Σε μια δυτική πλαγιά της Άνδρου, τρεις υπόσκαφες κατοικίες βυθίζονται στο έδαφος, οδηγώντας από μια σκιασμένη κάθοδο στην ανοιχτή θέα του Αιγαίου.

 

Σε μια δυτική πλαγιά της Άνδρου, τρεις υπόσκαφες κατοικίες των MARI GOGA Architecture εγγράφονται διακριτικά στο φυσικό ανάγλυφο. Από ψηλά, η παρουσία τους γίνεται αντιληπτή μόνο μέσα από ορισμένα ίχνη: τους όγκους των ανελκυστήρων, τις καθοδικές κλίμακες των εισόδων και τους γραμμικούς φωταγωγούς, που εμφανίζονται ως λεπτές σχισμές στο έδαφος.

Η σύνθεση ακολουθεί το επίμηκες σχήμα του οικοπέδου και τη φυσική υψομετρική διαφορά της πλαγιάς. Έτσι, οι τρεις κατοικίες τοποθετούνται διαδοχικά στο έδαφος. Η πρώτη και μεγαλύτερη περιλαμβάνει τον κύριο όγκο και έναν ανεξάρτητο ξενώνα, ενώ η τρίτη βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο του οικοπέδου και λειτουργεί αυτόνομα.

 

Κάθοδος από τη σκιά στο φως

Η πρόσβαση σε κάθε κατοικία γίνεται από την πίσω πλευρά, μέσω καθοδικών κλιμάκων ή ανελκυστήρων. Τοιχία εμφανούς σκυροδέματος πλαισιώνουν τη διαδρομή και εντείνουν την αίσθηση της σταδιακής κατάβασης στη γη.

Στο τέλος της πορείας, η χωρική εμπειρία αντιστρέφεται. Μεγάλα ανοίγματα στις δυτικές όψεις αποκαλύπτουν τον ουρανό και το Αιγαίο, δημιουργώντας την αίσθηση ότι οι χώροι αιωρούνται ψηλά πάνω από τη θάλασσα.

 

Η ακολουθία αυτή διαμορφώνει τον διττό χαρακτήρα του έργου. Από τη μία πλευρά, οι κατοικίες παραπέμπουν στην προστατευμένη συνθήκη ενός σπηλαίου. Από την άλλη, η πανοραμική τους θέση θυμίζει την υπερυψωμένη θέα μιας αετοφωλιάς.

Στο εσωτερικό, οι κοινόχρηστοι χώροι αναπτύσσονται σε ανοιχτές κατόψεις, ενισχύοντας τη γραμμικότητα και τη συνέχεια της κίνησης. Ένας επιμήκης διάδρομος οδηγεί προς τα υπνοδωμάτια, τα οποία ανοίγονται προς τη δύση και καδράρουν τον ορίζοντα.

 

Φιλτράροντας το δυτικό φως

Κατά μήκος των δυτικών όψεων εκτείνονται προστατευμένοι, γραμμικοί ημιυπαίθριοι χώροι. Διάτρητα πανέλα από bamboo φιλτράρουν το έντονο απογευματινό φως και ταυτόχρονα περιορίζουν την ένταση του ανέμου πριν αυτός φτάσει στο εσωτερικό.

Η θέση τους μεταβάλλεται ανάλογα με την πορεία του ήλιου και τις ανάγκες των κατοίκων. Έτσι, οι όψεις δεν παραμένουν στατικές. Αντίθετα, το φως, η σκιά και η διαφάνεια μεταβάλλονται συνεχώς κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Οι γραμμικοί φωταγωγοί διαμορφώνονται ως εσωτερικές αυλές και μεταφέρουν φυσικό φως και αερισμό βαθιά στους υπόσκαφους χώρους. Το κατακόρυφο ύψος τους ενισχύει τη σύνδεση ανάμεσα στο εσωτερικό, το τοπίο και το μεταβαλλόμενο φυσικό φως.

 

Υλικότητα και συνέχεια του τοπίου

Η επιλογή των υλικών ενισχύει τη σχέση με το έδαφος. Το εμφανές σκυρόδεμα και η τοπική πέτρα τονίζουν το βάρος και τον υπόσκαφο χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής. Αντίθετα, τα ξύλινα στοιχεία και τα πανέλα από bamboo προσθέτουν θερμότερες υφές και γήινες αποχρώσεις.

Ο περιβάλλων χώρος ακολουθεί τη φυσική κλίση του οικοπέδου. Η τοπική βλάστηση καλύπτει σταδιακά τα βατά δώματα και τα κενά ανάμεσα στις κατοικίες. Με αυτόν τον τρόπο, το διαταραγμένο έδαφος αποκαθίσταται και η αρχιτεκτονική επανεντάσσεται προοδευτικά στο κυκλαδίτικο τοπίο.

 

Το έργο νοείται τελικά ως ένα «πέρασμα», τόσο κυριολεκτικά όσο και βιωματικά: μια ελεγχόμενη κάθοδος στη γη, που καταλήγει ξανά στο φως, στην ανοιχτότητα και στον ορίζοντα.

Η Νατάσα Λιανού και ο Ερμής Χαλβατζής μιλούν για την «ευφυή κομψότητα», τα χρόνια τους στους Zaha Hadid Architects, τα έργα τους στην Ελλάδα και το μέλλον των μεγαλουπόλεων.

 

Οι Lianou Chalvatzis Architects (LC Architects), με επικεφαλής τη Νατάσα Λιανού και τον Ερμή Χαλβατζή, είναι ένα αρχιτεκτονικό γραφείο με έδρα το Λονδίνο, που διερευνά τις δυνατότητες που ανοίγουν οι νέες τεχνολογίες για τον σχεδιασμό. Σε έργα διαφορετικής κλίμακας και απαιτήσεων, συνδυάζουν την υπολογιστική σκέψη, τη λειτουργικότητα και την αρχιτεκτονική έκφραση. Η φιλοσοφία τους, την οποία περιγράφουν ως «Smart Design Elegance», επιχειρεί να γεφυρώσει την καινοτομία με μια αρχιτεκτονική προσανατολισμένη στην καθημερινή εμπειρία των ανθρώπων.

 

 

Ξεκινήσατε τη σταδιοδρομία σας μέσα από ένα μεγάλο «σχολείο», το αρχιτεκτονικό γραφείο της Zaha Hadid. Με τι εφόδια ήρθατε εκεί και τι είχατε αποκομίσει όταν αποφασίσατε να χαράξετε τη δική σας πορεία;

LC: Βρίσκουμε συναρπαστικό το γεγονός ότι μια ιδέα μετουσιώνεται σε χώρο, τον οποίο μπορούν να βιώνουν εκατοντάδες άνθρωποι και, δυνητικά, γενιές ανθρώπων σε διαφορετικές εποχές και συνθήκες. Η αρχιτεκτονική χαρακτηρίζει τόπους και εκφράζει εποχές και κουλτούρες.

Μέσα από την πορεία μας, είδαμε ότι μια ιδέα μπορεί να έχει σημαντική επίδραση σε έναν τόπο. Μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα και τη ζωή των ανθρώπων οπουδήποτε στον κόσμο. Είχαμε την τύχη να ζήσουμε από κοντά τη «φλόγα» της Zaha και να δουλέψουμε για μοναδικά έργα ανά την υφήλιο. Η φλόγα της μοναδικής ματιάς και της διαφορετικής οπτικής για τα πράγματα είναι αυτό στο οποίο πιστεύουμε και το οποίο εφαρμόζουμε.

 

 

Τι είναι για εσάς ο «έξυπνος σχεδιασμός»; Σε τι έχει ήδη αλλάξει την αρχιτεκτονική σκέψη και πρακτική και τι προοπτικές ανοίγει όσο εδραιώνεται και γίνεται πιο προσιτός;

LC: Έξυπνος σχεδιασμός είναι για εμάς ο επιτυχής συνδυασμός πολλών παραμέτρων, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός λειτουργικού συστήματος. Δεν αρκεί κάτι να είναι μόνο όμορφο, μόνο λειτουργικό ή μόνο βιοκλιματικό.

Ο συνδυασμός της λειτουργικότητας, της βιωσιμότητας, της κατασκευασιμότητας, της αισθητικής, της τήρησης του προϋπολογισμού και πολλών ακόμη παραμέτρων συγκροτεί έναν ευφυή κόσμο. Αυτός ανταποκρίνεται σε πολλαπλές συνθήκες και απαιτήσεις, καθώς και σε τοπικούς περιορισμούς, με τελικό αποτέλεσμα έναν συναρπαστικό χώρο που μπορεί να πυροδοτήσει μοναδικές εμπειρίες.

Εμείς το αποκαλούμε «ευφυή κομψότητα» — Smart Design Elegance. Ο έξυπνος σχεδιασμός πρέπει επίσης να είναι ευέλικτος. Οφείλει να προβλέπει την εύκολη προσαρμογή και να προδιαγράφει μεθόδους μετατροπής ή αντικατάστασης συστημάτων και υποσυστημάτων. Έτσι, μπορεί να ανταποκρίνεται στις εκάστοτε συνθήκες και απαιτήσεις κάθε εποχής.

 

 

Ποια ήταν η εμπειρία σας στην πρώτη μετάβαση από μια κατασκευή μικρής κλίμακας —στη λογική ενός prototype— προς ένα ολοκληρωμένο κτίριο;

LC: Η λογική και η φιλοσοφία της κατασκευής διέπονται από κοινά στοιχεία και αρχές, είτε πρόκειται για μια μικρότερη κατασκευή είτε για ένα μεγάλο έργο.

Για εμάς, σε όλα τα έργα υπάρχει η έννοια του «πρωτοτύπου». Μας ενδιαφέρει να αντιμετωπίζουμε καθετί που μας ζητείται μέσα από μια νέα οπτική. Το design εμπεριέχει την έννοια της ανακάλυψης και της έρευνας, επομένως και την έννοια του νέου.

Σε όλα μας τα έργα υπάρχει, συνεπώς, η λογική της πρόκλησης, του πειραματισμού και του καθολικού σχεδιασμού. Παράλληλα, υπάρχει η συνεργασία με πολλές ειδικότητες, οι περιορισμοί και οι κανόνες που πρέπει να τηρούνται, ο συντονισμός και τα τεχνικά ζητήματα που καλούμαστε να επιλύσουμε. Όλα αυτά ενσωματώνονται στον σχεδιασμό με στόχο ένα «effortless», όπως το αποκαλούμε, αποτέλεσμα.

Σχεδιάζουμε τα πάντα στον βαθμό που μας επιτρέπεται, φυσικά. Επομένως, σε όλες τις κλίμακες, όλα τα στοιχεία υπάρχουν για να πλαισιώνουν και να αναδεικνύουν την αρχιτεκτονική μας, ενισχύοντας την αίσθηση και την εμπειρία των χρηστών.

 

 

Ποια είναι τα στοιχεία των «έξυπνων κτιρίων» που δεν αποτυπώνονται άμεσα στη μορφολογία τους, όπως αυτή φαίνεται σε εικόνες; Πώς σχεδιάζει κανείς τη συνολική εμπειρία ενός χώρου με νέα μέσα σχεδιασμού και κατασκευής;

LC: Ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζεται ένας χώρος, αλλά και οι εμπειρίες που προσφέρει, αποτελούν συνάρτηση των αρχιτεκτονικών ποιοτήτων που τον συνθέτουν. Τα νέα μέσα σχεδιασμού και κατασκευής είναι εργαλεία που χρησιμοποιούμε και τα οποία εξυπηρετούν την εκπλήρωση του αρχιτεκτονικού μας οράματος.

 

Έχετε ήδη ολοκληρωμένα ή υπό κατασκευή κάποια σημαντικά έργα στην Ελλάδα. Πώς εργάζεστε με τα εγχώρια κατασκευαστικά δεδομένα;

LC: Βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός επιτυχημένου έργου, οπουδήποτε στον κόσμο, είναι όλα τα μέρη της ομάδας —αρχιτέκτονες, μηχανικοί, πελάτες, κατασκευαστές και λοιποί συνεργάτες— να μοιράζονται τους ίδιους υψηλούς στόχους για το έργο, με θετική διάθεση και όραμα.

Σε κάθε τόπο όπου χτίζουμε, χρησιμοποιούμε τα τοπικά κατασκευαστικά δεδομένα και τις αντίστοιχες τεχνικές. Μέσα από τον σχεδιασμό μας, στοχεύουμε στην επιτυχημένη υλοποίηση του έργου.

