Στην άκρη της πόλης

Ενταγμένο στο πολεοδομικό σχέδιο Matosinhos Sul του Álvaro Siza, το πρώην εργοστάσιο κονσερβοποιίας Brandão & Companhia καταλαμβάνει μια προνομιακή θέση κοντά στην ακτογραμμή, διατηρώντας μια ισχυρή σύνδεση με το βιομηχανικό παρελθόν και τη θαλάσσια ταυτότητα της περιοχής. Η επέμβαση επανερμηνεύει αυτήν την κληρονομιά μέσα από ένα πρόγραμμα μικτής χρήσης που ενοποιεί λειτουργίες υγείας, εμπορίου, γραφείων και κατοικίας σε ένα συνεκτικό αρχιτεκτονικό σύστημα, αποκαθιστώντας το αρχικό κέλυφος και την καμινάδα, ενώ ταυτόχρονα εισάγει ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό στρώμα.

 

Ένταξη στο αστικό τοπίο

Η πρόταση αντιμετωπίζει τον κατακερματισμό της υφιστάμενης δομής, επανασυστήνοντας τη συνέχεια στον αστικό ιστό. Ενώ η αρχική ογκοπλασία κάλυπτε σχεδόν το σύνολο του οικοπέδου, η νέα παρέμβαση εισάγει διαπερατούς και φυτεμένους κενούς χώρους, επιτρέποντας στο φυσικό φως και την κίνηση να διαχέονται στο εσωτερικό του οικοδομικού τετραγώνου. Οι ενδιάμεσοι αυτοί χώροι δημιουργούν οπτικές και λειτουργικές σχέσεις μεταξύ των επιμέρους χρήσεων, ενισχύοντας την προσβασιμότητα προς τα ανώτερα επίπεδα και προάγοντας την αλληλεπίδραση σε ένα πυκνό, πολυλειτουργικό αστικό περιβάλλον. Το ισόγειο φιλοξενεί εμπορικές και υποστηρικτικές λειτουργίες, τα γραφεία αναπτύσσονται στον πρώτο όροφο, ενώ οι κατοικίες τοποθετούνται στους ανώτερους όγκους.

 

 

Χωρική οργάνωση

Στην είσοδο των κατοικιών, ένας χώρος υποδοχής ανοίγεται προς ένα εσωτερικό αίθριο, το οποίο λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος κυκλοφορίας, συνδέοντας τις κοινόχρηστες ζώνες και οργανώνοντας τη ροή εντός του συγκροτήματος. Η χωρική ιεράρχηση επιδιώκει την ισορροπία μεταξύ ιδιωτικότητας και συλλογικότητας, εξασφαλίζοντας ομαλές μεταβάσεις μεταξύ των διαφορετικών χρήσεων. Η κατανομή της συνολικής δόμησης σε διακριτούς όγκους συγκροτεί μια δυναμική ογκοπλαστική σύνθεση, η οποία ανταποκρίνεται τόσο στην κλίμακα του οικοπέδου όσο και στο ευρύτερο αστικό περιβάλλον.

 

 

Παλέτα υλικών

Η αρχιτεκτονική γλώσσα αρθρώνεται μέσα από τη συνύπαρξη υλικών διαφορετικής πυκνότητας, όπως το χρωματισμένο σκυρόδεμα και το διάτρητο φύλλο αλουμινίου. Η αντίθεση αυτή αποτυπώνει τον διάλογο μεταξύ παλαιού και νέου, αναδεικνύοντας τόσο τη μάζα του υφιστάμενου κελύφους όσο και την ελαφρότητα των νέων προσθηκών. Αναρτημένοι πάνω από το εσωτερικό αίθριο, οι νέοι όγκοι εισάγουν μια αίσθηση αιώρησης και διαπερατότητας, με μια υλικότητα εμπνευσμένη από την εγγύτητα στη θάλασσα. Η παρέμβαση διαμορφώνει τελικά μια ισορροπημένη σχέση με τον δημόσιο χώρο και τα γειτονικά κτίρια, συμβάλλοντας στην αναζωογόνηση του οικοδομικού τετραγώνου και υποστηρίζοντας μια ευρύτερη στρατηγική βιώσιμης αστικής ανάπτυξης.

 

Εξωστρεφής γεωμετρία

Απλές γραμμικές γεωμετρίες, καθαρότητα μορφής, φωτεινότητα και αίσθηση φρεσκάδας συνδυάζονται με λειτουργικότητα και ζεστασιά, διαμορφώνοντας τον σχεδιασμό του “Pick Up” all day coffee & brunch. Μέσα από μια εξωστρεφή χωρική προσέγγιση, η πρόταση αναδεικνύει τη σχέση εσωτερικού και εξωτερικού, ενεργοποιώντας έναν ουσιαστικό διάλογο με τον δρόμο και το άμεσο αστικό περιβάλλον. Μέσω μιας περιορισμένης παλέτας οικονομικών υλικών – όπως το τουβλάκι τερακότας, το λευκό γυαλιστερό κεραμικό πλακάκι, η πατητή τσιμεντοκονία και το κόντρα πλακέ σημύδας – ο χώρος διατυπώνει μια διαχρονική αισθητική μέσα από ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό πρίσμα.

 

Χωρική Οργάνωση

Η σύνθεση οργανώνεται σε δύο βασικές ζώνες: το ανοιχτό μπαρ προετοιμασίας καφέ και γευμάτων και τον χώρο των τραπεζοκαθισμάτων. Η σαφής αυτή λειτουργική διάκριση ενισχύει τη χρηστικότητα, διατηρώντας παράλληλα τη χωρική συνέχεια. Ο γραμμικός κτιστός καναπές από τερακότα, οι σταθερές κατασκευές με επένδυση κεραμικού πλακιδίου και μια custom-made σύνθεση από επαναχρησιμοποιημένα «σπασμένα» πλακάκια συνθέτουν ένα συνεκτικό και ευέλικτο εσωτερικό περιβάλλον. Η διάταξη δίνει έμφαση τόσο στην αποδοτικότητα όσο και στην άνεση, ενισχύοντας τον κοινωνικό χαρακτήρα του χώρου.

 

 

Παλέτα υλικών

Οι εσωτερικές επιφάνειες σε λευκή απόχρωση λειτουργούν ως ουδέτερο φόντο, επιτρέποντας στην υλικότητα της τερακότας και στη στιλπνότητα των κεραμικών πλακιδίων να αναδειχθούν ως κυρίαρχα στοιχεία της σύνθεσης. Το δάπεδο από πατητή τσιμεντοκονία, σε απόχρωση σκυροδέματος, προσδίδει μια αίσθηση υλικής πυκνότητας και συνέχειας, ενοποιώντας τον εσωτερικό χώρο. Η παρουσία φυτεύσεων ενισχύει τη φρεσκάδα, ενδυναμώνοντας τον διάλογο μέσα–έξω και εξισορροπώντας τη μεταλλική και ορυκτή παλέτα.

 

 

Εταιρική ταυτότητα

Η σχεδιαστική λογική επεκτείνεται στον εξωτερικό χώρο, όπου η πρόσοψη λειτουργεί ως ενεργό στοιχείο της ταυτότητας του έργου. Μια custom-made κυκλική επιγραφή, κατασκευασμένη από τερακότα και λευκό κεραμικό πλακάκι, αποτελεί το κεντρικό οπτικό σημείο αναφοράς, εντάσσοντας το κατάστημα στον αστικό ιστό. Η χειρονομία αυτή ενοποιεί τη συνολική υλικότητα της πρότασης και ενισχύει την παρουσία της στον δημόσιο χώρο, ολοκληρώνοντας μια συνεκτική αρχιτεκτονική αφήγηση που γεφυρώνει την εσωτερική ατμόσφαιρα με τη δημόσια εικόνα.

 

Λειτουργίες ενοποίησης

Το έργο αποτελεί μια επέμβαση επανάχρησης ενός λιτού βικτωριανού βοηθητικού κτίσματος στον βορειοδυτικό Λονδίνο, το οποίο επανανοηματοδοτείται ως ένας υβριδικός χώρος κατοίκησης και κοινωνικής δραστηριότητας για έναν συλλέκτη τέχνης και ερασιτέχνη DJ. Σχεδιασμένο ταυτόχρονα ως χώρος αποθήκευσης και ως περιβάλλον αναψυχής, το έργο ενοποιεί διαφορετικές λειτουργίες – αρχειοθέτηση, έκθεση, συνάθροιση και άθληση – μέσα από μια συνεκτική αρχιτεκτονική χειρονομία που εκτείνεται από το εσωτερικό προς το τοπίο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται ένα συνεχές γραμμικό έπιπλο, το οποίο λειτουργεί ως μια σύγχρονη “καμπίνα θαυμάτων”. Ξεκινώντας από το εσωτερικό του ανακαινισμένου κελύφους και επεκτεινόμενο στον κήπο, το στοιχείο αυτό φιλοξενεί ένα ευρύ φάσμα χρήσεων: αποθήκευση και έκθεση έργων τέχνης, ράφια για βιβλία και δίσκους βινυλίου, DJ booth, τηλεόραση και προσωπικά αντικείμενα. Καθώς εκτείνεται στον υπαίθριο χώρο, ενσωματώνει λειτουργίες αναψυχής, όπως τραπέζι πινγκ-πονγκ, βάρη και παιχνίδια κήπου, διατηρώντας τη χωρική συνέχεια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού.

Το έπιπλο περιβάλλεται από ένα διάτρητο περίβλημα ανοξείδωτου χάλυβα και ταλαντεύεται μεταξύ διαφάνειας και αδιαφάνειας. Η επιφάνειά του αντανακλά και φιλτράρει το φως, παράγοντας διαρκώς μεταβαλλόμενες οπτικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτή η διττότητα επιτρέπει την ταυτόχρονη αποκάλυψη και απόκρυψη του περιεχομένου, ενισχύοντας τον ρόλο του ως φορέα αποθήκευσης αλλά και ως χωρικού διαμεσολαβητή.

