Ένα διαμέρισμα 90τ.μ. στο Θησείο ανακαινίζεται με έμφαση στη διατήρηση αντί της πλήρους αντικατάστασης, αποκαθιστώντας τα αρχικά παρκέ και μαρμάρινα δάπεδα και εισάγοντας παλλαδιανό μωσαϊκό από ρετάλια μαρμάρου, ασβεστόχρωμα και μια διακριτική ενεργειακή αναβάθμιση του κελύφους.

 

Η κατοικία στο Θησείο από τους Fineline Studio καταλαμβάνει ένα διαμέρισμα 90τ.μ. της δεκαετίας του 1960, λίγα στενά κάτω από την Ακρόπολη. Αντί το εσωτερικό να απογυμνωθεί μέχρι τον φέροντα οργανισμό, η ανακαίνιση έχει ως αφετηρία τα υλικά που υπήρχαν ήδη, διατηρώντας τα αρχικά παρκέ και μαρμάρινα δάπεδα και περιορίζοντας τις νέες επεμβάσεις στις ανάγκες της νέας χρήσης ως κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Το υφιστάμενο διαμέρισμα αντιμετωπίζεται ως απόθεμα υλικών και όχι ως παρωχημένο κέλυφος. Οι αρχικές επιφάνειες επισκευάζονται όπου είναι δυνατόν, ενώ οι νέες κατασκευές σχεδιάζονται ώστε να συνυπάρχουν μαζί τους χωρίς να τις αποκρύπτουν.

 

Αποκατάσταση των αρχικών δαπέδων

Βασική επιλογή της επέμβασης αποτελεί η διατήρηση των δαπέδων. Κάτω από μεταγενέστερες επενδύσεις laminate αποκαλύφθηκαν το αρχικό παρκέ και οι μαρμάρινες επιφάνειες του διαμερίσματος. Αντί να αποξηλωθούν, επισκευάστηκαν και εντάχθηκαν στη νέα διαμόρφωση.

Στα σημεία όπου απαιτήθηκε νέο δάπεδο, διαστρώθηκε παλλαδιανό μωσαϊκό από ρετάλια μαρμάρου που διαφορετικά θα απορρίπτονταν. Η τεχνική επαναφέρει ένα υλικό γνώριμο από την αθηναϊκή πολυκατοικία, όχι όμως ως ιστορική αναπαράσταση, αλλά μέσα από την επανάχρηση διαθέσιμης πέτρας.

Το παλιό και το νέο συναντιούνται στο ίδιο επίπεδο, αφήνοντας ευανάγνωστη τη μετάβαση ανάμεσα στην αρχική κατοικία και τη σύγχρονη επέμβαση.

 

Παλλαδιανό μωσαϊκό από ρετάλια μαρμάρου

Το νέο παλλαδιανό δάπεδο λειτουργεί ως σύνδεση ανάμεσα στη διατήρηση και τη νέα κατασκευή. Θραύσματα μαρμάρου διαφορετικών σχημάτων και αποχρώσεων επαναχρησιμοποιούνται μέσα στη σύνθεση αντί να απορρίπτονται.

Η ακανόνιστη γεωμετρία τους δημιουργεί αντίστιξη με τη γραμμική διάταξη του παρκέ, διατηρώντας παράλληλα μια κοινή ορυκτή υλικότητα με τα υπάρχοντα μαρμάρινα στοιχεία. Η διαφοροποίηση ανάμεσα στα νέα και τα παλιά υλικά παραμένει επομένως εμφανής, χωρίς να διακόπτεται η συνοχή του εσωτερικού.

 

Λίγες νέες κατασκευές, πολλαπλές λειτουργίες

Το διαμέρισμα διαμορφώθηκε ως κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης για εταιρεία boutique φιλοξενίας, με αποτέλεσμα οι νέες προσθήκες να περιορίζονται στα απολύτως λειτουργικά στοιχεία. Οι ντουλάπες παραμένουν ανοιχτές, μειώνοντας την ανάγκη για εκτεταμένες νέες ξυλουργικές κατασκευές.

Οι τοίχοι αποκτούν ασβεστόχρωμα, ενώ η πατητή τσιμεντοκονία χρησιμοποιείται στα λουτρά και στους πάγκους της κουζίνας, δημιουργώντας συνεχείς και περισσότερο ουδέτερες επιφάνειες απέναντι στα διατηρημένα δάπεδα.