 

 

Ποιος είναι ο ρόλος του πελάτη στα έργα σας όταν η μορφολογία είναι ήδη τόσο χαρακτηριστική; Τι περιμένει κανείς όταν έρχεται σε εσάς για μια ανάθεση και τι είναι αυτό που εσείς συνεισφέρετε ως αρχιτέκτονες πέρα από τις αρχικές προσδοκίες;

LC: Το έργο μας έχει έναν μεθοδικό χαρακτήρα, μέσα από τον οποίο προσφέρονται, με μαθηματικούς, ορθολογικούς και ρεαλιστικούς όρους, λύσεις για τις εκάστοτε ανάγκες ή τα προβλήματα που μας τίθενται.

Ο σχεδιασμός είναι για εμάς το αποτέλεσμα μιας ιδέας και μιας ιστορίας, η οποία γεννιέται και μορφοποιείται σε συνεργασία με τον πελάτη και έχει σκοπό να επιλύσει τις εκάστοτε ανάγκες. Κεντρικό στοιχείο του έργου είναι ο άνθρωπος και οι εμπειρίες που βιώνει.

Μπορούμε να πούμε ότι κάθε έργο μας διακατέχεται από το DNA μας. Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα, που γίνεται η ταυτότητα του έργου, αντικατοπτρίζει το όραμα του ιδιοκτήτη του. Στοχεύουμε, μέσα από τον σχεδιασμό, τις ποιότητες και τα στοιχεία που συνιστούν ένα έργο, να μετατρέπουμε κάθε ανάθεση σε ευκαιρία για κάτι φρέσκο και νέο.

 

 

Ποια είναι τα επόμενα βήματα του γραφείου και προς ποια κατεύθυνση αισθάνεστε την ανάγκη να στρέψετε την έρευνά σας;

LC: Sky is the limit. Megacities. Εικονική πραγματικότητα. Τεχνητή νοημοσύνη. Η ανθρωπότητα κινείται προς μια κατεύθυνση πληθυσμιακής υπερσυγκέντρωσης και αυτό μας συναρπάζει. Αυτά τα πολύπλοκα, εξελισσόμενα συστήματα, καθ’ ύψος και όχι μόνο, με τις αλληλοεπικαλύψεις τους (layering), παρουσιάζουν τεράστιο ενδιαφέρον για εμάς.

 

Η συνέντευξη παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek246 | Απρίλιος 2020.

Μια μοντερνιστική κατοικία του 1969–1970 στο Χαλάνδρι ανακατασκευάζεται με ανοιχτή κάτοψη, κεραμικά διάτρητα πετάσματα και ενταγμένη πιλοτή, με αναφορές στον ελληνικό κριτικό τοπικισμό.

 

Η ανακατασκευή μιας μοντερνιστικής κατοικίας στο Χαλάνδρι, η οποία ανεγέρθηκε αρχικά μεταξύ 1969 και 1970, βασίζεται στις αρχές της υφιστάμενης δομής και παράλληλα εισάγει αναφορές στο ελληνικό κίνημα του κριτικού τοπικισμού.

Οι Motus Design & Architecture επανερμηνεύουν την αρχική ταυτότητα του κτιρίου μέσα από ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο, συνδέοντας τη συνέχεια του υφιστάμενου κελύφους με έναν νέο τρόπο οργάνωσης της καθημερινής ζωής.

 

Αναδιοργάνωση της κατοίκησης

Οι κύριοι χώροι διημέρευσης οργανώνονται σε ανοιχτή διάταξη, ενισχύοντας τη χωρική συνέχεια και τη διαμπερότητα της κατοικίας. Τρία υπνοδωμάτια, το καθένα με το δικό του λουτρό, εξασφαλίζουν λειτουργική σαφήνεια και ιδιωτικότητα.

Η κατανομή τους δημιουργεί παράλληλα διαφορετικούς βαθμούς αυτονομίας. Τα παιδικά υπνοδωμάτια βρίσκονται στον όροφο, το κύριο υπνοδωμάτιο χωροθετείται στο ισόγειο, ενώ το καθιστικό διαμορφώνεται ώστε να υποστηρίζει διαφορετικές ποιότητες καθημερινής διαβίωσης.

Οι επιλογές υλικών και χρωμάτων ενισχύουν αυτή την οργάνωση. Αποχρώσεις τερακότας, ξύλινες επιφάνειες και κεραμικές επιστρώσεις συγκροτούν μια θερμή παλέτα, ενώ τα ενσωματωμένα στοιχεία αντιμετωπίζονται ως μέρος της αρχιτεκτονικής σύνθεσης και όχι ως αυτόνομος εξοπλισμός.

 

Τα κεραμικά claustra ως μεσογειακό φίλτρο

Κεντρικό αρχιτεκτονικό θέμα αποτελεί η στρατηγική ενσωμάτωση κεραμικών διαχωριστικών πετασμάτων, των claustra. Τα διάτρητα αυτά στοιχεία οριοθετούν και οργανώνουν τόσο τους εσωτερικούς όσο και τους εξωτερικούς χώρους, χωρίς να διακόπτουν την οπτική τους συνέχεια.

Η γεωμετρία τους φιλτράρει το ηλιακό φως και απαλύνει την έντασή του. Το παιχνίδι φωτός και σκιάς που προκύπτει παραπέμπει στις μεσογειακές αρχιτεκτονικές παραδόσεις, προσδίδοντας στα πετάσματα τόσο περιβαλλοντικό όσο και χωρικό ρόλο.

Έτσι, τα κεραμικά στοιχεία δεν λειτουργούν απλώς ως διακοσμητικές επιφάνειες. Επιτρέπουν τη διέλευση του φωτός και των βλεμμάτων, δημιουργώντας διαφορετικούς βαθμούς διαχωρισμού, ιδιωτικότητας και διαφάνειας.

 

Προέκταση της κατοίκησης προς τα έξω

Η υφιστάμενη πιλοτή ενσωματώνεται στη νέα μελέτη και μετατρέπεται σε ζωτικό χώρο εξωτερικής διαβίωσης. Λειτουργεί ως ενδιάμεση ζώνη ανάμεσα στο εσωτερικό της κατοικίας και το ήπιο αστικό περιβάλλον, επεκτείνοντας τις καθημερινές λειτουργίες πέρα από το κλειστό κέλυφος.

Στον προστατευμένο αυτό υπαίθριο χώρο, μια μικρή πισίνα αντικατοπτρίζει τον όγκο της υπερκείμενης κατασκευής. Ένας υψηλός ορθογώνιος τοίχος την πλαισιώνει και λειτουργεί ως ισχυρό συνθετικό υπόβαθρο.

 

Το έργο προσεγγίζει την υφιστάμενη μοντερνιστική κατασκευή μέσα από μια ελεγχόμενη επανερμηνεία. Η ανοιχτή κάτοψη, τα κεραμικά φίλτρα και η ένταξη της πιλοτής διαμορφώνουν μια ακολουθία χώρων όπου το εσωτερικό και το εξωτερικό παραμένουν σε συνεχή διάλογο.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek307 | Μάιος 2026.

Στο Hyades Mountain Resort, στα Τρίκαλα Κορινθίας, οι Tenon Architecture μετατρέπουν έναν υφιστάμενο χώρο σε ένα περιβάλλον φιλοξενίας που οργανώνεται γύρω από μια συνεχή ξύλινη κατασκευή.

 

Το The Wooden Cave ολοκληρώθηκε το 2020 και συνδυάζει τον αλγοριθμικό σχεδιασμό με τη χειρωνακτική κατασκευή. Η χωρική του ταυτότητα προκύπτει από την αντίθεση ανάμεσα στο καμπυλόμορφο ξύλινο εσωτερικό και την περιμετρική ζώνη από σκουρόχρωμη πέτρα.

 

Δύο διακριτές χωρικές ζώνες

Η κάτοψη χωρίζεται σε δύο βασικές ζώνες. Στο κέντρο της, μια συνεχής καμπυλόμορφη κατασκευή οργανώνει τον κύριο χώρο. Περιμετρικά, οι δευτερεύοντες χώροι στρέφονται προς τη θέα και επενδύονται με σκουρόχρωμη τοπική πέτρα.

Η αντίθεση ανάμεσα στα δύο υλικά διαμορφώνει μια σαφή χωρική ιεράρχηση. Η πέτρινη περίμετρος συγκροτεί ένα βαρύτερο εξωτερικό στρώμα. Αντίθετα, η ξύλινη κατασκευή δημιουργεί ένα πιο ήπιο εσωτερικό περίβλημα. Η γεωμετρία της παραπέμπει στην έννοια της σπηλιάς ως προστατευμένου χώρου, χωρίς να μιμείται κυριολεκτικά μια φυσική μορφή.

Δύο χώροι ύπνου ενσωματώνονται στην ίδια την ξύλινη κατασκευή. Στην κεντρική ζώνη εντάσσεται επίσης μια ενιαία κουζίνα. Παράλληλα, η περιμετρική ζώνη περιλαμβάνει την είσοδο, ένα καθιστικό με τζάκι και το λουτρό.

Έτσι, τα έπιπλα, οι επιφάνειες και τα χωρικά όρια αντιμετωπίζονται ως μέρη ενός ενιαίου αρχιτεκτονικού συστήματος.

 

Ξυλεία και περιβαλλοντική λειτουργία

Η επιλογή των υλικών αποτελεί βασικό μέρος του σχεδιασμού. Η καμπυλόμορφη κατασκευή αποτελείται από πριστή ξυλεία ελάτης. Αντίθετα, η κουζίνα, τα ντουλάπια, το δάπεδο και τα υπόλοιπα ενσωματωμένα στοιχεία διαμορφώνονται από κόντρα πλακέ πεύκης χωρίς ρόζους. Η τοπική σκουρόχρωμη πέτρα χαρακτηρίζει τους δευτερεύοντες χώρους.

Η ξύλινη κατασκευή δεν εφάπτεται στο υφιστάμενο κέλυφος από σκυρόδεμα. Ανάμεσα στα δύο στοιχεία αφήνεται κενό, ώστε να εξασφαλίζεται η συνεχής κυκλοφορία του αέρα. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύεται η ξυλεία. Παράλληλα, αξιοποιούνται οι φυσικές ιδιότητές της για τη ρύθμιση της εσωτερικής υγρασίας και της θερμοκρασίας.

Η παθητική αυτή λειτουργία αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της ορεινής θέσης. Στα Τρίκαλα Κορινθίας καταγράφονται έντονες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του έτους. Επομένως, η συγκεκριμένη κατασκευαστική λεπτομέρεια συμβάλλει τόσο στην προστασία της ξυλείας όσο και στην περιβαλλοντική συμπεριφορά του εσωτερικού χώρου.

 

Από τον αλγόριθμο στη χειρωνακτική κατασκευή

Η καμπυλόμορφη δομή αποτελείται από 1.112 διαφορετικά ξύλινα στοιχεία. Η γεωμετρία καθενός από αυτά παράχθηκε αλγοριθμικά και, στη συνέχεια, μεταφέρθηκε στο εργοτάξιο.

Ωστόσο, για την παραγωγή τους δεν χρησιμοποιήθηκε ψηφιακός εξοπλισμός κατεργασίας. Τα επιμέρους στοιχεία επεξεργάστηκαν χειρωνακτικά και οργανώθηκαν σε 55 μεγαλύτερες μονάδες. Κάθε ενότητα σμιλεύτηκε και προσαρμόστηκε με το χέρι πριν από την τελική συναρμολόγηση.

Την κατασκευή ανέλαβαν οι ίδιοι οι ιδρυτές των Tenon Architecture, Απόστολος Μητρόπουλος και Θάνος Ζερβός. Η ξύλινη δομή υλοποιήθηκε χωρίς τη συμμετοχή εξωτερικών ξυλουργών ή εξειδικευμένων συνεργείων.

Κατά συνέπεια, μία από τις βασικές προκλήσεις του έργου ήταν η μετάφραση των ψηφιακά παραγόμενων σχεδίων σε σαφείς οδηγίες χειρωνακτικής κατεργασίας. Στο τελικό αποτέλεσμα συνυπάρχουν οι δύο μέθοδοι. Η αλγοριθμική λογική καθορίζει τη γεωμετρία, ενώ η χειρωνακτική επεξεργασία προσδίδει στη δομή την τελική μορφή και υφή.

Με αυτή την προσέγγιση, η κατασκευή λειτουργεί ως συνέχεια του σχεδιασμού. Η χωρική οργάνωση, η συμπεριφορά των υλικών και η διαδικασία παραγωγής εντάσσονται σε ένα ενιαίο σύστημα εσωτερικού χώρου.

Στο όριο ενός δάσους στον Παρνασσό, το Periscope σχεδιάζεται ως χειμερινό καταφύγιο με δύο σαφώς διαφοροποιημένους όγκους.