 

 

Δομική λογική

Το γραμμικό αυτό στοιχείο λειτουργεί όχι μόνο ως αποθηκευτικός μηχανισμός αλλά και ως δομικό σύστημα, υποστηρίζοντας το στέγαστρο που εκτείνεται στον υπαίθριο χώρο. Η μεταξύ τους σχέση εισάγει μια σκόπιμη ένταση, αντλώντας έμπνευση από τις εύθραυστες ισορροπίες των συνθέσεων των Fischli & Weiss. Αντί να ακολουθεί τη συμβατική δομική λογική, η πρόταση αφαιρεί ένα αναμενόμενο υποστύλωμα, αναδιανέμοντας τις δυνάμεις μέσω ενός συστήματος αντιστάθμισης.

Η ισορροπία αυτή επιτυγχάνεται μέσω μιας μάζας μαρμάρου υψηλής ακρίβειας, ενσωματωμένης σε δοκό τύπου Ι από γαλβανισμένο χάλυβα, σε συνδυασμό με μια ράβδο εφελκυσμού που αγκυρώνεται σε υπόγειο όγκο σκυροδέματος. Η σύνθεση διαμορφώνει μια ευανάγνωστη αλλά μη συμβατική δομική αφήγηση, όπου η ισορροπία εκλαμβάνεται ως δυναμική και εν δυνάμει μεταβαλλόμενη.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Το στέγαστρο συγκροτείται από διαστρωματωμένα υλικά – μάρμαρο, χάλυβα και πολυκαρβονικό – τα οποία οργανώνονται σε μια σαφή τεκτονική ιεραρχία. Η επένδυση του γραμμικού στοιχείου με ανοξείδωτο χάλυβα καθρεφτίζει τη βλάστηση του κήπου, ενώ τα ημιδιαφανή στοιχεία της οροφής διαχέουν το φυσικό φως στον χώρο.

Η υλικότητα κινείται μεταξύ του αδρού και του εκλεπτυσμένου, εδραιώνοντας το έργο τόσο στην ακρίβεια της βιομηχανικής κατασκευής όσο και στην περιβαλλοντική του απόκριση. Μέσω της αντανάκλασης, της διαφάνειας και της χωρικής επέκτασης, το περίπτερο διαλύει τα όρια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού. Μετατρέπεται σε ένα εργαλείο παρατήρησης των εποχιακών και ημερήσιων μεταβολών, όπου το φως, η βλάστηση και η κατασκευή συνδιαλέγονται διαρκώς, συγκροτώντας έναν χώρο όπου δομή, αποθήκευση και τοπίο βρίσκονται σε συνεχή και αντιληπτή διάδραση.

 

Συνεκτικό πλαίσιο

Το έργο αποτελεί ένα νέο αρχιτεκτονικό τοπόσημο για τη Νότια Τιρόλο και ανταποκρίνεται στην ανάγκη για μια ενιαία εγκατάσταση αφιερωμένη στην προστασία, τη συντήρηση και τη δημόσια προσβασιμότητα των πολιτιστικών αγαθών της περιοχής. Παράλληλα, επανεξετάζει το κατακερματισμένο σύστημα των υφιστάμενων αποθηκών, ενοποιώντας ετερόκλητες συλλογές σε μια ενιαία δομή που φιλοξενεί περισσότερα από ένα εκατομμύριο αντικείμενα, από έργα τέχνης και μουσειακά εκθέματα έως αρχαιολογικά ευρήματα και οπτικοακουστικά αρχεία.

 

Λειτουργική οργάνωση

Η πρόταση έχει διπλό στόχο: να λειτουργεί ως μια αποδοτική υποδομή διατήρησης, ενώ ταυτόχρονα ανταποκρίνεται στις πολιτιστικές και θεσμικές απαιτήσεις της περιοχής. Αντί να αντιμετωπίζεται ως ένα σύνολο απομονωμένων αποθηκευτικών μονάδων, το κτίριο συγκροτεί ένα συνεκτικό πλαίσιο που ενσωματώνει την έρευνα, τη συντήρηση και την έκθεση. Γραφεία, εργαστήρια, χώροι επεξεργασίας, αποθήκευσης και δημόσιες εκθεσιακές αίθουσες συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό σύστημα, ενισχύοντας τη συνεργασία και την ανταλλαγή μεταξύ φορέων.

Η χωρική οργάνωση δίνει έμφαση στις σχέσεις και τις ροές εργασίας, διαρθρώνοντας το πρόγραμμα γύρω από μια κεντρική αυλή που εισάγει φυσικό φως στους χώρους εργασίας και προσφέρει οπτική και φυσική σύνδεση με έναν διαμορφωμένο υπαίθριο χώρο. Η διάταξη αυτή ενισχύει τόσο τη λειτουργικότητα όσο και την εμπειρία των χρηστών, αναδεικνύοντας το depot ως μια ενεργή πολιτιστική υποδομή και όχι ως έναν καθαρά τεχνικό αποθηκευτικό μηχανισμό.

 

 

 

Χωρική στρατηγική & βιωσιμότητα

Καθοριστικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η προσεκτική κατανομή των λειτουργιών σε διαφορετικά επίπεδα. Οι χώροι αποθήκευσης και έκθεσης τοποθετούνται υπόγεια, εξασφαλίζοντας σταθερές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, απαραίτητες για τη μακροχρόνια διατήρηση ευαίσθητων τεκμηρίων. Στο επίπεδο του εδάφους, οι διοικητικές και ερευνητικές λειτουργίες επωφελούνται από τον φυσικό φωτισμό και τη διαφάνεια, διαμορφώνοντας ένα ισορροπημένο εργασιακό περιβάλλον.

Η κυκλοφορία οργανώνεται ως ένα συνεχές και ευανάγνωστο σύστημα που συνδέει τα επιμέρους προγράμματα, ενισχύοντας την αλληλεξάρτησή τους. Το εσωτερικό συγκροτείται μέσα από σαφείς χωρικές ακολουθίες και ελεγχόμενες μεταβάσεις, επιτρέποντας τόσο στο προσωπικό όσο και στους επισκέπτες να κινούνται με ευχέρεια στον χώρο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχιτεκτονική μορφή αντλεί από τις τοπικές τυπολογίες των αλπικών τοπίων της περιοχής, μεταφράζοντας παραδοσιακά στοιχεία σε μια σύγχρονη γλώσσα. Η ανυψωμένη, επικλινής στέγη διαμορφώνει τη χαρακτηριστική σιλουέτα του κτιρίου, ενώ η είσοδος προς τον δρόμο ανοίγεται σε ένα διαφανές και φιλόξενο foyer.

Μερικώς ενταγμένο στο έδαφος, το κτίριο μειώνει την οπτική του κλίμακα και εδραιώνει μια διακριτική σχέση με το τοπίο. Η φυτεμένη στέγη λειτουργεί ως συνέχεια του φυσικού εδάφους, ενισχύοντας τη μετάβαση μεταξύ αρχιτεκτονικής και περιβάλλοντος. Η ενσωμάτωση αυτή υπογραμμίζεται περαιτέρω από τη χρήση υλικών και τη διαμόρφωση των όγκων, που συνομιλούν με τις τοπικές αρχιτεκτονικές αναφορές, διατηρώντας παράλληλα μια σαφή σύγχρονη ταυτότητα.

Η κύρια είσοδος συνδέεται άμεσα με τον αστικό ιστό και την παρακείμενη πλατεία, ενώ παράλληλες προσβάσεις μέσω υπόγειου χώρου στάθμευσης εξασφαλίζουν λειτουργική ευελιξία. Στο εσωτερικό, μια γλυπτική σπειροειδής σκάλα λειτουργεί ως κεντρικό χωρικό και συμβολικό στοιχείο, συνδέοντας τους υπόγειους εκθεσιακούς χώρους με τα επίπεδα του ισογείου και του ορόφου.

Με την ολοκλήρωσή του, το Museum Depot δεν θα προσφέρει μόνο βέλτιστες συνθήκες διατήρησης για συλλογές που έως σήμερα ήταν κατακερματισμένες, αλλά θα τις επανατοποθετήσει ως ενεργά και προσβάσιμα στοιχεία του πολιτιστικού τοπίου της περιοχής, ενισχύοντας τη σημασία τους τόσο σε τοπικό όσο και σε ευρύτερο επίπεδο.

 

Χωρικός διαμεσολαβητής

Εντός των υψηλών περιμετρικών τοίχων ενός ανενεργού εργοστασίου, το έργο αναπτύσσεται ως μια προσεκτικά ενορχηστρωμένη επέμβαση που επανακαθορίζει τη σχέση μεταξύ κατοίκησης, βιομηχανικής μνήμης και τοπίου. Αντί της κατεδάφισης του υφιστάμενου κελύφους, η πρόταση διατηρεί τη λιθοδομή, μετατρέποντας τους περιορισμούς σε χωρικές δυνατότητες. Πίσω από μια διακριτική είσοδο, η κατοικία αποκαλύπτεται σταδιακά, οργανωμένη γύρω από έναν κεντρικό υπαίθριο κήπο που λειτουργεί ως πυρήνας της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

 

Στρατηγική ανακαίνισης

Με πρόσωπο σε μια δημόσια πλατεία στο Lendinara, το έργο διατηρεί ένα συγκρατημένο, σχεδόν αδιαπέραστο εξωτερικό. Ένας ψηλός τοίχος, με ακανόνιστο περίγραμμα, ανακαλεί τη διαστρωμάτωση της βιομηχανικής ιστορίας της περιοχής. Το μοναδικό εμφανές άνοιγμα – μια μικρή μεταλλική θύρα – αποκρύπτει τη χωρική πολυπλοκότητα που αναπτύσσεται στο εσωτερικό. Με την είσοδο, η αντίληψη μεταβάλλεται ριζικά, αποκαλύπτοντας έναν καταπράσινο, περιμετρικά οριοθετημένο κήπο με υψηλούς τοίχους και αναρριχώμενη βλάστηση.