Ένας ενιαίος ενσωματωμένος καναπές-πάγκος ορίζει τη μετάβαση ανάμεσα στην κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό. Συνδυάζοντας κάθισμα και αποθήκευση, οργανώνει τον χώρο διημέρευσης χωρίς την προσθήκη νέου χωρίσματος.

 

Αναβάθμιση μέσα στο υφιστάμενο κέλυφος

Σημαντικό μέρος της επέμβασης παραμένει σχεδόν αθέατο. Νέα κουφώματα, θερμομόνωση και εγκαταστάσεις ενσωματώνονται στο υπάρχον κέλυφος χωρίς να αλλοιώνουν τον υλικό χαρακτήρα του εσωτερικού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του έργου, οι παρεμβάσεις αυτές μειώνουν τη λειτουργική ενεργειακή ζήτηση κατά 46% και καταργούν πλήρως τη θέρμανση με πετρέλαιο. Η ενεργειακή αναβάθμιση βασίζεται κυρίως στη βελτίωση του κελύφους και των τεχνικών εγκαταστάσεων και όχι σε εμφανή τεχνολογικά στοιχεία, ώστε το αρχικό παρκέ, το μάρμαρο και ο χαρακτήρας του διαμερίσματος να παραμένουν στο προσκήνιο.

 

Η επανάχρηση ως σχεδιαστική μέθοδος

Η κατοικία στο Θησείο χαρακτηρίζεται περισσότερο από όσα διατηρούνται παρά από όσα προστίθενται. Το αρχικό παρκέ και τα μαρμάρινα δάπεδα παραμένουν εμφανή, τα ρετάλια μαρμάρου αποκτούν νέα χρήση στο παλλαδιανό μωσαϊκό, ενώ το ασβεστόχρωμα και η πατητή τσιμεντοκονία δημιουργούν ένα ουδέτερο υπόβαθρο για την υφιστάμενη κατασκευή.

Οι Fineline Studio αντιμετωπίζουν την ανακαίνιση ενός τυπικού αθηναϊκού διαμερίσματος χωρίς να εξαλείφουν τα υλικά ίχνη της εποχής του. Οι νέες επεμβάσεις συγκεντρώνονται εκεί όπου είναι λειτουργικά απαραίτητες, ενώ το υπάρχον αντιμετωπίζεται ως αφετηρία του σχεδιασμού και όχι ως στοιχείο προς απομάκρυνση.

Το αποτέλεσμα είναι ένα σύγχρονο οικιακό εσωτερικό όπου η σχέση ανάμεσα στα διατηρημένα και τα νέα υλικά παραμένει σκόπιμα ευανάγνωστη.

Ένα συγκρότημα κατοικιών κοντά στη μαρίνα της Καλαμάτας συνδυάζει μόνιμη και προσωρινή κατοίκηση μέσα από δύο αυτόνομους όγκους, σκιασμένους ενδιάμεσους χώρους και μια υλική παλέτα με αναφορές στο μεσσηνιακό τοπίο.

Το O-Living στην Καλαμάτα από τους Kipseli Architects είναι ένα συγκρότημα κατοικιών 550τ.μ., που ολοκληρώθηκε το 2025 κοντά στη μαρίνα της πόλης. Αναπτύσσεται σε δύο αυτόνομα κτίρια και περιλαμβάνει τέσσερα ενοικιαζόμενα διαμερίσματα και τέσσερις κατοικίες μόνιμης χρήσης, τα οποία συνδέονται μέσα από μια κοινή αρχιτεκτονική γλώσσα με αφετηρία το κλίμα και το τοπίο της Μεσσηνίας.

Οι δύο διαφορετικοί τρόποι κατοίκησης αποτυπώνονται στην οργάνωση των όγκων και των ενδιάμεσων υπαίθριων χώρων. Γκριζοπράσινες επιφάνειες συνδυάζονται με λευκό, καλάμι, ψάθα και ξυλεία, ενώ η ελιά επανέρχεται ως βασικό στοιχείο της χωρικής και υλικής σύνθεσης.

 

Δύο διαφορετικοί τρόποι κατοίκησης

Το συγκρότημα συνδυάζει την προσωρινή με τη μόνιμη κατοίκηση χωρίς οι δύο χρήσεις να συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο κτίριο.

