Ένα οικολογικό καταφύγιο στα Πυρηναία

Το Forestone Cabin από το Institute for Advanced Architecture of Catalonia (IAAC) είναι μια πειραματική ξύλινη κατοικία 20,00 τ.μ. στο MónNatura Pirineu, στα Πυρηναία. Σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από τη φοιτητική ομάδα του 2025 στο Master in Ecological Architecture and Advanced Construction του IAAC, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Bio for Piri, η οποία προωθεί την αναγεννητική δασοπονία και τη βιώσιμη χρήση τοπικής ξυλείας από τα πυρηναϊκά δάση.

Με επικεφαλής τη Fundació Catalunya La Pedrera και χρηματοδότηση από το Biodiversity Foundation μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων Next Generation, η πρωτοβουλία επικεντρώνεται στη διαχείριση των δασών, στους τοπικούς κύκλους υλικών και στην αρχιτεκτονική ως οικολογικό εργαλείο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Forestone λειτουργεί ταυτόχρονα ως κατασκευασμένο πρωτότυπο, ερευνητικό έργο και μικρή κατοικήσιμη δομή για δύο άτομα, με χώρο ύπνου, εργασίας και λουτρό.

Ένας βράχος που αναπαύεται στο τοπίο

Η μορφή της καμπίνας αντλεί από το βραχώδες ανάγλυφο των Πυρηναίων. Σχεδιάζεται σαν ένας όγκος πέτρας που μοιάζει να κύλησε από το βουνό και να στάθηκε φυσικά στο σημείο, με πρισματική γεωμετρία, κεκλιμένους τοίχους και επικλινή στέγη.

Η γλυπτική αυτή μορφή δεν είναι μόνο συμβολική. Η γεωμετρία ανταποκρίνεται στις ανάγκες του προγράμματος, στις κλιματικές συνθήκες και στον ηλιασμό, ρυθμίζοντας τα ύψη και τις αναλογίες των χώρων μέσα σε ένα συμπαγές αποτύπωμα. Τα προσεκτικά τοποθετημένα ανοίγματα καδράρουν τη θέα προς τα γύρω βουνά και επιτρέπουν τον διαμπερή αερισμό, ενώ τα ανοιγόμενα ξύλινα παντζούρια εξασφαλίζουν πλήρη συσκότιση τη νύχτα, περιορίζοντας τη φωτορύπανση και υποστηρίζοντας τις αστρονομικές δραστηριότητες της περιοχής.

 

 

Τοπική ξυλεία και κατασκευή με επίγνωση της φωτιάς

Ο φορέας και το κέλυφος κατασκευάστηκαν με τοπικά panels από σταυρωτή-επικολλητή ξυλεία και καμένο ξύλο από κοντινά δάση. Η εξωτερική όψη αποτελείται από σανίδες πεύκου με φυσικές ακμές, καμένες σύμφωνα με την ιαπωνική τεχνική Yakisugi ή Shou Sugi Ban, όπου η επιφανειακή στρώση του ξύλου καίγεται ώστε να αυξηθεί η αντοχή του σε έντομα, νερό, φωτιά και μούχλα.

Οι σανίδες κόπηκαν στις τελικές διαστάσεις και κάηκαν από τους ίδιους τους φοιτητές. Πέρα από την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του υλικού, η επεξεργασία αυτή συνδέει συμβολικά την καμπίνα με τη διαχείριση και την πρόληψη των πυρκαγιών, κρίσιμο ζήτημα για την αναγεννητική δασοπονία στα Πυρηναία. Το έργο αντιμετωπίζει έτσι τη φωτιά όχι μόνο ως απειλή, αλλά και ως υλική και πολιτισμική συνθήκη του τοπίου.

Ένα ενιαίο ξύλινο εσωτερικό

Στο εσωτερικό, η καμπίνα διαμορφώνεται ως ένα συμπαγές, πλήρως ενιαίο ξύλινο περιβάλλον. Ειδικά κατασκευασμένα στοιχεία από CLT, όπως το κρεβάτι, τα σταθερά έπιπλα, ο πάγκος του νιπτήρα και τα καθίσματα, σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν από τους φοιτητές στα Valldaura Labs.