Ενταγμένο σε ένα περιβάλλον όπου τα ίχνη της βιομηχανικής δραστηριότητας συνυπάρχουν με τον οικιστικό ιστό και τους ελεύθερους χώρους πρασίνου, το έργο συνομιλεί άμεσα με το περιβάλλον του. Η εγγύτητα με το δημόσιο πάρκο και τον ιστορικό κήπο της Ca’ Dolfin-Marchiori καθορίζει τη σχεδιαστική προσέγγιση, εισάγοντας το τοπίο ως ουσιώδες στοιχείο της εμπειρίας κατοίκησης.

 

 

Σχεδιασμός τοπίου

Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται ο κήπος, αντιληπτός ως ένας υπαίθριος χώρος-δωμάτιο που οργανώνει το σύνολο του οικιακού προγράμματος. Προκύπτει από τη μερική αποξήλωση της στέγης του εργοστασίου και την επανατοποθέτηση του νέου όγκου, εισάγοντας φως, αέρα και οπτική συνέχεια σε ένα κατά τα άλλα εσωστρεφές κέλυφος.

Η κατοικία αναπτύσσεται ως ένας συμπαγής, διώροφος όγκος ενταγμένος εντός των διατηρημένων περιμετρικών τοίχων. Η χωρική του οργάνωση εγκαθιδρύει έναν συνεχή διάλογο με τον κήπο, με κυρίαρχο στοιχείο τον διπλού ύψους χώρο διημέρευσης που ανοίγεται πλήρως προς αυτόν μέσω μιας εκτεταμένης όψης από υαλοστάσια. Πλαισιωμένη από ξύλινη δικτυωτή κατασκευή, η διαφανής αυτή επιφάνεια λειτουργεί ως φίλτρο μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού, ενισχύοντας τον κατακόρυφο ρυθμό της σύνθεσης και επεκτεινόμενη στη γεωμετρία της στέγης.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το έργο συγκροτείται μέσα από μια συνειδητή ισορροπία ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την εσωστρέφεια, την αποκάλυψη και την απόκρυψη. Από τον δρόμο, η κατοικία παραμένει πλήρως αθέατη, ενώ στο εσωτερικό της ξεδιπλώνεται μέσω επιλεγμένων οπτικών φυγών προς το πράσινο. Η ακολουθία αυτή των χωρικών μεταβάσεων συγκροτεί μια ελεγχόμενη αλλά δυναμική εμπειρία κίνησης και αντίληψης.

Σε επίπεδο υλικότητας και κατασκευής, η επέμβαση συνδυάζει ξύλο, χάλυβα και γυαλί εντός του υφιστάμενου λιθόκτιστου κελύφους. Η νέα κατασκευή αντηχεί το βιομηχανικό αποτύπωμα του παρελθόντος, εισάγοντας παράλληλα ένα εκλεπτυσμένο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο που δίνει έμφαση στη διαφάνεια, την ελαφρότητα και τη χωρική συνέχεια.

Καθοδηγούμενος από την αντίληψη του τοπίου ως αρχιτεκτονικού εργαλείου, ο σχεδιασμός υπερβαίνει τις νοσταλγικές αναφορές στη βιομηχανική κληρονομιά. Αντιθέτως, επανατοποθετεί τον κήπο ως θεμελιώδη συνθήκη της σύγχρονης κατοίκησης – όχι ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως ουσιαστικό χωρικό και περιβαλλοντικό μηχανισμό που συγκροτεί την ταυτότητα της κατοικίας.

Συνέχεια του ανάγλυφου

Το ξενοδοχείο βρίσκεται στην άκρη του παραδοσιακού οικισμού της Οίας, στην κορυφή των ηφαιστειακών βράχων της Καλντέρας. Το οικόπεδο έχει έντονη κλίση, νοτιοδυτικό προσανατολισμό και απεριόριστη θέα προς τη θάλασσα και το ηφαίστειο.  

 

Στρατηγική αποκατάστασης

Στο εσωτερικό του οικοπέδου υπήρχαν ερειπωμένα υπόσκαφα που χρησιμοποιούνταν ως αποθήκες, στάβλοι και κελάρια, καθώς επίσης και μία παλιά κυβιστική κατοικία στη βορειοανατολική γωνία. Σκοπός του έργου ήταν η ανακατασκευή των παλιών κτιρίων που προϋπήρχαν και η προσθήκη νέων υπόσκαφων δωματίων και κοινόχρηστων χώρων, για τη δημιουργία ενός ξενοδοχειακού συγκροτήματος.

Ως αποτέλεσμα, το ξενοδοχείο περιλαμβάνει μία μικρή reception, δεκαέξι δωμάτια, εστιατόριο, κοινόχρηστη πισίνα και γυμναστήριο-spa. Αυτοί οι χώροι διαρθρώνονται σταδιακά στα έξι επίπεδα του συγκροτήματος. Η είσοδος, με πρόσβαση από τον κεντρικό πεζόδρομο του οικισμού, βρίσκεται στο ανώτερο επίπεδο, μαζί με τη reception και μία υπαίθρια περιοχή καθιστικού.

 

 

Χωρική οργάνωση

Ένα κεντρικό υπαίθριο κλιμακοστάσιο οδηγεί από την πάνω στάθμη στο εστιατόριο και την πισίνα, συνδέοντας τα τρία ενδιάμεσα επίπεδα τα οποία φιλοξενούν τα δωμάτια με τις ιδιωτικές τους αυλές και πισίνες. Το χαμηλότερο επίπεδο περιλαμβάνει τη reception του spa, ένα μικρό γυμναστήριο, δωμάτια μασάζ, χαμάμ, σάουνα, χώρους υγιεινής και αποθήκες, καθώς επίσης και μία προστατευμένη αυλή χαλάρωσης στην άκρη του βράχου.

Η πρόταση είχε ως στόχο τόσο την πιστή αποκατάσταση των κτιρίων που προϋπήρχαν όσο και την κατασκευή νέων υπόσκαφων στο πνεύμα μιας σύγχρονης και διακριτής επανερμηνείας της κυβιστικής μορφολογίας του παλιού οικισμού, σε αδιάκοπη, όμως, συνέχεια με το ανάγλυφο του εδάφους της Καλντέρας. Το σχήμα των νέων υπόσκαφων χώρων του ξενοδοχείου διατηρεί τη δομή των παραδοσιακών, τα γεωμετρικά σχήματα, την υλικότητα και το λευκό τους χρώμα.

Οι τυπολογίες των κατόψεων, όμως, όπως και τα ανοίγματα, στρέφονται ώστε να πλαισιώνουν τη θέα της θάλασσας. Συνεπώς, οι όψεις ακολουθούν, ως τεθλασμένες γραμμές, τις φυσικές υψομετρικές καμπύλες, σαν αναδιπλωμένοι αναλημματικοί τοίχοι που εντάσσονται ήπια στο περιβάλλον.

Η επικάλυψη των παραπάνω συνθετικών στρωμάτων οδηγεί στην τελική μορφή του κτιρίου και την έντονη δυναμική του. Η κατηφορική κίνηση του κεντρικού εξωτερικού κλιμακοστασίου από την είσοδο του ξενοδοχείου μέχρι το χαμηλότερο επίπεδο μοιάζει με ”ρωγμή” στο ”σώμα“ του κτιρίου, η οποία καθοδηγεί τις κινήσεις και τους επισκέπτες προς τις επιμέρους ιδιωτικές και κοινόχρηστες περιοχές.

Υλικά & φωτισμός

Ο σχεδιασμός του εσωτερικού ακολουθεί μια αυστηρή, μινιμαλιστική προσέγγιση βασισμένη στους κανόνες της κυκλαδικής αρχιτεκτονικής. Στα προϋπάρχοντα υπόσκαφα επικρατεί διάθεση ”total white“, με ελάχιστες πινελιές ιριδίζοντος χρυσού και πράσινου, ενώ φυσικές καμπύλες και ελεύθερα έπιπλα σε οργανικά σχήματα αναδεικνύουν και εμπλουτίζουν τη φυσική τους πλαστικότητα.

Η αισθητική των νέων υπόσκαφων χαρακτηρίζεται από τα έντονα χρώματα, στο πνεύμα μιας ”vie en bleu“, με αφαιρετικές παραπομπές στα κοσμοπολίτικα θέρετρα του μεσογειακού νότου, οι οποίες όμως γίνονται πιο γεωμετρικές, συνδέοντας τα σχήματα και τους όγκους του εσωτερικού με τις μορφές της εξωτερικής σύνθεσης.

Ο φωτισμός του συγκροτήματος λειτουργεί με διακριτικό τρόπο, ενισχύοντας την πλαστικότητα των λευκών όγκων και την εμπειρία κίνησης μέσα στο τοπίο. Κατά μήκος των υπαίθριων διαδρομών και των κλιμακοστασίων ενσωματώνονται χαμηλής έντασης γραμμικά φωτιστικά, τα οποία υπογραμμίζουν τη γεωμετρία των τοίχων και καθοδηγούν την πορεία των επισκεπτών κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι φωτισμένες πισίνες λειτουργούν ως διάχυτες φωτεινές επιφάνειες μέσα στη σύνθεση, δημιουργώντας ένα ήπιο παιχνίδι αντανακλάσεων πάνω στους υπόσκαφους όγκους. Στους εσωτερικούς χώρους, ο φωτισμός παραμένει ήπιος και ενσωματωμένος στις καμπύλες επιφάνειες, αναδεικνύοντας τη μινιμαλιστική αισθητική και τη γλυπτική ποιότητα της κυκλαδικής αρχιτεκτονικής.

Χωρική σκηνογραφία

Στόχος του έργου αποτελεί την πλήρη μετατροπή μιας κατοικίας που είχε σχεδιαστεί στις αρχές της δεκαετίας του 1980 από τον αρχιτέκτονα Ν. Βαλσαμάκη. Το κτίριο, στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης, φιλοξενεί πλέον τη Siskou Derma Clinic, ένα σύγχρονο δερματολογικό κέντρο που επιχειρεί να αναδιαμορφώσει την τυπολογία του ιατρικού χώρου στην Ελλάδα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον οικείο και εκλεπτυσμένο, μακριά από τα στερεότυπα του συμβατικού ιατρείου.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχική κατοικία αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του μοντέρνου κινήματος στην πόλη, με καθαρές γεωμετρικές συνθέσεις, ισορροπημένους όγκους και λευκό επίχρισμα που αναδεικνύει την πλαστικότητα της μορφής. Η επέμβαση επιδίωξε να διατηρήσει την αρχιτεκτονική ταυτότητα του αρχικού σχεδιασμού, ενσωματώνοντας νέες παρεμβάσεις που εξασφαλίζουν λειτουργική αναβάθμιση και χωρική συνοχή.

