Αστικό σπήλαιο

Αξιοποιώντας τις ανησυχίες που ανέδειξε η μεταπανδημική εποχή, το έργο επαναπροσδιορίζει τη σύγχρονη κατοικία, δίνοντας έμφαση στην αίσθηση της χωρικής ελευθερίας, τον φυσικό αερισμό και το άπλετο φυσικό φως. Στόχος ήταν η δημιουργία ενός σπιτιού που προσφέρει ταυτόχρονα ασφάλεια και ψυχική ανάταση –  ενός χώρου που συνδυάζει τη στιβαρότητα μιας σπηλιάς με τη θερμότητα και την απτικότητα των φυσικών υλικών. Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να επανεξετάσει τον τρόπο με τον οποίο τα αστικά διαμερίσματα μπορούν να ισορροπούν ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και τη συνδεσιμότητα, μέσα στα πυκνά αστικά περιβάλλοντα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το διαμέρισμα, ενταγμένο στο συμπαγές αστικό τοπίο της Ταϊπέι, λειτουργεί ως ένα μικρό καταφύγιο μέσα στην πόλη. Το φυσικό φως διαχέεται μέσω προσεκτικά σχεδιασμένων ανοιγμάτων, ενώ διαδρομές αερισμού εξασφαλίζουν τη συνεχή ροή φρέσκου αέρα σε όλο το εσωτερικό. Το έργο ενσαρκώνει την ισορροπία ανάμεσα στην προστασία και την έκθεση, επαναπροσδιορίζοντας το πώς η αρχιτεκτονική κατοικίας μπορεί να καλλιεργεί τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική ευεξία.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η κατοικία οργανώνεται ως ένα ενιαίο, ρέον σύνολο, όπου τα όρια ανάμεσα στους χώρους υποχωρούν διακριτικά. Οι καμπύλοι τοίχοι και οι συνεχείς όγκοι ευνοούν την ομαλή κίνηση και την ανεμπόδιστη οπτική συνέχεια. Ο κεντρικός χώρος καθιστικού λειτουργεί ως η “καρδιά” του διαμερίσματος, συνδέοντας οργανικά την κουζίνα, την τραπεζαρία και τα υπνοδωμάτια. Μέσα από αυτή τη ρευστή διάταξη, επιτυγχάνεται μια ισορροπία ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και την ανοιχτότητα, χωρίς την ανάγκη σκληρών διαχωριστικών στοιχείων.

Κάθε λειτουργική ζώνη έχει σχεδιαστεί ώστε να ανταποκρίνεται στις καθημερινές ανάγκες και ιεροτελεστίες των κατοίκων, διατηρώντας ευελιξία και άνεση. Οι κοινόχρηστοι χώροι – καθιστικό, τραπεζαρία και κουζίνα – συνυπάρχουν σε ενιαίο πεδίο, ενώ οι ιδιωτικές περιοχές ορίζονται διακριτικά μέσα από μεταβολές στάθμης και φωτισμού. Κρυφές αποθηκευτικές λύσεις και ενσωματωμένα έπιπλα ενισχύουν τη λειτουργικότητα χωρίς να διαταράσσουν την καθαρότητα της εικόνας. Η ενδοδαπέδια θέρμανση και οι ακουστικές επενδύσεις συμβάλλουν σε ένα περιβάλλον υψηλής άνεσης και ηρεμίας.

 

 

Παλέτα υλικών

Μια λιτή αλλά εκλεπτυσμένη παλέτα υλικών διαμορφώνει τη συνολική ατμόσφαιρα του χώρου. Οι λείες επιφάνειες τοίχου, τα δάπεδα terrazzo και οι καμπύλες ξύλινες λεπτομέρειες δημιουργούν μια αίσθηση απτικής συνέχειας. Η πέτρα, το ξύλο και το μέταλλο συνδυάζονται με μαλακά υφάσματα και διάχυτο φωτισμό, προσφέροντας μια εμπειρία ηρεμίας και ισορροπίας. Η σύνθεση αποπνέει την αίσθηση μιας “αστικής σπηλιάς” – ενός σύγχρονου καταφυγίου διαμορφωμένου από την υφή, το φως και τη σιωπή.

