Το διαμέρισμα του Arthur Casas στο Σάο Πάολο

Σχεδιασμένο ως ιδιωτική κατοικία του ίδιου του αρχιτέκτονα, το AC Apartment από τον Arthur Casas συνδυάζει κατασκευαστική ακρίβεια, λειτουργικότητα και προσωπική αφήγηση. Βρίσκεται στο Praça Henrique Monteiro, ένα συγκρότημα μικτών χρήσεων που επίσης φέρει την υπογραφή του, και λειτουργεί ως άμεση προέκταση της σκέψης του γύρω από την αρχιτεκτονική, το design και τη σύγχρονη αστική ζωή.

Κάθε απόφαση, από τη διάταξη της κάτοψης έως τη λεπτομέρεια των ξυλουργικών κατασκευών, ανταποκρίνεται συνειδητά στις ανάγκες της καθημερινότητας. Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία που συνδυάζει χωρική ροή, κρυφά συστήματα και σαφή αισθητική πρόθεση, σηματοδοτώντας ταυτόχρονα μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο ζωής του αρχιτέκτονα: από μια κατοικία της δεκαετίας του ’40 στο Pacaembu, σχεδιασμένη από τον Artigas, σε ένα πιο συμπαγές, σύγχρονο και πρακτικό αστικό διαμέρισμα.

Κάτοψη 300,00 τ.μ. χωρίς ανενεργούς χώρους

Με επιφάνεια περίπου 300,00 τ.μ., το διαμέρισμα σχεδιάστηκε ώστε να περιορίζονται οι ανενεργοί χώροι και να προτάσσονται οι άμεσες κινήσεις, η λειτουργική σαφήνεια και η ευελιξία των χώρων. Ο πλήρης αυτοματισμός, οι ειδικές κατασκευές και η εκτεταμένη χρήση φυσικών υλικών διαμορφώνουν μια ατμόσφαιρα ακριβή αλλά φιλόξενη, ελεγχόμενη αλλά κατοικημένη.

Το εσωτερικό λειτουργεί επίσης ως ήρεμο υπόβαθρο για την προσωπική συλλογή του Arthur Casas: έργα τέχνης, γλυπτά, βιβλία, φωτογραφίες, αντικείμενα συναισθηματικής αξίας και κομμάτια design. Όπως σημειώνει ο ίδιος, το να σχεδιάζει για τον εαυτό του είναι εύκολο, καθώς γνωρίζει με ακρίβεια τι του αρέσει και πώς ζει.

 

 

Ενιαίος χώρος διημέρευσης

Με την είσοδο στο διαμέρισμα, η ενοποίηση των χώρων γίνεται αμέσως αντιληπτή. Η πόρτα ανοίγει σε έναν ενιαίο χώρο διημέρευσης, όπου το living, η τραπεζαρία, το home theater και η κουζίνα συνδέονται μέσα από μια μοναδική αρχιτεκτονική χειρονομία. Η κυκλοφορία παραμένει ρευστή και ανεμπόδιστη, ενώ τα σταθερά στοιχεία οργανώνουν φυσικά τη χωρική εμπειρία.

Στο living, ο καναπές Fusca του Arthur Casas για τη Micasa κατέχει κεντρική θέση, πλαισιωμένος από καρέκλες Bauhaus του Franco Albini, την πολυθρόνα Elda του Joe Colombo και το τραπέζι Desenho του Arthur Casas. Η ατμόσφαιρα καθορίζεται έντονα από την τέχνη, με έργα των Mira Schendel, Carlito Carvalhosa, Anna Maria Maiolino και Waltércio Caldas, μεταξύ άλλων.

Τραπεζαρία, κουζίνα και σταθερές ξύλινες κατασκευές

Η μετάβαση προς την τραπεζαρία γίνεται αβίαστα. Ένα τραπέζι από τάβλες ξύλου canela, σχεδιασμένο από τον Arthur Casas, πλαισιώνεται από καθίσματα Flair’o της B&B Italia, ενώ γλυπτά των Rafael Oboé, Liuba Wolf, Ilha do Ferro και Rhodes ενισχύουν τον πολυεπίπεδο χαρακτήρα του χώρου. Ένας πίνακας του Paulo Pasta κυριαρχεί στον τοίχο, ενώ τα ενσωματωμένα φωτιστικά στη συνεχή ξύλινη οροφή εξασφαλίζουν φωτισμό ακριβείας σε όλο το διαμέρισμα.