 

Ο Πάνος Νικολαΐδης συνδυάζει μια συμπαγή πέτρινη βάση με έναν ξύλινο ανώτερο όγκο κάτω από δίρριχτη στέγη. Έτσι, γνώριμα στοιχεία της ορεινής αρχιτεκτονικής επανερμηνεύονται μέσα από μια σύγχρονη σύνθεση.

 

Πέτρινη βάση και ξύλινο παρατηρητήριο

Ο επιμήκης πέτρινος όγκος αναπτύσσεται παράλληλα με το όριο του οικοπέδου. Μια εσοχή διακόπτει τη συμπαγή κύρια όψη και σηματοδοτεί την είσοδο. Από εκεί, ένα στενό υαλοστάσιο οδηγεί στους βασικούς χώρους της κατοικίας.

Στο ισόγειο συγκεντρώνονται οι κοινόχρηστες λειτουργίες. Η ενιαία κάτοψη οργανώνεται σε τρεις διακριτές αλλά συνδεδεμένες ζώνες. Κατά μήκος του πίσω τοίχου αναπτύσσονται η κουζίνα και οι χώροι αποθήκευσης. Στο κέντρο, η τραπεζαρία και το τζάκι διαμορφώνουν τον βασικό πυρήνα συγκέντρωσης.

Παράλληλα, ένα πιο ανεπίσημο καθιστικό εκτείνεται κατά μήκος της κύριας όψης. Το στοιχείο της τραπεζαρίας αποτελεί συνέχεια της κουζίνας και καταλήγει σε ένα μεγάλο τραπέζι. Με αυτόν τον τρόπο, η προετοιμασία του φαγητού, το γεύμα και η καθημερινή διαβίωση παραμένουν χωρικά συνδεδεμένα.

Πάνω από την πέτρινη βάση τοποθετείται ένας μικρότερος ξύλινος όγκος. Εκεί βρίσκεται ένας ανεξάρτητος ξενώνας, του οποίου η θέση θυμίζει παρατηρητήριο. Από την ανώτερη στάθμη, η θέα περνά πάνω από τις κορυφές των δέντρων και κατευθύνεται προς το ορεινό τοπίο.

 

Καδράροντας το δάσος

Ο ανώτερος όγκος προβάλλει πέρα από την πέτρινη βάση και επενδύεται με ξυλεία. Οι σανίδες συνεχίζονται στις όψεις, τη στέγη και τις εσωτερικές επιφάνειες. Έτσι, δημιουργείται ένα ενιαίο υλικό περίβλημα.

Ένα εσοχικό υαλοστάσιο ακολουθεί τη γεωμετρία της δίρριχτης στέγης. Το καθιστικό ανοίγεται άμεσα προς το δάσος, ενώ ένα στεγασμένο μπαλκόνι επεκτείνει αυτή τη σχέση προς το εξωτερικό.

Στο εσωτερικό, μια κουρτίνα ακολουθεί τη γραμμή της στέγης και ορίζει την πιο ιδιωτική ζώνη. Πίσω από αυτό το ελαφρύ όριο βρίσκονται το υπνοδωμάτιο και το λουτρό. Η ιδιωτικότητα εξασφαλίζεται, επομένως, χωρίς να διακόπτεται η συνέχεια του ξύλινου εσωτερικού.

Η κύρια κατοικία αναπτύσσει διαφορετική σχέση με το περιβάλλον. Η πέτρα προσδίδει βάρος και αίσθηση σταθερής σύνδεσης με το έδαφος. Παράλληλα, επιλεγμένα ανοίγματα καδράρουν συγκεκριμένες εικόνες του τοπίου.

Αντίθετα, ο υπερυψωμένος ξύλινος όγκος εμφανίζεται ελαφρύτερος και περισσότερο εκτεθειμένος. Η θέση του πάνω από την πέτρινη βάση ενισχύει την οπτική σύνδεση με τις κορυφές των δέντρων.

Αναφορές στο γύρω δάσος εισέρχονται επίσης στο εσωτερικό μέσα από αντικείμενα και έργα τέχνης. Το μοτίβο του ελαφιού επανέρχεται σε διαφορετικές μορφές στους χώρους. Ωστόσο, δεν λειτουργεί απλώς ως διακοσμητικό στοιχείο. Αντίθετα, ενισχύει τη σύνδεση της κατοικίας με το φυσικό περιβάλλον.

Μέσα από την αντίθεση ανάμεσα στη βαρύτητα και την ελαφρότητα, το έργο προτείνει δύο διαφορετικούς τρόπους κατοίκησης του ορεινού τοπίου. Η πέτρινη βάση παραμένει αγκυρωμένη στο έδαφος. Πάνω από αυτή, ο ξύλινος ξενώνας λειτουργεί ως παρατηρητήριο ανάμεσα στα δέντρα.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek253 | Δεκέμβριος 2020.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η ανακαίνιση ενός υφιστάμενου βιομηχανικού συγκροτήματος 2.000τ.μ. δημιουργεί ένα σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον, όπου γραφεία ανοιχτής κάτοψης, χώροι επισκεπτών και λειτουργίες logistics συνδυάζονται με πατητή τσιμεντοκονία, ξυλεία, μέταλλο και γυαλί, καθώς και με εκτεταμένη ενεργειακή και τεχνολογική αναβάθμιση.

 

Τα γραφεία της KAFEA TERRA στη Θεσσαλονίκη από την IPODOMI στεγάζονται σε υφιστάμενο βιομηχανικό συγκρότημα στο Καλοχώρι, το οποίο ανακαινίστηκε και άλλαξε χρήση για να φιλοξενήσει τις νέες εγκαταστάσεις του υποκαταστήματος της εταιρείας. Το πρόγραμμα των 2.000τ.μ. συνδυάζει γραφεία, χώρους υποδοχής και εκπαίδευσης, τεχνική υποστήριξη και αποθήκη logistics 1.000τ.μ., οργανώνοντας εκ νέου τρία υφιστάμενα κτίσματα σύμφωνα με τις ανάγκες ενός σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος.

Η επέμβαση αφορά τόσο το κέλυφος όσο και τη χωρική οργάνωση. Μεγάλα νέα ανοίγματα, νέοι τοίχοι πλήρωσης και η αναδιαμόρφωση των όψεων ενισχύουν την εξωστρέφεια του συγκροτήματος, ενώ στο εσωτερικό δίνεται έμφαση στην οπτική συνέχεια και στους κοινόχρηστους χώρους.

 

Προσαρμογή του βιομηχανικού κελύφους

Η αλλαγή χρήσης απαίτησε σημαντικές επεμβάσεις στα υπάρχοντα κτίρια.

Σε ένα από τα τρία κτίσματα προστέθηκε μεταλλικό πατάρι 140τ.μ., ενώ στο κεντρικό κτίριο εγκαταστάθηκε ανελκυστήρας προδιαγραφών ΑμεΑ. Μεγάλα νέα ανοίγματα μεταβάλλουν τη σχέση των εσωτερικών χώρων με το εξωτερικό, ενώ οι όψεις αποκαθίστανται και ενοποιούνται με λευκά πάνελ αλουμινίου Etalbond.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί να εξαλείψει τον προηγούμενο βιομηχανικό χαρακτήρα, αλλά αξιοποιεί την κλίμακα και τη δομή του υφιστάμενου συγκροτήματος ως βάση για το νέο πρόγραμμα.

 

Διαβάθμιση δημόσιων και εργασιακών χώρων

Η κατανομή των λειτουργιών ακολουθεί διαφορετικούς βαθμούς πρόσβασης και ιδιωτικότητας.

Στο ισόγειο συγκεντρώνονται οι χρήσεις που απευθύνονται κυρίως στους επισκέπτες: η υποδοχή, το lounge κοινού, το εκθετήριο προϊόντων και η αίθουσα σεμιναρίων, μαζί με βοηθητικούς χώρους για τους εργαζομένους.

Στο ανώτερο επίπεδο οργανώνονται τα γραφεία διοίκησης και η αίθουσα συσκέψεων σε ανοιχτή κάτοψη. Γυάλινα πετάσματα διαχωρίζουν λειτουργικά τις επιμέρους περιοχές χωρίς να διακόπτουν την οπτική συνέχεια, ενώ μικρές νησίδες πρασίνου παρεμβάλλονται ανάμεσα στις θέσεις εργασίας.

Η οργάνωση αποφεύγει τη διαδοχή κλειστών γραφείων και διαμορφώνει ένα περισσότερο ενιαίο περιβάλλον, όπου η διαφάνεια υποστηρίζει την επικοινωνία μεταξύ των διαφορετικών ομάδων.

 

Περιορισμένη υλική παλέτα

Η υλικότητα βασίζεται στην πατητή τσιμεντοκονία, την ξυλεία, το μέταλλο και το γυαλί.

Ο περισσότερο ορυκτός χαρακτήρας των συνεχών επιφανειών εξισορροπείται από θερμότερα στοιχεία ξυλείας, ενώ οι μεταλλικές λεπτομέρειες οργανώνουν επιμέρους κατασκευές και έπιπλα. Το γυαλί διατηρεί διαπερατά τα όρια μεταξύ των διαφορετικών λειτουργιών και επιτρέπει στο φυσικό φως να εισχωρεί βαθύτερα στην κάτοψη.

Ειδικά σχεδιασμένα έπιπλα συνδυάζονται με προϊόντα της KAFEA TERRA και με τις περιοχές προβολής τους, εντάσσοντας την ταυτότητα της εταιρείας στο εργασιακό περιβάλλον χωρίς υπερβολική χρήση γραφιστικών στοιχείων.

 

Ενεργειακή και τεχνολογική αναβάθμιση

Η αρχιτεκτονική ανακαίνιση συνοδεύεται από συνολική αναβάθμιση των τεχνικών υποδομών.

Φωτοβολταϊκά πάνελ επιφάνειας 100τ.μ. συμβάλλουν στην ενεργειακή κάλυψη του κτιρίου, ενώ εγκαθίστανται σύγχρονα συστήματα VRV για τη θέρμανση και την ψύξη. Τα οπτικοακουστικά μέσα συνδέονται με κεντρικό σύστημα ελέγχου, διευκολύνοντας τη διαχείρισή τους στην καθημερινή λειτουργία.

Παράλληλα ανασχεδιάζεται ο περιβάλλων χώρος, με νέα περίφραξη, θέσεις στάθμευσης με φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων και συνολικά 430τ.μ. νέων φυτεύσεων. Οι περιοχές πρασίνου ενισχύουν την παρουσία του φυσικού στοιχείου γύρω από το πρώην βιομηχανικό συγκρότημα και δημιουργούν οπτικές φυγές από τους χώρους εργασίας και υποδοχής.

Μέσα από την επανάχρηση του υφιστάμενου κελύφους, την ανοιχτή οργάνωση και την τεχνολογική αναβάθμιση, το έργο μετατρέπει ένα βιομηχανικό συγκρότημα σε ενιαίο περιβάλλον εργασίας, εκπαίδευσης, παρουσίασης προϊόντων και logistics.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek290 | Σεπτέμβριος 2024.

Μια κατοικία 200τ.μ. σε επικλινές τοπίο της Κρήτης οργανώνεται γύρω από ένα τριγωνικό όριο πέτρινων τοιχίων αντιστήριξης, από το οποίο αναπτύσσονται κατακερματισμένοι όγκοι, αυλές και ημιυπαίθριοι χώροι που ακολουθούν τη φυσική κλίση.

Το Τρίεδρον στον Λίσταρο από τους PT.a | Polychronakis Troullinos architects είναι μια νέα κατοικία 200τ.μ. σε στάδιο μελέτης. Σε ένα επικλινές οικόπεδο με ευρεία θέα, η πρόταση ξεκινά από μια σαφή γεωμετρική χειρονομία: ένα τριγωνικό όριο που σχηματίζεται από διαδοχικά πέτρινα τοιχία αντιστήριξης. Αντί να λειτουργεί ως κλειστή περίμετρος, το σχήμα αποτελεί το οργανωτικό πεδίο από το οποίο αναπτύσσεται η αρχιτεκτονική.

Οι κτιριακοί όγκοι κατακερματίζονται, μετατοπίζονται και σε επιμέρους σημεία υπερβαίνουν τα όρια του τριγώνου, δημιουργώντας σκόπιμη ένταση ανάμεσα στη γεωμετρική τάξη και την ακανόνιστη μορφολογία του εδάφους. Η κατοικία ακολουθεί έτσι τη φυσική κλίση αντί να αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο, αυτόνομο αντικείμενο πάνω στην πλαγιά.

 

Ένα τριγωνικό πεδίο

Η τριγωνική γεωμετρία προσδιορίζει τόσο τα φυσικά όρια της επέμβασης όσο και τη βασική λογική της κάτοψης.

