνιών και των ανοιγμάτων διαμορφώνει ένα δυναμικό παιχνίδι φωτός και σκιάς, το οποίο μεταβάλλεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Το φως λειτουργεί ως ενεργό στοιχείο της σύνθεσης, αποκαλύπτοντας την υλικότητα και εντείνοντας τη χωρική εμπειρία.

Παράλληλα, εισάγεται ένα τρίτο επίπεδο υλικότητας μέσω μεταλλικών στοιχείων. Οι πέργκολες και τα κατακόρυφα στοιχεία από corten οριοθετούν τους επιμέρους κήπους, φιλτράρουν το φως και δημιουργούν ενδιάμεσες ζώνες ιδιωτικότητας.

 

 

Χωρική οργάνωση

Οι έξι σουίτες, με εσωτερικά διπλού ύψους, οργανώνονται ως λιτοί και φωτεινοί χώροι φιλοξενίας. Η αρχιτεκτονική αποφεύγει την περιττή διακόσμηση, επιτρέποντας στις αντιθέσεις υλικών και φωτός να διαμορφώσουν την ατμόσφαιρα.

Η αυλή, ως βασικό στοιχείο της κυκλαδίτικης τυπολογίας, επανέρχεται ως χώρος συνάντησης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Προστατευμένη από τον άνεμο, λειτουργεί ως ένας εσωτερικός κήπος όπου οι φιλοξενούμενοι συγκροτούν μια προσωρινή κοινότητα. Η αρχιτεκτονική, μέσα από αυτή τη χειρονομία, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για κοινές εμπειρίες, συνομιλία και μοίρασμα.

Το έργο συνιστά μια σύγχρονη ανάγνωση του παραδοσιακού οικισμού, όπου ο σεβασμός στον τόπο συνδυάζεται με τη δημιουργία νέων μορφών κατοίκησης. Πρόκειται για ένα περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στην ατομικότητα και τη συλλογικότητα, προσφέροντας ένα καταφύγιο απλότητας και αυθεντικότητας στο τοπίο της Μήλου.

Αντανάκλαση της πόλης

Το νέο κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης, περιλαμβάνοντας πλέον τη σημαντική επέκταση και μουσειολογική αναβάθμιση των εκθεσιακών του χώρων, αποτελεί σημαντικό τοπόσημο στο σύγχρονο αστικό τοπίο της Αθήνας: στο προϋπάρχον κτίριο των 9.720m², που είναι κηρυγμένο νεώτερο μνημείο, προστέθηκαν επιπλέον 11.040m², υπερδιπλασιάζοντας τους λειτουργικούς χώρους στα 20.760m² συνολικά.  

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Μέσω της νέας πρότασης, υλοποιήθηκαν προσθήκες μεταξύ των δύο ενοτήτων του ιστορικού κτιρίου (“κτίριο Α“ προς την οδό Βασιλίσσης Σοφίας και “κτίριο Β’” προς την οδό Μιχαλακοπούλου), στο σημείο που αυτά συνδέονται μέσω γέφυρας πάνω από την τοποθεσία της κοίτης του Ιλισού, ενώ επίσης διανοίχθηκαν υπόγειοι χώροι (“κτίριο Γ”), όπου το επιτρέπει ο υδροφόρος ορίζοντας. Το εσωτερικό του συνόλου επανασχεδιάστηκε συνολικά.

Οι νέοι κτιριακοί όγκοι, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από τις μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, ξεχωρίζουν με σαφήνεια από την αρχιτεκτονική του διατηρητέου κτιρίου, με τον εμφανή σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα και τα στοιχεία πλήρωσης από λευκό μάρμαρο. Στην ενότητα επί της οδού Μιχαλακοπούλου, η νέα Εθνική Πινακοθήκη απέκτησε έναν επιπλέον όροφο, ενώ στο κενό ανάμεσα στις δύο παλιές πτέρυγες προστέθηκε επιπλέον βάθος τριών επιπέδων.

Στον κήπο που δημιουργείται νότια της ιστορικής κεντρικής πύλης, η Πινακοθήκη αποκτά ανεξάρτητη είσοδο, ενώ η διαμόρφωση του περιβάλλοντος υπενθυμίζει την ύπαρξη του Ιλισού, με τη δημιουργία ενός υδάτινου καναλιού και την επέκταση του πρασίνου. Το μουσείο διαθέτει, επίσης, ράμπες κυκλοφορίας των επισκεπτών με θέα στον ορίζοντα της πόλης, ασανσέρ και κλιμακοστάσια, πλήρη προσβασιμότητα για ΑμεΑ και σύγχρονα συστήματα ασφάλειας.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η υποδοχή στο κτιριακό συγκρότημα γίνεται μέσω ενός πολυλειτουργικού χώρου 910 m², όπου πέραν του ελέγχου, των πληροφοριών και εξυπηρετήσεων, παρέχεται η δυνατότητα της πολλαπλής ψηφιακής πληροφόρησης για το έργο, τις συλλογές και τις δραστηριότητες της Πινακοθήκης.

Εκεί βρίσκεται και το κύριο πωλητήριο της Πινακοθήκης, με προθήκες πολλαπλών δυνατοτήτων. Από τον χώρο υποδοχής δίνεται η δυνατότητα κίνησης του επισκέπτη προς τους εκθεσιακούς χώρους των μoνίμων συλλογών ή προς τους χώρους των περιοδικών εκθέσεων, καθώς και προς το αμφιθέατρο 350 θέσεων ή την καφετέρια.

Η αρχιτεκτονική των εσωτερικών και η μουσειογραφική μελέτη διαμόρφωσε τους χώρους που είναι προσβάσιμοι κατά τις διαδρομές των επισκεπτών. Τον μουσειολογικό πυρήνα της Εθνικής Πινακοθήκης αποτελούν οι αίθουσες των μονίμων εκθέσεων στον πρώτο και δεύτερο όροφο του κτιρίου Β, όπου παρουσιάζεται η μόνιμη συλλογή της ελληνικής ζωγραφικής και χαρακτικής του 19ου και 20ου αιώνα, η αίθουσα της μόνιμης έκθεσης στο δεύτερο υπόγειο του κτιρίου Γ, όπου παρουσιάζεται η μόνιμη συλλογή της Δυτικοευρωπαϊκής ζωγραφικής και χαρακτικής, καθώς και οι αίθουσες των εναλλασσόμενων εκθέσεων στον τρίτο όροφο του κτιρίου Β, όπου παρουσιάζονται με εναλλασσόμενο πρόγραμμα οι συνεχώς εμπλουτιζόμενες συλλογές της Σύγχρονης Τέχνης (20ου και 21ου αιώνα).

Στις αίθουσες των μονίμων εκθέσεων, η οργάνωση του χώρου γίνεται κατά κύριο λόγο με την τοποθέτηση σταθερών εκθεσιακών πανό, τα οποία αναπτύσσονται σε όλο το ύψος του χώρου, συμβάλλοντας στην αφηγηματική συνέχεια των εκθεμάτων. Με τη χρήση των συγκεκριμένων πανό σχεδιάζεται η πορεία του βλέμματος με την αποκάλυψη και απόκρυψη του βάθους του χώρου, ενώ επίσης δημιουργούνται κατευθύνσεις και οπτικές φυγές ευνοώντας τις πολλαπλές συσχετίσεις και αναγνώσεις των εκθεμάτων, ενώ σχηματίζονται κεντρικές διαμορφώσεις ως θεματικές εστίες.

 

 

Μουσειογραφία και συστήματα έκθεσης

Στις αίθουσες αυτές έχουν τοποθετηθεί ψευδοροφές γενικού και ειδικού φωτισμού με διαφώτιστη ελαστική ηχοαπορροφητική μεμβράνη, ενώ οι εκθεσιακοί τοίχοι και τα εκθεσιακά πανό με τελική επιφάνεια ινογυψοσανίδας επιτρέπουν την ανάρτηση των έργων.

Τα εκθεσιακά πανό στηρίζονται στο δάπεδο και στον σκελετό της διαφώτιστης οροφής, ώστε να είναι δυνατή η όδευση καλωδίων στο εσωτερικό τους από τις καλωδιώσεις της οροφής. Ανάλογα, οδεύσεις καλωδίων στους περιμετρικούς τοίχους γίνονται στην επάνω απόληξή τους. Ο εκθεσιακός χώρος, πέρα από τις εκθεσιακές επιφάνειες, εξοπλίζεται με εκθεσιακές προθήκες, ώστε να εμπλουτισθεί το εκθεσιακό υλικό με σχέδια, υδατογραφίες, χαρακτικά, ενώ τα συστήματα ασφαλείας των έργων δίνουν τη δυνατότητα ταυτοποίησης του κάθε έργου ξεχωριστά και άμεσου ελέγχου κάθε αλλαγής της κατάστασής του.

Στις αίθουσες των εναλλασσόμενων εκθέσεων, για την αντιμετώπιση των ειδικών απαιτήσεων, υλοποιήθηκε ένα σύστημα ψευδοροφής με το οποίο εξασφαλίζεται ο ενιαίος γενικός φωτισμός, η ισότροπη κατανομή του ειδικού φωτισμού των εκθεμάτων, καθώς και η δυνατότητα στήριξης εκθεσιακών πανό και ανάρτησης εκθεμάτων ή προβολικών συστημάτων. Εκτός από τις αίθουσες έκθεσης των μόνιμων συλλογών, στο δεύτερο υπόγειο του κτιρίου Γ λειτουργεί η αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων, όπου για την επίτευξη ενός υποβάθρου υποστήριξής τους έχει επεκταθεί η εφαρμογή του συστήματος ψευδοροφής-φωτισμού-ανάρτησης των εναλλασσόμενων εκθέσεων της μόνιμης συλλογής.

Στις αρθρώσεις των αιθουσών έκθεσης με τις περιοχές της οριζόντιας και κατακόρυφης κυκλοφορίας του κτιρίου, ορίζονται κόμβοι κυκλοφορίας, σήμανσης και πληροφορίας, που σημαίνονται με ξυλεπένδυση των τοίχων και των οροφών. Η διαδρομή του επισκέπτη συγκροτείται ως μια αλληλουχία αιθουσών έκθεσης και κόμβων κυκλοφορίας, στους οποίους μπορεί να προσανατολιστεί και να επανασχεδιάσει την πορεία του, να πληροφορηθεί με ψηφιακά μέσα για το περιεχόμενο της κάθε αίθουσας έκθεσης και να δει σε ειδικά διαμορφωμένες προθήκες πρόσθετο εκθεσιακό υλικό σχετικό με το περιεχόμενο των αιθουσών.

Συνολικά, οι επεκτάσεις και ανακατασκευές περιλαμβάνουν νέους εκθεσιακούς χώρους 2.230 m², σύγχρονες αποθήκες έργων τέχνης 1.645 m² και χώρο εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Το νέο μουσείο εξοπλίζεται με υπερσύγχρονα εργαστήρια συντήρησης, γραφεία διοίκησης, καθώς και βιβλιοθήκη η οποία αναπτύσσεται σε δυο ορόφους. Διαθέτει, επίσης, δυο καφέ-εστιατόρια, με το δεύτερο, στο τελευταίο επίπεδο του κτιρίου, να προσφέρει πανοραμική θέα προς την Ακρόπολη, τον λόφο του Λυκαβηττού και τον κόλπο του Σαρωνικού. Στο νέο κτίριο μπορούν να εκτεθούν 1.000 έργα ως μόνιμη συλλογή, ενώ προηγουμένως στο παλιό κτίριο ο αριθμός δε μπορούσε να ξεπεράσει τα 400 έργα. Η νέα αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων προσεγγίζει τα 2000 m², ενώ οι αποθηκευτικοί χώροι μπορούν να στεγάσουν 10.000 έργα.

