Μια κατοικία 200τ.μ. σε επικλινές τοπίο της Κρήτης οργανώνεται γύρω από ένα τριγωνικό όριο πέτρινων τοιχίων αντιστήριξης, από το οποίο αναπτύσσονται κατακερματισμένοι όγκοι, αυλές και ημιυπαίθριοι χώροι που ακολουθούν τη φυσική κλίση.

Το Τρίεδρον στον Λίσταρο από τους PT.a | Polychronakis Troullinos architects είναι μια νέα κατοικία 200τ.μ. σε στάδιο μελέτης. Σε ένα επικλινές οικόπεδο με ευρεία θέα, η πρόταση ξεκινά από μια σαφή γεωμετρική χειρονομία: ένα τριγωνικό όριο που σχηματίζεται από διαδοχικά πέτρινα τοιχία αντιστήριξης. Αντί να λειτουργεί ως κλειστή περίμετρος, το σχήμα αποτελεί το οργανωτικό πεδίο από το οποίο αναπτύσσεται η αρχιτεκτονική.

Οι κτιριακοί όγκοι κατακερματίζονται, μετατοπίζονται και σε επιμέρους σημεία υπερβαίνουν τα όρια του τριγώνου, δημιουργώντας σκόπιμη ένταση ανάμεσα στη γεωμετρική τάξη και την ακανόνιστη μορφολογία του εδάφους. Η κατοικία ακολουθεί έτσι τη φυσική κλίση αντί να αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο, αυτόνομο αντικείμενο πάνω στην πλαγιά.

 

Ένα τριγωνικό πεδίο

Η τριγωνική γεωμετρία προσδιορίζει τόσο τα φυσικά όρια της επέμβασης όσο και τη βασική λογική της κάτοψης.

Τα πέτρινα τοιχία αντιστήριξης οργανώνουν την κίνηση, διαμορφώνουν κατώφλια και μεταβάσεις μεταξύ διαφορετικών στάθμεων και ταυτόχρονα αγκυρώνουν την κατασκευή στο έδαφος. Στο εσωτερικό αυτού του πλαισίου, οι επιμέρους όγκοι μετατοπίζονται ελαφρά μεταξύ τους και σε συγκεκριμένα σημεία εκτείνονται πέρα από την αρχική γεωμετρία.

Το τρίγωνο λειτουργεί επομένως περισσότερο ως πεδίο γένεσης παρά ως περίγραμμα. Η σαφήνειά του εξασφαλίζει τη βασική τάξη της σύνθεσης, ενώ οι μετατοπίσεις προσαρμόζουν την κατοικία στο ανάγλυφο.

Παράλληλα, ο κατακερματισμός περιορίζει την αντιληπτή κλίμακα του συνολικού προγράμματος. Αντί για μια ενιαία κτιριακή μάζα, η κατοικία διαβάζεται ως ακολουθία χαμηλότερων όγκων που ακολουθούν την πλαγιά και ενισχύουν την οριζόντια σχέση με το τοπίο.

 

Πλήρες και κενό

Οι ενδιάμεσοι χώροι αποτελούν ισότιμο μέρος της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

Αυλές, βεράντες και ημιυπαίθριες περιοχές διαμορφώνονται ανάμεσα στους κτιριακούς όγκους και τα πέτρινα τοιχία, επιτρέποντας στο φυσικό φως, τον αέρα και τις μακρινές θεάσεις να εισχωρούν βαθύτερα στην κατοικία.

Η διάκριση ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό αμβλύνεται σταδιακά. Η κίνηση εναλλάσσεται ανάμεσα σε κλειστούς χώρους, προστατευμένες μεταβατικές περιοχές και ανοιχτές αυλές, διατηρώντας το τοπίο σταθερά παρόν στη χωρική εμπειρία.

Οι υπαίθριες λειτουργίες δεν συγκεντρώνονται μόνο στην περίμετρο του κτιρίου, αλλά κατανέμονται στο εσωτερικό της σύνθεσης. Τα κενά διαχωρίζουν τους όγκους και ταυτόχρονα τους συνδέουν οπτικά και λειτουργικά.

 

Προσαρμογή στο ανάγλυφο

Ο κατακερματισμός των όγκων ανταποκρίνεται άμεσα στην έντονη κλίση του οικοπέδου.

Μικρές μετατοπίσεις στην κάτοψη και στις στάθμες επιτρέπουν στα διαφορετικά τμήματα της κατοικίας να ακολουθήσουν τη φυσική τοπογραφία χωρίς να επιβάλλεται ένα ενιαίο οριζόντιο επίπεδο.

Τα τοιχία αντιστήριξης λειτουργούν ως ενδιάμεσο σύστημα ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και το έδαφος. Πέρα από τη συγκράτηση της πλαγιάς, καθορίζουν την κίνηση και τα όρια των υπαίθριων χώρων.