Τα πέτρινα τοιχία αντιστήριξης οργανώνουν την κίνηση, διαμορφώνουν κατώφλια και μεταβάσεις μεταξύ διαφορετικών στάθμεων και ταυτόχρονα αγκυρώνουν την κατασκευή στο έδαφος. Στο εσωτερικό αυτού του πλαισίου, οι επιμέρους όγκοι μετατοπίζονται ελαφρά μεταξύ τους και σε συγκεκριμένα σημεία εκτείνονται πέρα από την αρχική γεωμετρία.

Το τρίγωνο λειτουργεί επομένως περισσότερο ως πεδίο γένεσης παρά ως περίγραμμα. Η σαφήνειά του εξασφαλίζει τη βασική τάξη της σύνθεσης, ενώ οι μετατοπίσεις προσαρμόζουν την κατοικία στο ανάγλυφο.

Παράλληλα, ο κατακερματισμός περιορίζει την αντιληπτή κλίμακα του συνολικού προγράμματος. Αντί για μια ενιαία κτιριακή μάζα, η κατοικία διαβάζεται ως ακολουθία χαμηλότερων όγκων που ακολουθούν την πλαγιά και ενισχύουν την οριζόντια σχέση με το τοπίο.

 

Πλήρες και κενό

Οι ενδιάμεσοι χώροι αποτελούν ισότιμο μέρος της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

Αυλές, βεράντες και ημιυπαίθριες περιοχές διαμορφώνονται ανάμεσα στους κτιριακούς όγκους και τα πέτρινα τοιχία, επιτρέποντας στο φυσικό φως, τον αέρα και τις μακρινές θεάσεις να εισχωρούν βαθύτερα στην κατοικία.

Η διάκριση ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό αμβλύνεται σταδιακά. Η κίνηση εναλλάσσεται ανάμεσα σε κλειστούς χώρους, προστατευμένες μεταβατικές περιοχές και ανοιχτές αυλές, διατηρώντας το τοπίο σταθερά παρόν στη χωρική εμπειρία.

Οι υπαίθριες λειτουργίες δεν συγκεντρώνονται μόνο στην περίμετρο του κτιρίου, αλλά κατανέμονται στο εσωτερικό της σύνθεσης. Τα κενά διαχωρίζουν τους όγκους και ταυτόχρονα τους συνδέουν οπτικά και λειτουργικά.

 

Προσαρμογή στο ανάγλυφο

Ο κατακερματισμός των όγκων ανταποκρίνεται άμεσα στην έντονη κλίση του οικοπέδου.

Μικρές μετατοπίσεις στην κάτοψη και στις στάθμες επιτρέπουν στα διαφορετικά τμήματα της κατοικίας να ακολουθήσουν τη φυσική τοπογραφία χωρίς να επιβάλλεται ένα ενιαίο οριζόντιο επίπεδο.

Τα τοιχία αντιστήριξης λειτουργούν ως ενδιάμεσο σύστημα ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και το έδαφος. Πέρα από τη συγκράτηση της πλαγιάς, καθορίζουν την κίνηση και τα όρια των υπαίθριων χώρων.

Η σύνθεση αναπτύσσεται έτσι ως σύνολο αλληλένδετων τμημάτων και όχι ως ένας ενιαίος όγκος, περιορίζοντας την οπτική παρουσία της κατοικίας και ενισχύοντας την ανάπτυξή της κατά μήκος της πλαγιάς.

 

Φυσική πέτρα και γήινες αποχρώσεις

Η υλικότητα ενισχύει τη σχέση του έργου με το άμεσο περιβάλλον.

Η φυσική πέτρα χρησιμοποιείται στα τοιχία αντιστήριξης που συγκροτούν τη βασική γεωμετρική δομή, ενώ οι επιφάνειες των όγκων κινούνται σε γήινες αποχρώσεις, περιορίζοντας τη χρωματική αντίθεση με το τοπίο.

Απέναντι σε αυτή την υλική συνέχεια, η καθαρή γεωμετρία των κτιριακών όγκων εισάγει μια περισσότερο αφαιρετική αρχιτεκτονική γλώσσα. Η πρόταση δεν βασίζεται στη μορφολογική αναπαραγωγή της τοπικής αρχιτεκτονικής, αλλά στη σχέση με το έδαφος, την κλίμακα και τη φυσική πέτρα.

Το Τρίεδρο οργανώνεται τελικά μέσα από την αλληλεπίδραση δύο συστημάτων: της ακρίβειας ενός τριγωνικού σχήματος και των μεταβαλλόμενων συνθηκών της φυσικής πλαγιάς. Τα πέτρινα τοιχία παρέχουν ένα σταθερό πλαίσιο, το οποίο τροποποιείται από τους όγκους, τις αυλές και τις βεράντες, δημιουργώντας μια ακολουθία εσωτερικών, ημιυπαίθριων και ανοιχτών χώρων.

Στην άκρη ενός φαραγγιού στη Μάνη, δύο πέτρινα κτίσματα ηλικίας πολλών αιώνων αποκαθίστανται και συνδέονται σε μια οικογενειακή κατοικία, όπου η τοπική κατασκευαστική παράδοση συναντά αναφορές από την Ταϊλάνδη, το Μαρόκο και την ευρύτερη μεσογειακή υλικότητα.

 

Το Παρατηρητήριο στην Ίζνα από τους ETSI Architects καταλαμβάνει δύο υφιστάμενα πέτρινα κτίσματα στην άκρη ενός απότομου φαραγγιού. Η κατοικία σχεδιάστηκε ως τόπος συνάντησης τριών γενεών μιας αμερικανο-ταϊλανδέζικης οικογένειας, με την επέμβαση να εστιάζει στη στατική αποκατάσταση και τη σύνδεση των ιστορικών κατασκευών. Η μοναδική ουσιαστική νέα προσθήκη είναι ένας διώροφος χώρος εισόδου που οργανώνει την κατακόρυφη κυκλοφορία μεταξύ των επιπέδων.

Η αποκατάσταση διατηρεί το βάρος και την ακανόνιστη υλικότητα της λιθοδομής, ενώ οι νέες επεμβάσεις οργανώνουν τη σύγχρονη κατοίκηση γύρω από τις θεάσεις προς το φαράγγι και τη θάλασσα. Η έντονη κλίση του εδάφους εντάσσεται στη χωρική εμπειρία, συνδέοντας δωμάτια, εξώστες και διαφορετικές στάθμες του κήπου σε μια συνεχή διαδρομή.

 

Σύνδεση δύο ιστορικών κτισμάτων

Η αρχιτεκτονική επέμβαση έχει ως αφετηρία δύο ανεξάρτητα παραδοσιακά κτίσματα που συνυπήρχαν για αιώνες.

Αντί η μεταξύ τους απόσταση να εξαλειφθεί, αξιοποιείται για τη δημιουργία της νέας εισόδου. Ο ενδιάμεσος όγκος διαμορφώνεται σε διπλό ύψος και περιλαμβάνει τον βασικό πυρήνα κατακόρυφης κυκλοφορίας, λειτουργώντας ως το σημείο από όπου γίνεται αντιληπτή η συνολική οργάνωση της κατοικίας.

Από το ίδιο κατώφλι προβάλλει ένας νέος εξώστης με επένδυση ξυλείας προς το φαράγγι, εισάγοντας άμεσα τη θέα στη διαδρομή.

Η πρόσβαση πραγματοποιείται μέσω ενός στενού μονοπατιού που ακολουθεί το βραχώδες όριο της πλαγιάς, μετατρέποντας την άφιξη σε σταδιακή μετάβαση από το τοπίο προς το εσωτερικό.

 

Κυκλική διαδρομή στο επάνω επίπεδο

Στο ανώτερο επίπεδο, η κίνηση οργανώνεται μέσα από μια συνεχή εναλλαγή εσωτερικών και υπαίθριων χώρων.

Από τον εξώστη της εισόδου, η διαδρομή περνά από το καθιστικό, την τραπεζαρία και την κουζίνα και καταλήγει πάνω από την παλιά υπόγεια στέρνα. Η οροφή της μετατρέπεται σε υπερυψωμένο, λιθόκτιστο υπαίθριο καθιστικό με ανοιχτή θέα προς το φαράγγι.

Μια δεύτερη πορεία οδηγεί από την είσοδο απευθείας στο επάνω υπνοδωμάτιο μέσω ενός πιο διακριτικού βοηθητικού διαδρόμου. Το υπνοδωμάτιο συνδέεται με ένα ακόμη υπερυψωμένο υπαίθριο καθιστικό μέσα από ένα άνοιγμα από τοίχο σε τοίχο.

Η κατοικία οργανώνεται έτσι περισσότερο ως δίκτυο εσωτερικών και εξωτερικών διαδρομών παρά ως συμβατική ακολουθία κλειστών δωματίων.

 

Η παλιά στέρνα ως εσωτερική πισίνα

Το χαμηλότερο επίπεδο αποκτά περισσότερο εσωστρεφή χαρακτήρα, διατηρώντας επιλεγμένες οπτικές φυγές προς το τοπίο.

Ένας άτυπος χώρος ψυχαγωγίας και ανάγνωσης περιλαμβάνει δύο καναπέδες-κρεβάτια και μικρά ανοίγματα στη λιθοδομή που στρέφονται προς το φαράγγι. Από εκεί, η κίνηση συνεχίζεται προς ένα θολωτό υπνοδωμάτιο, όπου ένα μοναδικό άνοιγμα συγκεντρώνει τη θέα.

Κεντρικό στοιχείο του κάτω επιπέδου είναι η επανάχρηση της παλιάς δεξαμενής νερού ως εσωτερικής πισίνας. Αντί να απομακρυνθεί, η υπάρχουσα κατασκευή διατηρείται και αποκτά νέα λειτουργία.

Ο έμμεσος φωτισμός αναδεικνύει την περίκλειστη ατμόσφαιρα και την υλικότητα της στέρνας. Η πισίνα διαθέτει παράλληλα ανεξάρτητη πρόσβαση από τη χαμηλότερη στάθμη του κήπου, δίπλα σε έναν ανοιχτό χώρο λουτρού και ντους.

 

Τοπική κατασκευή και πολιτισμικές αναφορές

Η υλική παλέτα συνδυάζει στοιχεία της μανιάτικης αρχιτεκτονικής με αναφορές στις διαφορετικές πολιτισμικές καταβολές της οικογένειας.

Η υφιστάμενη λιθοδομή παραμένει το βασικό αρχιτεκτονικό υλικό, ενώ παλαιωμένο δρύινο δάπεδο και η ξύλινη στέγη διατηρούν τον άμεσο, υλικό χαρακτήρα των ιστορικών κτισμάτων. Μπρούντζινες λεπτομέρειες, επαναχρησιμοποιημένες επιφάνειες καρυδιάς και χειροποίητα μαροκινά πλακίδια zellige εισάγουν επιπλέον στρώσεις στο εσωτερικό.

Στο χαμηλότερο επίπεδο, τα δάπεδα από γυαλισμένο σκυρόδεμα λειτουργούν ως ουδέτερο υπόβαθρο δίπλα στους πέτρινους τοίχους. Αποχρώσεις του πράσινου jade και του μπορντό, λευκό μάρμαρο και έπιπλα από ξυλεία συμπληρώνουν τη σύνθεση.

Η διαφορετική προέλευση των υλικών δεν εξομαλύνεται σε μια ενιαία αισθητική, αλλά παραμένει σκόπιμα ευανάγνωστη.

 

Η κίτρινη όψη ως σημείο αναφοράς

Εξωτερικά, η κατοικία διακρίνεται από τη χαρακτηριστική απόχρωση India Yellow, η οποία συνδέεται με την ιστορία του κτιρίου και διατηρείται ως αναγνωρίσιμο στοιχείο μέσα στον οικισμό της Ίζνας.

Το χρώμα διαφοροποιεί την κατοικία από το γκρίζο και γήινο τοπίο χωρίς να αναιρεί την παρουσία της παλιάς λιθοδομής. Μαζί με τα αποκατεστημένα ξύλινα στοιχεία και τις περιορισμένες νέες προσθήκες, καθιστά ευδιάκριτες τις διαφορετικές χρονικές στρώσεις του έργου.

Το Παρατηρητήριο αντιμετωπίζει τελικά την αποκατάσταση ως διαδικασία σύνδεσης: ανάμεσα στα δύο υπάρχοντα κτίσματα, στις εσωτερικές και υπαίθριες διαδρομές, στην παλιά στέρνα και τη νέα χρήση της, αλλά και ανάμεσα στην αρχιτεκτονική παράδοση της Μάνης και τις διαφορετικές πολιτισμικές αναφορές των κατοίκων.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην έκδοση Maison de Campagne 2024.