Ρυθμική εναλλαγή

Σε μία περιοχή της πόλης με έντονο βιομηχανικό χαρακτήρα κοντά στην Εθνική οδό Αθηνών-Λαμίας, ένα προϋπάρχον κτίσμα, που δεν ολοκληρώθηκε, ανακατασκευάστηκε με στόχο το νέο κτίριο να διατηρεί μεν τον φέροντα οργανισμό του υφιστάμενου, παράλληλα δε να καλύπτει ένα νέο διευρυμένο κτιριολογικό πρόγραμμα, αυξημένης επιφάνειας γραφειακών χώρων.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Προϋπόθεση για τον σχεδιασμό, ήταν η δημιουργία ενός νέου συστήματος κατασκευής, το οποίο θα προσαρμόζεται στην υφιστάμενη δομή του κτιρίου, αλλά ταυτοχρόνως θα την οργανώνει, θα διαμορφώνει μία ενιαία εικόνα και ταυτότητα, ικανοποιώντας παράλληλα τις βιοκλιματικές ανάγκες ενός σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος. Έτσι το νέο κέλυφος, το οποίο αποκτά πάχος, έρχεται σε επαφή ή βρίσκεται σε απόσταση από αυτό, ενοποιώντας τους κλειστούς χώρους με τους υπαίθριους, τα δώματα και τους εξώστες.

 

 

Χωρική οργάνωση

Παράλληλα, διασπάται σε επιμέρους στοιχεία, που με τον τρόπο αυτόν διαμορφώνουν, με μία ρυθμική εναλλαγή “κενού και πλήρους“, ένα σύστημα σκίασης και ανοιγμάτων, ρυθμίζοντας τις συνθήκες σκιάς και φυσικού φωτός στο εσωτερικό του κτιρίου. Τμήματα τοίχων και παραθύρων που εναλλάσσονται μεταξύ τους, περιβάλουν το κτίριο σε όλα τα επίπεδα, οργανώνοντας έτσι τους ανεξάρτητους και κάπως τυχαίους υφιστάμενους όγκους, ενώ διαμορφώνουν μια ενιαία αντίληψη για το κτίριο.

Σχεδιασμός βιωσιμότητας

Η αρχιτεκτονική πρόταση που συνδυάζει τη βιοκλιματική και λειτουργική του αναβάθμιση, με τον επανασχεδιασμό του κελύφους και την αναδιάρθρωση των εσωτερικών χώρων, δημιουργεί ένα άνετο και βιώσιμο περιβάλλον ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα και μια νέα συνεκτική και αναγνωρίσιμη ταυτότητα, που καθιστά το κτίριο σημείο αναφοράς στο αστικό του περιβάλλον.

 

 

Σημείο αναφοράς

Ο σχεδιασμός του έργου λαμβάνει υπόψη του τόσο την υπάρχουσα κατάσταση της περιοχής όσο και τη μελλοντική ανάπτυξή της. Δημιουργείται μια σύνθεση ιδιαίτερης και σύγχρονης αρχιτεκτονικής γλώσσας με στόχο να αποτελέσει σημείο αναφοράς στη Βούλα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Βασική ιδέα είναι η δημιουργία ενός διπλού κελύφους που περιβάλλει το κτίριο, παρέχοντας τις απαραίτητες συνθήκες ιδιωτικότητας για τους χρήστες. Η ιδιομορφία του οικοπέδου και οι στενές όψεις επί των γειτονικών οδών, με τις μεγάλες πλευρές στα πλάγια όρια των οικοπέδων, καθορίζουν μια ανάγκη για ιδιωτικούς χώρους, αλλά και τη διατήρηση μιας “συνέχειας” των ακάλυπτων με τα όμορα οικόπεδα.

Το κέλυφος διατρέχεται από μια αραιή διάτρηση, η οποία συμβάλλει στο φυσικό φωτισμό του εσωτερικού του κτιρίου, ενώ εξασφαλίζει την απαραίτητη ιδιωτικότητα όπου είναι αναγκαία. Οι διατρήσεις επενδύονται με αδρά ημιδιαφανή γυάλινα στοιχεία που προκαλούν ενδιαφέρουσες ανακλάσεις στο εσωτερικό. Οι καμπύλες πλάκες με την ελαφριά περιστροφή τους δίνουν την εντύπωση ενός όχι τόσο συμπαγούς όγκου, προσφέροντας ενδιαφέρουσες σκιάσεις και διαφορετικές οπτικές φυγές από τους εξώστες.

 

Ένταξη στο τοπίο

Επιδιώκοντας την αειφόρο ανάπτυξη, ενσωματώθηκαν τα τοπικά κλιματικά δεδομένα στον σχεδιασμό. Οι υδάτινες επιφάνειες και οι πράσινες ζώνες παίζουν κεντρικό ρόλο, στη δημιουργία ενός μικροκλίματος για τους κατοίκους, αλλά και τη γειτονιά. Στο ισόγειο, η σχεδιασμένη αβαθής λίμνη με ακανόνιστες νησίδες και μια κολυμβητική δεξαμενή αποτελούν μέρος της προσέγγισης. Η σύνθεση αυτή, σε συνδυασμό με την πλούσια φύτευση των κήπων, που αποτελείται από ενδιαφέρουσες ποικιλίες ψηλών δέντρων, δημιουργεί ένα εναρμονισμένο φυσικό κλίμα δροσιάς και ηρεμίας στο επίπεδο της πιλοτής, το οποίο επεκτείνεται στο περιβάλλοντα χώρο της γειτονιάς.

 

 

Custom κατασκευές

Στους εξώστες, δημιουργούνται τοπικά χώροι πρασίνου που προσθέτουν στην αισθητική ποιότητα της εξωτερικής διαμόρφωσης και συμβάλλουν στον βιοκλιματικό σχεδιασμό. Η διάτρητη πέργκολα στο επίπεδο του δώματος αποτελεί ένα επιπλέον αρχιτεκτονικό στοιχείο που λειτουργώντας διαφραγματικά, δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες σκίασης και αερισμού, ενισχύοντας τον αισθητικό και λειτουργικό χαρακτήρα του χώρου.

 

 

Ένταξη στην πλαγιά

Ο σχεδιασμός αυτής της εξοχικής κατοικίας στην Τήνο προσεγγίζει το ερώτημα του “πώς πρέπει να κατοικείται το ωραίο” -όχι μόνο με όρους τεχνικής ή τυπικής ορθότητας, αλλά με τρόπο κατάλληλο και ηθικά ευαίσθητο απέναντι σε ένα τοπίο που είναι εκ φύσεως ωραίο. Το έργο επιδιώκει επομένως να συνδυάσει την απόλαυση της κατοίκησης με την ιδιωτικότητα, ενώ παράλληλα εντάσσεται διακριτικά στο ευαίσθητο κυκλαδίτικο περιβάλλον.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η ιδιοκτησία βρίσκεται σε μια έντονα επικλινή πλαγιά στο νότιο τμήμα της Τήνου, ανατολικά του οικισμού των Δύο Χωριών, έχοντας πίσω της το βουνό και ανεμπόδιστη θέα προς τη Χώρα και το λιμάνι στο νότο, καθώς και προς τα νησιά Σύρο, Μύκονο, Ρήνια, Δήλο, Νάξο, Πάρο και Σίφνο. Η αρχιτεκτονική στρατηγική κινείται σε δύο άξονες: Από τη μία, το σώμα της κατοικίας φωλιάζει βαθιά μέσα στη γη, ενώ από την άλλη, η θέα -το απέραντο γαλάζιο της θάλασσας και του ουρανού- σχίζει το έδαφος μπροστά της, αντιστρέφοντας τη φορά του βλέμματος και έτσι η θέα γίνεται όψη. Το μόνο στοιχείο που φανερώνει το εσωτερικό του σπιτιού είναι το επίμηκες στέγαστρο, προέκταση της οροφής του ενιαίου χώρου, που διασχίζει κατά μήκος την κατοικία και, εξέχοντας, υποδηλώνει την ύπαρξή της.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Οι εξωτερικές τοιχοποιίες από λιθοδομή, εμφανίζονται σαν πλάτη του στεγάστρου και συνέχεια της πλαγιάς, προβάλλοντας από το έδαφος σε κάθετη τάξη. Η κατοικία υφίσταται έτσι ως μια σχισμή στην πλαγιά. Παράλληλα, εσωτερικές αυλές εισάγουν τον ήλιο και τον ουρανό στο εσωτερικό και συμβάλλουν στην προστασία από τον, σχεδόν μόνιμο, βορειοδυτικό άνεμο, επιτρέποντας την ανεμπόδιστη απόλαυση του κυκλαδίτικου κλίματος. Οι αυλές αυτές λειτουργούν ως αρθρώσεις που διευρύνουν τους εσωτερικούς χώρους και προσφέρουν διαφορετικές εμπειρίες κατοίκησης. Ο ήλιος φιλτράρεται από τις πέργκολες, ενώ oι έντονες σκιές στη συνέχειά τους αποτελούν έκφραση της αρχιτεκτονικής απλότητας του σπιτιού.

 

 

Χωρική διάταξη

Ένας μικρός ισόγειος όγκος στην πρόσοψη -με ένα μοτίβο που παραπέμπει στους, διάσπαρτους στην Τήνο, παραδοσιακούς περιστερεώνες- λειτουργεί ως κεντρικό σημείο εισόδου και πλαισιώνει τη θέα της Χώρας στο βάθος. Δίπλα του εκτείνεται μια μακρόστενη πισίνα που διατρέχει την όψη. Η συνύπαρξη αυτών των αρχετυπικών στοιχείων συνθέτει την εμπειρία της εισόδου στην κατοικία εντός του τοπίου -όχι μόνο ως χωρική , αλλά και ως έννοια και αίσθηση. Η κατοικία ως μονόχορδη σχισμή στη πλαγιά, καθώς και τα στοιχεία που συγκροτούν την είσοδο οικειοποιούμενα το τοπίο, αποτελούν δημιουργικές αντιπαραθέσεις που θα μπορούσαν να ιδωθούν και ως ένα ταίριασμα που επιτρέπουν την εισαγωγή της κατοικίας σε μια νέα ωραιότητα.

 

Μυστικό τοπίο

Στην Αλυκή, στη νότια ακτή της Πάρου, διαδοχικοί χτισμένοι όγκοι ενσωματώνονται στο ανάγλυφο του εδάφους και εξαφανίζονται χωρίς να είναι ορατοί από ψηλά, δημιουργώντας ένα πέτρινο συγκρότημα κατοικιών μέσα σε ένα τοπίο άγριας ομορφιάς το οποίο διατηρήθηκε αναλλοίωτο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Κάτω από την οδό πρόσβασης, η ήπια πλαγιά διαμορφώνεται σε τρία επίπεδα από ξερολιθιά, κατάλοιπα ενός μακρινού, αγροτικού παρελθόντος. Η βλάστηση είναι πυκνή και χαμηλή, χαρακτηριστική της Πάρου. Η μοναδική αυτή τοπογραφία έγινε οδηγός σε ολόκληρη τη σύνθεση, με το κτίριο να κατασκευάζεται υπόσκαφο και τις στέγες να ενσωματώνονται στην πλαγιά. Προσεκτικά εκτελεσμένες σχισμές σηματοδοτούν τις εισόδους, τις βεράντες και τις σκιερές αυλές, προστατευμένες από τον άνεμο.

 

 

Λειτουργική διάταξη

Οι δύο κατοικίες στο ψηλότερο επίπεδο μοιράζονται μια κοινή αυλή με ανοιχτή κουζίνα, ένα σημείο αφιερωμένο στην κοινωνικότητα και την ελευθερία των διακοπών. Η κυρίως κατοικία, χαμηλότερα, απλώνεται ανάμεσα σε δύο αυλές στο ανατολικό και το δυτικό άκρο της, οι οποίες προσφέρουν σκιά και ηρεμία όλες τις ώρες της ημέρας. Η μία είναι εσωστρεφής και μυστική, ενώ η άλλη ανοίγεται προς το ηλιοβασίλεμα. Οι όψεις προς τη θάλασσα είναι διάτρητες με στενά κατακόρυφα ανοίγματα, χαρακτηριστικά της Πάρου.

Στο πίσω μέρος, μεγάλα παράθυρα συνδέουν τους εσωτερικούς χώρους με τις βεράντες και τις αυλές. Οι εξωτερικοί τοίχοι αντιστήριξης προεκτείνονται στο εσωτερικό των κτιρίων, δένοντάς τα με το έδαφος και συμβάλλοντας στην ελεύθερη ροή των κινήσεων. Ο υπόσκαφος χαρακτήρας και οι σκιερές αυλές ταιριάζουν απόλυτα με το ζεστό κλίμα του νησιού και τους ισχυρούς ανέμους που επικρατούν εκεί. Tα κουφώματα μπορούν να εξαφανίζονται τελείως μέσα στους τοίχους και οι κάτοικοι να απολαμβάνουν την αίσθηση της ζωής στο ύπαιθρο.