Η σύνθεση αναπτύσσεται έτσι ως σύνολο αλληλένδετων τμημάτων και όχι ως ένας ενιαίος όγκος, περιορίζοντας την οπτική παρουσία της κατοικίας και ενισχύοντας την ανάπτυξή της κατά μήκος της πλαγιάς.

 

Φυσική πέτρα και γήινες αποχρώσεις

Η υλικότητα ενισχύει τη σχέση του έργου με το άμεσο περιβάλλον.

Η φυσική πέτρα χρησιμοποιείται στα τοιχία αντιστήριξης που συγκροτούν τη βασική γεωμετρική δομή, ενώ οι επιφάνειες των όγκων κινούνται σε γήινες αποχρώσεις, περιορίζοντας τη χρωματική αντίθεση με το τοπίο.

Απέναντι σε αυτή την υλική συνέχεια, η καθαρή γεωμετρία των κτιριακών όγκων εισάγει μια περισσότερο αφαιρετική αρχιτεκτονική γλώσσα. Η πρόταση δεν βασίζεται στη μορφολογική αναπαραγωγή της τοπικής αρχιτεκτονικής, αλλά στη σχέση με το έδαφος, την κλίμακα και τη φυσική πέτρα.

Το Τρίεδρο οργανώνεται τελικά μέσα από την αλληλεπίδραση δύο συστημάτων: της ακρίβειας ενός τριγωνικού σχήματος και των μεταβαλλόμενων συνθηκών της φυσικής πλαγιάς. Τα πέτρινα τοιχία παρέχουν ένα σταθερό πλαίσιο, το οποίο τροποποιείται από τους όγκους, τις αυλές και τις βεράντες, δημιουργώντας μια ακολουθία εσωτερικών, ημιυπαίθριων και ανοιχτών χώρων.

Λιθόκτιστη μορφή

Το έργο αφορά μία ιδιωτική κατοικία 120m2, η οποία βρίσκεται στο Ξηρό Χωριό, έναν αγροτικό οικισμό έξω από το Ρέθυμνο, στην Κρήτη. Ενταγμένη εντός ενός ελαιώνα, η κατοικία σχεδιάζεται ως ένα σύγχρονο λιθόκτιστο κτίσμα, το οποίο αντλεί άμεσα από τις αρχές της παραδοσιακής κρητικής αρχιτεκτονικής, τόσο ως προς τη μορφή όσο και ως προς την υλικότητα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το κτίριο διαμορφώνεται ως ένας συμπαγής, στερεός όγκος, ο οποίος ορίζεται από φέρουσα λιθοδομή. Η χρήση πέτρας με τοπικές αναφορές προσδίδει έντονη τεκτονική παρουσία και αγκυρώνει την κατοικία στο φυσικό και πολιτισμικό της πλαίσιο. Οι παχιοί λιθότοιχοι, τα βαθιά ανοίγματα και οι στρατηγικά τοποθετημένες οπές παραπέμπουν σε παραδοσιακές κατασκευαστικές τεχνικές, ενώ οι ακριβείς λεπτομέρειες και οι καθαρές γραμμές εισάγουν μια σύγχρονη αρχιτεκτονική σαφήνεια. Η γεωμετρία της στέγης ακολουθεί μια απλή δίρριχτη μορφή με παραδοσιακά κεραμίδια, ενισχύοντας το αρχετυπικό περίγραμμα των αγροτικών κρητικών κατοικιών.

 

 

Χωρική οργάνωση

Λεπτές διαφοροποιήσεις στα ύψη και στους όγκους αντανακλούν την εσωτερική χωρική οργάνωση, ιδιαίτερα μέσω της ενσωμάτωσης παταριών σε δύο από τα υπνοδωμάτια. Τα πατάρια αξιοποιούν τη διατομή του κτιρίου, επιτρέποντας στους εσωτερικούς χώρους να αναπτύσσονται κατακόρυφα, ενώ ταυτόχρονα διατηρείται η συμπαγής εξωτερική μορφή. Η κατοικία οργανώνεται ώστε να φιλοξενεί τρία υπνοδωμάτια, με σαφή ιεράρχηση μεταξύ ιδιωτικών και κοινόχρηστων χώρων.

 

 

Υλικά & custom κατασκευές

Τα ανοίγματα τοποθετούνται και διαστασιολογούνται με προσοχή, διαμορφώνοντας έναν ελεγχόμενο διάλογο μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. Στενές κατακόρυφες και οριζόντιες σχισμές πλαισιώνουν τις θέες προς το τοπίο, ρυθμίζουν τον φυσικό φωτισμό και ενισχύουν το αίσθημα εγκλεισμού που χαρακτηρίζει τη λιθόκτιστη αρχιτεκτονική. Τα βαθιά τοποθετημένα κουφώματα υπογραμμίζουν περαιτέρω το πάχος των τοίχων και τη γλυπτική ποιότητα του υλικού.