Η σχεδιαστική στρατηγική εστίασε στην επαναδιατύπωση της εμπειρίας ενός ιατρικού περιβάλλοντος, αντλώντας αναφορές από τη σύγχρονη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική κλινικών. Μέσα από λεπτές επεμβάσεις και προσεκτική διαχείριση των υλικών και των αναλογιών, το έργο επιτυγχάνει να ισορροπήσει ανάμεσα στον σεβασμό προς το υπάρχον κτίσμα και την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου λειτουργικού προγράμματος.

 

 

Οργάνωση & υλικά

 

Το εσωτερικό περιβάλλον οργανώνεται γύρω από την ιδέα της οικείας άνεσης, δημιουργώντας χώρους που μεταδίδουν ηρεμία και εμπιστοσύνη στους επισκέπτες. Η αισθητική του χώρου αντλεί στοιχεία από τον εκλεπτυσμένο μοντερνισμό και την παράδοση του mid-century design, με υλικά και αντικείμενα που λειτουργούν ως βασικοί φορείς της ατμόσφαιρας.

Οι δρύινες επενδύσεις τοίχων, οι βελούδινες πολυθρόνες και τα επιλεγμένα φωτιστικά σώματα συγκροτούν μια παλέτα υλικών και υφών που αποπνέει διακριτική πολυτέλεια. Η σύνθεση παραμένει αυστηρά μινιμαλιστική, επιτρέποντας στα υλικά να αναδεικνύονται μέσα από την υφή και τη φυσική τους παρουσία, χωρίς περιττές μορφολογικές χειρονομίες. Κάθε αντικείμενο τοποθετείται με προσοχή μέσα στον χώρο, συμβάλλοντας σε μια συνολική εμπειρία καθαρών γραμμών και ισορροπημένης αισθητικής.

 

 

Μελέτη φωτισμού

Η σκηνογραφία του εσωτερικού χώρου οργανώνεται μέσα από εναλλαγές φωτός, υφών και οπτικών εστιάσεων που καθοδηγούν την κίνηση του επισκέπτη. Ο φωτισμός λειτουργεί ως βασικό εργαλείο διαμόρφωσης της ατμόσφαιρας.

Η μελέτη φωτισμού ενισχύει την αίσθηση ιδιωτικότητας και άνεσης, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τις αρχιτεκτονικές επιφάνειες και τις λεπτομέρειες του εσωτερικού σχεδιασμού. Μέσα από διακριτικές φωτιστικές παρεμβάσεις δημιουργείται μια ισορροπία μεταξύ λειτουργικότητας και αισθητικής εμπειρίας.

Την τελική εικόνα του χώρου συμπληρώνει η παρουσία επιλεγμένων έργων τέχνης που εντάσσονται οργανικά στο αρχιτεκτονικό αφήγημα του έργου.

 

Πολυεπίπεδη συνέχεια

Στην καρδιά της ιστορικής περιοχής Imperial Kiln στο Jingdezhen, η αναγέννηση ενός πρώην συγκροτήματος εργοστασίου πορσελάνης προτείνει μια σύγχρονη στρατηγική για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, μέσω μιας προσέγγισης που οι αρχιτέκτονες περιγράφουν ως “Plugin Architecture”. Αντί να αντικατασταθούν τα υφιστάμενα κτίρια, η παρέμβαση εισάγει νέες αρχιτεκτονικές προσθήκες μέσα και γύρω από το υπάρχον κτιριακό σύνολο, επαναζωογονώντας τον χώρο και διατηρώντας τη χωρική και πολιτισμική του συνέχεια. Το Jingdezhen –γνωστό ως η “Πρωτεύουσα της Πορσελάνης”– συνδέεται με την παραγωγή πορσελάνης για περισσότερο από μία χιλιετία, γεγονός που καθιστά την προσεκτική ενσωμάτωση νέων αρχιτεκτονικών στοιχείων σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο ιδιαίτερα σημαντική.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η βασική ιδέα του έργου στηρίζεται σε ένα σύστημα αρχιτεκτονικών “plugins” – νέων χωρικών μονάδων που εισάγονται μέσα στα υφιστάμενα κτίρια με στόχο την αναβάθμιση της λειτουργικότητάς τους, διατηρώντας παράλληλα τον ιστορικό τους χαρακτήρα. Οι σύγχρονες αυτές παρεμβάσεις ανανεώνουν τα παλαιά εργαστήρια και τις βοηθητικές εγκαταστάσεις, ώστε να φιλοξενήσουν νέες χρήσεις, όπως γραφεία, χώρους συναντήσεων και χώρους φιλοξενίας.

Αντί να μιμούνται τις ιστορικές μορφές, οι νέες κατασκευές εκφράζονται συνειδητά ως σύγχρονα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Η σαφής μορφολογική τους διάκριση δημιουργεί έναν διάλογο ανάμεσα στο παλαιό και το νέο, αναδεικνύοντας τα πολλαπλά ιστορικά στρώματα του χώρου και επιτρέποντας στο συγκρότημα να λειτουργήσει ως ένας σύγχρονος πολιτιστικός προορισμός. Στοιχεία κυκλοφορίας, όπως κλίμακες και διάδρομοι, εισάγονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό των κτιρίων, βελτιώνοντας τη συνδεσιμότητα και επιτρέποντας την επανάχρηση χώρων που προηγουμένως παρέμεναν αποσπασματικοί.

 

 

Γυάλινο περίπτερο & φωτισμός

Στο κέντρο του συγκροτήματος δεσπόζει ένα τριώροφο γυάλινο περίπτερο, το οποίο λειτουργεί ως νέο αρχιτεκτονικό τοπόσημο μέσα στο ιστορικό περιβάλλον. Σχεδιασμένο ως ένας διαφανής όγκος που επιστέφεται από δίρριχτη στέγη καλυμμένη με παραδοσιακά κεραμίδια, το κτίριο φιλοξενεί εκθεσιακούς χώρους και ένα café, αποτελώντας ταυτόχρονα το σημείο αναφοράς της κεντρικής δημόσιας πλατείας.

Η αντίθεση ανάμεσα στο διαφανές γυάλινο κέλυφος και τα συμπαγή κτίρια από τοιχοποιία που το περιβάλλουν διαμορφώνει έναν σαφή διάλογο ανάμεσα στη σύγχρονη αρχιτεκτονική και το ιστορικό πλαίσιο. Η στέγη μοιάζει να αιωρείται πάνω από τον γυάλινο όγκο, ενισχύοντας την αίσθηση διαφάνειας και δημιουργώντας μια φυσική συνέχεια της δημόσιας πλατείας προς το εσωτερικό του κτιρίου. Από απόσταση, η δίρριχτη στέγη αναδύεται μέσα από το σύνολο των κεραμοσκεπών της περιοχής, παραπέμποντας διακριτικά στη μορφολογία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του Jingdezhen.

Ο φωτισμός παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη της αρχιτεκτονικής παρουσίας του περιπτέρου, ιδιαίτερα κατά τις βραδινές ώρες. Θερμοί, εντοιχισμένοι φωτισμοί στο ξύλινο ταβάνι της στέγης φωτίζουν ομοιόμορφα το γυάλινο περίβλημα, μετατρέποντας το κτίριο σε ένα φωτεινό «φανάρι» μέσα στο ιστορικό συγκρότημα. Στο εσωτερικό, διακριτικός γραμμικός και σημειακός φωτισμός τονίζει τον πυρήνα από εμφανή τοιχοποιία και τα έντονα πορτοκαλί στοιχεία κυκλοφορίας, αναδεικνύοντας τη χωρική διαστρωμάτωση του κτιρίου και δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα ελεγχόμενης έντασης. Η διαφάνεια της πρόσοψης επιτρέπει στο εσωτερικό φως να διαχέεται προς τη δημόσια πλατεία, ενισχύοντας τη σχέση ανάμεσα στη δραστηριότητα του εσωτερικού χώρου και το ιστορικό αστικό περιβάλλον.

 

 

Υλικά & αστική κίνηση

Το έργο ενισχύει τη σχέση ανάμεσα στον εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο μέσω της προσεκτικής διαμόρφωσης του τοπίου της αυλής. Η λιθόστρωση από πλίνθους επεκτείνεται από τη δημόσια πλατεία προς το εσωτερικό του γυάλινου κτιρίου, καταργώντας το σαφές όριο ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Μέσα στην αυλή, το δάπεδο μετασχηματίζεται σε ένα σύστημα βαθμίδων που καλύπτει τις υψομετρικές διαφορές, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως άτυπος χώρος καθιστικών για το κοινό. Στην απέναντι πλευρά της πλατείας, τοιχεία από πλινθοδομή συγκροτούν τη βάση του κτιρίου, εντάσσοντάς το μορφολογικά και υλικά στο ιστορικό περιβάλλον.

Για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της χωρικής συνέχειας σε όλο το συγκρότημα, ένα από τα υφιστάμενα κτίρια περιστράφηκε, ενοποιώντας δύο ξεχωριστές αυλές σε έναν ενιαίο δημόσιο χώρο. Η αναδιαμόρφωση αυτή επιτρέπει στους επισκέπτες να κινούνται απρόσκοπτα ανάμεσα στη δημόσια πλατεία, το γυάλινο περίπτερο και τα γύρω εργαστήρια, μετατρέποντας το πρώην βιομηχανικό συγκρότημα σε ένα συνεκτικό πολιτιστικό περιβάλλον.