 

 

Παλέτα υλικών

Στην άκρη της πλαγιάς, η πισίνα, δίπλα σε μια σκιασμένη βεράντα, δείχνει προς τον κολπίσκο που βρίσκεται λίγο χαμηλότερα, με τη θάλασσα να παραμένει μοναδικός πρωταγωνιστής του σκηνικού. Η εντύπωση των όψεων είναι ίδια με των αναλημματικών τοίχων που ξεχωρίζουν τα επίπεδα του φυτεμένου εδάφους. Χρησιμοποιείται αποκλειστικά τοπική πέτρα, ώστε ο χρωματισμός και η αίσθηση του υλικού να χάνονται μέσα στο φυσικό περιβάλλον και η αρχιτεκτονική να μην ανταγωνίζεται το τοπίο.

Η παλέτα των υπόλοιπων υλικών είναι λιτή και χαρακτηρίζεται από κομψότητα. Η παραδοσιακή πέτρα αποκτά μια σύγχρονη ερμηνεία παραμένοντας αναλλοίωτη, ενώ το φυσικό ξύλο, οι λείες επιφάνειες από μπετόν και το λευκό μάρμαρο λειτουργούν αντιστικτικά προς την αδρότητά της. Η αρχιτεκτονική απελευθερώνεται από κάθε είδους διακόσμηση, με τις όψεις και τους τοίχους να μην έχουν κανένα επίχρισμα. Οι αρμοί με την τεχνική της ξερολιθιάς παραμένουν ανοιχτοί και αφήνουν κοιλότητες όπου φυτρώνουν αγριόχορτα, συμβάλλοντας στην ολοκληρωτική ένταξη του κτιρίου μέσα στο άγριο νησιωτικό τοπίο.

 

Λαξευμένο έδαφος

Εμπνευσμένη από τα γεωφυσικά φαινόμενα που διαμορφώνουν τη φυσιογνωμία του νησιού, η κατοικία στην Τήνο είναι μια ερμηνεία της σύγκρουσης της πέτρας με τον αέρα και του τρόπου με τον οποίο αυτή εγγράφεται στη μορφολογία του εδάφους.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Όταν ο αέρας και η πέτρα βρίσκονται σε διαμάχη, υπερτερεί είτε το ένα στοιχείο, δημιουργώντας γραμμικές προεξοχές, είτε το άλλο, μορφώνοντας κοιλότητες με πέτρινο περίβλημα. Η δυναμική, μινιμαλιστική κατοικία περιγράφει αυτές τις χωρικές ποιότητες και διαπραγματεύεται την παράλληλη σχέση της ορατότητας και της εσωστρέφειας, που αφορά στον τρόπο με τον οποίο ο χώρος βιώνεται, δημιουργώντας εποπτικά βάθρα και κοιλότητες φιλοξενίας που αναδύονται μέσα από και πάνω στο έδαφος. Επιθυμία του πελάτη ήταν ένα ατομικό ερημητήριο, όπου θα υπήρχε μόνο μία μακρόστενη πισίνα για άθληση, συνοδευμένη από έναν στεγασμένο χώρο ύπνου.

Μεταφράζοντας την ανάγνωση του τοπίου και την ανθρώπινη επιθυμία σε αρχιτεκτονική, σχεδιάστηκαν δύο μακρόστενοι όγκοι κάτω από ένα φυτεμένο δώμα, ένας περίκλειστος για το υπνοδωμάτιο και ένας ανοιχτός για την πισίνα. Στη συνέχεια, δημιουργήθηκε ένας επιπλέον κλειστός όγκος κάθετος προς τους δύο προηγούμενους που θα έπαιρνε, περιστασιακά, τον ρόλο ξενώνα. Για να μεταφέρει την αίσθηση σκαμμένης πέτρας, η κατοικία κατασκευάστηκε αποκλειστικά από μπετόν με εμφανή τα αποτυπώματα του ξυλότυπου. Ως αποτέλεσμα, ολόκληρη η ορατή επιφάνεια της πλάκας και των όγκων είναι διακοσμημένη με τα μοτίβα που κατασκευάζει η ίδια η φύση, στους κορμούς των δέντρων. Το σύνολο βρίσκεται χωνεμένο μέσα στο έδαφος, που ανοίγει σαν σχισμή στο ανάγλυφο. Η οροφή φυτεύεται μόνο με τους ίδιους θάμνους που βρίσκονται στην περίμετρο του οικοπέδου, αφήνοντας ανεμπόδιστη τη θέα για τις γειτονικές κατοικίες.

 

 

Σχεδιασμός πισίνας

Οι μεγάλοι βράχοι που προέκυψαν από την εκσκαφή επιλέγονται προσεκτικά και τοποθετούνται ξανά γύρω από και μπροστά στο κτίριο, γεμίζοντας κοιλότητες και δημιουργώντας μία οριζόντια μεταβατική ζώνη ανάμεσα στο τεχνητό και το φυσικό έδαφος. Η πισίνα, που είναι το κεντρικό στοιχείο της σύνθεσης, προσανατολίζεται ώστε ο άξονάς της να βρίσκεται ακριβώς ανάμεσα στα απέναντι ακρωτήρια, που κατεβαίνουν συμμετρικά προς τη θάλασσα. Στο σύστημα κατευθύνσεων που προκύπτει από τον προσανατολισμό της πισίνας, ευθυγραμμίζονται οι δύο χώροι ύπνου και τοποθετούνται τα ανοίγματα μέσα στη μάζα τους, ώστε να βλέπουν από το εσωτερικό τους προς τον ορίζοντα. Με δεδομένη την επιθυμία απόλυτης απομόνωσης, κάθε ενότητα ύπνου διαθέτει τη δική της, περίκλειστη αυλή και ατομικό λουτρό χωρίς πόρτα.

 

 

Λειτουργική διάταξη

Ο ενδιάμεσος στεγασμένος χώρος φιλοξενεί μόνο μία κουζίνα, ένα καθιστικό και ένα βοηθητικό λουτρό. Η αίσθηση σπηλαίωσης εντείνεται με συρόμενα γωνιακά κουφώματα που εξαφανίζονται τελείως, ενώνοντας το εσωτερικό με το εξωτερικό, ενώ δεν παρεμβάλλεται κανένα υποστήλωμα. Από το βάθος, με πλάτη την εκσκαφή του βράχου, έρχεται φυσικό φως και αέρας, ενώ ο φωτισμός ενισχύεται με τρεις στρατηγικά τοποθετημένες οπές στην οροφή. Κατά αυτόν τον τρόπο, διαμορφώνονται χώροι αυτόνομοι και σε πλήρη έκθεση, την ίδια στιγμή που άλλοι στρέφονται στο εσωτερικό, απόλυτα προστατευμένοι. Το γραμμικό υδάτινο στοιχείο ανάμεσά τους εισάγει έναν πρόσθετο παράγοντα, αυτόν της ρευστότητας. Εν τέλει, η κατοικία ενσωματώνει τις ποιότητες των συντελεστών που συνθέτουν το φυσικό τοπίο, ενώ επαναδιατυπώνει τη συνεχόμενη διάδραση μεταξύ των στοιχείων της φύσης.

 

Πανοραμικές θέες

H κατοικία βρίσκεται στον Φάραγγα, στη νότια πλευρά της Πάρου. Έχει νότιο προσανατολισμό με θέα προς τη θάλασσα και η είσοδος είναι από τη βορινή πλευρά. Η ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου οικοπέδου είναι η θέση του, σε ένα ακρωτήρι με πανοραμικές θεάσεις προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Λόγω της συγκεκριμένης ιδιαιτερότητας και τοπογραφίας σχεδιάστηκε ένα κτίριο που αφήνει ανεμπόδιστες τις οπτικές φυγές προς τη θάλασσα και τη χερσόνησο. Η κατοικία, δανειζόμενη στοιχεία από την αρχιτεκτονική του ύστερου μοντερνισμού, μεταφρασμένα και σχεδιασμένα σε ένα κομμάτι γης δίπλα στη θάλασσα, σχηματίζει μια μεγάλη στεγασμένη επιφάνεια που εδράζεται πάνω σε τοιχία τα οποία, λειτουργώντας σαν πανέλα, ορίζουν θέες και σημεία κατοίκησης.

Τα υδάτινα στοιχεία, οι αυλές, καθώς και η φύτευση απλώνονται σαν επίπεδα, ενοποιώντας τη θάλασσα, την παραλία και το τοπίο με τους χώρους διημέρευσης, συνεχίζοντας έτσι τη διαδρομή από την κατοικία προς τη θάλασσα. Οι πέργκολες, συνεπίπεδες με τις μεγάλες πλάκες, συμπληρώνονται με καλάμι, επεκτείνοντας την κατοικία και διαμορφώνοντας μια οπτική συνέχεια. Τα τοιχία, οι πέργκολες, οι επιφάνειες νερού, τα δώματα με χαλίκι, οι αυλές με το ιδιαίτερο πέτρωμα, καθώς και οι μεγάλοι ημιυπαίθριοι διαμορφώνουν μια αρχιτεκτονική που ορίζεται από τη συνέχεια των υλικών.

Η διαδοχή των επάλληλων τοίχων εντείνει την προσήλωση του βλέμματος σε μακρινά ή κοντινά τοπία, εστιάζοντας σε συγκεκριμένα σημεία της γειτονικής φύσης. H κίνηση, που κατευθύνεται από τα συνεργαζόμενα αρχιτεκτονικά στοιχεία, μετατρέπεται σε διαδικασία ανακάλυψης του χώρου, προσφέροντας νέες οπτικές και αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες υλικών που προηγουμένως ήταν αόρατες.

 

 

Παλέτα υλικών

Οι εσωτερικοί χώροι διαμορφώνονται σε συσχέτιση με την τοπική αρχιτεκτονική, το πνεύμα, την ιστορία και τη φύση αλλά και από την προσωπικότητα και τις ανάγκες των κατοίκων. Έτσι, γίνεται χρήση αποκλειστικά φυσικών υλικών και χρωμάτων. Η παλέτα τους εμπλουτίζεται και δημιουργεί μία χαρακτηριστική διαστρωμάτωση. Τοπική πέτρα, ελαφρώς σφυρηλατημένη, στρωμένη σε ένα περίπλοκο και χαρακτηριστικό μοτίβο, καλύπτει όλα τα εσωτερικά και εξωτερικά δάπεδα, μετριάζοντας το εκθαμβωτικό λευκό των τοίχων. Το ανοιχτόχρωμο ξύλο όλων των επίπλων φέρνει τη φύση μέσα στην κατοικία ενώ τα υφάσματα και τα ειδικά σχεδιασμένα χαλιά διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο, με τις διαφορετικές υφές και τα χρώματά τους. Το μεγαλύτερο μέρος των επίπλων κατασκευάζεται κατά παραγγελία, εκτός από μερικά απλά κομμάτια σκανδιναβικού σχεδιασμού. Τα πλακάκια από τερακότα σε έντονα μεσογειακά χρώματα χαρακτηρίζουν τα μπάνια ενώ ο φωτισμός είναι εξαιρετικά διακριτικός, δίνοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στη μαγεία του φεγγαριού και των αστεριών τη νύχτα.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Η αρχιτεκτονική, παρούσα στο ιδανικό αυτό τοπίο, δημιουργεί μια κατοικία ξεκούρασης και απόλαυσης. Η αναφορά στο ελληνικό καλοκαίρι είναι εμφανής στον τρόπο με τον οποίο οι χώροι δεν είναι μονοσήμαντα ορισμένοι αλλά διαρρέουν προς το περιβάλλον και τη θάλασσα. Η κατοικία είναι μια ερμηνεία, ένας δανεισμός στοιχείων από τις αρχές του μοντερνισμού -που τόσο σχετίζεται με την κυκλαδική αρχιτεκτονική- με στόχο την ενοποίηση και την απαλοιφή των ορίων μεταξύ του φυσικού και του κατοικημένου χώρου.

