Ήρεμο πλαίσιο

Η αρχιτεκτονική αντιμετωπίζεται ως ένα διακριτικό πλαίσιο που εντείνει τη σχέση μεταξύ εσωτερικού χώρου και φυσικού περιβάλλοντος. Αντί να ανταγωνίζεται το τοπίο, το κτίριο λειτουργεί ως μηχανισμός πλαισίωσης, ρυθμίζει το φως και ενίσχυει την αντίληψη των εξωτερικών συνθηκών, τοποθετώντας την κατοικία ως μια ακριβή και συνειδητή ένθεση ανάμεσα στο δάσος, τον ουρανό και το έδαφος.

 

Ένταξη στο τοπίο

Το έργο χωροθετείται σε περιοχή χαμηλής οικιστικής πυκνότητας κοντά στον Ειρηνικό Ωκεανό. Οι ιδιοκτήτες ζήτησαν μια κατοικία που να χαρακτηρίζεται από χωρική σαφήνεια, ιδιωτικότητα και στενή σχέση με το φυσικό τοπίο. Το οικόπεδο βρίσκεται στο όριο της οικιστικής ζώνης και διαθέτει πλούσια βλάστηση, καθώς και μακρινές θέες προς τη θάλασσα. Στη νότια πλευρά εκτείνεται ένας μανταρινόκηπος, ενώ το δυτικό όριο ορίζεται από ένα ώριμο δάσος μπαμπού. Το ήπια επικλινές οικόπεδο έχει έκταση περίπου 5.200m2, με βασική σχεδιαστική πρόκληση την χωροθέτηση της κατοικίας μέσα σε ένα εκτεταμένο και σε μεγάλο βαθμό αδόμητο τοπίο.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Κεντρικό οργανωτικό στοιχείο της σύνθεσης αποτελεί η πισίνα, μήκους 20m, πλάτους 5m και μέγιστου βάθους 2.5m. Η πισίνα ορίζει τον κύριο άξονα του έργου και ευθυγραμμίζεται με τον μανταρινόκηπο, καθορίζοντας τη χωρική διάταξη της κατοικίας. Οι κύριοι χώροι οργανώνονται σε άμεση σχέση με αυτό το γραμμικό στοιχείο, εξασφαλίζοντας οπτική συνέχεια σε όλο το οικόπεδο και καθιστώντας την πισίνα τόσο χωρικό όσο και προσανατολιστικό εργαλείο. Η ανακλαστική επιφάνεια του νερού λειτουργεί ως ενδιάμεσο μεταξύ αρχιτεκτονικής και τοπίου και παραμένει ορατή από όλους τους βασικούς εσωτερικούς χώρους.

Η πρόσβαση στην κατοικία σχεδιάζεται ως μια συμπιεσμένη χωρική ακολουθία. Η είσοδος πραγματοποιείται μέσω μιας μερικώς κλειστής πορείας, η οποία οδηγεί σε έναν χαμηλά φωτισμένο μεταβατικό χώρο. Από εκεί, ένα ζεύγος φαρδιών, βαριών θυρών ανοίγει προς τον κύριο χώρο διαβίωσης, αποκαλύπτοντας το πλήρες μήκος της πισίνας και τον οπωρώνα πέρα από αυτήν. Η ακολουθία αυτή, που βασίζεται στην εναλλαγή συμπίεσης και εκτόνωσης του χώρου, αρθρώνεται μέσα από αντιθέσεις στο ύψος, την κλίμακα και την ένταση του φωτισμού και αντλεί από αρχές της παραδοσιακής ιαπωνικής αρχιτεκτονικής. Οι αντιθέσεις αυτές επιλύονται τελικά σε έναν ενιαίο δομικό κάνναβο με σταθερό ύψος 3.5m, ο οποίος προσδίδει συνοχή και ρυθμό στο εσωτερικό.