Στο παραδοσιακό χωριό της Βλαχοκερασιάς, μια σύγχρονη κατοικία επανασυνδέει τον ιδιοκτήτη της με τον τόπο καταγωγής του, οργανώνοντας ιδιωτικές και κοινόχρηστες λειτουργίες σε δύο επίπεδα και χρησιμοποιώντας την πέτρα, τα μεγάλα ανοίγματα και μια περιορισμένη υλική παλέτα ως συνδετικά στοιχεία ανάμεσα στη μνήμη, την αρχιτεκτονική και το αρκαδικό τοπίο.

 

Το Patrion House στην Αρκαδία από τους OfficeTwentyFiveArchitects βρίσκεται στο παραδοσιακό χωριό της Βλαχοκερασιάς, σε ένα οικόπεδο με ιδιαίτερη σημασία για την οικογένεια του ιδιοκτήτη. Στο ίδιο σημείο βρίσκονταν τα ερείπια της κατοικίας του προπάππου του, με αποτέλεσμα η νέα κατοικία να συνδέεται όχι μόνο με το φυσικό τοπίο αλλά και με την προσωπική και οικογενειακή μνήμη του τόπου.

Η αρχιτεκτονική ανταποκρίνεται σε αυτή τη συνθήκη μέσα από μια σαφή οργάνωση σε δύο επίπεδα, την εκτεταμένη χρήση της πέτρας και μεγάλα ανοίγματα προς το περιβάλλον. Αντί να αναπαράγει κυριολεκτικά μορφές της τοπικής αρχιτεκτονικής, το έργο αναζητά τη συνέχεια μέσα από την υλικότητα, τις αναλογίες και τη σχέση του κτιρίου με το τοπίο.

 

Ιδιωτικοί χώροι μέσα στο ανάγλυφο

Η κατοικία οργανώνεται σε δύο επίπεδα, με σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στις περισσότερο ιδιωτικές και τις κοινόχρηστες λειτουργίες.

Στο χαμηλότερο επίπεδο συγκεντρώνονται οι ήσυχες περιοχές του σπιτιού, με τα υπνοδωμάτια και έναν χώρο ψυχαγωγίας. Η θέση τους προσδίδει περισσότερο προστατευμένο χαρακτήρα και ενισχύει τη σχέση τους με το έδαφος.

Στο ανώτερο επίπεδο αναπτύσσονται οι κοινόχρηστες λειτουργίες. Η κουζίνα και το καθιστικό οργανώνονται γύρω από έναν κεντρικό πυρήνα, δημιουργώντας ένα περισσότερο ανοιχτό περιβάλλον για την καθημερινή ζωή και τη συνύπαρξη.

Η καθ’ ύψος οργάνωση δεν διαχωρίζει επομένως μόνο τις χρήσεις, αλλά διαμορφώνει δύο διαφορετικές χωρικές συνθήκες: περισσότερη εσωστρέφεια και ιδιωτικότητα χαμηλότερα, άνοιγμα και κοινωνικότητα στο επάνω επίπεδο.

 

Η πέτρα ως στοιχείο συνέχειας

Η πέτρα καθορίζει τόσο την εξωτερική εικόνα όσο και βασικές επιφάνειες του εσωτερικού.

Η συνεχής παρουσία της στο κέλυφος και στους εσωτερικούς τοίχους ενισχύει τη σχέση της αρχιτεκτονικής με τον τόπο και δημιουργεί έναν υλικό σύνδεσμο ανάμεσα στο παρελθόν του οικοπέδου και τη σύγχρονη κατοίκηση.

Δεν χρησιμοποιείται ως πρόσθετη διακοσμητική επένδυση, αλλά ως βασικό συστατικό της αρχιτεκτονικής, προσδίδοντας βάρος και αίσθηση μονιμότητας.

Απέναντι στις συμπαγείς πέτρινες επιφάνειες, τα μεγάλα ανοίγματα εισάγουν μια αντίθετη συνθήκη διαφάνειας. Το φυσικό φως εισχωρεί βαθιά στο εσωτερικό, ενώ οι θεάσεις προς το αρκαδικό τοπίο παραμένουν ανεμπόδιστες.

Η αντίθεση ανάμεσα στη μάζα της πέτρας και τη διαφάνεια των υαλοστασίων αποτελεί έτσι ένα από τα βασικά αρχιτεκτονικά εργαλεία του έργου.

 

Περιορισμένη υλική παλέτα

Ο εσωτερικός σχεδιασμός από τους Stones & Walls ακολουθεί την ίδια συγκρατημένη λογική.

Μια ήπια, ουδέτερη χρωματική παλέτα οργανώνεται γύρω από την ξυλεία, την πέτρα και το μέταλλο, σε συνδυασμό με ανοιχτόχρωμες υφές και σύγχρονες λεπτομέρειες. Η επίπλωση και οι επιφάνειες αποφεύγουν την υπερβολική διακόσμηση, ώστε η υλικότητα του κτιρίου και οι θεάσεις προς το τοπίο να παραμένουν κυρίαρχες.

Η ξυλεία προσθέτει θερμότητα δίπλα στον περισσότερο ορυκτό χαρακτήρα της πέτρας, ενώ τα σκούρα μεταλλικά στοιχεία δημιουργούν σαφέστερες γραμμές και τονίζουν επιμέρους λεπτομέρειες.

Στο κέντρο του καθιστικού, ένα χαρακτηριστικό μαντεμένιο τζάκι λειτουργεί ως βασικό σημείο αναφοράς, οργανώνοντας τον χώρο διημέρευσης χωρίς να ανταγωνίζεται την παρουσία του τοπίου.

 

Μνήμη, τοπίο και σύγχρονη κατοίκηση

Η ταυτότητα του Patrion House διαμορφώνεται από τη σχέση ανάμεσα στην οικογενειακή ιστορία του τόπου, τη φυσική παρουσία του αρκαδικού τοπίου και τις ανάγκες της σύγχρονης κατοίκησης.

Το έργο δεν επιχειρεί μια μορφολογική ανακατασκευή του παρελθόντος. Οι OfficeTwentyFiveArchitects χρησιμοποιούν τη συνέχεια της πέτρας, την ένταξη της κατοικίας στο ανάγλυφο και το καδράρισμα των μακρινών θεάσεων για να δημιουργήσουν μια περισσότερο έμμεση σύνδεση με την ιστορία του οικοπέδου.

Στο εσωτερικό, οι Stones & Walls συνεχίζουν την ίδια προσέγγιση μέσα από μια περιορισμένη παλέτα που παραμένει στενά συνδεδεμένη με τα αρχιτεκτονικά υλικά.

Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία όπου η διάκριση ανάμεσα στην παράδοση και τον σύγχρονο σχεδιασμό παραμένει σκόπιμα ήπια: η πέτρα και το τοπίο εξασφαλίζουν τη συνέχεια, ενώ τα μεγάλα ανοίγματα, η καθαρή χωρική οργάνωση και οι σύγχρονες λεπτομέρειες προσδιορίζουν τον σημερινό χαρακτήρα της.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην έκδοση Maison de Campagne 2025.

Τρεις ανεξάρτητες κατοικίες σε ένα έντονα επικλινές οικόπεδο στα Τρίκαλα Κορινθίας επανερμηνεύουν την τυπική ορεινή κατοικία μέσα από τοπική λιθοδομή και γυαλί, ακολουθώντας το φυσικό ανάγλυφο και διατηρώντας ανεμπόδιστη θέα προς τον Κορινθιακό κόλπο.

 

Το Slope στα Τρίκαλα Κορινθίας από τους gnb architects είναι ένα μικρό συγκρότημα τριών ανεξάρτητων κατοικιών, τοποθετημένων σε έντονα επικλινές οικόπεδο στα όρια της κάτω συνοικίας των Τρικάλων. Το γήπεδο ανοίγεται προς τον ανατολικό ορίζοντα, με ανεμπόδιστη θέα στις απέναντι πλαγιές και τον Κορινθιακό κόλπο, καθιστώντας το ανάγλυφο, τον προσανατολισμό και τις θεάσεις βασικές παραμέτρους της σύνθεσης.

Η μελέτη επανερμηνεύει χαρακτηριστικά της τοπικής ορεινής αρχιτεκτονικής μέσα από ένα περιορισμένο σύγχρονο λεξιλόγιο. Αντί για την άμεση αναπαραγωγή παραδοσιακών μορφών, η τυπική ορεινή κατοικία απλοποιείται στα βασικά συνθετικά της στοιχεία και εκφράζεται μέσα από λίγα υλικά και καθαρούς όγκους.

 

Προσαρμογή στην κλίση

Η διάταξη των τριών κατοικιών προκύπτει άμεσα από τη γεωμορφολογία του οικοπέδου.

Με στόχο την προσαρμογή στην έντονη κλίση και τον περιορισμό του αποτυπώματος της κατασκευής, δύο μονάδες συνενώνονται στο υψηλότερο σημείο, ενώ η τρίτη «ολισθαίνει» χαμηλότερα στην πλαγιά.

Η μετατόπιση εξασφαλίζει την απαιτούμενη ιδιωτικότητα μεταξύ των κατοικιών και ταυτόχρονα αποτρέπει την παρεμπόδιση της θέας από τις ψηλότερες μονάδες. Το συγκρότημα δεν διαμορφώνει έτσι ένα ενιαίο κτιριακό μέτωπο, αλλά ακολουθεί τη διαβάθμιση του φυσικού εδάφους.

Η αρχιτεκτονική εντάσσεται στην πλαγιά αντί να επιβάλλεται σε αυτήν ως αυτόνομο αντικείμενο.

 

Αφαίρεση της ορεινής κατοικίας

Η μορφή κάθε μονάδας προκύπτει από την απλοποίηση της τυπικής ορεινής κατοικίας στα βασικά της στοιχεία.

Ένας λιτός όγκος από τοπική λιθοδομή καλύπτεται από κεκλιμένη κεραμοσκεπή, διατηρώντας μια σαφή αναφορά στον δομημένο χαρακτήρα της περιοχής. Η αναφορά παραμένει ωστόσο αφαιρετική: τα δευτερεύοντα μορφολογικά στοιχεία απομακρύνονται, αφήνοντας τον όγκο, τη στέγη και τα ανοίγματα να καθορίσουν την αρχιτεκτονική ταυτότητα.

Οι τρεις πλευρές κάθε κατοικίας διατηρούν περισσότερο συμπαγή χαρακτήρα, με περιορισμένα και σχετικά μικρά ανοίγματα. Με αυτόν τον τρόπο, η ανεπίχριστη τοπική λιθοδομή αναπτύσσεται σε μεγαλύτερες συνεχείς επιφάνειες και ενισχύει την αίσθηση βάρους του κτιρίου.

Η ανατολική όψη ακολουθεί την ακριβώς αντίθετη λογική.

 

Λιθοδομή και γυαλί

Προς τον ορίζοντα, το συμπαγές κέλυφος ανοίγεται σχεδόν ολοκληρωτικά.

Ο ανατολικός τοίχος κάθε κατοικίας αντικαθίσταται από ένα ενιαίο μεγάλο υαλοπέτασμα, δημιουργώντας άμεση οπτική συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και το μακρινό τοπίο. Η αντίθεση συγκροτεί τη βασική υλική λογική του έργου: η τοπική λιθοδομή εκφράζει τη μάζα και την περίκλειση, ενώ το γυαλί εισάγει διαφάνεια και εξωστρέφεια.

Τα δύο υλικά δεν λειτουργούν απλώς ως διαφορετικές επενδύσεις, αλλά αντιστοιχούν σε δύο διαφορετικές χωρικές συνθήκες.

Από τις πλευρικές και πίσω όψεις, οι κατοικίες εμφανίζονται συμπαγείς και σταθερά συνδεδεμένες με το έδαφος. Προς την ανατολή, αντίθετα, το όριο υποχωρεί και οι εσωτερικοί χώροι ανοίγονται πλήρως προς τη θέα και το φυσικό φως.

Η σαφής αυτή αντίθεση ανάμεσα στο πλήρες και το διαφανές προσδίδει σύγχρονο χαρακτήρα στους κατά τα άλλα λιτούς όγκους.

 

Προβολή πάνω από το έδαφος

Στην ανατολική πλευρά, κάθε κατοικία επεκτείνεται σε έναν υπαίθριο χώρο διημέρευσης.

Ελαφριές μεταλλικές κατασκευές με δάπεδο από ξυλεία προβάλλουν πέρα από το περίγραμμα των κτιρίων και πάνω από το έντονα κατηφορικό έδαφος, δημιουργώντας σαφή αντίθεση με τη βαρύτερη λιθοδομή.