Στην κουζίνα ξεχωρίζουν το σκαμπό Disco του Arthur Casas για το Studio Objeto και οι πάγκοι από Neolith Basalt Grey, ενταγμένοι σε ειδική ξυλουργική κατασκευή σχεδιασμένη από τον ίδιο. Οι ξυλουργικές κατασκευές αποκρύπτουν τις ηλεκτρικές συσκευές και βελτιστοποιούν την αποθήκευση, επιτρέποντας στην κουζίνα είτε να ενσωματώνεται στον χώρο διημέρευσης είτε να απομονώνεται με συρόμενη πόρτα, ανάλογα με τη χρήση.

 

 

Home theater και πολυλειτουργικό γραφείο

Δίπλα στην κουζίνα, το home theater επαναφέρει τον καναπέ Fusca, αυτή τη φορά σε συνδυασμό με το τραπεζάκι Tavolino 1932 του Gio Ponti, την πολυθρόνα Marsala του Michael Ducaroy για τη Ligne Roset και μια ταπισερί του Henri Laurens. Στα ράφια, γλυπτά, κεραμικά και πιάτα των Livia Gorka, Pablo Picasso και Jean Lurçat συνυπάρχουν με βιβλία και προσωπικά αντικείμενα.

Ανάμεσα στον χώρο διημέρευσης και την ιδιωτική ζώνη, το γραφείο λειτουργεί ως πολυλειτουργικό δωμάτιο. Χρησιμοποιείται ως χώρος εργασίας, ενώ μπορεί επίσης να φιλοξενήσει ένα κρεβάτι όταν επισκέπτεται το σπίτι κάποιο από τα παιδιά του αρχιτέκτονα. Στον χώρο ξεχωρίζουν το σκαμπό Pivot High της Vitra και η συλλογή μικρογραφιών αυτοκινήτων του Arthur Casas, εκτεθειμένη σε ειδικά σχεδιασμένες εσοχές.

Μετάβαση προς την ιδιωτική ζώνη

Ο διάδρομος που οδηγεί στα υπνοδωμάτια επενδύεται με ξύλο, δημιουργώντας μια ήρεμη μετάβαση προς τους ιδιωτικούς χώρους του διαμερίσματος. Στους τοίχους, μια συλλογή φωτογραφιών περιλαμβάνει έργα των Pierre Verger, Mario Cravo Neto, Bob Wolfenson και Cristiano Mascaro, μετατρέποντας την κυκλοφορία σε εκθεσιακή ακολουθία.

Στη master suite, η ατμόσφαιρα διαμορφώνεται μέσα από διακριτικό φωτισμό, vintage φωτιστικά, σώματα όπως το Ledtube της Marset, συνεχή ξύλινη οροφή και ειδικά σχεδιασμένα έπιπλα. Η πολυθρόνα του Giuseppe Scapinelli και το κομοδίνο από μάρμαρο Via Appia συμπληρώνουν τον χώρο, μαζί με έργα καλλιτεχνών όπως οι Tarsila do Amaral, Emiliano Di Cavalcanti, Athos Bulcão και Flávio de Carvalho.

 

 

Τεχνολογία, ακρίβεια και ατμόσφαιρα

Κάθε τεχνική λεπτομέρεια ενσωματώθηκε με ακρίβεια: κεντρική αναρρόφηση, ενσωματωμένο ηχητικό σύστημα, αόρατος κλιματισμός, σύστημα προστασίας από την υγρασία, έξυπνοι αισθητήρες και πλήρης αυτοματισμός. Τα φωτιστικά της XAL αναδεικνύουν τα έργα τέχνης και τα υλικά με ακριβή κατανομή φωτός, χωρίς να ανταγωνίζονται την αρχιτεκτονική.

Ο τεχνικός αυτός έλεγχος υποστηρίζει τη συνολική ατμόσφαιρα του διαμερίσματος. Το έργο δεν αφορά μόνο την αποδοτικότητα ή την έκθεση αντικειμένων, αλλά τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος κατοίκησης όπου οι υποδομές υποχωρούν μέσα στην αρχιτεκτονική, αφήνοντας τα υλικά, την τέχνη και την καθημερινή ζωή να έρθουν στο προσκήνιο.

Αρχιτεκτονική σε κλίμακα 1:1

Η κατοίκηση ενός διαμερίσματος που σχεδιάστηκε από τον ίδιο, από το κτίριο και την κάτοψη έως τα τελειώματα και τα έπιπλα, επιτρέπει στον Arthur Casas να βιώσει την αρχιτεκτονική του σε κλίμακα 1:1. Το Praça Henrique Monteiro, που συνδυάζει ξενοδοχείο, εστιατόριο, αρτοποιείο, jazz club και κατοικίες στο ίδιο συγκρότημα, αντιμετωπίζεται από τον αρχιτέκτονα ως ένας ζωντανός οργανισμός σε συνεχή προσαρμογή.