Το έργο βρίσκεται δίπλα στην Chimney Square, μέσα σε ένα πυκνό ιστορικό τοπίο που περιλαμβάνει το Imperial Kiln Museum και τον αρχαιολογικό χώρο του Imperial Porcelain Factory στα δυτικά, ενώ στα βόρεια βρίσκεται το ιστορικό Xu Family Kiln – ο παλαιότερος, πληρέστερα διατηρημένος και μεγαλύτερος ξυλόφουρνος κεραμικής στο Jingdezhen. Μέσα σε αυτό το πολυστρωματικό ιστορικό περιβάλλον, η επέμβαση επιτυγχάνει μια προσεκτική ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση και τη σύγχρονη παρέμβαση, μετατρέποντας τον πρώην βιομηχανικό χώρο σε έναν ζωντανό δημόσιο προορισμό που τιμά τόσο την κληρονομιά όσο και το μέλλον της πορσελάνης.

 

Το Ateno Architecture Studio ιδρύθηκε το 2018 στην Αθήνα, από τους αρχιτέκτονες Γιώργο Φιορεντίνο και Ηλία Θεοδωράκη. Αρχική επιδίωξη ήταν η δημιουργία ενός χώρου συνεργασίας με επίκεντρο την αρχιτεκτονική σύνθεση, που θα ενθαρρύνει το διάλογο και τον πειραματισμό γύρω από τη μορφή και τις χωρικές σχέσεις του δομημένου περιβάλλοντος. Με την πάροδο του χρόνου, η ομάδα διεύρυνε το πεδίο δραστηριοτήτων της, αναλαμβάνοντας ένα ευρύ φάσμα ιδιωτικών και δημόσιων έργων. Με όραμα να λειτουργεί ως οργανισμός που ενσωματώνει την έρευνα, το σχεδιασμό και την κατασκευή σε μια ενιαία δημιουργική διαδικασία, το γραφείο εξελίσσεται, ατενίζοντας με αισιοδοξία το μέλλον.

 

ek: Ένα από τα πρώτα έργα σας αφορούσε την ανακαίνιση ενός κατεστραμμένου εστιατορίου στο Μάτι Αττικής, με μια αφηγηματική πρόταση στην οποία η μνήμη έπαιζε κυρίαρχο ρόλο. Έχετε αντιμετωπίσει με τον ίδιο τρόπο και τις μετέπειτα ανακαινίσεις που αναλάβατε; Ποια είναι η βασικότερη πρόκληση όταν πρέπει να αλλάξετε τη χρήση ενός χώρου;

ΑΤΕΝΟ: Η επέμβαση σε ένα υφιστάμενο κτίσμα είναι μια διεργασία ανάγνωσης και επανερμηνείας. Κάθε οίκημα φέρει ένα αφήγημα ενσωματωμένο στη μορφή, τη διαρρύθμιση και τα ίχνη χρήσης που το συγκροτούν. Τα στοιχεία αυτά υπαγορεύουν συνθήκες διαβίωσης, φέρουν μνήμες και ιστορίες, που συχνά συνθέτουν το πλαίσιο εργασίας μας.

Η σημαντικότερη πρόκληση στην αλλαγή χρήσης ενός χώρου είναι πως, ενίοτε, καλούμαστε να πραγματοποιήσουμε παρεμβάσεις στο αφήγημα με τρόπο σχεδόν βίαιο. Μέσα από τη δουλειά μας, επιδιώκουμε να διατηρούμε ζωντανά αποσπάσματα της ιστορίας, δημιουργώντας ταυτόχρονα ένα φρέσκο υπόβαθρο, που θα υποδεχθεί τις ιστορίες των μελλοντικών ενοίκων.

Η ισορροπία μεταξύ παλαιού και νέου, η διατήρηση ή ριζική αλλαγή χαρακτήρα ενός χώρου, η διαφύλαξη τεχνοτροπιών που έχουν εκλείψει, παράλληλα με την ενσωμάτωση νέων υλικών και τεχνολογιών, αποτελούν για εμάς μια διαρκή, δημιουργική άσκηση.

 

 

ek: Από τα μη πραγματοποιημένα έργα σας ξεχωρίζουν οι προτάσεις για το Ελένειο Δημόσιο Νηπιαγωγείο και το Κτίριο Τεχνών του Κολλεγίου Αθηνών. Αν και διαφορετικά μορφολογικά, υπήρξε κάποια κοινή αντιμετώπιση στα δύο αυτά έργα; Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η συμβολή της αρχιτεκτονικής στην υποστήριξη μιας σύγχρονης εκπαιδευτικής εμπειρίας;

ΑΤΕΝΟ: Αντιμετωπίζουμε τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς ως ευκαιρίες για πειραματισμό, εξωστρέφεια και συνεργασία. Άλλωστε, το γραφείο μας ιδρύθηκε με αφορμή ένα διαγωνισμό για Εγκαταστάσεις Κοινής Ωφέλειας στη Θεσσαλονίκη. Τα έργα που αναφέρετε μελετήθηκαν σε συνεργασία με συναδέλφους και φίλους -τον Δημήτρη Ζαμπόπουλο, τον Νέστορα Σκαντζούρη (Κτίριο Τεχνών) και το Studio Spacecraft (Ελένειο).

Κάθε σχεδιαστικό εγχείρημα διαμορφώθηκε από ποικίλους παράγοντες -τον τόπο, το σενάριο ζωής, τις συλλογικές αναφορές της εκάστοτε μελετητικής ομάδας- με κοινή επιδίωξη τη δημιουργία χώρων μάθησης διαχρονικών, που συγκινούν και εμπνέουν. Πιστεύουμε πως η αρχιτεκτονική μπορεί να ενισχύσει την εκπαιδευτική εμπειρία, τόσο λειτουργικά όσο και βιωματικά. Αναλογίες, γεωμετρίες, οπτικές φυγές, σχέσεις φωτός-σκιάς, χρώματα και υφές που συναντάμε στο σχολικό περιβάλλον ως παιδιά, συνθέτουν την πρώτη μας εικόνα για τον κόσμο, εγγράφονται στη μνήμη μας και επανέρχονται, συνειδητά ή ασυνείδητα, στην πορεία της ζωής μας.

 

 

ek: Καθώς το γραφείο σας αναπτύσσεται, υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες έργων ή τυπολογίες στις οποίες ελπίζετε να εμβαθύνετε;

ΑΤΕΝΟ Αναμφίβολα, όπως και η πλειονότητα των αρχιτεκτονικών γραφείων στην Ελλάδα, δραστηριοποιούμαστε κυρίως σε έργα που σχετίζονται με υποδομές τουρισμού, εμπορίου ή κατοίκησης -σε νέα ή υφιστάμενα κελύφη. Στη μέχρι τώρα διαδρομή μας, προσεγγίζουμε κάθε έργο με το ίδιο ενδιαφέρον. Ανεξαρτήτως κλίμακας ή τυπολογίας, οι διαφορετικές προκλήσεις που συνοδεύουν κάθε αντικείμενο μελέτης μας κινητοποιούν, διευρύνουν το γνωσιακό μας επίπεδο και ενισχύουν τη δημιουργικότητα της ομάδας.

Ιδανικά, θα θέλαμε στο μέλλον να εμπλακούμε σε όσο το δυνατόν περισσότερες κατηγορίες έργων, χωρίς να εστιάζουμε σε κάποια συγκεκριμένη τυπολογία. Ωστόσο, παρατηρούμε χάσμα μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων υποδομών -από τα πεζοδρόμια έως τα νοσοκομεία, τα σχολεία και τα κτίρια διοίκησης. Αναγνωρίζουμε ως επιτακτική την ανάγκη υλοποίησης ποιοτικών έργων συλλογικού ενδιαφέροντος και αν μη τι άλλο, θα μας ενδιέφερε να συνεισφέρουμε με ουσιαστικό τρόπο προς αυτή την κατεύθυνση.

Στοχευμένες παρεμβάσεις

Athena Residence is the renovation of a 1960s apartment in central Athens, conceived as a small-scale hospitality project within the dense urban fabric of Kolonaki.

 

Το Athena Residence αποτελεί την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος της δεκαετίας του 1960 στο κέντρο της Αθήνας, σχεδιασμένου ως ένα εγχείρημα μικρής κλίμακας φιλοξενίας, ενταγμένο στον συμπαγή αστικό ιστό του Κολωνακίου.

 

Στρατηγική Επανάχρησης

Το έργο ανταποκρίνεται στη μεταβαλλόμενη πραγματικότητα της σύγχρονης Αθήνας, όπου οι οικιακοί εσωτερικοί χώροι καλούνται ολοένα και περισσότερο να υποστηρίξουν υβριδικούς τρόπους κατοίκησης – την καθημερινή ζωή παράλληλα με τη βραχυχρόνια διαμονή. Εργαζόμενο εντός των περιορισμών ενός υφιστάμενου κελύφους και ενός αυστηρά καθορισμένου προϋπολογισμού, το έργο υιοθετεί μια στρατηγική ήπιων αλλά ουσιαστικών παρεμβάσεων. Αντί να επιδιώκει έναν μορφολογικό μετασχηματισμό, ο σχεδιασμός δίνει προτεραιότητα στην επανάχρηση, στη χωρική καθαρότητα και στη μακροχρόνια απόδοση.

Το αρχικό ξύλινο δάπεδο διατηρήθηκε και αποκαταστάθηκε προσεκτικά. Νέα, ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία ξυλουργικών κατασκευών σε ξύλο και ορείχαλκο οργανώνουν την κουζίνα, τους αποθηκευτικούς χώρους και τις ντουλάπες ως σταθερά αρχιτεκτονικά στοιχεία και όχι ως αυτόνομα έπιπλα, ενισχύοντας την αίσθηση συνοχής και μονιμότητας. Διακριτικές αναδιατάξεις της κάτοψης βελτιώνουν τη ροή, τη διείσδυση του φυσικού φωτός και τη χωρική ευελιξία, επιτρέποντας στο διαμέρισμα να προσαρμόζεται σε μεταβαλλόμενα πρότυπα χρήσης χωρίς να αλλοιώνει τη δομική του λογική.