Λόγω της μεγάλης κλίσης, οι υπαίθριες αυτές πλατφόρμες βρίσκονται ψηλότερα από το φυσικό έδαφος και ανάμεσα στη βλάστηση, δημιουργώντας την αίσθηση αιώρησης ανάμεσα στα κλαδιά των ψηλών δέντρων και τον ουρανό.

Οι εξωτερικοί χώροι λειτουργούν έτσι ως φυσική συνέχεια των γυάλινων ανατολικών όψεων, φέρνοντας την καθημερινή κατοίκηση πιο κοντά στο τοπίο χωρίς εκτεταμένες επεμβάσεις στο ανάγλυφο.

 

Σύγχρονη ανάγνωση της τοπικής αρχιτεκτονικής

Το Slope συγκροτείται μέσα από ένα περιορισμένο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο: τοπική πέτρα, γυαλί, κεραμοσκεπές και ελαφριές μεταλλικές κατασκευές.

Οι gnb architects δεν επιχειρούν να μιμηθούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική της ορεινής Κορινθίας. Αντίθετα, απομονώνουν ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της —τον συμπαγή πέτρινο όγκο, την κεκλιμένη στέγη και τη σχέση με την πλαγιά— και τα επανεξετάζουν με βάση τις σύγχρονες απαιτήσεις για φυσικό φωτισμό, εξωστρέφεια και ανεμπόδιστη θέα.

Η χωροθέτηση των τριών κατοικιών ακολουθεί το έδαφος, ενώ η αντίθεση ανάμεσα στις συμπαγείς πέτρινες πλευρές και τις πλήρως γυάλινες ανατολικές όψεις διαμορφώνει μια σαφή σχέση ανάμεσα στην προστασία και το άνοιγμα προς το τοπίο.

Το έργο διατηρεί έτσι ισχυρή σύνδεση με την υλικότητα και τη μορφολογία της περιοχής, ανταποκρινόμενο παράλληλα στις ιδιαίτερες συνθήκες του επικλινούς οικοπέδου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην έκδοση Maison de Campagne 2024.

Η μετατροπή του πρώην ξενοδοχείου Ξενία στη Φλώρινα σε The Lynx Mountain Resort συνδυάζει τη στατική και λειτουργική αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιρίου με μια νέα σχέση προς το δασικό τοπίο, ανοίγοντας τους εσωτερικούς χώρους στη θέα χωρίς να εξαλείφεται η αρχική αρχιτεκτονική του ταυτότητα.

 

Το The Lynx Mountain Resort στη Φλώρινα από τους De.Ar Architects προκύπτει από την εκτεταμένη ανακατασκευή του πρώην ξενοδοχείου Ξενία, με επεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό, τα δωμάτια και τους κοινόχρηστους χώρους, αλλά και στη συνολική σχέση του κτιρίου με το κατάφυτο περιβάλλον. Η ανακαίνιση συνόδευσε την αναβάθμιση του ξενοδοχείου από κατηγορία τριών σε τεσσάρων αστέρων, με νέα δυναμικότητα 38 δωματίων και 98 κλινών και διευρυμένες λειτουργίες φιλοξενίας και αναψυχής.

Αντί να αντικατασταθεί το υφιστάμενο κτίριο από μια αυτόνομη νέα σύνθεση, ο σχεδιασμός αξιοποιεί τον αρχικό όγκο και τη δομή του. Η επέμβαση ανοίγει το κέλυφος προς το βουνό και την πόλη, με μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, διαδοχικούς υπαίθριους χώρους και μια νέα αρχιτεκτονική στρώση που ενοποιεί την εικόνα του συγκροτήματος.

 

Μετασχηματισμός του υφιστάμενου Ξενία

Ο εκσυγχρονισμός του κτιρίου απαίτησε εκτεταμένες τεχνικές επεμβάσεις.

Ο φέρων οργανισμός ενισχύθηκε συνολικά, ενώ η στέγη ανακατασκευάστηκε με νέο μεταλλικό σκελετό και επικάλυψη από ασφαλτικά κεραμίδια. Παράλληλα, εγκαταστάθηκαν νέα ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα και επεκτάθηκε το υπόγειο για την εξυπηρέτηση του αναβαθμισμένου προγράμματος.

Η αρχιτεκτονική προσέγγιση δεν επιδιώκει να καταστήσει τις τεχνικές αυτές επεμβάσεις κυρίαρχες στην εικόνα του έργου. Η γεωμετρία του υφιστάμενου κτιρίου παραμένει η βάση της σύνθεσης, ενώ οι νέες προσθήκες βελτιώνουν τη λειτουργία, τις περιβαλλοντικές επιδόσεις και τη σχέση του εσωτερικού με το τοπίο.

Η αναδιοργάνωση του προγράμματος συνοδεύτηκε από τη μείωση της δυναμικότητας, ώστε να διαμορφωθούν μεγαλύτερα δωμάτια και αναβαθμισμένοι κοινόχρηστοι χώροι υποδοχής, εστίασης και αναψυχής, μαζί με τη λειτουργία του καζίνο και τις συμπληρωματικές εγκαταστάσεις.

 

Άνοιγμα προς το τοπίο

Κεντρική επιδίωξη της μελέτης είναι η ένταξη του ξενοδοχείου στο πλούσιο δασικό περιβάλλον και ταυτόχρονα η ενίσχυση της εξωστρέφειάς του.

Μεγάλα συρόμενα υαλοστάσια διευρύνουν τις θεάσεις προς τον λόφο, την πόλη της Φλώρινας και τον ορίζοντα. Τα γυάλινα στηθαία στους διαδοχικούς ορόφους διατηρούν ανεμπόδιστη την οπτική συνέχεια ανάμεσα στα δωμάτια, τους εξωτερικούς χώρους και το τοπίο.

Μια ελαφριά εξωτερική κατασκευή από μέταλλο και γυαλί προστίθεται σε επιμέρους τμήματα του υφιστάμενου κελύφους. Σε συνδυασμό με τη θερμική αναβάθμιση των όψεων, επιτρέπει την είσοδο περισσότερου φυσικού φωτός και ενισχύει τη σχέση με το περιβάλλον χωρίς να αποκρύπτει πλήρως την αρχική δομή.

Η νέα όψη λειτουργεί έτσι ως ενιαίο κέλυφος και ταυτόχρονα ως φίλτρο ανάμεσα στο εσωτερικό και το δασικό τοπίο.

 

Υλικότητα για το ορεινό κλίμα

Η παλέτα των εξωτερικών επιφανειών ανταποκρίνεται στις έντονες εποχικές μεταβολές της Φλώρινας.

Γήινες αποχρώσεις συνδυάζονται με σκουρόχρωμες υφές στη στέγη και στα μεταλλικά στοιχεία, εντάσσοντας το κτίριο στο περιβάλλον του. Παράλληλα, το νέο κέλυφος σχεδιάστηκε ώστε να ανταποκρίνεται στις μεγάλες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις που χαρακτηρίζουν την περιοχή.

Η εναλλαγή συμπαγών και διαφανών επιφανειών προσδίδει βάθος στις όψεις. Τα υαλοστάσια αντανακλούν τη βλάστηση και τον ουρανό, ενώ οι σκοτεινότερες μεταλλικές κατασκευές υπογραμμίζουν τις οριζόντιες και κατακόρυφες γραμμές της σύνθεσης.

Το κτίριο διατηρεί έτσι την απαιτούμενη στιβαρότητα ενός ορεινού ξενοδοχείου, αποκτώντας όμως σαφώς περισσότερο ανοιχτό χαρακτήρα.

 

Θέα και ιδιωτικότητα στα δωμάτια

Ο εσωτερικός σχεδιασμός από τους thingk interiors συνεχίζει τη σχέση με το τοπίο μέσα από μια θερμότερη και περισσότερο απτική υλικότητα.

Στα δωμάτια, προτεραιότητα δίνεται στη θέα χωρίς να περιορίζεται η ιδιωτικότητα. Σκουρόχρωμα στοιχεία πλαισιώνουν τα ανοίγματα και τις ενσωματωμένες κατασκευές, ενώ η ξυλεία καρυδιάς, το μάρμαρο και οι μεταλλικές λεπτομέρειες συνθέτουν ένα σύγχρονο ορεινό εσωτερικό χωρίς άμεσες μορφολογικές αναφορές σε μια συμβατική «rustic» αισθητική.

Ταπετσαρίες, μοκέτες και υφάσματα εισάγουν θερμές αποχρώσεις και χαρακτηριστικές υφές. Διαφορετικές πηγές άμεσου και έμμεσου φωτισμού συμπληρώνουν τη σύνθεση, διαμορφώνοντας μια ατμόσφαιρα που συνδυάζει την άνεση με τη σαφή γεωμετρία της αρχιτεκτονικής.

Στους κοινόχρηστους χώρους, η διαφάνεια, οι συνεχείς επιφάνειες και τα διαπερατά χωρικά όρια ενισχύουν την αίσθηση ευρυχωρίας και την επαφή με το εξωτερικό.

 

Συνέχεια του δασικού τοπίου

Η αρχιτεκτονική τοπίου οργανώνεται μέσα από τον διάλογο της γραμμικότητας του κτιρίου με την περισσότερο ελεύθερη δομή της βλάστησης.

Γραμμικές λωρίδες δαπεδοστρώσεων, πρισματικά παρτέρια με κρυφό γραμμικό φωτισμό και στέγαστρα οργανώνουν τον υπαίθριο χώρο και δημιουργούν σταθερά σημεία αναφοράς τόσο στο ανοιξιάτικο όσο και στο χιονισμένο χειμερινό τοπίο.

Αντίθετα, οι φυτεύσεις ακολουθούν περισσότερο ρευστή λογική. Η νέα βλάστηση λειτουργεί ως προέκταση των φυτοκοινωνιών του ευρύτερου δασικού οικοσυστήματος και όχι ως αυτόνομος διακοσμητικός κήπος. Η υπάρχουσα υψηλή βλάστηση διατηρείται με ιδιαίτερη μέριμνα, τόσο για την οικολογική συνέχεια όσο και για τη διατήρηση των μακρινών θεάσεων.

Ο περιβάλλων χώρος λειτουργεί επομένως ως ενδιάμεση ζώνη ανάμεσα στο ανανεωμένο ξενοδοχείο και το φυσικό τοπίο.

 

Επανάχρηση και νέα σχέση με τον τόπο

Ο μετασχηματισμός του The Lynx Mountain Resort βασίζεται στην επανάχρηση και τη συνολική αναβάθμιση ενός υφιστάμενου ξενοδοχειακού κτιρίου.

Η στατική ενίσχυση, η ανακατασκευή της στέγης, οι νέες εγκαταστάσεις και το νέο κέλυφος ανταποκρίνονται στις τεχνικές απαιτήσεις της μετατροπής, ενώ η βασική αρχιτεκτονική χειρονομία αφορά το άνοιγμα του πρώην Ξενία προς το περιβάλλον του.

Μέσα από τη διαφάνεια, τις ελαφρύτερες εξωτερικές κατασκευές, τη συγκρατημένη υλική παλέτα και μια αρχιτεκτονική τοπίου που συνεχίζει τον χαρακτήρα του δάσους, οι De.Ar Architects επαναπροσδιορίζουν το κτίριο ως περισσότερο εξωστρεφές. Ο εσωτερικός σχεδιασμός συμπληρώνει την προσέγγιση μέσα από φυσικά υλικά, οπτική συνέχεια και έμφαση στη σχέση των δωματίων και των κοινόχρηστων χώρων με το τοπίο της Φλώρινας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek252 | Νοέμβριος 2020.

Μέσα στο πυκνό ελατόδασος του Παρνασσού, το Hermitage 1310 οργανώνει οκτώ ανεξάρτητες κατοικίες σε δύο όγκους με δίρριχτες στέγες, χρησιμοποιώντας εκτεταμένες γυάλινες επιφάνειες, τοπική πέτρα, ξυλεία και μαύρο μέταλλο για να διατηρεί συνεχή οπτική σχέση με το ορεινό τοπίο.

 

Το Hermitage 1310 στον Παρνασσό από τον Γιώργη Λαμπαθάκη σχεδιάστηκε με κεντρική αρχή την κατοίκηση μέσα στο δασικό περιβάλλον, μακριά από τους περισσότερο πολυσύχναστους οικισμούς της ευρύτερης περιοχής της Αράχωβας. Το πυκνό ελατόδασος και η γεωμορφολογία της πράσινης χαράδρας αποτελούν τα κύρια σημεία αναφοράς του σχεδιασμού, με τη διαφάνεια να λειτουργεί ως βασικό αρχιτεκτονικό εργαλείο.