 

Ημιτελής αρχιτεκτονική

Το Caffè Nazionale ανασχεδιάζεται ώστε να εναρμονίζεται με την πόλη, δημιουργώντας μια άμεση σύνδεση με τον αστικό ιστό του Αρτζινιάνο. Τα ιστορικά στοιχεία εντάσσονται σε έναν δημιουργικό διάλογο που γεννά χωρικό βάθος, μέσα από αρχιτεκτονικά στοιχεία που λειτουργούν σαν θεατρικά σκηνικά. Το έργο συνδυάζει τη συνέχεια της μνήμης με μια πολυδιάστατη και συνεργατική αρχιτεκτονική πρόταση.

 

Χωρική οργάνωση

Ο σχεδιασμός ενοποιεί εσωτερικό και εξωτερικό χώρο κατά μήκος ενός άξονα που συνδέει την κιονοστοιχία, την κεντρική αίθουσα και την αυλή με τις σημύδες. Οι χώροι αναπτύσσονται σαν διαδοχικές σκηνές, δημιουργώντας οπτικούς διαλόγους ανάμεσα στην πλατεία, τον προθάλαμο και τον κήπο. Η διάταξη οργανώνει τις μεταβάσεις από τον δημόσιο χώρο στο καφέ και στον κήπο, αναδεικνύοντας την ισορροπία ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την προστασία.

Η κεντρική αίθουσα ενσωματώνει θραύσματα από διαφορετικά ιστορικά στρώματα. Ένας πτυχωτός τοίχος από ανοξείδωτο χάλυβα άλλοτε αποκαλύπτει κι άλλοτε αποκρύπτει τις θέες, ενώ οι αφίσες του καλλιτέχνη StefanMarx παραπέμπουν στο θέατρο της Belle Époque. Στο ισόγειο βρίσκονται η είσοδος, το μπαρ, η ανοιχτή κουζίνα και η κεντρική αίθουσα του καφέ, ενώ στον όροφο φιλοξενείται η τραπεζαρία, στην οποία οδηγεί κλίμακα. Ξύλινα τραπέζια και πάγκοι οργανώνουν τις θέσεις καθιστικού τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, συνδυάζοντας την παράδοση με σύγχρονες αναφορές.

 

 

Παλέτα υλικών

Τα υφιστάμενα ιστορικά στοιχεία συνυπάρχουν αρμονικά με τις νέες επεμβάσεις. Τοίχοι από ανοξείδωτο χάλυβα, πόρτες από παλαιωμένο σίδηρο, λαβές από σερπεντινίτη, πολύχρωμα μωσαϊκά δάπεδα και ξύλινες, πολυεπίπεδες οροφές συνθέτουν μια θεατρική και πολυδιάστατη υλικότητα. Η πρόθεση του έργου είναι να αναδείξει την ατέλεια και τις αδρές υφές, προβάλλοντας την αυθεντικότητα των επιφανειών και των κατασκευαστικών λεπτομερειών.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Με την αποκατάσταση, το Caffè μετατρέπεται σε ένα ζωντανό αρχιτεκτονικό έργο που συνδέει την πλατεία, την κιονοστοιχία και τον κήπο με την πολιτιστική ταυτότητα του Αρτζινιάνο. Διατηρεί τη μνήμη, ενσωματώνει νέες χρήσεις και δημιουργεί έναν χώρο αστικής συνέχειας και πολυεπίπεδης ιστορίας. Το έργο αποτελεί παράδειγμα αρχιτεκτονικής έρευνας γύρω από την έννοια του “ατελούς”, όπου οι ίδιες οι διαδικασίες και οι τεχνικές κατασκευής γίνονται μέρος της αφήγησης.

 

Επανερμηνεύοντας την παράδοση

Το έργο αφορά μία μονοκατοικία που επιδιώκει να ερμηνεύσει εκ νέου την εμπειρία κατοίκησης σε ένα σπίτι του ιστορικού κέντρου, εντάσσοντας νέους χώρους προσαρμοσμένους στις απαιτήσεις της σημερινής ζωής χωρίς να αλλοιώνει την αυθεντική αρχιτεκτονική. Η έμπνευση προέρχεται από την αποικιακή αρχιτεκτονική της Γιουκατάν, με στόχο τη διατήρηση της προϋπάρχουσας τυπολογίας: τα παραδοσιακά δάπεδα με πλακάκια, οι πέτρινοι τοίχοι λιθοδομής και τα εμφανή ξύλινα δοκάρια αναδεικνύονται ως βασικά στοιχεία της ταυτότητας του χώρου.