Τα δύο τμήματα διατηρούν λειτουργική αυτονομία, ενώ οι κοινές αναλογίες, τα υλικά και οι περιβαλλοντικοί χειρισμοί εξασφαλίζουν τη συνοχή του συνόλου.

Ο χώρος ανάμεσά τους δεν αντιμετωπίζεται ως υπόλειμμα. Στο πρώτο επίπεδο διαμορφώνεται ένας μικρός κήπος με μια ώριμη ελιά, ο οποίος λειτουργεί ως ενδιάμεση υπαίθρια ζώνη ανάμεσα στη μόνιμη και την προσωρινή κατοίκηση.

Η φύτευση εξασφαλίζει απόσταση και ιδιωτικότητα, διατηρώντας παράλληλα την οπτική συνέχεια του συγκροτήματος.

 

Ένα σκιασμένο κατώφλι στο ισόγειο

Στο επίπεδο του ισογείου, η pilotis μετατρέπεται σταδιακά σε μια μικρή φυτεμένη στοά, με χαρακτήρα περισσότερο κοντά σε αίθριο παρά σε συμβατικό πέρασμα.

Φυτεμένα καθιστικά, χαμηλά σκαλοπάτια και ένα τμήμα διπλού ύψους οργανώνουν τις διαφορετικές στάθμες και ενσωματώνουν τη βλάστηση, δημιουργώντας ένα σκιερό και δροσερό κατώφλι πριν από την είσοδο στις κατοικίες.

Η βάση του κτιρίου χαρακτηρίζεται από επιφάνειες σφυρήλατου σκυροδέματος και διακριτικές λεπτομέρειες πράσινου μαρμάρου. Η περισσότερο αδρή υλικότητα διαφοροποιεί το ισόγειο και διαμορφώνει τη μετάβαση ανάμεσα στον δρόμο, τη φύτευση και τους εσωτερικούς χώρους.

Στο πίσω αίθριο, μια νεαρή ελιά συμπληρώνει τη ζώνη εισόδου και επαναφέρει το βασικό στοιχείο αναφοράς του έργου.

 

Κινητά πετάσματα από καλάμι

Στην κύρια όψη, συρόμενα πετάσματα από καλάμι δημιουργούν ένα μεταβαλλόμενο φίλτρο ανάμεσα στις κατοικίες και τον δρόμο.

Τα πετάσματα ρυθμίζουν το φυσικό φως και την ιδιωτικότητα, ενώ επιτρέπουν στην εικόνα της όψης να μεταβάλλεται ανάλογα με τη χρήση.

Η φυσική υφή του καλαμιού δημιουργεί αντίστιξη με τις περισσότερο ορυκτές επιφάνειες του σκυροδέματος και του επιχρίσματος, εντάσσοντας ένα ακόμη στοιχείο του μεσσηνιακού τοπίου στην αρχιτεκτονική σύνθεση.

Η όψη δεν λειτουργεί έτσι ως στατικό κέλυφος, αλλά ως ένα ρυθμιζόμενο ενδιάμεσο όριο.

 

Γκριζοπράσινες επιφάνειες και φυσικά υλικά

Η ελιά δεν αποτελεί μόνο συμβολική αναφορά, αλλά καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και τη χρωματική παλέτα.

Οι γκριζοπράσινες επιφάνειες συνδυάζονται με λευκό, καλάμι, ψάθα και ξυλεία, συγκροτώντας μια περιορισμένη παλέτα χρωμάτων και υφών που συνδέεται με τη μεσσηνιακή γη χωρίς να αναπαράγει κυριολεκτικά παραδοσιακές μορφές.

Η φύτευση ενσωματώνεται σε διαφορετικές στάθμες, από το ισόγειο μέχρι τον υπερυψωμένο κήπο, δημιουργώντας συνέχεια ανάμεσα στα φυσικά και τα δομημένα στοιχεία.

Τα υλικά, τα στοιχεία σκίασης και η βλάστηση λειτουργούν επομένως ως μέρη της ίδιας περιβαλλοντικής στρατηγικής.

 

Υποχώρηση του τελευταίου ορόφου και φυσικό φως

Ο τελευταίος όροφος υποχωρεί σε σχέση με το κύριο περίγραμμα του κτιρίου, μειώνοντας την αντιληπτή κλίμακα του συγκροτήματος μέσα στον αστικό ιστό.