Οι εκτεταμένες γυάλινες επιφάνειες ανοίγουν τις κατοικίες προς τις κατάφυτες πλαγιές, περιορίζοντας οπτικά το όριο ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Το τοπίο δεν αντιμετωπίζεται επομένως ως φόντο, αλλά ως σταθερή παρουσία στην καθημερινή ζωή.

 

Δύο όγκοι στην πλαγιά

Το συγκρότημα αποτελείται από δύο κτιριακές ενότητες με χαρακτηριστικές δίρριχτες στέγες. Κάθε μία περιλαμβάνει τέσσερις ανεξάρτητες κατοικίες 80τ.μ., οι οποίες οργανώνονται καθ’ ύψος σε τρία επίπεδα.

Η έντονη κλίση του εδάφους καθορίζει τον τρόπο πρόσβασης. Η είσοδος πραγματοποιείται από την υψηλότερη πλευρά της πλαγιάς, μέσω μεταλλικών γεφυρών που οδηγούν απευθείας στο μεσαίο επίπεδο κάθε κατοικίας. Εκεί οργανώνεται ο ενιαίος χώρος διημέρευσης με καθιστικό και τραπεζαρία, ο οποίος αναπτύσσεται εν μέρει σε διπλό ύψος.

Πάνω από τον κεντρικό χώρο βρίσκεται ένα υπνοδωμάτιο με λουτρό σε εξώστη. Στο επίπεδο του εδάφους προβλέπονται, ανάλογα με τον τύπο της κατοικίας, είτε δύο υπνοδωμάτια με λουτρό είτε ένα μεγαλύτερο υπνοδωμάτιο με το δικό του λουτρό.

Η οργάνωση σε τομή επιτρέπει στις κατοικίες να ακολουθούν την τοπογραφία, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτές οπτικές σχέσεις ανάμεσα στα επίπεδα και προς το δάσος.

 

Πέτρα, ξυλεία, μέταλλο και γυαλί

Η υλική παλέτα συνδυάζει ντόπια γκρι πέτρα, ξυλεία, μαύρο μέταλλο και γυαλί.

Η πέτρα προσδίδει βάρος στα περισσότερο συμπαγή τμήματα των όγκων, ενώ η ξυλεία χρησιμοποιείται στις στέγες και τα δάπεδα. Το μαύρο μέταλλο διαμορφώνει τους εξώστες, τις γέφυρες εισόδου και μια σειρά μικρότερων κατασκευαστικών στοιχείων. Απέναντι σε αυτά τα συμπαγή υλικά, τα ασυνήθιστα μεγάλα για την περιοχή ανοίγματα δημιουργούν άμεση οπτική επαφή με τη βλάστηση.

Ειδικά σχεδιασμένες λεπτομέρειες από τυποποιημένες βιομηχανικές διατομές σιδήρου μεταφέρουν την ίδια κατασκευαστική λογική στο εσωτερικό. Αξιοποιούνται ως στοιχεία αποθήκευσης, διαχωριστικά και μικροέπιπλα, ενώ βάσεις για τα πέδιλα του σκι ενσωματώνονται στα κιγκλιδώματα των γεφυρών εισόδου.

 

Λιτός εσωτερικός σχεδιασμός

Η επίπλωση διατηρείται λιτή, ενισχύοντας την αίσθηση του ανοιχτού χώρου.

Ανοιχτόχρωμες ξύλινες καρέκλες συνδυάζονται με μαύρα μεταλλικά τραπέζια φαγητού, ενώ οι καναπέδες και τα χαλιά ακολουθούν τις αποχρώσεις του τοπίου. Η περιορισμένη επίπλωση επιτρέπει στην υλικότητα της πέτρας, της ξυλείας και του μετάλλου να παραμένει ευανάγνωστη.

Στο κέντρο κάθε χώρου διπλού ύψους τοποθετείται μια μαύρη μεταλλική ξυλόσομπα. Η κατακόρυφη καμινάδα της τονίζει το ύψος χωρίς να διακόπτει τη θέα, ενώ η μεγάλη γυάλινη όψη κατευθύνει το βλέμμα προς την κατάφυτη πλαγιά.

Λεπτά γραμμικά φωτιστικά στους τοίχους και τις οροφές προσφέρουν διακριτικό φωτισμό, ενισχύοντας τη νυχτερινή προοπτική προς το δάσος.

 

Το τοπίο ως μέρος της κατοίκησης

Η διαφάνεια παραμένει το βασικό χωρικό εργαλείο του έργου.

Από τους χώρους διημέρευσης μέχρι τα υπνοδωμάτια και τις περιοχές κυκλοφορίας, οι μεγάλες γυάλινες επιφάνειες διατηρούν συνεχή οπτική επαφή με τη βλάστηση. Οι μεταβολές του φωτός, του καιρού και των εποχών εντάσσονται έτσι στην ατμόσφαιρα των εσωτερικών χώρων.

Η αρχιτεκτονική τοπίου ακολουθεί την ίδια συγκρατημένη προσέγγιση, ώστε τα κτίρια να παραμένουν συνδεδεμένα με τον χαρακτήρα του δάσους χωρίς τη δημιουργία ενός αυτόνομου διακοσμητικού κήπου.

Το νερό από τη βροχή και το χιόνι που συγκεντρώνεται στις ξύλινες στέγες συλλέγεται σε υπόσκαφη στέρνα και επαναχρησιμοποιείται. Παράλληλα, ο φωτισμός του περιβάλλοντος χώρου διατηρείται περιορισμένος, προσαρμοσμένος στην ατμόσφαιρα του δάσους και με στόχο τη μικρότερη δυνατή όχληση του τοπικού οικοσυστήματος.

Το Hermitage 1310 συνδυάζει έτσι ένα συμπαγές οικιστικό πρόγραμμα με μια σαφή προσαρμογή στο έντονο ανάγλυφο. Μέσα από τη διαφάνεια, την περιορισμένη υλική παλέτα και τις προσεκτικά ενταγμένες κατασκευές, οι κατοικίες διατηρούν άμεση σχέση με το δάσος, εξασφαλίζοντας παράλληλα τις απαιτούμενες συνθήκες άνεσης και ιδιωτικότητας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek273 | Δεκέμβριος 2022.

Ένα διαμέρισμα 90τ.μ. στο Θησείο ανακαινίζεται με έμφαση στη διατήρηση αντί της πλήρους αντικατάστασης, αποκαθιστώντας τα αρχικά παρκέ και μαρμάρινα δάπεδα και εισάγοντας παλλαδιανό μωσαϊκό από ρετάλια μαρμάρου, ασβεστόχρωμα και μια διακριτική ενεργειακή αναβάθμιση του κελύφους.

 

Η κατοικία στο Θησείο από τους Fineline Studio καταλαμβάνει ένα διαμέρισμα 90τ.μ. της δεκαετίας του 1960, λίγα στενά κάτω από την Ακρόπολη. Αντί το εσωτερικό να απογυμνωθεί μέχρι τον φέροντα οργανισμό, η ανακαίνιση έχει ως αφετηρία τα υλικά που υπήρχαν ήδη, διατηρώντας τα αρχικά παρκέ και μαρμάρινα δάπεδα και περιορίζοντας τις νέες επεμβάσεις στις ανάγκες της νέας χρήσης ως κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Το υφιστάμενο διαμέρισμα αντιμετωπίζεται ως απόθεμα υλικών και όχι ως παρωχημένο κέλυφος. Οι αρχικές επιφάνειες επισκευάζονται όπου είναι δυνατόν, ενώ οι νέες κατασκευές σχεδιάζονται ώστε να συνυπάρχουν μαζί τους χωρίς να τις αποκρύπτουν.

 

Αποκατάσταση των αρχικών δαπέδων

Βασική επιλογή της επέμβασης αποτελεί η διατήρηση των δαπέδων. Κάτω από μεταγενέστερες επενδύσεις laminate αποκαλύφθηκαν το αρχικό παρκέ και οι μαρμάρινες επιφάνειες του διαμερίσματος. Αντί να αποξηλωθούν, επισκευάστηκαν και εντάχθηκαν στη νέα διαμόρφωση.

Στα σημεία όπου απαιτήθηκε νέο δάπεδο, διαστρώθηκε παλλαδιανό μωσαϊκό από ρετάλια μαρμάρου που διαφορετικά θα απορρίπτονταν. Η τεχνική επαναφέρει ένα υλικό γνώριμο από την αθηναϊκή πολυκατοικία, όχι όμως ως ιστορική αναπαράσταση, αλλά μέσα από την επανάχρηση διαθέσιμης πέτρας.

Το παλιό και το νέο συναντιούνται στο ίδιο επίπεδο, αφήνοντας ευανάγνωστη τη μετάβαση ανάμεσα στην αρχική κατοικία και τη σύγχρονη επέμβαση.

 

Παλλαδιανό μωσαϊκό από ρετάλια μαρμάρου

Το νέο παλλαδιανό δάπεδο λειτουργεί ως σύνδεση ανάμεσα στη διατήρηση και τη νέα κατασκευή. Θραύσματα μαρμάρου διαφορετικών σχημάτων και αποχρώσεων επαναχρησιμοποιούνται μέσα στη σύνθεση αντί να απορρίπτονται.

Η ακανόνιστη γεωμετρία τους δημιουργεί αντίστιξη με τη γραμμική διάταξη του παρκέ, διατηρώντας παράλληλα μια κοινή ορυκτή υλικότητα με τα υπάρχοντα μαρμάρινα στοιχεία. Η διαφοροποίηση ανάμεσα στα νέα και τα παλιά υλικά παραμένει επομένως εμφανής, χωρίς να διακόπτεται η συνοχή του εσωτερικού.

 

Λίγες νέες κατασκευές, πολλαπλές λειτουργίες

Το διαμέρισμα διαμορφώθηκε ως κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης για εταιρεία boutique φιλοξενίας, με αποτέλεσμα οι νέες προσθήκες να περιορίζονται στα απολύτως λειτουργικά στοιχεία. Οι ντουλάπες παραμένουν ανοιχτές, μειώνοντας την ανάγκη για εκτεταμένες νέες ξυλουργικές κατασκευές.

Οι τοίχοι αποκτούν ασβεστόχρωμα, ενώ η πατητή τσιμεντοκονία χρησιμοποιείται στα λουτρά και στους πάγκους της κουζίνας, δημιουργώντας συνεχείς και περισσότερο ουδέτερες επιφάνειες απέναντι στα διατηρημένα δάπεδα.

Ένας ενιαίος ενσωματωμένος καναπές-πάγκος ορίζει τη μετάβαση ανάμεσα στην κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό. Συνδυάζοντας κάθισμα και αποθήκευση, οργανώνει τον χώρο διημέρευσης χωρίς την προσθήκη νέου χωρίσματος.

 

Αναβάθμιση μέσα στο υφιστάμενο κέλυφος

Σημαντικό μέρος της επέμβασης παραμένει σχεδόν αθέατο. Νέα κουφώματα, θερμομόνωση και εγκαταστάσεις ενσωματώνονται στο υπάρχον κέλυφος χωρίς να αλλοιώνουν τον υλικό χαρακτήρα του εσωτερικού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του έργου, οι παρεμβάσεις αυτές μειώνουν τη λειτουργική ενεργειακή ζήτηση κατά 46% και καταργούν πλήρως τη θέρμανση με πετρέλαιο. Η ενεργειακή αναβάθμιση βασίζεται κυρίως στη βελτίωση του κελύφους και των τεχνικών εγκαταστάσεων και όχι σε εμφανή τεχνολογικά στοιχεία, ώστε το αρχικό παρκέ, το μάρμαρο και ο χαρακτήρας του διαμερίσματος να παραμένουν στο προσκήνιο.

 

Η επανάχρηση ως σχεδιαστική μέθοδος

Η κατοικία στο Θησείο χαρακτηρίζεται περισσότερο από όσα διατηρούνται παρά από όσα προστίθενται. Το αρχικό παρκέ και τα μαρμάρινα δάπεδα παραμένουν εμφανή, τα ρετάλια μαρμάρου αποκτούν νέα χρήση στο παλλαδιανό μωσαϊκό, ενώ το ασβεστόχρωμα και η πατητή τσιμεντοκονία δημιουργούν ένα ουδέτερο υπόβαθρο για την υφιστάμενη κατασκευή.

Οι Fineline Studio αντιμετωπίζουν την ανακαίνιση ενός τυπικού αθηναϊκού διαμερίσματος χωρίς να εξαλείφουν τα υλικά ίχνη της εποχής του. Οι νέες επεμβάσεις συγκεντρώνονται εκεί όπου είναι λειτουργικά απαραίτητες, ενώ το υπάρχον αντιμετωπίζεται ως αφετηρία του σχεδιασμού και όχι ως στοιχείο προς απομάκρυνση.