 

Χωρική οργάνωση

Το οικόπεδο, με πλάτος μόλις τεσσάρων μέτρων, υπαγόρευσε μία γραμμική διάταξη που αξιοποιεί στο έπακρο το μήκος του. Το σχήμα αυτό επιτρέπει την κίνηση ανάμεσα στους χώρους χωρίς άμεση διέλευση μέσα από αυτούς, ενώ ανοιχτές και ημιυπαίθριες ζώνες ενισχύουν τη σχέση εσωτερικού–εξωτερικού, το φυσικό φως και τον αερισμό. Καθοριστικό οργανωτικό στοιχείο αποτελεί η κεντρική αυλή, που παραπέμπει στις παραδοσιακές κατοικίες της αποικιακής περιόδου.

Το σπίτι οργανώνεται σε διαφορετικές ενότητες με ιδιαίτερες ατμόσφαιρες. Η ταράτσα διατηρεί την υφιστάμενη ανωδομή και τους πέτρινους τοίχους, εμπλουτισμένους με μια τοιχογραφία της Adriana Romero και πολύχρωμα δάπεδα πλακιδίων. Η ευρύχωρη αυλή λειτουργεί ως “καρδιά” του σπιτιού, φιλοξενώντας τη σκάλα προς τον όροφο και μια στέγη μπαχαρέκε με προστατευτικό ακρυλικό κάλυμμα. Στο βάθος του οικοπέδου, το κυρίως υπνοδωμάτιο προσφέρει απόλυτη ιδιωτικότητα και ηρεμία, με καμαρωτή πρόσοψη που μετριάζει τη θερμότητα και το άμεσο ηλιακό φως.

Παλέτα υλικών

Η χρήση τοπικών υλικών καθόρισε την ταυτότητα του έργου. Τα παραδοσιακά πλακάκια με σύγχρονα μοτίβα, οι τοίχοι λιθοδομής και το εμφανές ξύλο διατηρούν τον δεσμό με την αρχιτεκτονική παράδοση της Γιουκατάν. Ουδέτεροι τόνοι στους εσωτερικούς τοίχους δημιουργούν αίσθηση ευρυχωρίας, ενώ τα δάπεδα από λείο μπετόν συνδυάζουν τη μοντέρνα λιτότητα με την παράδοση. Στην εξωτερική όψη, το κίτρινο μπετόν με ορυκτή χρωστική προσδίδει θερμότητα και ιδιαίτερο χαρακτήρα.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Το έργο εναρμονίζει τη σύγχρονη αρχιτεκτονική με το ιστορικό πλαίσιο της Μέριδα, διατηρώντας τη γλώσσα της αποικιακής αρχιτεκτονικής ενώ την προσαρμόζει στις ανάγκες του σήμερα. Το γραμμικό σχήμα, η έννοια της αυλής και η επιλογή υλικών ενισχύουν τη συνέχεια με την τοπική ταυτότητα. Έτσι, το σπίτι ισορροπεί ανάμεσα στη διατήρηση και την επανερμηνεία, αποτελώντας παράδειγμα πολιτιστικής και χωρικής σύνθεσης.

 

Αρχιτεκτονική ανακύκλωσης

To διαμέρισμα βρίσκεται σε τετραώροφο κτίριο σχεδιασμένο τη δεκαετία του 70’ στη συμβολή των οδών Ρηγίλλης και Βασιλέως Γεωργίου Β’. Η ανακαίνιση και επανάχρησή του, με δεδομένη την αστική ατμόσφαιρα της περιοχής, έχει ως βασικό ζητούμενο την έννοια του σύγχρονου.