Η αρχιτεκτονική, ο φορέας και ο εξοπλισμός οργανώνονται ως ένα ενιαίο σύστημα. Το εσωτερικό αποφεύγει τις περιττές διακρίσεις ανάμεσα στο κτίριο και το αντικείμενο, επιτρέποντας στον μικρό χώρο να λειτουργεί με σαφήνεια, διατηρώντας παράλληλα έντονη αίσθηση θερμότητας και υλικής συνέχειας.

 

 

Χέρια, μαλλί και πέτρα

Η υλικότητα του Forestone επεκτείνεται πέρα από την ξυλεία. Κατά τη διάρκεια ενός ετήσιου φεστιβάλ μαλλιού στην κοντινή πόλη Sort, οι φοιτητές συνεργάστηκαν με τοπικούς κτηνοτρόφους για τη συλλογή μαλλιού προβάτου. Το μαλλί πλύθηκε, στέγνωσε και μετατράπηκε σε τσόχα στα Valldaura, με τη βοήθεια και υποστήριξη της Ολλανδής καλλιτέχνιδας Rian van Dijk.

Οι κουβέρτες, τα χαλιά και οι μαξιλαροθήκες που προέκυψαν εξοπλίζουν την καμπίνα, ενσωματώνοντας την τοπική χειροτεχνία και τα γεωργικά προϊόντα στο έργο. Στην ίδια επίσκεψη, οι φοιτητές συνέλεξαν μια πέτρα από το γύρω τοπίο και τη λάξευσαν χειρωνακτικά με ηλεκτρικά εργαλεία, δημιουργώντας έναν μοναδικό νιπτήρα. Μέσα από αυτές τις χειρονομίες, η καμπίνα συνδέεται υλικά με το γεωγραφικό και πολιτισμικό της περιβάλλον.

Ένα επαναλήψιμο πρωτότυπο δασικής κατοίκησης

Από την αρχή, το Forestone σχεδιάστηκε με έμφαση στη δυνατότητα επανάληψης. Δείχνει πώς η αρχιτεκτονική μικρής κλίμακας μπορεί να κατασκευαστεί με τοπική ξυλεία, τεχνογνωσία και μεθόδους χαμηλού αποτυπώματος, κατοικώντας σε δασικά τοπία χωρίς να αλλοιώνει τα υπάρχοντα οικοσυστήματα.

Η χρήση αρθρωτών στοιχείων CLT, τεχνικών ξηρής συναρμολόγησης και διαθέσιμων τοπικών υλικών επιτρέπει στην καμπίνα να προσαρμόζεται, να αναπαράγεται ή να αποσυναρμολογείται ανάλογα με τις ανάγκες. Με αυτή την έννοια, το έργο προτείνει ένα μοντέλο βιώσιμης δασικής κατοίκησης, συνδέοντας την αρχιτεκτονική παραγωγή με τη μακροπρόθεσμη περιβαλλοντική φροντίδα.

 

 

Εκπαίδευση, τοπική παραγωγή και αναγεννητική δασοπονία

Το Forestone συνδέει την εκπαίδευση, την τοπική βιομηχανία, τη χειροτεχνία και την αναγεννητική δασοπονία. Μέσα από την προσεκτική λεπτομέρεια, την πολυστρωματική κατασκευή και την άμεση σχέση με τον τόπο, η καμπίνα προτείνει μια εναλλακτική προσέγγιση για την κατασκευή σε ευαίσθητα τοπία.

Από τον Ιανουάριο του 2026, η καμπίνα είναι ανοιχτή σε επισκέπτες στο MónNatura Pirineu, στο Planes de Son, προσφέροντας τη δυνατότητα κατοίκησης του πρωτοτύπου και άμεσης εμπειρίας της σχέσης του με το τοπίο, τα υλικά και το κλίμα.