Οι εσωτερικοί χώροι σχεδιάζονται ως ήρεμα, απτικά περιβάλλοντα, όπου το φυσικό φως αλληλεπιδρά με τις πέτρινες επιφάνειες, ενισχύοντας την αυθεντικότητα των υλικών. Συνολικά, το έργο αποτελεί μία σύγχρονη επανερμηνεία της αγροτικής αρχιτεκτονικής της Κρήτης – μια διακριτική λιθόκτιστη κατοικία που σέβεται τις παραδοσιακές τυπολογίες και ταυτόχρονα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σύγχρονης κατοίκησης. Το αποτέλεσμα είναι ένα σπίτι διαχρονικό, γειωμένο και άρρηκτα συνδεδεμένο με τον τόπο του.

 

Ευεξίας ως σχεδιαστική αρχή

Ο σχεδιασμός του φαρμακείου Pharmalesis επιδιώκει να διαμορφώσει μια χωρική εμπειρία που υπερβαίνει την απλή έννοια της υγιεινής. Η αρχιτεκτονική σύνθεση εδράζεται στην έννοια της ευεξίας ως θεμελιώδη σχεδιαστική αρχή.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Καθοδηγούμενος από το ιδεώδες του ευ ζην, ο σχεδιασμός αρθρώνεται μέσα από φυσικές υφές και θερμές χρωματικές τονικότητες, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον φιλικό και ανθρώπινο. Η ολιστική προσέγγιση στην υγεία –σωματική, ψυχολογική και κοινωνική– εκφράζεται χωρικά μέσα από την αναφορά στη φύση, η οποία λειτουργεί ως οργανωτική και αισθητική αφετηρία του έργου.

 

 

Χωρική διάταξη

Ο συνολικός χώρος των 67m2 διαρθρώνεται σε δύο κύριες ενότητες: τον κύριο χώρο φαρμακείου και έκθεσης προϊόντων και τους βοηθητικούς χώρους – εργαστήριο, κουζίνα, τουαλέτα και αποθήκη. Στο κέντρο του κύριου χώρου, μια νησίδα χαμηλού ύψους οργανώνει την κυκλοφορία γύρω της και ταυτόχρονα ενσωματώνει λειτουργίες έκθεσης και αποθήκευσης. Ο χώρος εξυπηρέτησης από τον φαρμακοποιό τοποθετείται αξονικά με την κύρια είσοδο, δημιουργώντας άμεση οπτική επαφή και λειτουργική συνέχεια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. Τα περιμετρικά ράφια οργανώνονται σε καθαρές γεωμετρίες, με ενσωματωμένες βάσεις αποθήκευσης, εξασφαλίζοντας λειτουργικότητα και καθαρή αισθητική γραμμή.

 

 

Υλικά & σχεδιασμός όψης

Η υλική παλέτα και η χρωματική σύνθεση στοχεύουν στη δημιουργία αίσθησης θερμής οικειότητας και φυσικής ηρεμίας. Οι ραφιέρες χαρακτηρίζονται από ένα ισορροπημένο διάλογο μεταξύ παστέλ πράσινου, ουδέτερων μπεζ επιφανειών, διαφάνειας του γυαλιού και θερμής υφής του ξύλου, συγκροτώντας μια αρμονική σύνθεση που υποστηρίζει την ταυτότητα του χώρου. Τα υπόλοιπα ειδικά σχεδιασμένα έπιπλα –η κεντρική νησίδα, το ταμείο-πάγκος εξυπηρέτησης και κάποια καθιστικά– ακολουθούν κοινή σχεδιαστική γλώσσα: πράσινη βάση, μπεζ όγκος αποθήκευσης και ξύλινη επίστεψη, συνθέτοντας ένα ενιαίο οπτικό και λειτουργικό σύστημα.

Η πρόσοψη του καταστήματος χαρακτηρίζεται από μια μεταλλική σιδεριά σε πράσινη απόχρωση, η οποία αρθρώνεται σε τέσσερα επιμέρους τμήματα που παραπέμπουν συμβολικά σε φύλλα βοτάνων – μια αισθητική και εννοιολογική αναφορά στη φυσική προέλευση και παραγωγή των φαρμάκων. Η μεταλλική κατασκευή λειτουργεί ως αισθητικό και λειτουργικό φίλτρο: παραπέμπει στη φύση και την έννοια της ευεξίας, ενώ ταυτόχρονα εξασφαλίζει την απαραίτητη ασφάλεια του καταστήματος, υποκαθιστώντας το παραδοσιακό ρολό με μια οργανική σχεδιαστική χειρονομία. Έτσι, ο πελάτης λαμβάνει ήδη από το εξωτερικό τη χωρική αφήγηση που επιδιώκει να μεταδώσει ο σχεδιασμός – την ταύτιση της υγείας με την ισορροπία, τη φύση και την ηρεμία.