 

 

Παλέτα υλικών

Η αίθουσα τσαγιού τοποθετείται στο πιο απομονωμένο σημείο της κάτοψης και διαφοροποιείται σκόπιμα από τους υπόλοιπους χώρους ως προς τη φωτεινότητα και τον βαθμό εγκλεισμού. Ο προσανατολισμός της προς το γειτονικό δάσος μπαμπού ενισχύει τον χαρακτήρα εσωστρέφειας. Ο χώρος επανερμηνεύει το παραδοσιακό “σαλόνι τσαγιού” -όπως φυσικά επιχρίσματα, κορμούς ξύλου με διατηρημένο φλοιό και αναφορές στο έργο του Sen no Rikyū- μέσα από ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό πρίσμα, με έμφαση στην εγκράτεια, την αναλογία και την υλική αίσθηση.

Το πρόγραμμα συμπληρώνεται από μια κάβα κρασιών, δύο ξενώνες και έναν χώρο άσκησης, οι οποίοι εντάσσονται στην ίδια δομική και υλική λογική. Η περιορισμένη παλέτα υλικών, σε συνδυασμό με τον αυστηρό έλεγχο της λεπτομέρειας, ενισχύει τον μινιμαλιστικό χαρακτήρα του έργου και την καθαρότητα της αρχιτεκτονικής πρόθεσης.

 

 

Παραδοσιακή ταυτότητα

Η παρούσα πρόταση αφορά την ανάπτυξη ενός συγκροτήματος 29 βιλών στην περιοχή Μπουρμπούλος της Σαντορίνης, ενός ηφαιστειακού νησιού του νοτίου Αιγαίου. Η Σαντορίνη χαρακτηρίζεται από έντονο ανάγλυφο, βραχώδες τοπίο και σκληρή, αραιή βλάστηση.

 

Ένταξη στο τοπίο

Η ιδιαιτερότητα του εδάφους έχει οδηγήσει στην ευρεία χρήση της ξηρολιθιάς -μιας παραδοσιακής τεχνικής κατασκευής τοιχίων αντιστήριξης με ξερολιθιές, δηλαδή πέτρες τοποθετημένες χωρίς συνδετικό υλικό. Η τεχνική αυτή εφαρμόστηκε ιστορικά από τους αγρότες για την εξομάλυνση των επιφανειών με σκοπό την καλλιέργεια. Σήμερα, αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της τοπιογραφίας και της ταυτότητας του νησιού, αναπόσπαστο από την ανάγνωση του φυσικού τοπίου.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Η σύνθεση βασίζεται σε μια ενιαία μονάδα κατοικίας, η οποία επαναλαμβάνεται 29 φορές ώστε να καλύψει τις απαιτήσεις του προγράμματος. Η μορφή της μονάδας αντλεί αναφορές από την παραδοσιακή τυπολογία, ανασχεδιάζεται όμως με γνώμονα τη βελτιστοποίηση της κίνησης, της χωροθέτησης και της λειτουργικότητας εντός του οικοπέδου. Οι μονάδες τοποθετούνται στρατηγικά, και μαζί με δύο είδη κυκλοφορίας  -την εξωτερική για οχήματα και την εσωτερική για πεζούς- διαμορφώνουν χώρους με διαφορετικές ποιότητες και χαρακτήρα. Η πρόθεση είναι ο σχεδιασμός να προκύψει μέσα από την κατανόηση και ενσωμάτωση των φυσικών και πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων του τόπου.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η σχεδιαστική προσέγγιση εστιάζει στην ανάδειξη των τοπικών στοιχείων, με έμφαση στη χρήση της ξηρολιθιάς ως βασικό συνθετικό εργαλείο. Η σύνδεση μεταξύ φυσικού περιβάλλοντος και αρχιτεκτονικού προγράμματος εκφράζεται τόσο στην κάτοψη όσο και στην τομή. Στην κάτοψη, μέσω του ηφαιστειακού λιθόστρωτου στους εξωτερικούς χώρους κυκλοφορίας και της βαθμιαίας μετάβασης στη βλάστηση στους εσωτερικούς κοινόχρηστους χώρους. Στην τομή, με την ένταξη της ξηρολιθιάς στη θεμελίωση των κτισμάτων, η οποία σταδιακά οδηγεί στον λευκό, επιχρισμένο όγκο των ανωδομών. Η πρόταση επιδιώκει έτσι να ισορροπήσει ανάμεσα στο φυσικό και το κτισμένο, στο παραδοσιακό και το σύγχρονο.