Η υποχώρηση δημιουργεί παράλληλα σαφέστερη διαβάθμιση ανάμεσα στις στάθμες και ελαφρύνει οπτικά το ανώτερο τμήμα σε σχέση με τη περισσότερο συμπαγή βάση.

Κατάλληλα τοποθετημένοι φεγγίτες επιτρέπουν στο φυσικό φως να εισχωρεί βαθύτερα στο εσωτερικό και συμπληρώνουν τα ανοίγματα των όψεων και τους σκιασμένους υπαίθριους χώρους.

Το κτίριο ανταποκρίνεται έτσι στην ένταση του μεσσηνιακού φωτός μέσα από μια ακολουθία φίλτρων, υποχωρήσεων και ενδιάμεσων ζωνών.

 

Ένα μεσσηνιακό αφήγημα μέσα στην πόλη

Το O-Living μεταφέρει στοιχεία του μεσσηνιακού τοπίου σε ένα σύγχρονο αστικό συγκρότημα κατοικιών μέσα από τα υλικά, τη φύτευση και τη διαχείριση του κλίματος.

Οι ελιές, τα πετάσματα από καλάμι, η σκιασμένη pilotis και οι γκριζοπράσινες επιφάνειες δεν λειτουργούν ως διακοσμητικές αναφορές. Συμμετέχουν άμεσα στη ρύθμιση της ιδιωτικότητας, του φυσικού φωτός και της κυκλοφορίας.

Οι Kipseli Architects συνδέουν με αυτόν τον τρόπο δύο διαφορετικές μορφές κατοίκησης μέσα σε μια κοινή αρχιτεκτονική ταυτότητα, διαμορφώνοντας ένα κτίριο που μεσολαβεί ανάμεσα στον αστικό ιστό της Καλαμάτας και τον χαρακτήρα του παράκτιου μεσσηνιακού τοπίου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην ετήσια δίγλωσση έκδοση Condo Buildings Vol.4 των ek Architectural Publications, με τον τίτλο «Μεσσηνιακό αφήγημα».

Μια πολυκατοικία με καμπύλη γεωμετρία στην Αθήνα

Στα βόρεια προάστια της Αθήνας, το Chiven από τους The Hive Architects διαμορφώνεται ως μια πολυκατοικία που ισορροπεί ανάμεσα στην αρχιτεκτονική ακρίβεια και τη ρευστότητα της μορφής. Μέσα από καθαρές γεωμετρίες και καμπύλες επιφάνειες που μοιάζουν να διαμορφώνονται από τον άνεμο και το φως, το έργο αναπτύσσεται ως μια δυναμική σύνθεση όγκων, αποφεύγοντας τη στατικότητα και επιδιώκοντας τη συνεχή κίνηση του βλέμματος.

Το κτίριο, συνολικής επιφάνειας 770,00 τ.μ., αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028. Η αρχιτεκτονική του γλώσσα ορίζεται από έντονες οριζόντιες χαράξεις και απαλά καμπύλα περιβλήματα, τα οποία αγκαλιάζουν τους εσωτερικούς χώρους και διαμορφώνουν τόσο την όψη όσο και την εμπειρία κατοίκησης.

Οριζόντιες στρώσεις και καμπύλα περιβλήματα

Η βασική αρχιτεκτονική χειρονομία εκφράζεται μέσα από διαδοχικές οριζόντιες στρώσεις και καμπύλες απολήξεις που μαλακώνουν τον όγκο του κτιρίου. Οι καμπύλες δεν λειτουργούν ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως χωρικά εργαλεία: οργανώνουν την κίνηση, κατευθύνουν τη θέα και δημιουργούν ένα διαρκές παιχνίδι φωτός και σκιάς στις όψεις.

Καθώς ο ήλιος μετακινείται στη διάρκεια της ημέρας, οι επιφάνειες του κτιρίου ανταποκρίνονται μέσα από αντανακλάσεις, σκιάσεις και μεταβολές βάθους. Το αποτέλεσμα είναι μια σύνθεση κατοίκησης που αλλάζει σταδιακά με τον χρόνο, προσδίδοντας αίσθηση κίνησης σε έναν κατά τα άλλα συμπαγή αστικό όγκο.