 

Περιφραγμένο συγκρότημα

Το εξοχικό καταφύγιο για μία εκτεταμένη οικογένεια με μέλη διαφορετικής ηλικίας, είναι χτισμένο στο απόμακρο, ορεινό τοπίο της Μάνης. Το οικόπεδο βρίσκεται σε μία ψηλή πλαγιά και απολαμβάνει εντυπωσιακή θέα προς τη θάλασσα και τον οικισμό που απλώνεται χαμηλότερα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος όπου να μπορεί να συγκεντρώνεται ολόκληρη η οικογένεια, αφήνοντας όμως σε κάθε μέλος της τη δυνατότητα να απομονώνεται μέσα στο συγκρότημα. Εξαιτίας της απομακρυσμένης τοποθεσίας, η ασφάλεια ήταν σημαντικός παράγοντας στον σχεδιασμό. Επίσης, επιθυμία της οικογένειας ήταν να δημιουργηθεί ένα δωμάτιο διαλογισμού, καθώς τα μέλη της είναι Βουδιστές. Έτσι, η ιδέα για το κτίριο είχε ως αναφορά τα πολλά μοναστήρια που βρίσκονται στην Ελλάδα.

 

 

Οργάνωση χώρου

Ένα περιτειχισμένο συγκρότημα με ανεξάρτητες ενότητες στο εσωτερικό του, το οποίο προσφέρει στους κατοίκους του τον απαραίτητο ιδιωτικό χώρο, όσο και το αίσθημα ασφάλειας. Το εσωτερικό σχεδιάστηκε ώστε να προσφέρει μια ανοιχτή αίσθηση που έρχεται σε απροσδόκητη αντίθεση με τον εξωτερικό τοίχο. Κάθε επιμέρους ενότητα έχει πρόσβαση μόνο μέσα από υπαίθριες διαδρομές. Η καρδιά του συγκροτήματος είναι μία κλιμακωτή αυλή που ορίζεται από τα επιμέρους κτίρια και μία πισίνα στο χαμηλότερο επίπεδο, από όπου ανοίγονται θέες προς τη θάλασσα και το τοπίο χωρίς να χάνεται η εντύπωση του περίκλειστου χώρου.

 

 

Παλέτα υλικών

Καθώς οι ιδιοκτήτες αγαπούσαν εξίσου τα παραδοσιακά πέτρινα κτίρια με κεραμίδια όσο και τα μοντέρνα με επίπεδη στέγη και μινιμαλιστική αισθητική, η αρχιτεκτονική του κτιρίου συνδυάζει τα δύο στυλ. Από τη μία, το μοντέρνο, με μεγάλες επιφάνειες από πατητή τσιμεντοκονία και ορθογώνια ανοίγματα με μεταλλικά πλαίσια, χαρακτηρίζει τους ιδιωτικούς χώρους -υπνοδωμάτια και κουζίνα. Ταυτόχρονα, το παραδοσιακό, με πέτρινους τοίχους και ξύλινα κουφώματα, προσδίδει χαρακτήρα στο κοινόχρηστο κτίριο, το οποίο φιλοξενεί καθιστικό στον όροφο και δωμάτιο διαλογισμού στη χαμηλότερη στάθμη.

Το αποτέλεσμα μοιάζει ριζωμένο στο ορεινό τοπίο και ταυτόχρονα σύγχρονο. Με οδηγό την ιδέα του μοναστηριού, ο σχεδιασμός ισορροπεί ανάμεσα στις ανοιχτές διαδρομές και την προστασία των περιμετρικών τοίχων. Συνδυάζοντας μοντέρνα και παραδοσιακή αρχιτεκτονική, το έργο ξεχωρίζει στην ευρύτερη περιοχή και μετατρέπεται σε οικογενειακή εστία με ιδιαίτερη φυσιογνωμία.

 

Κτιριακή εναρμόνιση

Το One Kleomenous αποτελεί μια ιδιαίτερη προσέγγιση στο σχεδιασμό κατοικίας. Τεχνικές υψηλής τεχνολογίας χρησιμοποιήθηκαν τόσο στο σχεδιασμό όσο και στην υλοποίηση, έτσι ώστε να επιτευχθεί ένα αποτέλεσμα που συνδυάζει την υψηλή αισθητική με τη λειτουργικότητα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η θέση του οικοπέδου στα όρια του πυκνού οικιστικού ιστού της πόλης με το φυσικό περιβάλλοντα χώρο του λόφου του Λυκαβηττού, δημιούργησε το πλαίσιο μέσα στο οποίο όφειλε να κινηθεί η μελέτη. Το κτίριο σχεδιάστηκε έτσι ώστε να αρθρώνεται τόσο με το τεχνητό περιβάλλον, με τα μοντερνιστικά αστικά μέτωπα της περιοχής, με τα υλικά και τις μορφές τους, όσο και με τη φυσική υλικότητα του τοπίου, με το έδαφος και τη βλάστηση. Να είναι λειτουργικά και κατασκευαστικά σύγχρονο και ταυτόχρονα να αφομοιώνεται από το περιβάλλον. Η μελέτη επέλεξε λοιπόν μια υβριδική σχεδιαστική γλώσσα, για να εκφράσει μια καινοτόμο κτιριακή τυπολογία.

 

 

Ένταξη στον αστικό ιστό

Η θέση του κτιρίου εξετάστηκε προσεχτικά, καθώς και ο προσανατολισμός και οι λειτουργίες του, έτσι ώστε να αναπτυχθεί η στρατηγική της πρόσοψης. Στην πλευρά του οικοπέδου που βλέπει στον οικιστικό ιστό, η κάθετη γειτνίαση με ένα υπάρχον κτίριο οδήγησε τη μορφή του καινούριου κτίσματος σε μια απλή επίπεδη επιφάνεια. Η γειτνίαση με τον ιστό της πόλης υπηρετήθηκε ακόμη περισσότερο με τη χρήση απλού σοβά, ένα από τα δημοφιλέστερα αθηναϊκά υλικά. Στην πλευρά του οικοπέδου που συνορεύει με το δάσος, η μελέτη έπρεπε να διαχειριστεί γεωμετρικά τους τραχείς όγκους των προεξεχόντων εξωστών, που σχεδόν ακουμπούν τα δέντρα και τη δασική χλωρίδα, ώστε να προσαρμοστούν στις ρέουσες μορφές του λόφου. Επιπλέον, η νοτιοανατολική πλευρά του κτιρίου χρειαζόταν ένα σύστημα επένδυσης ώστε να φιλτράρει τον άμεσο ηλιασμό.

Ένας παλιός τοπογραφικός χάρτης της περιοχής υπήρξε η έμπνευση του γεωμετρικού χειρισμού. Η αισθητική των ισοϋψών καμπυλών του χάρτη αποτέλεσε την πηγή της αρχιτεκτονικής τους μεταφοράς. Δημιουργήθηκε ψηφιακά ένα τοπίο πρόσοψης με την ανάθεση όγκων φυσικής μορφικής μετάβασης ανάμεσα στις κυβικές μορφές των εξωστών. Έπειτα, το τοπίο αυτό τεμαχίστηκε σε πολλαπλές τομές σε ακολουθία, οι οποίες αποτέλεσαν τα τμήματα του συστήματος επένδυσης. Χωρίς επιπλέον πρόσθεση όγκων στο κτίριο, αλλά με την ένωση των υπαρχόντων, δημιουργήθηκε μια γεωμετρία που φαίνεται φυσική.

 

 

Παλέτα υλικών

Η επιλογή του μαρμάρου Travertino ήταν πολύ λογική, καθώς ταιριάζει χρωματικά με τις χαρακτηριστικές μπεζ πέτρες που χρησιμοποιούνται σε όλους τους τοίχους αντιστήριξης στο Λυκαβηττό. Από την αρχή του έργου, η έντονη οπτική σχέση του κτιρίου με την Ακρόπολη οδήγησε στην επιλογή του μαρμάρου ως το πλέον κατάλληλο υλικό κατασκευής. Είναι κι αυτό πέτρα, αλλά με περισσότερη ευελιξία διαχείρισης.

Το Travertino εκτός από τη χρωματική συνοχή του, επικοινωνεί πολύ έντονα τη μη τεχνητή του υπόσταση λόγω της πορώδους επιφάνειάς του. Παράλληλα, έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς στον περίγυρο, στις πολυκατοικίες της δεκαετίας του ’70, όπως άλλωστε και στο γειτονικό κτίριο που συνδέει το One Kleomenous με τον οικιστικό ιστό. Το χρώμα του εσωτερικού περιβλήματος του κτιρίου επιλέχθηκε προσεχτικά ώστε να ταιριάζει με το χρώμα του εδάφους.

Τα γυάλινα στηθαία επιλέχθηκαν ώστε να αντανακλούν τα στοιχεία του γύρω φυσικού τοπίου. Γενικότερα, η παλέτα υλικών του όλου κτιρίου σχεδιάστηκε σαν αναφορά στην αισθητική του εγγενούς αττικού τοπίου. Ο συνδυασμός της σχεδιαστικής γλώσσας και της επιλογής των υλικών στο κτίριο δείχνει πως απέφερε το ζητούμενο αποτέλεσμα, να είναι δηλαδή μια φυσική συνέχεια του ενοποιημένου αστικού όγκου, ένα τελικό σύνορο, συνειρμικό της ανέγγιχτης γης δίπλα του, έτσι ώστε η μετάβαση από το ένα στο άλλο να περνά σχεδόν απαρατήρητη. Ως αποτέλεσμα, το One Kleomenous αποτελεί παράδειγμα κτιριακής εναρμόνισης με τον περιβάλλοντα χώρο του.

 

Διακριτά επίπεδα

Η πρόταση αφορά στην αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση υφιστάμενου κτιρίου, με στόχο τη δημιουργία νέων γραφείων και showrooms για διεθνή εταιρεία μόδας, ως μέρος ενός γενικότερου πλάνου στρατηγικής ανάπτυξης, που αντιπροσωπεύει έναν εντυπωσιακό συνδυασμό αρχιτεκτονικής και βιοκλιματικής φιλοσοφίας.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Κύριο συνθετικό μέλημα ήταν η δημιουργία ενός ευέλικτου τόπου εργασίας που θα ευνοεί την ευεξία των εργαζομένων. Για να καλυφθούν οι νέες λειτουργικές ανάγκες του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν προσθήκες νέων κλειστών χώρων στον υπάρχοντα σκελετό, οι οποίες τοποθετήθηκαν είτε ως οριζόντιες προεκτάσεις, είτε ως καθ’ ύψος προσθήκες.

Η τοποθέτηση της νέας κτιριακής µάζας “αθροίζεται“ και αποτελεί µέρος της υφιστάµενης αρχιτεκτονικής σύνθεσης των όγκων, µε στόχο την ολοκλήρωση της υπάρχουσας δοµής του κτιρίου αλλά ταυτοχρόνως και τη δηµιουργία µίας νέας τυπολογίας κατά την οποία κάθε όροφος θα είναι διακριτός και ανεξάρτητος, θα “οπισθοχωρεί“ ή θα “προβάλλει“. Στη νέα αυτή τυπολογία δημιουργήθηκε μια νέα κλίμακα κτιρίου που είναι ανάλογη με μία “γειτονιά γραφείων“ παρά με ένα αυστηρό γραφειακό συγκρότημα. Σε αυτή την ιδέα συμβάλλει και η δημιουργία των υπαίθριων χώρων στα ανώτερα επίπεδα, με το αίθριο στο κέντρο του κτιρίου να αποκτά βαρύνουσα σημασία.

 

 

Λειτουργική διάταξη

Το αίθριο αναπτύσσεται στον δεύτερο και τρίτο όροφο, αποτελώντας την κορύφωση μιας ακολουθίας χώρων από το εσωτερικό του δεύτερου ορόφου μέχρι τον φυτεμένο χώρο του τρίτου ορόφου και του δώματος, που αποτελεί και το ψηλότερο σημείο µε ανεμπόδιστη θέα προς την Πάρνηθα. Έτσι, το αίθριο επιτυγχάνει την οπτική ενοποίηση των επιπέδων, λειτουργώντας ως κόμβος μετάβασης από το “κλειστό” στο “ανοιχτό” και δημιουργώντας μια ροή γεγονότων κοινωνικοποίησης, συνεργασίας και επαφής με το φυσικό περιβάλλον σε μία περιοχή με έντονο βιομηχανικό χαρακτήρα.

Η κεντρική είσοδος διαμορφώνεται πάνω σε έναν διαγώνιο άξονα, σε μια εισχώρηση του κτιρίου, η οποία συνεχίζεται και στον υπερκείμενο όροφο. Εσωτερικά, εγκοπές στις πλάκες δημιουργούν ζώνες διπλού ύψους ανάμεσα στα showrooms, επιτρέποντας την οπτική σύνδεση μεταξύ των ορόφων και ενισχύοντας την αίσθηση ενός ενιαίου ροϊκού χώρου. Οι κοινόχρηστες ζώνες έχουν διαμορφωθεί με ενιαία μαρμάρινα δάπεδα και ξύλινη επένδυση στην οροφή.