 

Στόχος σχεδιασμού

Κεντρική ιδέα γίνεται η διάχυση του ανατολικού φωτός σε όλους τους χώρους διημέρευσης, χρησιμοποιώντας διαφανή και ημιδιαφανή στοιχεία προκειμένου να ενταθούν η ροή κίνησης και βλέμματος. Η είσοδος, ο χώρος καθημερινού φαγητού, η κουζίνα και η τραπεζαρία βρίσκονται πλέον σε λογική ακολουθία με το καθιστικό. Για να ενισχυθεί αυτή η χειρονομία, οι ταμπλαδωτές aller-retour μεσόπορτες μεταξύ της νέας κουζίνας και της τραπεζαρίας φέρουν διάφανα υαλοστάσια. Η μετατροπή της κουζίνας από βοηθητικό σε ζωτικό χώρο, με το “άνοιγμά” της προς τις δύο περιοχές φαγητού, δημιούργησε την ανάγκη για επαναπροσδιορισμό των δαπέδων αυτών των περιοχών, με την επανάχρηση στοιχείων τα οποία προϋπήρχαν.

 

Υλικά και custom κατασκευές

Τα μωσαϊκά δάπεδα, σε αποχρώσεις του καφέ και του γκρι, ανασυντίθενται μαζί με το μάρμαρο του πάγκου της παλιάς κουζίνας. Ορίζονται αυστηρά γεωμετρικά σχήματα από τα υφιστάμενα υλικά και χρησιμοποιούνται ως ένθετα στα νέα δάπεδα του χώρου εισόδου, της κουζίνας και της καθημερινής τραπεζαρίας, δημιουργώντας ένα νέο “μωσαϊκό” με διαδοχικές προσμείξεις. Όσα στοιχεία προστίθενται, αφορούν κυρίως λεπτομέρειες οι οποίες προσδίδουν ένα επιπλέον οπτικό φίλτρο και ενισχύουν τις αρχικές προθέσεις, χωρίς να μιμούνται άλλες χρονικότητες και πατίνες. Έτσι, σχεδιάζονται τόσο η σύνθεση-βιβλιοθήκη που οριοθετεί το καθημερινό τραπέζι φαγητού από τον χώρο εισόδου, όσο και η μεσόπορτα που οδηγεί στα υπνοδωμάτια. Τα δύο διαχωριστικά, κατασκευασμένα από μέταλλο και ριγωτά υαλοστάσια, έχουν ως παραπομπή στοιχεία της δεκαετίας του ‘70.

 

Στοιχεία επανάχρησης

Οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις θέρμανσης και ψύξης ενσωματώνονται στον σχεδιασμό με γύψινες κορνίζες και ψάθινες κατασκευές, στη χρωματική παλέτα του δαπέδου. Στη λογική της επανάχρησης, ο νεροχύτης της αρχικής κουζίνας γίνεται ο κύριος νιπτήρας του λουτρού επισκεπτών και στο κεντρικό λουτρό αναδιοργανώνεται πλήρως η περιοχή της μπανιέρας. Εδώ, μέρος των υφιστάμενων γκρι μαρμάρων επανατοποθετούνται δημιουργώντας μια κρυφή ντουλάπα, ενώ χρησιμοποιείται καινούριο μάρμαρο Ριτσώνας για τη νέα καμπίνα λουτρού και σημειακά μάρμαρο Τήνου για τον επιμέρους εξοπλισμό. Συνολικά, αυτή η επανερμηνεία και επανεκτέλεση της πάλαι-ποτέ αθηναϊκής αστικότητας, επιτρέπει τη χρήση υλικών με συμβατικούς και μη τρόπους, που φέρουν τη δική τους μικροκλίμακα, ενσωματώνοντας παράλληλα τα ίχνη και το μεράκι των παλιών μαστόρων.

Διακριτική ένταξη

Το τριώροφο συγκρότημα φιλοξενίας κατασκευάστηκε σε γωνιακό οικόπεδο σε μια ήσυχη συνοικία με θέα προς τον κόλπο του Αργοστολίου, συμπληρώνοντας με την κλίμακα και τη μορφολογία του τον παραδοσιακό αστικό ιστό.

 

Ένταξη στον αστικό ιστό

Συνδυάζοντας τον νεοκλασικό χαρακτήρα με σύγχρονους τονισμούς, εντάσσεται διακριτικά στο περιβάλλον του, βοηθώντας τους επισκέπτες να αποκτήσουν μια πρώτη σχέση με την πόλη μέσα από τον προσανατολισμό, τις θέες και τα προσεκτικά επιλεγμένα στοιχεία της διακόσμησης. Το κτίριο περιλαμβάνει οκτώ σουίτες και έναν ήσυχο κοινόχρηστο κήπο με πισίνα στον διαμορφωμένο ακάλυπτο.