 

 

Συνέχεια ανάμεσα σε εσωτερικό και εξωτερικό

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. Τα διαφανή στηθαία μειώνουν την αίσθηση ορίου, επιτρέποντας στο φως να εισχωρεί βαθύτερα στο κτίριο και ενισχύοντας την οπτική συνέχεια ανάμεσα στους χώρους κατοίκησης, τους εξώστες και το γύρω περιβάλλον.

Οι μεγάλοι εξώστες επεκτείνουν τα διαμερίσματα προς τα έξω, προσφέροντας άνετους υπαίθριους χώρους. Το κτίριο οργανώνεται ως μια καθ’ ύψος ακολουθία ιδιωτικών και ημιυπαίθριων ζωνών, όπου κάθε επίπεδο διατηρεί την αυτονομία του, συμμετέχοντας παράλληλα στη συνολική συνέχεια της σύνθεσης.

Νερό, φως και βιοκλιματικός χαρακτήρας

Οι υπερυψωμένες πισίνες και τα υδάτινα στοιχεία λειτουργούν ως καθρέφτες του ουρανού, ενισχύοντας την αίσθηση αιώρησης, ηρεμίας και ελαφρότητας. Το νερό αποτελεί βασικό συνθετικό εργαλείο, συμβάλλοντας στην ατμόσφαιρα του έργου και εντείνοντας τον βιοκλιματικό του χαρακτήρα.

Η σχέση ανάμεσα στο νερό, το φως και τις καμπύλες επιφάνειες προσδίδει στο κτίριο μια πιο ήπια παρουσία. Αντί να βασίζεται στη μάζα και την αδιαφάνεια, το έργο δουλεύει με αντανακλάσεις, φιλτραρισμένο φως και προσεκτικά διαμορφωμένα όρια ανάμεσα στον εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο.

 

 

Γήινη υλικότητα και φυτεμένοι εξώστες

Η υλικότητα του έργου κινείται σε μια διακριτική παλέτα γήινων αποχρώσεων, όπου ανάγλυφες επιφάνειες συνδιαλέγονται με λείες υφές. Η ελεγχόμενη αυτή υλική γλώσσα υποστηρίζει την καθαρότητα της μορφής, προσδίδοντας βάθος και θερμότητα στην καμπύλη γεωμετρία του κτιρίου.

Η έμφαση στη λεπτομέρεια είναι εμφανής στις καμπύλες απολήξεις των πλακών, στη συνέχεια των οριζόντιων γραμμών και στην ενσωμάτωση της φύτευσης. Το πράσινο μαλακώνει τη γεωμετρία και εισάγει την ιδέα υπερυψωμένων κήπων στους επάνω ορόφους, φέρνοντας φυσικά στοιχεία στην κατακόρυφη ανάπτυξη της πολυκατοικίας.

Δώμα ως υπερυψωμένος χώρος χαλάρωσης

Η σύνθεση αναπτύσσεται καθ’ ύψος, μέσα από διαδοχικά επίπεδα που εξασφαλίζουν ιδιωτικότητα, χωρίς να διακόπτουν την οπτική συνέχεια. Στην κορυφή, το κτίριο ολοκληρώνεται με ένα ευρύχωρο δώμα, σχεδιασμένο ως υπερυψωμένος χώρος χαλάρωσης.

Τα ανοίγματα φιλτράρουν το φως και δημιουργούν εστιασμένες οπτικές φυγές, μετατρέποντας το δώμα σε προστατευμένο υπαίθριο χώρο. Με αυτόν τον τρόπο, η έννοια της κατοίκησης επεκτείνεται πέρα από το ίδιο το διαμέρισμα, προτείνοντας μια πολυεπίπεδη εμπειρία καθημερινής ζωής.

 

 

Σύγχρονη αστική κατοίκηση

Το Chiven επαναπροσεγγίζει τη σύγχρονη πολυκατοικία μέσα από μια ισορροπία λιτότητας, τεχνολογίας και φυσικών στοιχείων. Το έργο δεν επιδιώκει να επιβληθεί στο περιβάλλον του, αλλά να συνομιλήσει μαζί του μέσα από τη μορφή, το φως, το νερό και τη φύτευση.

Το αποτέλεσμα είναι μια πρόταση κατοίκησης ταυτόχρονα αισθητηριακή και λειτουργική: ένα κτίριο που διαμορφώνεται από την κίνηση, τη συγκρατημένη υλικότητα και την αναζήτηση ενός πιο ρευστού τρόπου ζωής στην πόλη.