 

 

Βιοκλιματική προσέγγιση

Κάτω από το φυτεμένο δώμα, κατασκευάζεται εσωτερικό πατάρι που φιλοξενεί γραφεία. Το κτίριο διαθέτει roofgarden, μεγάλες βεράντες, φυτεμένους κήπους στο ισόγειο, εγκαταστάσεις ποδηλάτων και εκτεταμένους χώρους στάθμευσης. Διακρίνεται για την υψηλή ενεργειακή του απόδοση και τη βιοκλιματική του αρχιτεκτονική, αποδεικνύοντας τη δέσμευση της εταιρείας στη βιώσιμη ανάπτυξη, ενώ με πιστοποίηση LEEDGOLD, υιοθετεί μέτρα για τη διαχείριση των ρύπων. Διαθέτει φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων και περιορίζει τη φωτορύπανση, συμβάλλοντας στην προστασία του περιβάλλοντος.

 

 

Αναφορές στη φύση

Το κτίριο ανήκει σε ένα συγκρότημα μικρών, τριώροφων κατοικιών για διακοπές, με έμφαση στο καλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, σε υψόμετρο 980m στις πλαγιές του Παρνασσού. Η τοποθεσία βρίσκεται δίπλα σε ένα βραχώδες ρυάκι, ανάμεσα σε έλατα και καστανιές.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Ο σχεδιασμός του εσωτερικού είχε ως έμπνευση το γύρω τοπίο, μέσα σε ένα κέλυφος από τοπική πέτρα, με επενδύσεις από ξυλεία της περιοχής. Το αποτέλεσμα χαρακτηρίζεται από τη σύγχρονη αισθητική, η οποία συνδυάζει την αρχιτεκτονική με το φυσικό περιβάλλον.

 

 

Custom κατασκευές

Κεντρικό στοιχείο στους δύο πάνω ορόφους, οπτικά και λειτουργικά, είναι μία διάτρητη χαλύβδινη επιφάνεια σε σκούρο γκρι χρώμα, με γεωμετρικό μοτίβο. Η επιφάνεια αυτή λειτουργεί ως διαχωριστικό διπλού ύψους, ενώ κρύβει στο εσωτερικό της τη μεταλλική σκάλα που οδηγεί από τον χώρο του καθιστικού στο μετσοπάτωμα, χωρίς να εμποδίζει το φυσικό φως να εισέρχεται στην κατοικία. Οι διατρήσεις φέρνουν επιπλέον φως σε μια δεύτερη, ξύλινη σκάλα η οποία οδηγεί στα υπνοδωμάτια, το λουτρό και τη σάουνα στο ισόγειο.

 

 

Υλικά & φωτισμός

Το έντονο, σκούρο μέταλλο έρχεται σε αντίθεση με τους λείους, λευκούς τοίχους και την οροφή με τα δοκάρια από καστανιά, στο φυσικό της χρώμα. Το καμπύλο σχήμα και το γκρίζο χρώμα του καναπέ, όπως και των κυκλικών σκαμπό, είναι μια αναφορά στην τοπική πέτρα. Η κουζίνα, με τελειώματα από σκουρόχρωμο χάλυβα και καρέκλες που επενδύονται με ύφασμα, συμπληρώνεται από το custom-made ξύλινο τραπέζι του φαγητού. Τα μπάνια επενδύονται με σκούρο γκρι μάρμαρο με διακριτικούς λευκούς τονισμούς, ενώ οι σύγχρονοι υδραυλικοί εξοπλισμοί είναι από μαύρο ματ χάλυβα. Τα φωτιστικά προσθέτουν στο συνολικό αποτέλεσμα, χωρίς να τραβούν πάνω τους την προσοχή.

 

Αποκλειστικό θέαμα

Τα VIP Boxes στο γήπεδο μπάσκετ του Παναθηναϊκού στο OAKA, είναι ιδιωτικοί χώροι σχεδιασμένοι για την παρακολούθηση αγώνων και εκδηλώσεων, καθώς και για τη διεξαγωγή συναντήσεων.

 

Λειτουργική οργάνωση

Ο χώρος αποτελείται από πλήρως εξοπλισμένες σουίτες με διάφορες ανέσεις και παροχές, προσφέροντας αποκλειστική πρόσβαση σε ειδικές υπηρεσίες και χώρους του γηπέδου. Τα δεκαέξι συνολικά VIP Boxesτοποθετούνται περιμετρικά του γηπέδου, εξασφαλίζοντας πλήρη ορατότητα και άμεση επαφή με αυτό, διατηρώντας παράλληλα την επιθυμητή ιδιωτικότητα.

Υπάρχουν τρεις τύποι VIP Boxes, οι οποίοι διαφοροποιούνται ανάλογα με το εμβαδόν και τη χωρητικότητά τους, δηλαδή τον αριθμό των ατόμων που μπορούν να φιλοξενήσουν: ο τύπος Α των οκτώ ατόμων, ο τύπος Β των δέκα ατόμων ο τύπος C των δώδεκα ατόμων. Στον εσωτερικό τους χώρο περιλαμβάνουν βεστιάριο, W.C., χώρο μπουφέ και kitchenette με μικρό νεροχύτη και mini bar, εντοιχισμένα σε ανοιγόμενη κατασκευή με pocketdoors.

 

Εξοπλισμός & επίπλωση

Τα Boxes είναι εξοπλισμένα με συστήματα εικόνας και ήχου τελευταίας τεχνολογίας για την ψυχαγωγία των επισκεπτών και την αναπαραγωγή στιγμιότυπων του εκάστοτε αγώνα ή εκδήλωσης. Όσον αφορά την επίπλωση, οι χώροι διαθέτουν ένα σύγχρονο καθιστικό με δερμάτινη σύνθεση καναπέ στον πυρήνα του χώρου, καθώς και ένα τραπέζι από μάρμαρο και δέρμα, το οποίο λειτουργεί και ως επιπλέον θέση καθίσματος. Παράλληλα, τοποθετείται πάγκος bar με σκαμπό στραμμένα προς τη θέα του γηπέδου.

 

Εξωτερικός σχεδιασμός & υλικά

Η θέα εξασφαλίζεται με γυάλινη ανασυρόμενη πρόσοψη, η οποία διαχωρίζει αλλά και ενοποιεί το εσωτερικό με το εξωτερικό, δημιουργώντας μια αίσθηση συνέχειας προς το γήπεδο. Στον εξωτερικό χώρο διαθέτει θέσεις με πλήρη ορατότητα προς το γήπεδο, σε ορισμένο περιμετρικά χώρο που εξασφαλίζει την ιδιωτικότητα από τον υπόλοιπες κερκίδες. Ο χώρος των boxes είναι επενδυμένος με πολυτελή υλικά, όπως μάρμαρο και ξύλο, και διακοσμημένος με στοιχεία που παραπέμπουν στο brand του Παναθηναϊκού, όπως το πράσινο χρώμα στους τοίχους και επιφάνειες, καθώς και αναμνηστικά του μπάσκετ.

Δυναμικές χαράξεις

Το νέο κτίριο του Μητροπολιτικού Κολλεγίου, συνολικής επιφάνειας 2000m2 με άλλα 1000m2 υπόγειο, αποτελεί το τέταρτο κτίριο του υφιστάμενου campus στο Μαρούσι και προκύπτει από την ανάγκη κάλυψης των αυξημένων εκπαιδευτικών αναγκών του οργανισμού.

 

Οργάνωση λειτουργιών

Πρόκειται για ένα κτίριο μικτής χρήσης, καθώς φιλοξενεί στο ισόγειο Κέντρο Διεπιστημονικής Εκπαίδευσης και Έρευνας στην Αποκατάσταση (ΚΕΔΕΕΑ), στο υπόγειο και στον πρώτο όροφο τους χώρους εκπαίδευσης των φοιτητών και στον δεύτερο τα γραφεία διοίκησης, τα οποία συγκεντρώνονται από τα υπόλοιπα κτίρια.

 

Σχεδιασμός όψης & υλικά

Το νέο κτίριο τοποθετείται στη νοτιοανατολική γωνία του οικοπέδου, ώστε να αφήνει τον μέγιστο δυνατό ελεύθερο χώρο ανάμεσα στα υφιστάμενα, περιορίζοντας στο ελάχιστο τη σκίασή τους. Ακολουθεί μεν την ογκοπλασία και τη μορφολογία τους, ώστε να προκύπτει ένα ενιαίο αρμονικό σύνολο, αλλά ταυτόχρονα διαφοροποιείται και αποκτά τη δική του ταυτότητα μέσω του κελύφους του, το οποίο παύει να είναι μια οριζόντια επανάληψη περσίδων και αρχίζει να αλλάζει γωνίες, κατευθύνσεις και πυκνότητα, ακολουθώντας περιμετρικά μια ενιαία τεθλασμένη γραμμή.

Η χρήση και η εναλλαγή των υλικών, σε συνδυασμό με δυναμικές χαράξεις και χρωματικές αντιθέσεις οδηγούν σε ένα σύγχρονο εσωτερικό design, όπου ο χρήστης παύει να βιώνει έναν τυπικό χώρο εργασίας και μάθησης και μπαίνει πλέον σε ένα φρέσκο περιβάλλον με κίνητρο για δημιουργία και εξέλιξη.

 

 

Βιοκλιματικός σχεδιασμός

Ακολουθώντας την ανάγκη της εποχής για ελαχιστοποίηση της ενεργειακής κατανάλωσης, το κτίριο έχει μηδενικό ενεργειακό αποτύπωμα στο περιβάλλον και κατατάσσεται σε ενεργειακή κλάση Α+, πράγμα που το καθιστά πλέον καινοτόμο. Είναι πλήρως αυτοματοποιημένο με σύστημα KNX, με αποτέλεσμα να είναι δυνατός ο χειρισμός και η παρακολούθησή του απομακρυσμένα. Ο φωτισμός έχει κατασκευαστεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να αντιλαμβάνεται την ανθρώπινη παρουσία και να αυξομειώνεται η έντασή του ανάλογα με το φως που εισέρχεται από τα ανοίγματα. Ο κλιματισμός είναι VRV με συστήματα inverter, το δώμα είναι φυτεμένο, τα ζεστά νερά χρήσης παράγονται από ηλιακά συστήματα και προβλέπεται εγκατάσταση φωτοβολταϊκών για τον μηδενισμό της κατανάλωσης.

 

 

Σημείο αναφοράς

H κατοικία, επιφάνειας 410m², γεννήθηκε από τη συνάντηση της αρχιτεκτονικής δημιουργίας με τον ενεργειακό σχεδιασμό και το πρότυπο των παθητικών κτιρίων στην Ελλάδα.

 

Λειτουργική διάταξη

Το κτίριο βρίσκεται στον αστικό ιστό της Καλαμάτας, σε έναν εκτεταμένο ελαιώνα, ο οποίος αποτελεί μία νησίδα φύσης εντός ενός αναπτυσσόμενου τμήματος της πόλης. Προς τον δρόμο, δημιουργήθηκε ένα σκληρό όριο όπου η όψη δρα σαν φίλτρο μείωσης της ορατότητας προς το εσωτερικό κατά τη μετάβαση από το αστικό στο φυσικό περιβάλλον. Κατά μήκος αυτού του ορίου χωροθετήθηκαν όλοι οι χώροι βοηθητικών χρήσεων και λόγω του βόρειου προσανατολισμού η διάταξη λειτούργησε ευεργετικά ως προς τις αρχές του παθητικού κτιρίου. Έτσι, οι κύριοι χώροι διημέρευσης απολαμβάνουν τον νότιο προσανατολισμό, μέσω ανοιγμάτων μεγάλου μεγέθους, με την υποστήριξη των απαραίτητων προστεγασμάτων ώστε να ρυθμίζεται η ποσότητα εισερχόμενης ηλιακής ακτινοβολίας όπως απαιτείται σύμφωνα με την κάθε εποχή στο κλίμα της Ελλάδας.