Για τον Casas, το διαμέρισμα δεν μπορεί να αποκοπεί από το ευρύτερο έργο. Η σημασία του βρίσκεται στη συνέχεια της αρχιτεκτονικής γλώσσας ανάμεσα στην κατοικία, τον πύργο και τις υπόλοιπες λειτουργίες του συγκροτήματος. Το AC Apartment είναι, επομένως, ταυτόχρονα ιδιωτική κατοικία και βιωμένο αρχιτεκτονικό μανιφέστο: ένα σφιχτά δουλεμένο αστικό διαμέρισμα, διαμορφωμένο από την αρχιτεκτονική, την τέχνη, τη μνήμη και τις καθημερινές συνήθειες.

Κλιμακωτή ανάπτυξη

Ακολουθώντας το πνεύμα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του νησιού, η νέα κατοικία χτίζεται πάνω στην επίπεδη στέγη της προηγούμενης, διατηρώντας την αίσθηση μιας ανοιχτής βεράντας με θέα προς την παραλία και τον μικρό οικισμό κατά μήκος της.

Με οδηγό την παραδοσιακή αρχιτεκτονική στην Κάρπαθο

Το νησί της Καρπάθου είναι γνωστό για τους όμορφους παραδοσιακούς οικισμούς του με τα κλιμακωτά δώματα και τις αυλές. Η τοποθεσία του έργου, στο γραφικό χωριό Διαφάνι, έχει ακριβώς αυτόν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα. Πρόκειται για ένα οικόπεδο το οποίο βρίσκεται, εν μέρει, στην ταράτσα υπάρχοντος κτιρίου η οποία προσφέρει απέραντη θέα 180º προς το λιμάνι στα ανατολικά, το Αιγαίο στα βόρεια και τον οικισμό στα δυτικά.

Μετατροπή της ταράτσας σε ατομικό παρατηρητήριο

Ένας από τους πρωταρχικούς στόχους του σχεδιασμού ήταν να διατηρηθεί η αίσθηση της ταράτσας – παρότι έπρεπε να δημιουργηθεί ένα σπίτι πάνω σε αυτήν – παίρνοντας τη μορφή ιδιωτικού παρατηρητηρίου, μίας βεράντας με κύριο χαρακτηριστικό την όμορφη θέα.

Σχεδιασμός ενός υπερυψωμένου όγκου για τους ιδιωτικούς χώρους

Για την εξασφάλιση μεγαλύτερης ιδιωτικότητας και για προστασία από τους ισχυρούς ανέμους, η βεράντα αγκαλιάζεται περιμετρικά από ένα τοιχίο. Ένας κλειστός όγκος, με σχεδιαστικές αναφορές στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική του νησιού, αιωρείται πάνω της προσφέροντας σκιά. Ο όγκος αυτός φιλοξενεί τους ιδιωτικούς χώρους του σπιτιού, ενώ οι κοινόχρηστοι οργανώνονται σε ένα ενιαίο, ανοιχτό σύνολο στη βεράντα. Χάρη στο μεγάλο άνοιγμα των 13,80m, με μόνη στατική στήριξη το περιμετρικό τοιχίο, το σύνολο αποκτά έναν απροσδιόριστο χαρακτήρα, ανάμεσα σε εσωτερικό και εξωτερικό, επιτυγχάνοντας έτσι την κύρια αρχιτεκτονική πρόθεση.

Σχεδιασμός εσωτερικού χώρου με θέα προς τη θάλασσα

Το εσωτερικό της κατοικίας έχει σχεδιαστεί ώστε να τονώνει και να εμπλουτίζει την εμπειρία της θέας προς τη θάλασσα και της τοποθεσίας μέσα στον παραδοσιακό οικισμό. Τα χρώματα και τα υλικά αποκτούν την επεξεργασία ενός κολλάζ, με τους κοινόχρηστους χώρους να έχουν τα σταθερά έπιπλα της κουζίνας κατασκευασμένα από φυσικό ξύλο, τον τοίχο με το τζάκι επιχρισμένο με τσιμεντοκονία και την πλάτη του καθιστικού βαμμένη στο μπλε της θάλασσας. Τα λουτρά, τα δάπεδα και τα κουφώματα στις δύο στάθμες συνδυάζουν αποχρώσεις και υφές κόκκινου και πράσινου. Τα αποσπάσματα της υλικότητας του παραδοσιακού οικισμού καθώς και η διαφοροποίηση στα ύψη και στα σχήματα των εσωτερικών χώρων, μεγιστοποιούν την εμπειρία των, κατά τα άλλα, μικρών δωματίων και συμβάλλουν στο να ενταχθεί η κατοικία ακόμα περισσότερο στο γενικό οικοδομικό σύνολο.