 

 

Προσέγγιση Βιωσιμότητας

Η ενεργειακή απόδοση αποτέλεσε κεντρικό άξονα της βιώσιμης στρατηγικής του έργου. Σε μια πόλη όπου σημαντικό μέρος του οικιστικού αποθέματος παραμένει ενεργειακά ανεπαρκές, η ανακαίνιση εστίασε στη δραστική μείωση των λειτουργικών ενεργειακών αναγκών, αντί σε επιφανειακές αναβαθμίσεις. Υαλοστάσια υψηλής ενεργειακής απόδοσης, φωτισμός χαμηλής κατανάλωσης, πρόβλεψη για φωτοβολταϊκά συστήματα και η αντικατάσταση της κεντρικής θέρμανσης φυσικού αερίου με αντλία θερμότητας αέρα-νερού οδήγησαν σε μείωση άνω του 65% στην κατανάλωση λειτουργικής ενέργειας. Η ενεργειακή κατηγορία του διαμερίσματος αναβαθμίστηκε από Ζ σε Β+, σηματοδοτώντας μια ουσιαστική περιβαλλοντική βελτίωση εντός του υφιστάμενου κελύφους.

 

 

Σχεδιαστική Φιλοσοφία

Το Athena Residence αντανακλά μια ευρύτερη αρχιτεκτονική στάση που αναδύεται στην Αθήνα, η οποία αποδίδει αξία στη συνέχεια, την ευθύνη και την προσεκτική διαχείριση του υφιστάμενου δομημένου περιβάλλοντος. Αντί να επιδιώκει εντυπωσιασμό, το έργο αναδεικνύει πώς στοχευμένες και ακριβείς παρεμβάσεις μπορούν να ενισχύσουν την άνεση, την περιβαλλοντική απόδοση και τη διάρκεια ζωής ενός χώρου. Με αυτόν τον τρόπο, προτείνει ένα εναλλακτικό μοντέλο μικρής κλίμακας φιλοξενίας: ένα μοντέλο ενσωματωμένο στην καθημερινότητα της πόλης, με σεβασμό στη υλικότητα και τη μνήμη του τόπου, και προσανατολισμό στη διαχρονική ανθεκτικότητα.

 

Διατήρηση της κληρονομιάς

Η κατοικία βρίσκεται σε έναν λόφο στην περιοχή του Ωρωπού και εναρμονίζεται απόλυτα με το φυσικό της περιβάλλον. Η ανακαίνιση πραγματοποιήθηκε χωρίς επεκτάσεις, διατηρώντας τον υπάρχοντα όγκο και σεβόμενη τους ισχύοντες πολεοδομικούς περιορισμούς. Το αποτέλεσμα είναι ένα διακριτικό, κομψό σπίτι που αποδεικνύει πως η ευαισθησία απέναντι στο υπάρχον μπορεί να συνδυαστεί με τις ανάγκες της σύγχρονης ζωής και της βιωσιμότητας.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το έργο μεταμορφώνει ένα φθαρμένο προκατασκευασμένο εξοχικό των δεκαετιών του 1970 σε ένα φωτεινό και σύγχρονο καταφύγιο με θέα προς τον Ευβοϊκό κόλπο. Σεβόμενο τον αρχικό του όγκο, το σχέδιο ισορροπεί ανάμεσα στη διατήρηση και την ανανέωση, υιοθετώντας μια καθαρή, σύγχρονη αισθητική εμπνευσμένη από το φυσικό τοπίο. Στόχος ήταν ο επαναπροσδιορισμός της ταυτότητας του σπιτιού – από ένα παρωχημένο εποχικό κατάλυμα σε ένα φιλόξενο καταφύγιο του Σαββατοκύριακου, σε συνεχή διάλογο με το περιβάλλον του καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η κατοικία διατηρεί το συμπαγές της αποτύπωμα, επιτυγχάνοντας ωστόσο αίσθηση ευρυχωρίας μέσα από στοχευμένες εσωτερικές παρεμβάσεις. Με την αφαίρεση της ψευδοροφής και την αποκάλυψη των λευκά βαμμένων δοκών, ο σχεδιασμός ενίσχυσε την κάθετη ανάπτυξη και το φυσικό φως. Οι βασικές λειτουργίες (κουζίνα, βιβλιοθήκη και τζάκι) οργανώνονται περιμετρικά, αφήνοντας τον κεντρικό χώρο ελεύθερο για πολλαπλές χρήσεις. Εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι συνδέονται αρμονικά μέσω της σκιασμένης βεράντας και των θεάσεων προς τον κήπο.

Η αποθήκευση έχει ενσωματωθεί στην αρχιτεκτονική, δημιουργώντας έναν ήρεμο και λειτουργικό χώρο χωρίς περιττά έπιπλα. Ένα κινητό τραπέζι σε έντονη κοραλλί απόχρωση λειτουργεί ως εστιακό στοιχείο, προσαρμόζοντας τη χρήση του ανάλογα με τις ανάγκες, όπως φαγητό, εργασία ή χαλάρωση. Κάθε παρέμβαση συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας συνεκτικής χωρικής εμπειρίας που συνδυάζει άνεση και ευελιξία.

 

 

Παλέτα υλικών

Η υλικότητα βασίζεται στην αντίθεση και τη συνοχή. Σκούρα δάπεδα από terazzo, λευκοί τοίχοι και αποχρώσεις του πράσινου, εμπνευσμένες από τους γύρω ελαιώνες, συνθέτουν μια ήρεμη αλλά δυναμική χρωματική αρμονία. Η χρωματική “ζώνη” λειτουργεί ως ενωτικό στοιχείο: τα σκούρα υλικά στα χαμηλά μέρη γειώνουν τον χώρο, ενώ οι λευκές και φυστικί αποχρώσεις αποπνέουν φρεσκάδα και φως. Τα επιμέρους υλικά διαφοροποιούνται διακριτικά ανάλογα με τη χρήση, διατηρώντας πάντα την αίσθηση της συνέχειας και της αφής.

 

Ζωντανός κόμβος

Το έργο αφορά την επαναχρησιμοποίηση ενός κτιρίου του 1927, που βρίσκεται στον πυρήνα της πανεπιστημιούπολης του University of California, Davis. Συγκεκριμένα, μετασχηματίζει ένα εγκαταλελειμμένο, σεισμικά επισφαλές κτίσμα σε κέντρο μεταπτυχιακών και επαγγελματικών σπουδών, με αίθουσες συνεδριάσεων, αμφιθέατρο και χώρους ενεργητικής μάθησης που εξυπηρετούν ολόκληρο το πανεπιστήμιο.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το Walker Hall αναδεικνύει τη δυναμική της επανάχρησης, αποδίδοντας νέα ζωή σε ένα ιστορικό κτίριο του 1927. Το έργο διατηρεί τον αυθεντικό του χαρακτήρα, ενώ ταυτόχρονα ενσωματώνει σύγχρονους εκπαιδευτικούς χώρους, συνδέοντας τη μακρά παράδοση του πανεπιστημίου με το όραμά του για το μέλλον.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η αρχική διώροφη βόρεια πτέρυγα στεγάζει σήμερα χώρους χαλάρωσης και μελέτης, αίθουσες συνεδριάσεων και γραφεία. Οι τρεις νότιες πτέρυγες, που παλαιότερα λειτουργούσαν ως εργαστήρια γεωργικής μηχανικής, μετατράπηκαν σε αμφιθέατρο και δύο ευέλικτες αίθουσες διδασκαλίας. Ο επανασχεδιασμός διαμορφώνει μια σαφή ιεραρχία ανάμεσα στις κοινωνικές και ακαδημαϊκές ζώνες, εξασφαλίζοντας ομαλή ροή και λειτουργική συνέχεια στους εσωτερικούς χώρους.

Το έργο υποστηρίζει την ακαδημαϊκή και προσωπική ανάπτυξη των μεταπτυχιακών φοιτητών, παρέχοντας χώρους καθοδήγησης, συμβουλευτικής και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Οι ευέλικτες αίθουσες μάθησης, εξοπλισμένες με προηγμένα συστήματα πολυμέσων, μετατρέπουν τα πρώην εργαστήρια σε σύγχρονα «εργαλεία» διεπιστημονικής εκπαίδευσης.

 

 

Υλικά & βιωσιμότητα

Τα αρχικά δομικά στοιχεία, όπως οι χαλύβδινες δοκοί, τα υποστυλώματα από σκυρόδεμα διατηρήθηκαν και αναδείχθηκαν, τονίζοντας τη βιομηχανική κληρονομιά του κτιρίου. Οι νέες όψεις, οι συλλέκτες ηλιακής ενέργειας και τα μεταλλικά σκίαστρα εισάγουν ένα διάλογο ανάμεσα στην ιστορική ταυτότητα του κελύφους και τη νέα, βιώσιμη αρχιτεκτονική του φυσιογνωμία.

Ο σχεδιασμός ανταποκρίνεται στις κλιματικές συνθήκες της Κεντρικής Καλιφόρνιας, με έντονη σκίαση και ενεργειακά αποδοτικά συστήματα. Το κτίριο συνδέεται οπτικά και λειτουργικά με τον περίγυρό του, επιτυγχάνοντας πιστοποίηση LEED Platinum και μηδενική καθαρή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

 

Ημιτελής αρχιτεκτονική

Το Caffè Nazionale ανασχεδιάζεται ώστε να εναρμονίζεται με την πόλη, δημιουργώντας μια άμεση σύνδεση με τον αστικό ιστό του Αρτζινιάνο. Τα ιστορικά στοιχεία εντάσσονται σε έναν δημιουργικό διάλογο που γεννά χωρικό βάθος, μέσα από αρχιτεκτονικά στοιχεία που λειτουργούν σαν θεατρικά σκηνικά. Το έργο συνδυάζει τη συνέχεια της μνήμης με μια πολυδιάστατη και συνεργατική αρχιτεκτονική πρόταση.

 

Χωρική οργάνωση

Ο σχεδιασμός ενοποιεί εσωτερικό και εξωτερικό χώρο κατά μήκος ενός άξονα που συνδέει την κιονοστοιχία, την κεντρική αίθουσα και την αυλή με τις σημύδες. Οι χώροι αναπτύσσονται σαν διαδοχικές σκηνές, δημιουργώντας οπτικούς διαλόγους ανάμεσα στην πλατεία, τον προθάλαμο και τον κήπο. Η διάταξη οργανώνει τις μεταβάσεις από τον δημόσιο χώρο στο καφέ και στον κήπο, αναδεικνύοντας την ισορροπία ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την προστασία.