 

Αρχιτεκτονικές μορφές

Η γεωμετρική δομή του κτιρίου χαρακτηρίζεται από τρεις ετερογενείς οριζόντιες ζώνες. Η βάση, η οποία αποτελείται από το υπόγειο, τους υπαίθριους χώρους της κατοικίας και την πισίνα, εμφανίζεται σαν ένας γεωλογικός σχηματισμός από αδρή ακανόνιστη πέτρα που υποδέχεται ως βάθρο τα επόμενα επίπεδα του κτιρίου. Το ενδιάμεσο επίπεδο, ο ισόγειος όροφος, μορφοποιείται σε έναν διευρυμένο υπόλευκο όγκο με χαρακτηριστικά κενά που ανακαλούν τη συνήθη εντύπωση μιας κατοικίας μέσω μορφολογικών χαρακτηριστικών, τα οποία όμως αναιρούνται από τα λειτουργικά κενά που εμπεριέχονται σε αυτά. Τέλος, η κορύφωση της σύνθεσης δημιουργείται από ένα διάτρητο πέπλο που αγκαλιάζει τις ιδιωτικές λειτουργίες της κατοικίας στον όροφο, σαν φωλιά (nidus) ακουμπισμένη στους σκληρούς κτιριακούς όγκους.

 

Εσωτερική διαμόρφωση

Οι χρήσεις κατανέμονται στα τρία επίπεδα ως εξής: υποστηρικτές χρήσεις στο υπόγειο, όπως cinema room, playroom, utility room και αποθήκες, ημιδημόσιες χρήσεις στο ισόγειο, όπου βρίσκονται οι χώροι διημέρευσης και ο ξενώνας και τέλος, ιδιωτικές χρήσεις στον όροφο, με τα υπνοδωμάτια, τα λουτρά, το πλυσταριό και τους εξώστες των υπνοδωματίων που απολαμβάνουν τη θέα προς μια καταπράσινη περιοχή με φόντο το Κάστρο της Καλαμάτας. Οι χώροι διημέρευσης βρίσκονται σε ανοιχτή διάταξη και οι διαφορετικές χρήσεις οριοθετούνται είτε μέσω αλλαγής υλικού στο δάπεδο, είτε μέσω διαχωριστικών όγκων (π.χ. το κεντρικό, διαμπερές τζάκι και η νησίδα της κουζίνας). Γεωμετρικά, έχει χρησιμοποιηθεί ένα παιχνίδι ξύλινων όγκων έναντι της λευκής βάσης, που μέσα τους κρύβουν λειτουργικούς χώρους, όπως το wc, η γκαρνταρόμπα και τα ψηλά ντουλάπια της κουζίνας.

 

Στρατηγική βιωσιμότητας

Μορφολογικά, συναντάται συχνά το μοτίβο των “κλαδιών”, ως αναφορά στη φύση και στη φωλιά, δημιουργώντας ένα στοιχείο ταυτότητας και ενοποίησης της αισθητικής σε διαφορετικής λειτουργίας χώρους. Τα πολύ μεγάλα ανοίγματα εντείνουν την αίσθηση της επαφής με τον περιβάλλοντα χώρο και λειτουργούν θετικά στη διαχείριση του εσωτερικού κλίματος της κατοικίας, εφόσον προσφέρουν ισχυρά θερμικά φορτία στο εσωτερικό τους χειμερινούς μήνες, ενώ κατά τους θερινούς, όπου ο ήλιος είναι ψηλότερα, οι κατάλληλα διαστασιολογημένοι εξώστες και τα προστεγάσματα αποκλείουν την ηλιακή ακτινοβολία από το εσωτερικό. Σε συνδυασμό με την ισχυρή μόνωση και την υψηλή αεροστεγανότητα του κτιρίου, ανακόπτονται οι ροές ενέργειας μεταξύ των εξωτερικών και εσωτερικών χώρων και διευκολύνεται η παραγωγή και συντήρηση συνθηκών άνεσης σε κάθε έκφρασή της, οπτική, θερμική και εν τέλει λειτουργική, ολοκληρώνοντας την αίσθηση της φωλιάς σε μη οπτικές συνθήκες.

Ρευστή κίνηση

Το πολυτελές συγκρότημα κατοικιών βρίσκεται στην περιοχή της Γλυφάδας, δίπλα στο ιστορικό γήπεδο γκολφ της περιοχής. Οι περιορισμοί των κανονισμών δόμησης έδωσαν την ευκαιρία για έναν ευφάνταστο διάλογο ο οποίος επέτρεψε τη δημιουργία χαρακτηριστικής γεωμετρίας του έργου και ιδιαίτερα της πρόσοψης.

 

Αρχιτεκτονική γλώσσα

Αυτή η γεωμετρία εκδηλώνεται με τη διαμόρφωση καμπυλόγραμμων εξωστών με εναλλασσόμενες προβολές οι οποίες δημιουργούν έναν καινοτόμο ρυθμό στην όψη του κτιρίου. Η ίδια αρχιτεκτονική γλώσσα επεκτείνεται και στα στοιχεία των πλευρικών όψεων, δίνοντας μία αίσθηση ρευστής κίνησης.

 

Σχεδιασμός όψης

Ο σχεδιαστικός ρυθμός που εφαρμόζεται στους εξώστες επεκτείνεται γενικά στην εξωτερική τοιχοποιία. Στις γωνίες, που βρίσκονται προς στην πλευρά του γηπέδου, τα κοίλα υαλοστάσια αναπτύσσουν έναν διάλογο με το τοπόσημο της περιοχής. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές στο διαμέρισμα του τελευταίου ορόφου, όπου η αίσθηση του ανοιχτού όγκου ενδυναμώνεται με τη δημιουργία χώρου διπλού ύψους στο καθιστικό, ο οποίος διασχίζεται από την αερογέφυρα που συνδέει τον ημιώροφο με τον εξώστη.

 

Εσωτερική διάταξη

Παρόμοια αντιμετώπιση εφαρμόζεται και στο επίπεδο του ισογείου. Ο ανοικτός χαρακτήρας του χώρου εκδηλώνεται μέσω της σύνδεσης του διπλού ύψους καθιστικού με τον ιδιωτικό κήπο. Στο εσωτερικό του κτιρίου, οι κάθετες περσίδες χρησιμοποιούνται τόσο ως λειτουργικό στοιχείο για την προστασία από το φυσικό φως, όσο και ως σχεδιαστική αναφορά στον κάθετο άξονα. Η ιδιαίτερη αισθητική των κατοικιών ενισχύεται από τα ειδικού σχεδιασμού έπιπλα και διαχωριστικά των χώρων, στα οποία γίνεται συνδυασμός χρήσης ξύλου και μαρμάρου.

Εξοχική λίμνη

Η θερινή κατοικία βρίσκεται ακριβώς μπροστά από την παραλία, στην ανατολική ακτή της Αντιπάρου. Η ιδέα του σχεδιασμού είναι εμπνευσμένη από την επιβλητική επίδραση των κυματισμών του νερού, σαν να έπεσε το κτίριο σε μια λίμνη δημιουργώντας τους κυματισμούς των σαρωτών τοίχων του κήπου, που επεκτείνονται σε όλο το τοπίο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Καθώς η ζωή στο νησί διεξάγεται ουσιαστικά στον εξωτερικό χώρο, δημιουργείται ελάχιστος διαχωρισμός μεταξύ του μέσα και του έξω. Ο σχεδιασμός ενισχύει τις ευχάριστες ιδιότητες του φυσικού περιβάλλοντος. Μια πισίνα καθρεφτίζει την παραλία που βρίσκεται ακριβώς μπροστά. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι σε γήινους τόνους και μια ποικιλία υφών, όπως η τοπική πέτρα, με ένα μοναδικό χρυσωπό χρώμα, απαλές λευκές επιφάνειες, χαρακτηριστικές της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής και οροφές από αποξηραμένες φυλλωσιές.

 

 

Βιοκλιματική προσέγγιση

Νέες καινοτόμες τεχνολογίες μεγιστοποιούν τις βιώσιμες λύσεις σχεδιασμού και αντιμετωπίζουν τις απαιτήσεις της παρούσας και της μελλοντικής ζωής. Ένα έξυπνο σύστημα επεξεργασίας λυμάτων καθαρίζει φυσικά τα οικιακά λύματα, χρησιμοποιώντας υδρόφιλα φυτά. Άλλα εξίσου ασυνήθιστα χαρακτηριστικά για ένα νησιώτικο σπίτι είναι οι ηλεκτρικοί σταθμοί φορτοεκφόρτωσης και η υποδομή φωτοβολταϊκού συστήματος. Το σύστημα αυτό λειτουργεί αθόρυβα και παρέχει ηλιακή ενέργεια που καλύπτει το 100% των οικιακών αναγκών σε ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση και ψύξη με μηδενικές εκπομπές ρύπων. Επιπλέον, οικολογικά στοιχεία όπως η φυτεμένη οροφή και οι δεξαμενές συλλογής ομβρίων υδάτων για άρδευση αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του σχεδιασμού.

 

 

Ενσωμάτωση τεχνολογίας

Όλες οι οικιακές λειτουργίες διευκολύνονται μέσω του “Διαδικτύου των Πραγμάτων” (IoT), ένα πρόγραμμα που συνδέει όλες τις οικιακές συσκευές. Τα πάντα, από τον φωτισμό και τη θερμοκρασία, μέχρι τις κλειδαριές και την ασφάλεια, μπορούν να παρακολουθούνται από απόσταση. Φωτισμός LED χρησιμοποιείται σε όλη την κατοικία και ένα μοναδικά έξυπνο σιντριβάνι νερού, σε συνδυασμό με κεντρικό ηχοσύστημα, αποτελεί μια δραματική οπτικοακουστική χορογραφία του υγρού στοιχείου, που προβάλλεται μέσα και γύρω από την πισίνα. Η κατοικία είναι ένα καταφύγιο μακριά από τον γρήγορο ρυθμό της καθημερινής ζωής.

 

Η φωλιά

Το οικόπεδο βρίσκεται στη θέση Άγιος Γιάννης στον οικισμό Κώστος της Πάρου. Έχει προσανατολισμό νοτιοανατολικό στη μεγάλη πλευρά, με θέα προς τη θάλασσα και τον κόλπο της Νάξου.

 

Ένταξη στο τοπίο

Το κτίριο, που ακουμπά στην πλαγιά του λόφου και προσαρμόζεται στις τοπογραφικές καμπύλες ακολουθώντας τη μορφολογία του εδάφους, στη δυτική του πλευρά είναι σχεδόν υπόσκαφο. Οι τεθλασμένοι τοίχοι παραπέμπουν στις πεζούλες που συναντάμε στις Κυκλάδες, συγκροτώντας ένα κέλυφος το οποίο διατηρεί ευνοϊκό μικροκλίμα σε κάθε καιρική συνθήκη.

Η κατοικία έχει τη διττή μορφή μιας αρχιτεκτονικής που εντάσσεται στις γεωμετρίες του τοπίου και ενός τοίχου που δημιουργεί χώρους κατοίκησης, ενώ εκφράζεται σε μία όψη που οριοθετεί τα επίπεδα και παράλληλα οργανώνει χώρους διημέρευσης και θέασης. Ο σχεδιασμός δεν ακολουθεί την παραδοσιακή παράταξη κυβικών όγκων, αλλά σε αντίθεση ορίζει, πίσω από έναν λευκό τοίχο μια σειρά από αίθρια, πορείες, περίκλειστες αυλές, καταβάσεις και κλίμακες που συνδέουν επίπεδα κίνησης και οπτικών.

 

 

Χωρική διάταξη

Έμφαση έχει δοθεί στην “πέμπτη” όψη, δηλαδή στην όψη των δωμάτων, ενώ το στοιχείο της επανάληψης και της τυποποίησης των ανοιγμάτων κυριαρχεί στον σχεδιασμό. Στη δυτική πλευρά και στο ψηλότερο σημείο του οικοπέδου διαμορφώνεται μια κατηφορική είσοδος η οποία οδηγεί στην καρδιά του συγκροτήματος. Ένας διαμήκης διάδρομος συνδέει τα δωμάτια της κεντρικής κατοικίας προσφέροντας εστιασμένες θεάσεις προς το ακρωτήρι του Κέφαλου στην Πάρο και τη γειτονική Νάξο, μέσα από τα επιλεγμένα ανοίγματα της νοτιοανατολικής όψης.