 

Λειτουργική διάταξη

Η είσοδος γίνεται κεντρικά, με έναν φαρδύ διάδρομο να χωρίζει την κάτοψη στη μέση, φιλοξενώντας τη reception και την πρόσβαση σε έναν χώρο ευεξίας στο υπόγειο. Οι σουίτες, περίπου 25m2 η καθεμία, αναπτύσσονται και στα τρία επίπεδα, σε διαφορετικές τυπολογίες και σχέσεις με την πόλη: Δύο δωμάτια βρίσκονται στο ισόγειο, συμμετρικά ως προς τον κεντρικό διάδρομο, διαθέτοντας θέα προς τον κήπο. Ο πρώτος όροφος φιλοξενεί τρία δωμάτια που βλέπουν προς την πόλη και τη θάλασσα, ενώ στον τελευταίο, κάτω από κεραμοσκεπή, βρίσκονται ένα απλό δωμάτιο και δύο μεζονέτες, οι οποίες αναπτύσσονται σε δύο επίπεδα, περιλαμβάνοντας πατάρι.

Στο εσωτερικό των δωματίων, τα λουτρά αποκτούν κεντρική σημασία, προσδίδοντας ποικιλία στην εμπειρία της διαμονής. Οι χώροι δεν απομονώνονται με πόρτα, οριοθετούνται όμως διακριτικά σε σχέση με το κρεβάτι πίσω από ένα ελαφρύ διαχωριστικό, ενώ διαθέτουν άνετους νιπτήρες σε ολόκληρο το μήκος του τοίχου, μπανιέρες ελεύθερης τοποθέτησης και φυσικό φωτισμό με μεγάλα παράθυρα.

 

Παλέτα υλικών

Στο σύνολο του έργου, η παλέτα των υλικών και οι επιλογές της διακόσμησης προσδίδουν μία ατμόσφαιρα εποχής, διατηρώντας όμως κυρίαρχο τον σύγχρονο χαρακτήρα. Το κτίριο είναι μονοχρωματικό, σε μια γήινη απόχρωση η οποία αναδεικνύει αφαιρετικά τις νεοκλασικές του λεπτομέρειες. Στα δάπεδα και τους υγρούς χώρους χρησιμοποιούνται πλάκες ανοιχτόχρωμου μωσαϊκού terrazzo, λευκά μάρμαρα ή πλάκες πέτρας travertino, ενώ τα σταθερά έπιπλα και τα εσωτερικά διαχωριστικά είναι δρύινα σε φυσική απόχρωση, με μεγάλες επιφάνειες από πλεκτή ψάθα. Στο ίδιο πνεύμα κινούνται οι επιλογές των υφασμάτων, τα οποία παραμένουν σε μονοχρωματικούς ανοιχτούς γήινους τόνους με χαρακτηριστικές πλέξεις και υφές.

 

Φωτισμός & επίπλωση

Ενώ η παλέτα των χρωμάτων και των υλικών συνειδητά αποφεύγει τις έντονες αντιθέσεις, η κινητή επίπλωση και ο φωτισμός προσθέτουν σημειακές εντάσεις, με λεπτά μεταλλικά στοιχεία σε σκούρο ή μπρούντζινο φινίρισμα και καμπύλες γεωμετρίες που έρχονται σε αντίθεση με τη λιτή, γραμμική εντύπωση της γενικής διαμόρφωσης των χώρων. Ο τοπικός χαρακτήρας αποδίδεται από τη μεγάλη μέχρι την πολύ μικρή κλίμακα, με έργα τέχνης και διακοσμητικά αντικείμενα όπου ξεχωρίζουν τα ειδικά κατασκευασμένα πορσελάνινα κεραμικά της Victoria de Borbon, διακοσμημένα με μοτίβα από αγριολούλουδα της Κεφαλονιάς. Οι έντονες γλυπτικές τους φόρμες ισορροπούν ανάμεσα στη ρετρό αισθητική και τη σύγχρονη, πιο τολμηρή διαμόρφωση, συνοψίζοντας τον χαρακτήρα και την αίσθηση ολόκληρου του ξενώνα.