Η κεντρική αίθουσα ενσωματώνει θραύσματα από διαφορετικά ιστορικά στρώματα. Ένας πτυχωτός τοίχος από ανοξείδωτο χάλυβα άλλοτε αποκαλύπτει κι άλλοτε αποκρύπτει τις θέες, ενώ οι αφίσες του καλλιτέχνη StefanMarx παραπέμπουν στο θέατρο της Belle Époque. Στο ισόγειο βρίσκονται η είσοδος, το μπαρ, η ανοιχτή κουζίνα και η κεντρική αίθουσα του καφέ, ενώ στον όροφο φιλοξενείται η τραπεζαρία, στην οποία οδηγεί κλίμακα. Ξύλινα τραπέζια και πάγκοι οργανώνουν τις θέσεις καθιστικού τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, συνδυάζοντας την παράδοση με σύγχρονες αναφορές.

 

 

Παλέτα υλικών

Τα υφιστάμενα ιστορικά στοιχεία συνυπάρχουν αρμονικά με τις νέες επεμβάσεις. Τοίχοι από ανοξείδωτο χάλυβα, πόρτες από παλαιωμένο σίδηρο, λαβές από σερπεντινίτη, πολύχρωμα μωσαϊκά δάπεδα και ξύλινες, πολυεπίπεδες οροφές συνθέτουν μια θεατρική και πολυδιάστατη υλικότητα. Η πρόθεση του έργου είναι να αναδείξει την ατέλεια και τις αδρές υφές, προβάλλοντας την αυθεντικότητα των επιφανειών και των κατασκευαστικών λεπτομερειών.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Με την αποκατάσταση, το Caffè μετατρέπεται σε ένα ζωντανό αρχιτεκτονικό έργο που συνδέει την πλατεία, την κιονοστοιχία και τον κήπο με την πολιτιστική ταυτότητα του Αρτζινιάνο. Διατηρεί τη μνήμη, ενσωματώνει νέες χρήσεις και δημιουργεί έναν χώρο αστικής συνέχειας και πολυεπίπεδης ιστορίας. Το έργο αποτελεί παράδειγμα αρχιτεκτονικής έρευνας γύρω από την έννοια του “ατελούς”, όπου οι ίδιες οι διαδικασίες και οι τεχνικές κατασκευής γίνονται μέρος της αφήγησης.

 

Επανερμηνεύοντας την παράδοση

Το έργο αφορά μία μονοκατοικία που επιδιώκει να ερμηνεύσει εκ νέου την εμπειρία κατοίκησης σε ένα σπίτι του ιστορικού κέντρου, εντάσσοντας νέους χώρους προσαρμοσμένους στις απαιτήσεις της σημερινής ζωής χωρίς να αλλοιώνει την αυθεντική αρχιτεκτονική. Η έμπνευση προέρχεται από την αποικιακή αρχιτεκτονική της Γιουκατάν, με στόχο τη διατήρηση της προϋπάρχουσας τυπολογίας: τα παραδοσιακά δάπεδα με πλακάκια, οι πέτρινοι τοίχοι λιθοδομής και τα εμφανή ξύλινα δοκάρια αναδεικνύονται ως βασικά στοιχεία της ταυτότητας του χώρου.

 

Χωρική οργάνωση

Το οικόπεδο, με πλάτος μόλις τεσσάρων μέτρων, υπαγόρευσε μία γραμμική διάταξη που αξιοποιεί στο έπακρο το μήκος του. Το σχήμα αυτό επιτρέπει την κίνηση ανάμεσα στους χώρους χωρίς άμεση διέλευση μέσα από αυτούς, ενώ ανοιχτές και ημιυπαίθριες ζώνες ενισχύουν τη σχέση εσωτερικού–εξωτερικού, το φυσικό φως και τον αερισμό. Καθοριστικό οργανωτικό στοιχείο αποτελεί η κεντρική αυλή, που παραπέμπει στις παραδοσιακές κατοικίες της αποικιακής περιόδου.

Το σπίτι οργανώνεται σε διαφορετικές ενότητες με ιδιαίτερες ατμόσφαιρες. Η ταράτσα διατηρεί την υφιστάμενη ανωδομή και τους πέτρινους τοίχους, εμπλουτισμένους με μια τοιχογραφία της Adriana Romero και πολύχρωμα δάπεδα πλακιδίων. Η ευρύχωρη αυλή λειτουργεί ως “καρδιά” του σπιτιού, φιλοξενώντας τη σκάλα προς τον όροφο και μια στέγη μπαχαρέκε με προστατευτικό ακρυλικό κάλυμμα. Στο βάθος του οικοπέδου, το κυρίως υπνοδωμάτιο προσφέρει απόλυτη ιδιωτικότητα και ηρεμία, με καμαρωτή πρόσοψη που μετριάζει τη θερμότητα και το άμεσο ηλιακό φως.

Παλέτα υλικών

Η χρήση τοπικών υλικών καθόρισε την ταυτότητα του έργου. Τα παραδοσιακά πλακάκια με σύγχρονα μοτίβα, οι τοίχοι λιθοδομής και το εμφανές ξύλο διατηρούν τον δεσμό με την αρχιτεκτονική παράδοση της Γιουκατάν. Ουδέτεροι τόνοι στους εσωτερικούς τοίχους δημιουργούν αίσθηση ευρυχωρίας, ενώ τα δάπεδα από λείο μπετόν συνδυάζουν τη μοντέρνα λιτότητα με την παράδοση. Στην εξωτερική όψη, το κίτρινο μπετόν με ορυκτή χρωστική προσδίδει θερμότητα και ιδιαίτερο χαρακτήρα.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Το έργο εναρμονίζει τη σύγχρονη αρχιτεκτονική με το ιστορικό πλαίσιο της Μέριδα, διατηρώντας τη γλώσσα της αποικιακής αρχιτεκτονικής ενώ την προσαρμόζει στις ανάγκες του σήμερα. Το γραμμικό σχήμα, η έννοια της αυλής και η επιλογή υλικών ενισχύουν τη συνέχεια με την τοπική ταυτότητα. Έτσι, το σπίτι ισορροπεί ανάμεσα στη διατήρηση και την επανερμηνεία, αποτελώντας παράδειγμα πολιτιστικής και χωρικής σύνθεσης.

 

Ανάδειξη του κανάβου

Το Διοικητικό Μέγαρο του ΟΤΕ στην Αθήνα είναι η υλοποιημένη αρχιτεκτονική μελέτη ενός πολυώροφου κτιρίου γραφείων, σχήματος “αστέρος εν κατόψει“, σύμφωνα με την πρόταση που πήρε το δεύτερο βραβείο ανάμεσα σε δώδεκα επιλεγμένους μελετητές. Το έργο αφορά στην ανακαίνιση και ανακατασκευή γραφειακών και κοινόχρηστων χώρων από τον 2ο έως και τον 13ο όροφο, η οποία αποφασίστηκε το 2019 στο πλαίσιο εκσυγχρονισμού και ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού κελύφους.  

 

Ιστορία και δομή του κτιρίου

Η κατασκευή του αρχικού όγκου ξεκίνησε το 1974, με μερικές τροποποιήσεις επί αρχικών σχεδίων, ενώ τελικά το κτίριο τέθηκε σε λειτουργία τη δεκαετία του ’80, συγκεντρώνοντας όλες τις υπηρεσίες του “Οργανισμού Τηλεπικοινωνιών Ελλάδας“. Σε οικόπεδο εμβαδού 52 στρεμμάτων υλοποιήθηκε κτίριο συνολικής δόμησης 65.000m2.

Η νέα πρόταση εσωτερικής διαμόρφωσης των γραφειακών χώρων ακολούθησε τις χαράξεις της κατασκευαστικής δομής του υφιστάμενου κελύφους. Η ανωδομή συγκροτείται από τρεις πτέρυγες ορθογωνικής κάτοψης, συνδεδεμένες μέσω ενός κεντρικού κυκλικού πυρήνα κατακόρυφων κινήσεων.

Η κάθε πτέρυγα των 13 ορόφων είχε μελετηθεί σε κατακόρυφο κατασκευαστικό κάναβο 1,25×1,25m, που αποτυπώνεται στις όψεις με εξωτερικά -μη δομικά- οριζόντια και κάθετα τοιχοπετάσματα οπλισμένου σκυροδέματος. Αντίστοιχα έχει αντιμετωπιστεί και ο κυκλικός πυρήνας, όπου τα τοιχοπετάσματα είναι μόνο κατακόρυφα και σε τοξωτή διάταξη. Κάθε πτέρυγα “χωρίστηκε“ σε τρεις επιμήκεις ζώνες, σε κάθε μία εκ των οποίων αντιστοιχούν έξι ανοίγματα των 1,25m, με συνολικό πλάτος 7,50m εκάστη.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Με αυτόν τον τρόπο επεξεργάστηκαν εναλλακτικές ενότητες εργασίας (modules) σε πλήρη αντιστοιχία με τον κατασκευαστικό κάναβο του κτιρίου. Στις δυο πλαϊνές ζώνες κάθε πτέρυγας χωροθετήθηκαν ανοιχτοί και κλειστοί γραφειακοί χώροι, καθώς και ειδικές αίθουσες συσκέψεων. Σε αυτά τα μέρη που απολαμβάνουν το προνόμιο φυσικού φωτισμού και απεριόριστης θέας, η διάταξη των θέσεων σε δύο ομάδες των τεσσάρων δημιούργησε τη μέγιστη ενότητα των οκτώ θέσεων εργασίας.

Οι τέσσερις γωνιακές περιοχές κάθε πτέρυγας έκλεισαν με μόνιμα χωρίσματα, αποκτώντας ειδικές χρήσεις, με εναλλαγή κατά περίπτωση γραφείων διευθυντών, χώρων εργασίας, συνεργασίας, συναντήσεων, ανάπαυσης, δημιουργικότητας, ξεκούρασης και απομόνωσης των εργαζομένων.