 

 

Διαδρομές κυκλοφορίας

Η κατάβαση προς το εσωτερικό και στη συνέχεια προς το μεγάλο εξωτερικό πλάτωμα των χώρων διημέρευσης είναι μια σταδιακή μετάβαση προς τα καδραρισμένα τοπόσημα του Αιγαίου, μέσα από το κτίριο και την πανοραμική θέα από το πλάτωμα: η Νάουσα, η χώρα της Νάξου, το ακρωτήρι Αντικεφάλου, η δυτική πλευρά της Νάξου, το Καστράκι, η Ηρακλειά και η Ίος απλώνονται μπροστά στα μάτια του θεατή. Οι αυλές, στρωμένες με μωσαϊκά, διαμορφώνονται δίπλα στους χώρους διημέρευσης και ακολουθούν τη φυσική κλίση του εδάφους.

Η περίκλειστη αυλή στη δυτική πλευρά συνδέεται άμεσα με το καθιστικό, το οποίο, μαζί με την κουζίνα και τα δύο υπνοδωμάτια, έχει θέα προς τη θάλασσα, ενώ σε χαμηλότερο επίπεδο τοποθετείται υπόσκαφος ξενώνας. Η αρχιτεκτονική έκφραση γεννιέται χρησιμοποιώντας στοιχεία του περιβάλλοντος, συμπληρώνει τα κενά επαναπροσδιορίζοντας ανάγκες, εικόνες και ειδικότερα χώρους κατοίκησης. Λειτουργεί συμπληρωματικά και προσθετικά, σφιχταγκαλιάζει την επιφάνεια του τοπίου, ριζώνει πάνω του, γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι του.

 

Λευκή κορδέλα

Η κατοικία “Riza”, που τοποθετείται σε μια περιοχή που ονομάζεται Ψηλάφι, στο υψηλότερο σημείο της Αγγαιριάς, στην Πάρο έχει τις ρίζες της στην άνυδρη τοπογραφία των Κυκλάδων και οι λευκοί της τοίχοι ξεδιπλώνονται σαν γεωμετρική κορδέλα, σχηματίζοντας τους όγκους του σπιτιού.

 

Ένταξη στο τοπίο

Η κατοικία απολαμβάνει νοτιοδυτικό προσανατολισμό στη μεγάλη της πλευρά, με θέα προς τη θάλασσα και την Αντίπαρο. Οι “κατοικίες”, τα παραδοσιακά κτίσματα που συναντώνται σε αυτή την περιοχή, έχουν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα λόγω της τοπογραφίας του εδάφους. Πρόκειται για μια σειρά συνθέσεων τοπικής αρχιτεκτονικής με ποικιλία χρήσεων -κατοικίες, αποθήκες, στάβλοι- και γεωμετρία, που συντίθενται σε σύνολο. Με επιρροές από τη βασική ιδέα αυτών των οικιστικών συνόλων και της αναγωγής τους σε μια πιο σύγχρονη και ελεύθερη μορφή, προτάθηκε η δημιουργία μιας λευκής κορδέλας που αναδύεται από τη γη και τυλίγεται πάνω στο περιβάλλον.

Έτσι, προέκυψε ένα κτίριο κατανεμημένο σε κομμάτια που προσαρμόζονται πάνω στη μορφολογία του οικοπέδου, με πολυεπίπεδες εξωτερικές αυλές προσανατολισμένες προς τη θέα. Στόχος της εκμετάλλευσης του υπαίθριου χώρου αποτέλεσε η δημιουργία ενός οικιστικού συνόλου με συνοχή και ορατές αναφορές στην κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική.

 

Πορεία κίνησης

Η κατοικία διαθέτει συνολικά την κοινόχρηστη ζώνη -κουζίνα, τραπεζαρία, καθιστικό, τρία υπνοδωμάτια με ensuite λουτρά και έναν ξενώνα, ο οποίος αποκόπτεται από τον κεντρικό όγκο για λόγους ιδιωτικότητας. Τόσο ο ξενώνας όσο και το κυρίως κτίριο διαθέτουν ανοίγματα που ενοποιούν τους εσωτερικούς με τους εξωτερικούς χώρους και δίνουν τη δυνατότητα τους καλοκαιρινούς μήνες στην κατοικία να επεκτείνει τα όρια της, αξιοποιώντας τις προστατευμένες από τον βορινό αέρα αυλές.

Η χειρονομία της κορδέλας γίνεται αντιληπτή και στις εύπλαστες ροές που προκύπτουν, τόσο ανάμεσα στις ζώνες διημέρευσης όσο και στο δώμα. Ο επισκέπτης, εισερχόμενoς από το κεντρικό κλιμακοστάσιο, οδηγείται ανάμεσα από τον λευκό και τον πέτρινο τοίχο αντιστήριξης που θυμίζει ξερολιθιά στην αυλή εισόδου. Από εκεί, μπορεί είτε να εισέλθει στο κτίριο, είτε να συνεχίσει την πορεία του προς τον ξενώνα με το στοιχείο του νερού να τον καθοδηγεί, είτε να ανέβει στο δώμα και να απολαύσει τη θέα της περιοχής.

 

Υλική αισθητική

Χαρακτηριστικό στοιχείο της συνθετικής διαχείρισης είναι τα ανοίγματα σε διαφορετικά μεγέθη και ύψη, που προσδίδουν μια παιχνιδιάρικη διάθεση με τις έντονες πολυποίκιλες σκιές που δημιουργούν στον άλλοτε μονότονο λευκό όγκο. Το κτίριο, αν και εμπνευσμένο από τα υλικά και τη διάταξη προϋπάρχουσων κατασκευών, καταφέρνει να επαναπροσδιοριστεί μέσα από ένα σύγχρονο πρίσμα.

Εκλεπτυσμένη απλότητα

Μία υπάρχουσα κατοικία πάνω στην ακτή του Ορνού μεταμορφώθηκε σε ένα κομψό, πολυτελές εξοχικό εξοπλισμένο με ξενώνες και spa, που εντάσσονται μέσα σε μία σειρά από διαδοχικούς αναβαθμούς που φτάνουν μέχρι τη θάλασσα, αξιοποιώντας τον προσανατολισμό και την τοπογραφία του οικοπέδου.

 

Ανοιχτή διάταξη

Το κυρίως κτίριο βρίσκεται στην υψηλότερη στάθμη του οικοπέδου, με χαρακτηριστικές επίπεδες στέγες, λευκά γλυπτικά σχήματα και ξύλινες πόρτες που απηχούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Μυκόνου. Ο άμεσος υπαίθριος χώρος του, με τη χαρακτηριστική δοκιδωτή πέργκολα που φιλοξενεί ένα τραπέζι φαγητού και πάγκους καθιστικού, βλέπει προς μια μεγάλη πισίνα που βρίσκεται πάνω από τους ξενώνες, υπόσκαφους μέσα στην πλαγιά.

Φαρδιά σκαλοπάτια και χαμηλές ξερολιθιές οδηγούν από την κυρίως κατοικία στο χαμηλότερο επίπεδο των ξενώνων και στη συνέχεια προς έναν υπαίθριο χώρο με μεγάλο τραπέζι και bar κάτω από μία καλαμωτή, όπου κυριαρχεί η υπαίθρια κουζίνα και τα στοιχεία διαμόρφωσης από σκούρο τεχνητό βράχο. Ακόμα χαμηλότερα, ένα τελευταίο πλάτωμα καταλήγει σε προβλήτα, πάνω στην ακτή. Τα πρανή που απλώνονται ενδιάμεσα, φυτεύονται με κάκτους και άλλα φυτά με μεγάλη αντοχή στην ξηρασία, προστατεύοντας από τη ζέστη τους χώρους που βρίσκονται από κάτω.

 

Σχεδιασμός & υλικά

Η αρχιτεκτονική γλώσσα του εξωτερικού χώρου περνάει αβίαστα και στο εσωτερικό της κατοικίας, συνδυάζοντας ευθείες γραμμές με απαλές καμπύλες σε μια σύγχρονη, μινιμαλιστική έκφραση. Στην κυρίως κατοικία, η οποία περιλαμβάνει κουζίνα, καθιστικό, master υπνοδωμάτιο καθώς και παιδικό υπνοδωμάτιο με playroom, οι λείοι, υπόλευκοι τοίχοι και τα δάπεδα αποκτούν έντονο χρωματικό βάθος μέσα από την εφαρμογή διαδοχικών στρώσεων επιχρίσματος από σχιστόλιθο, τοπική πέτρα, μαρμαρόσκονη και χρωστικές ουσίες, τα οποία στη συνέχεια περνιούνται με κερί και γυαλίζονται. Ανοιχτόχρωμα ξύλινα δοκάρια στις περιοχές του καθιστικού και του spa, καθώς και εκτεθειμένη τοπική πέτρα από τις εκσκαφές, προσδίδουν επιπλέον υφές και αντιθέσεις στη συνολική χρωματική παλέτα.

Η πτέρυγα των ξενώνων επιπλώνεται με κομψή απλότητα. Κρεβάτια-πλατφόρμες και σεζλόνγκ από σκούρο ξύλο επενδύονται με υπόλευκα υφάσματα, όπως επίσης και οι καμπύλες καρέκλες, που θυμίζουν κυκλαδικά γλυπτά, μπροστά από τους καθρέφτες που τονίζουν το σχήμα τους μέσα από λεπτά, σκούρα μπρούτζινα πλαίσια. Μπρούτζινα φωτιστικά σώματα και γλυπτικά τραπέζια σε χρυσό και ασημί συμπληρώνουν την επίπλωση. Οι εσοχές πίσω από τα κρεβάτια είναι μία διακριτική αρχιτεκτονική αναφορά στα εσωτερικά των διάσημων περιστερώνων της Μυκόνου.

Τα λουτρά των ξενώνων είναι εξίσου εκλεπτυσμένα: ελεύθερες πέτρινες μπανιέρες και νιπτήρες πάνω σε βάθρα αναδεικνύονται μέσα από μπρούντζινες βρύσες και μπαταρίες ντους με εφέ βροχής. Τα σχήματα, τόσο των καθρεφτών όσο και των πλευρικών εσοχών στον τοίχο, έρχονται σε αντιστοιχία με τον χαρακτήρα των υπνοδωματίων. Στα όλα δωμάτια, η φαινομενικά απλή όμως ιδιαίτερα μελετημένη χρωματική παλέτα τονίζεται με ξύλο, σκούρο δέρμα, μπρούντζινες και χρυσές λεπτομέρειες, καθώς και γκρίζα και ανοιχτή καφέ πέτρα.

 

Custom έπιπλα & φωτισμός

Τα φωτιστικά, τα έπιπλα και τα υφάσματα στο χρώμα του φυσικού, ανεπεξέργαστου λινού είναι μετρημένα και μινιμαλιστικά, σε απόλυτη αρμονία με την αρχιτεκτονική αισθητική. Στις περιοχές του spa, τα βοτσαλωτά δάπεδα δίνουν αδρή αίσθηση, η οποία επαναλαμβάνεται στο λουτρό με μεγάλες, οβάλ πέτρες. Ο νιπτήρας και ο πάγκος είναι ένα ενιαίο κομμάτι μαρμάρου με έντονες νευρώσεις, τα ράφια πακτώνονται στον τοίχο ενώ ένα μεγάλο άνοιγμα από το δάπεδο ως την οροφή βλέπει προς έναν μικρό, περίκλειστο κήπο. Στο δωμάτιο μασάζ, αντί για ράφια, υπάρχουν ορθογωνικές εσοχές ενσωματωμένες στον ένα τοίχο. Ο νιπτήρας κατασκευάστηκε από έναν μονόλιθο γκρίζας πέτρας, ο οποίος αφέθηκε στη φυσική, αδρή του κατάσταση εκτός από τη γυαλισμένη πάνω πλευρά του.

Μπρούτζινες βρύσες και κρεμαστά φωτιστικά τοίχου προσθέτουν μια νότα αντιθετικής πολυτέλειας. Μεγάλα συρόμενα ανοίγματα προς τη θέα της θάλασσας φέρνουν άπλετο φυσικό φωτισμό και αερισμό στο γυμναστήριο, που επιπλώνεται με σκούρο καφέ δέρμα και ξύλινους εξοπλισμούς, με λίγα καμπύλα, γλυπτικά τραπέζια να ξεχωρίζουν, στον ίδιο σκούρο τόνο του ξύλου. Ο σχεδιασμός του χαμάμ, ένα ημικυκλικό περίκλειστο δωμάτιο με τοίχους που υψώνονται σε έναν τρούλο με ακανόνιστες καμπύλες, αντλεί την έμπνευσή του από την τοπική παράδοση των υπόσκαφων κατοικιών στις Κυκλάδες, που βρίσκονται κρυμμένες μέσα στα υψώματα. Τέλος, η τεχνολογική υποδομή της κατοικίας εντάσσεται διακριτικά στον σχεδιασμό, όπως επίσης και ο αρχιτεκτονικός φωτισμός, συντελώντας σε ένα γαλήνιο αλλά εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσμα.