Κινητά, ευέλικτα ή μόνιμα χωρίσματα για ενοποίηση, επανάληψη ή διαχωρισμό, μπορούν να καλύψουν με μηχανική πειθαρχία όλες τις δυνατές συνθήκες ευελιξίας, λειτουργικότητας και προσαρμοστικότητας. Στην κεντρική ζώνη και σύμφωνα με τον κατασκευαστικό κάναβο, αναπτύσσονται τα δωμάτια συσκέψεων, υγιεινής και διημέρευσης.

 

 

Σχεδιαστικές επεμβάσεις

Όπως meeting rooms & areas, wc, κλειστή κουζίνα, χώροι εκτύπωσης και αντιγραφής, ημιανοικτά meeting booths για ιδιωτικές συζητήσεις και ελεύθεροι ανοικτοί χώροι συνάθροισης και εκτόνωσης. Μεγάλο τμήμα καταλαμβάνει ο κεντρικός υφιστάμενος πυρήνας με τους Η/Μ χώρους και το κλιμακοστάσιο διαφυγής, ενώ ένα ειδικό project/meeting room στην απόληξη και ο ιδιαίτερος σχεδιασμός και επιλογή υλικών της περιοχής εισόδου, ολοκληρώνουν την κεντρική ζώνη. Βασική χρήση του κεντρικού κυκλικού πυρήνα είναι η κίνηση και επικοινωνία και δευτερευόντως οι βοηθητικές χρήσεις wc και αποθηκών.

Οι επεμβάσεις ήταν οι ελάχιστες δυνατές, με επεξεργασία των υφιστάμενων υλικών επενδύσεων ή τοπική προσθήκη νέων, σχεδιασμό και αλλαγή φωτισμού και οροφών και προσθήκη ειδικών κατασκευών και επιλεγμένων τεμαχίων επίπλωσης στις ακτινωτές καμπύλες περιοχές ανάπαυσης ή διαλείμματος ανάμεσα στις πτέρυγες.

 

Σε μία από αυτές, ο ανοικτός χώρος υγειονομικού ενδιαφέροντος (κυλικείο) αναβαθμίστηκε πλήρως βάσει προδιαγραφών, με νέα στοιχεία, φωτισμό και εξοπλισμό. Ομοίως, αναβαθμίστηκαν τα wc με αντικατάσταση χωρισμάτων, επενδύσεων και ειδών υγιεινής.

 

 

Παλέτα υλικών

Βασικές παράμετροι στη διαδικασία σχεδιασμού, επιλογής και μεθόδων εφαρμογής υλικών ήταν η τήρηση των προδιαγραφών των συστημάτων πιστοποίησης κτιριακών εγκαταστάσεων Leed και Well Building Standard.

Τα υλικά κατασκευής ακολουθούν τη λογική μιας κεντρικής σχεδιαστικής χάραξης με σταθερή επιλογή δαπέδων, ηχοαπορροφητικών οροφών και φωτισμού, αλλά με δεκάδες εναλλαγές σε επενδύσεις, υφές, χρώματα, διακριτικές αποχρώσεις ή ποιότητες και εξοπλισμό επίπλωσης, ώστε κάθε πτέρυγα και όροφος να συγκροτεί μια τόσο διακριτή όσο και μοναδική οπτική ταυτότητα, ένα ολοκληρωμένο συνθετικό και αισθητικό αποτέλεσμα σύμφωνα με το νέο concept της μελέτης.

Η αρχιτεκτονική μελέτη των νέων εσωτερικών διαμορφώσεων του διοικητικού μεγάρου και της ελαφράς οπτικής διαφοροποίησής του στην όψη (με αλλαγή των κουφωμάτων αλουμινίου), ολοκληρώνει αισθητικά την ταυτότητα, υλοποιώντας πλήρως τις απαιτήσεις των συστημάτων πιστοποίησης, με σεβασμό στο υφιστάμενο κέλυφος και την καταξίωση στην αστική συνείδηση ενός μεγάλου οργανισμού.

 

Σύνολο διακριτών όγκων

Ένα υφιστάμενο κτίριο γραφείων ηλικίας 40 ετών απογυμνώνεται έως τον πρωτογενή φέροντα οργανισμό του και επαναερμηνεύεται συνολικά, ώστε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις του εργασιακού περιβάλλοντος. Η αρχική λογική της μάζας ανακτάται και αποσαφηνίζεται, μετασχηματίζοντας ένα έως πρότινος αποσπασματικό και οπτικά ασύνδετο σύνολο σε μια συνεκτική αρχιτεκτονική σύνθεση. Το κτίριο επανασυντίθεται ως ένα σύνολο δώδεκα διακριτών όγκων, καθένας εκ των οποίων ορίζεται από τη δική του στρατηγική επένδυσης και χωρική ατμόσφαιρα, συγκροτώντας μια νέα αρχιτεκτονική ταυτότητα που εδράζεται στη διαφοροποίηση και τη σαφήνεια.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η επέμβαση βασίζεται σε μια διαδικασία αφαίρεσης και επαναπροσδιορισμού. Μέσα από την απομάκρυνση των μη αναγκαίων στρώσεων, αποκαλύπτεται και αναδιοργανώνεται ο αρχικός δομικός σκελετός, καθιστώντας εκ νέου αναγνώσιμη τη γεωμετρία του κτιρίου. Η κύρια όψη υιοθετεί μια συγκρατημένη υλικότητα, αρθρωμένη μέσα από διακριτικές τονικές μεταβάσεις λευκού, γκρι, μαύρου και χρυσού. Ένα νέο υαλοπέτασμα διαμορφώνει την κύρια πρόσοψη, ενώ μια αλληλουχία χυτών βαθμίδων από terrazzo συγκροτεί μια σαφή και γενναιόδωρη χειρονομία εισόδου.

Σε αντίθεση, η πίσω όψη υιοθετεί μια πιο εκφραστική και παιγνιώδη γλώσσα. Οι επιμέρους όγκοι διαφοροποιούνται μέσω χρώματος και υλικών: ένας πυρήνας ανελκυστήρα επενδυμένος με ανοιχτό τιρκουάζ, ένα κλιμακοστάσιο σε ριγέ ασπρόμαυρη επιφάνεια με κίτρινα πλαίσια ανοιγμάτων, ένας ροζ επιχρισμένος πυρήνας εξυπηρετήσεων και χώροι γραφείων επενδυμένοι με μπλε μεταλλικά πάνελ. Η χρωματική αυτή διαστρωμάτωση διαχέεται σε όλο το κτίριο, δημιουργώντας μια δυναμική σχέση μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών επιφανειών.

 

 

Χωρική οργάνωση & στρατηγική βιωσιμότητας

Το κτίριο επαναπροσανατολίζεται ώστε να αξιοποιήσει τη γειτνίασή του με το παρακείμενο φυσικό πάρκο, μέσω της διάνοιξης νέων ανοιγμάτων σε έως πρότινος συμπαγείς όψεις. Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν τη οπτική διασύνδεση, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνουν σημαντικά τη διείσδυση φυσικού φωτός, αντισταθμίζοντας τα περιορισμένα ύψη των υφιστάμενων ορόφων.

Στο επίπεδο της στέγης, ένας φυτεμένος δώμα σε συνδυασμό με μια κυκλική πέργκολα διαμορφώνουν μια αλληλουχία υπαίθριων χώρων εργασίας και κοινωνικής συνάθροισης. Οι ανυψωμένοι αυτοί χώροι φιλοξενούν άτυπες συναντήσεις, εκδηλώσεις και στιγμές ανταλλαγής, επεκτείνοντας το πρόγραμμα πέρα από τα όρια ενός συμβατικού γραφειακού περιβάλλοντος.

Η βιωσιμότητα ενσωματώνεται ως βασική σχεδιαστική παράμετρος. Το έργο περιλαμβάνει συστήματα υψηλής θερμομονωτικής απόδοσης, ενεργειακά αποδοτικά κουφώματα, χρήση τοπικών φυσικών υλικών και μηχανολογικά συστήματα χαμηλής κατανάλωσης. Συμπληρωματικά, ενσωματώνονται φωτοβολταϊκά πάνελ, σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων, συμβάλλοντας στην επίτευξη της ανώτερης ενεργειακής κατάταξης Α+.

Παλέτα υλικών

Η εσωτερική διαμόρφωση ισορροπεί μεταξύ διατήρησης και μετασχηματισμού. Το υφιστάμενο δάπεδο από μαύρο μάρμαρο αποκαθίσταται, ενώ οι ψευδοροφές αφαιρούνται, αποκαλύπτοντας τον αδρό σκυροδεμένο φέροντα οργανισμό και το ακανόνιστο ίχνος του ξυλοτύπου. Η συνύπαρξη εκλεπτυσμένων και αδρών επιφανειών συγκροτεί μια συνεκτική υλική ταυτότητα σε όλα τα επίπεδα του κτιρίου.

Κάθε όροφος διαφοροποιείται περαιτέρω μέσω ειδικά σχεδιασμένων αρχιτεκτονικών στοιχείων και παρεμβάσεων επίπλωσης. Από γλυπτικές μαρμάρινες κατασκευές καθιστικών έως μια έντονα κόκκινη διάτρητη μεταλλική βιβλιοθήκη και εκτεταμένα κοινόχρηστα τραπέζια εργασίας, οι εσωτερικοί χώροι αποκτούν επιμέρους χαρακτήρες. Στο ισόγειο, μια γενναιόδωρη κλίμακα από κόκκινο terrazzo λειτουργεί ταυτόχρονα ως στοιχείο κυκλοφορίας και ως αμφιθεατρικός χώρος για εκδηλώσεις, συνδέοντας το επίπεδο εισόδου με ένα φωτεινό μεσοπάτωμα.

Μέσα από αυτές τις πολυεπίπεδες στρατηγικές, το έργο συγκροτεί ένα ενιαίο αλλά ταυτόχρονα ετερογενές περιβάλλον εργασίας, όπου η ταυτότητα, η ευελιξία και ο χωρικός πλούτος προκύπτουν από την προσεκτική ορχήστρωση δομής, υλικότητας και προγράμματος.