Σύγχρονος αστικός χαρακτήρας

Η κατοικία βρίσκεται σε οικόπεδο με έντονη υψομετρική διαφορά, η οποία εξομαλύνεται με την οργάνωση του περιβάλλοντα χώρου σε βαθμίδες πρασίνου. Η είσοδος γίνεται από τη βορειοδυτική πλευρά του κτιρίου, αφήνοντας ελεύθερη την κύρια όψη του, ώστε να αξιοποιείται από ολόκληρο το εσωτερικό η θέα που προσφέρει η θέση του οικοπέδου.

 

Χωρική οργάνωση

Ο κύριος όγκος του κτιρίου αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα πάνω από το έδαφος, με τους χώρους διημέρευσης στο ισόγειο, τα υπνοδωμάτια στον όροφο και ένα γραφείο στη σοφίτα. Κάθε χώρος έχει πρόσβαση σε δική του βεράντα, προσφέροντας ποικιλία ανοιγμάτων και ιδιωτικότητα.

 

Παλέτα υλικών

Η παλέτα των υλικών που συγκροτούν τη φυσιογνωμία του κτιρίου προσδίδουν αστικό και σύγχρονο χαρακτήρα τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό του. Για την επένδυση των όψεων έχουν χρησιμοποιηθεί πέτρα και ξύλο. Η πέτρα “ντύνει” τους τοίχους της εισόδου της κατοικίας και της κλίμακας ανόδου από τον δρόμο, τονίζοντας τον άξονα πρόσβασης στο κτίριο. Η ξύλινη επένδυση έχει χρησιμοποιηθεί για να μεγιστοποιήσει το ογκοπλαστικό παιχνίδι των όψεων στον όροφο, πλαισιώνοντας τον περίκλειστο εξώστη της master κρεβατοκάμαρας.

 

Ενοποίηση ορίων

Μεγάλη έμφαση δόθηκε στην ενοποίηση του εσωτερικού με τον εξωτερικό χώρο, όπου βρίσκεται και η πισίνα. Μια πέργκολα από μπετόν συνδέει την είσοδο με την υπόλοιπη κατοικία και την περιοχή της πισίνας, δημιουργώντας έναν ημιυπαίθριο, σε προέκταση του καθιστικού. Το επίμηκες υαλοστάσιο στο ισόγειο μεγιστοποιεί την είσοδο φυσικού φωτός στο εσωτερικό και προσφέρει απρόσκοπτη θέα. Οι στεγασμένοι εξωτερικοί χώροι της πισίνας φιλτράρουν το έντονο φως τους θερινούς μήνες, προσφέροντας ιδιωτικότητα και χαλάρωση σε όλη τη διάρκεια της ημέρας.

 

Minimal αισθητική

Η ενιαία επιμήκης κάτοψη του ισογείου καθιστικού και της τραπεζαρίας εντείνεται με τη χρήση του λευκού χρώματος στην επιλογή των υλικών και των επίπλων που προσφέρουν μια αίσθηση ηρεμίας και άνεσης στο εσωτερικό. Παρόλο που αυτή η λιτή προσέγγιση διατρέχει όλους τους χώρους της κατοικίας, επιλεκτικά κάποιοι τοίχοι του καθιστικού και της master κρεβατοκάμαρας επενδύονται με ξύλο και μάρμαρο, συμπληρώνοντας την αισθητική ταυτότητα της μινιμαλιστικής καθαρότητας.

Σταδιακός μετασχηματισμός

Το έργο, που αφορά επανάχρηση ενός παλαιού κτιρίου γραφείων και τη μετατροπή του σε μια σύγχρονη κλινική υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, έχει ως στόχο τη δημιουργία ενός νέου τοπόσημου για την ευρύτερη περιοχή, προάγοντας τις αρχές του βιώσιμου σχεδιασμού.

 

Στρατηγική συντήρησης

Από το παλιό τετραώροφο κτίριο γραφείων διατηρήθηκε ο φέρων οργανισμός, οι σκάλες και το φρεάτιο του ανελκυστήρα, οι διάδρομοι, οι εξώστες και τα δώματα. Επίσης, κατά την εκτέλεση του έργου αποφασίστηκε να διατηρηθούν και όλα τα εξωτερικά χαλύβδινα πλαίσια των παραθύρων, τόσο για τεχνικούς λόγους όσο και για μείωση του συνολικού κόστους. Η δυναμική διαδικασία μετασχηματισμού του κτιρίου εξελίχθηκε αρχικά στο εσωτερικό του, ώστε να διαμορφωθούν οι χώροι των νέων γραφείων, τα χειρουργεία, αλλά και οι χώροι υποδοχής και αναμονής και ολοκληρώθηκε με μια ολιστική παρέμβαση στο εξωτερικό του.

Το κλιμακοστάσιο χωρίζει κάθε επίπεδο σε δύο διακριτούς χώρους. Έτσι, στο ισόγειο, που φιλοξενεί τους κύριους χώρους της νέας κλινικής, χωροθετούνται στο ένα τμήμα το κεντρικό lobby, το καφέ και ένα μικρό εστιατόριο με όμορφες υπαίθριες εγκαταστάσεις και στο δεύτερο η καρδιά της κλινικής με τα χειρουργεία, τα γραφεία των ιατρών και τα βασικά εργαστήρια.

 

Χωρική οργάνωση

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον εργονομικό σχεδιασμό και στην ανεμπόδιστη κυκλοφορία ανάμεσα στις ξεχωριστές αίθουσες και λειτουργίες. Στον πρώτο όροφο φιλοξενούνται τα ιατρεία και τα εξεταστήρια. Γύρω από έναν εντυπωσιακό χώρο που περιλαμβάνει την αίθουσα αναμονής καθώς και δωμάτια συμβουλευτικής, βρίσκονται τα γραφεία, ενώ στη δεύτερη ενότητα συγκεντρώνονται οι υπηρεσίες marketing και λογιστηρίου. Τα γραφεία διοίκησης, αίθουσες συνεδριάσεων και ορισμένες υπηρεσίες υποστήριξης βρίσκονται στον τελευταίο όροφο, ενώ στο υπόγειο υπάρχουν όλες οι κατάλληλες υποστηρικτικές εγκαταστάσεις όπως κάποια ακόμα εργαστήρια, αίθουσες προετοιμασίας, ένα μικρό γυμναστήριο και αίθουσες ευεξίας. Εδώ βρίσκεται επίσης όλος ο εξοπλισμός MEP καθώς και θέσεις στάθμευσης.

 

Σχεδιασμός πρόσοψης

Η εξωτερική όψη, με μια τολμηρή χειρονομία, μεταμορφώθηκε σε μια κινούμενη πρόσοψη από μεγάλες αλουμινένιες και ξύλινες δοκούς: ένα “ρευστό” πέτασμα που αναπτύσσεται σε δύο ξεχωριστές λωρίδες με διαφορετικό αποτύπωμα, δημιουργώντας μια εξαιρετική μορφή με κοίλες και ελαστικές φόρμες, η οποία αγκαλιάζει τους υφιστάμενους όγκους του κτιρίου και το φρεάτιο του ανελκυστήρα. Μια βοτσαλολίμνη με παρόμοιες κοίλες γραμμές και ο καλά σχεδιασμένος περιβάλλων χώρος με μονοπάτια, εξωτερικές εγκαταστάσεις και ενδιαφέροντα στοιχεία φύτευσης ολοκληρώνουν τη σύνθεση.

Σχεδιαστικά δίπολα

Το κτίριο, που ακουμπά στην πλαγιά του λόφου και προσαρμόζεται στις τοπογραφικές καμπύλες, ακολουθώντας τη μορφολογία του εδάφους, βρίσκεται στη θέση Λουριά, στο νότιο τμήμα της Πάρου. Το οικόπεδο έχει νοτιοδυτικό προσανατολισμό στη μεγάλη πλευρά, με θέα προς τη θάλασσα, τον κόλπο της Αλυκής και την Αντίπαρο.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η είσοδος βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του οικοπέδου και το υψηλότερο σημείο λειτουργεί σαν πύλη στην κατοικία. Όλα κρύβονται πίσω από έναν άσπρο τοίχο με ελάχιστα ανοίγματα, ο οποίος υποδέχεται τον επισκέπτη αποκρύβοντας την εσωτερική διάταξη, καθώς και τις μπροστινές αυλές. Η σύνθεση λειτουργεί με σχεδιαστικά και λειτουργικά δίπολα: Κρυμμένοι χώροι και εκτεθειμένοι στο μάτι του επισκέπτη, προστατευμένες αυλές με καθιστικά και αυλές ανοιχτές στη θέα, εσωτερική κλειστή διαδρομή και πορεία ανάμεσα στα κατώφλια, κλειστή είσοδος και ανοιχτή πορεία, κατοίκηση στο τοπίο και αιώρηση των όγκων στη δύση. Μεγάλοι εγκάρσιοι τοίχοι διεισδύουν στην πλαγιά έχοντας ως γενέτειρα την κατοικία. Οι τοίχοι αυτοί διαμορφώνουν τις πίσω αυλές και δίνουν συνέχεια στο εσωτερικό του σπιτιού προς το τοπίο.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Ανάμεσα στους τοίχους δημιουργούνται θεματικές ενότητες, άλλοτε η είσοδος, άλλοτε ο κήπος, άλλοτε το στοιχείο του νερού και άλλοτε η προστατευμένη αυλή. Οι χώροι αυτοί διαρρέουν από το εσωτερικό και διαμορφώνονται από τους τοίχους που δεσπόζουν στην πρόταση. Οι τοίχοι είναι εμφανείς μόνο από το πίσω τμήμα του οικοπέδου, ως εκ τούτου το σενάριο κατοίκησης αποκαλύπτεται με την είσοδο στην κατοικία. Μια εγκάρσια πορεία τους διαπερνά, συνδέοντας τις θεματικές ενότητες.

H πορεία εξελίσσεται παράλληλα με τη διαδρομή στο εσωτερικό του σπιτιού, διαμορφώνοντας οπτικές προς τις θέες και τους χώρους διημέρευσης. Οι όγκοι της κατοικίας αναπτύσσονται προς την πλαγιά και προς τη θέα, ενώ προβάλλουν πάνω σε έναν χαμηλό πέτρινο τοίχο διαμορφώνοντας μια όψη στη δύση. Από τη μία βρίσκονται σφιχτά γαντζωμένοι στο έδαφος και από την άλλη μοιάζουν να αιωρούνται προς τη θέα και το φυσικό ανάγλυφο. Το ίδιο μοτίβο ακολουθούν και οι ενδιάμεσες και οι μπροστινές αυλές-μπαλκόνια που στοχεύουν τη θάλασσα. Οι τοίχοι άλλοτε γίνονται κτίριο και άλλοτε δημιουργούν αυλές προσαρμοσμένες στο έδαφος και στο περιβάλλον. Ο μεγάλος όγκος ενός ενιαίου κτίσματος διασπάται σε μικρότερους, άμεσα προσαρμοσμένους στο έδαφος.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Η “πέμπτη όψη“, από ψηλά, γίνεται κυρίαρχη ακουμπώντας στην πλαγιά του λόφου. Η αρχιτεκτονική ακροβατεί στο επικλινές έδαφος. Το τοπίο και το ανάγλυφο διαμορφώνουν το πεδίο πάνω στο οποίο η σχεδιαστική γλώσσα μετουσιώνεται σε χωρικές ενότητες και καταστάσεις στην προσπάθεια να ορισθεί το πλαίσιο της παραθεριστικής κατοίκησης. Το έντονο κυκλαδικό φως σκηνοθετεί περίτεχνα όλα τα πιθανά σενάρια και μεταμορφώνει, στη διάρκεια της μέρας, τη σύνθεση. Η αρχιτεκτονική αγκαλιάζει την ανθρώπινη δραστηριότητα, δημιουργώντας μια οικειότητα με τον χώρο και τον τόπο.