Το αποτέλεσμα είναι ένα σύγχρονο οικιακό εσωτερικό όπου η σχέση ανάμεσα στα διατηρημένα και τα νέα υλικά παραμένει σκόπιμα ευανάγνωστη.

Ένα δημόσιο κτίριο της δεκαετίας του 1960 στο κέντρο της Αθήνας μετατρέπεται σε boutique hotel 24 δωματίων, με νέα φυτεμένη όψη, ένα ανοιχτό προς την πόλη ισόγειο και χώρους διαμονής οργανωμένους γύρω από ελληνικά υλικά και ήπιους φυσικούς τόνους.

 

Το The Social Athens Hotel από τους OOAK Architects προκύπτει από τη συνολική μετατροπή ενός δημόσιου κτιρίου της δεκαετίας του 1960 σε boutique hotel 24 δωματίων. Το έργο, συνολικής επιφάνειας 1.370τ.μ., αναπτύσσεται σε οκτώ επίπεδα και συνδυάζει τη διαμονή με χώρους εστίασης, υποδοχής και άσκησης, επαναπροσδιορίζοντας παράλληλα τη σχέση του κτιρίου με την πόλη.

Η επέμβαση διαμορφώνει δύο διαφορετικές συνθήκες. Στο επίπεδο του δρόμου, το ξενοδοχείο ανοίγεται στη δημόσια ζωή μέσα από το εστιατόριο και την υφιστάμενη στοά. Στους ορόφους, τα δωμάτια αποκτούν περισσότερο ιδιωτικό χαρακτήρα, πίσω από μια νέα λευκή όψη όπου οι κυματισμοί, η φύτευση και οι μεταβολές του φωτός συγκροτούν τη νέα ταυτότητα του κτιρίου.

 

Μια νέα όψη προς την πόλη

Η υφιστάμενη κατασκευή αποκτά μια εντελώς νέα εξωτερική εικόνα.

Η λευκή όψη οργανώνεται μέσα από επαναλαμβανόμενους κυματισμούς, των οποίων η αντίληψη μεταβάλλεται ανάλογα με το φυσικό φως και τη σκιά. Οι αναφορές στην κλασική ελληνική αρχιτεκτονική παραμένουν αφαιρετικές και αποδίδονται μέσα από την επανάληψη, το βάθος και τη σχέση φωτεινών και σκιασμένων επιφανειών.

Στη θέση των τυπικών προεξέχοντων αθηναϊκών μπαλκονιών, η φύτευση ενσωματώνεται στην όψη και δημιουργεί ένα ενδιάμεσο φίλτρο ανάμεσα στα δωμάτια και τον δρόμο. Η βλάστηση ενισχύει την ιδιωτικότητα και μετριάζει την άμεση σχέση των εσωτερικών χώρων με το πυκνό αστικό περιβάλλον.

Η όψη αποκτά έτσι βάθος και μεταβλητότητα χωρίς να βασίζεται στη συμβατική επανάληψη εξωστών.

 

Άνοιγμα του ισογείου στην πόλη

Στο επίπεδο του δρόμου, ο σχεδιασμός επιδιώκει έναν περισσότερο δημόσιο χαρακτήρα.

Το bar-εστιατόριο εντάσσεται στο ισόγειο ως σημείο συνάντησης τόσο για τους επισκέπτες του ξενοδοχείου όσο και για τους κατοίκους της πόλης. Η λειτουργία του επεκτείνεται προς τον δημόσιο χώρο της στοάς, διατηρώντας τη συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό.

Ο φωτισμός ενισχύει αυτή τη σχέση, ενώ η είσοδος της reception παραμένει ανεξάρτητη και περισσότερο προστατευμένη. Με αυτόν τον τρόπο, οι δύο λειτουργίες συνυπάρχουν χωρίς το εστιατόριο να αντιμετωπίζεται απλώς ως προέκταση του lobby.

Οι εξωτερικές κολόνες της στοάς επενδύονται με καθρέφτη, πολλαπλασιάζοντας τις αντανακλάσεις του δρόμου και υπογραμμίζοντας τον δημόσιο χαρακτήρα της βάσης του κτιρίου.

 

Μικρή reception σε διπλό ύψος

Ο χώρος υποδοχής παραμένει σκόπιμα περιορισμένος σε επιφάνεια, αξιοποιώντας όμως το διπλό ύψος του.

Οι καθρέφτες διευρύνουν οπτικά τον χώρο, ενώ η έντονη χρωματική παλέτα τον διαφοροποιεί τόσο από την εξωτερική όψη όσο και από τους ορόφους διαμονής. Κόκκινο μάρμαρο χρησιμοποιείται στο δάπεδο και τη σκάλα, ενώ το έπιπλο της reception σε μπλε κοβαλτίου γίνεται το βασικό χρωματικό σημείο αναφοράς.

Η ένταση των υλικών και των χρωμάτων συνδέει τον χώρο υποδοχής με την κίνηση του κέντρου της Αθήνας.

Στους ορόφους των δωματίων, αντίθετα, η σχεδιαστική γλώσσα αλλάζει αισθητά.

 

Ηπιότερη υλικότητα στα δωμάτια

Οι έξι όροφοι διαμονής περιλαμβάνουν δωμάτια και σουίτες διαφορετικών τυπολογιών, τα οποία ακολουθούν μια κοινή υλική λογική.

Η περισσότερο έντονη ατμόσφαιρα του ισογείου δίνει τη θέση της σε ήπιους φυσικούς τόνους και υλικά ελληνικής προέλευσης. Πετρώματα και υφάσματα εισάγουν χαρακτηριστικές υφές, ενώ ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία συγκεντρώνουν περισσότερες από μία λειτουργίες μέσα στα δωμάτια.

Τα μαρμάρινα κεφαλάρια μετατρέπουν ένα συνήθως διακοσμητικό στοιχείο σε αρχιτεκτονική επιφάνεια, ενώ οι χτιστοί καναπέδες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως γραφεία.

Η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί σαφή μετάβαση ανάμεσα στον εξωστρεφή χαρακτήρα των χαμηλότερων επιπέδων και το περισσότερο ήσυχο περιβάλλον των χώρων διαμονής.

 

Από τον δημόσιο χώρο στην ιδιωτικότητα

Το πρόγραμμα του ξενοδοχείου αναπτύσσεται καθ’ ύψος σύμφωνα με διαφορετικούς βαθμούς δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης.

Το ισόγειο και ο ημιώροφος φιλοξενούν το bar-εστιατόριο, τον χώρο πρωινού και τη reception. Στους έξι επάνω ορόφους οργανώνονται τα δωμάτια, ενώ στο ανώτερο επίπεδο βρίσκεται το γυμναστήριο, με ανοιχτή θέα προς τον Λυκαβηττό και το κέντρο της Αθήνας.

Οι OOAK Architects επαναπροσδιορίζουν έτσι ένα κτίριο της δεκαετίας του 1960 όχι μόνο μέσα από την ανακαίνισή του, αλλά κυρίως μέσα από τη νέα σχέση που αποκτά με τον αστικό χώρο. Η όψη επανατοποθετεί το κτίριο στο τοπίο της πόλης, το ισόγειο επεκτείνεται προς τη στοά και οι όροφοι διαμονής διαμορφώνουν ένα περισσότερο προστατευμένο εσωτερικό πίσω από την εξωστρεφή όψη.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek277 | Μάιος 2023.

Μια μεζονέτα της ύστερης δεκαετίας του 1970 στην Αθήνα ανακαινίζεται χωρίς να εξαλείφεται ο αρχικός της χαρακτήρας, διατηρώντας τη σπειροειδή σκάλα, τις ενσωματωμένες ξύλινες κατασκευές και τις κεραμικές επιφάνειες και εισάγοντας μια νέα παλέτα πετρόλ, πορτοκαλί και κόκκινου.

 

Η μεζονέτα στην Αθήνα από τους Nefelia Studio ανακαινίζεται με βασική αρχή τη συνέχεια και όχι την αντικατάσταση. Η κατοικία, που κατασκευάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970, διέθετε ήδη σαφή αρχιτεκτονική ταυτότητα, με μια γλυπτική σπειροειδή σκάλα, εκτεταμένες ενσωματωμένες ξύλινες κατασκευές, χώρους διπλού ύψους και αυθεντικές κεραμικές επιφάνειες.

Αντί το εσωτερικό να απογυμνωθεί ώστε να μετατραπεί σε ένα ουδέτερο κέλυφος, τα υπάρχοντα στοιχεία διατηρούνται και επαναπροσδιορίζονται μέσα από το χρώμα και την υλικότητα. Η αρχική χωρική οργάνωση παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέπαφη, ενώ οι νέες επεμβάσεις δημιουργούν ένα σύγχρονο επίπεδο χωρίς να αποκρύπτουν την ηλικία της κατοικίας.

 

Διατήρηση της αρχικής αρχιτεκτονικής

Η ανακαίνιση έχει ως αφετηρία τα χαρακτηριστικά που υπήρχαν ήδη στο σπίτι.

Οι ενσωματωμένες κατασκευές, η σκάλα και οι κεραμικές επενδύσεις αντιμετωπίζονται ως ενεργά στοιχεία του νέου σχεδιασμού και όχι ως κατάλοιπα προς αφαίρεση. Οι θέσεις και οι αναλογίες τους εξακολουθούν να οργανώνουν την κυκλοφορία, την αποθήκευση και τις σχέσεις ανάμεσα στους διαφορετικούς χώρους.

Η αρχιτεκτονική της δεκαετίας του 1970 παραμένει έτσι ευανάγνωστη, χωρίς να επιχειρείται μια πιστή ανακατασκευή της εποχής. Οι νέες επεμβάσεις δηλώνουν τον σύγχρονο χαρακτήρα τους, αλλά αναπτύσσονται σε άμεση σχέση με το υπάρχον εσωτερικό.

 

Πετρόλ και πορτοκαλί

Το χρώμα αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία της επέμβασης.

Οι υφιστάμενες ενσωματωμένες ξύλινες κατασκευές διατηρούνται και αποκτούν βαθιά πετρόλ απόχρωση. Η ενιαία χρωματική επιφάνεια μετατρέπει την αποθήκευση σε βασικό αρχιτεκτονικό στοιχείο, οργανώνοντας την κίνηση και πλαισιώνοντας τις θεάσεις ανάμεσα στους χώρους.

Στο κέντρο της κατοικίας, η αρχική σπειροειδής σκάλα αποδίδεται σε έντονο πορτοκαλί. Η καμπύλη γεωμετρία και το κορεσμένο χρώμα αναδεικνύουν τη γλυπτική μορφή της και την καθιστούν το βασικό οπτικό σημείο αναφοράς στον χώρο διπλού ύψους.

Το χρώμα δεν εφαρμόζεται επομένως ως πρόσθετη διακόσμηση, αλλά χρησιμοποιείται για να αναδείξει τις υφιστάμενες μορφές και τον ρόλο τους στη σύνθεση.

 

Μια νέα κουζίνα μέσα στην υπάρχουσα γλώσσα

Η νέα κουζίνα ακολουθεί την ίδια λογική.

Οι επιφάνειες αποθήκευσης σε πετρόλ συνεχίζουν τη χρωματική παλέτα των υφιστάμενων κατασκευών, ενώ γυαλιστερά πορτοκαλί κεραμικά πλακίδια εισάγουν μια περισσότερο ανακλαστική υφή. Ένας έντονος κόκκινος νεροχύτης λειτουργεί ως τρίτο, συγκεντρωμένο χρωματικό στοιχείο.

Η σύνθεση είναι εκφραστική, χωρίς όμως να βασίζεται σε ανεξάρτητα διακοσμητικά αντικείμενα. Το χρώμα ορίζει όγκους, διαφοροποιεί λειτουργίες και μεταβάλλεται ανάλογα με το φως.

Η κουζίνα διαβάζεται έτσι ως σαφώς νέα επέμβαση, παραμένοντας παράλληλα συνδεδεμένη με τη συνολική χρωματική γλώσσα της κατοικίας.

 

Διατήρηση των αρχικών λουτρών

Αντίστοιχη προσέγγιση εφαρμόζεται στα λουτρά.

Οι αρχικές κεραμικές επενδύσεις των τοίχων διατηρούνται προσεκτικά και συνδυάζονται με σύγχρονα υλικά, νέα εξαρτήματα και λιτά είδη υγιεινής. Οι παλιές επιφάνειες δεν καλύπτονται ώστε οι χώροι να αποκτήσουν την εικόνα μιας ολοκληρωτικά νέας κατασκευής.

Η διαφορετική ηλικία των υλικών παραμένει επομένως εμφανής.

Με αυτόν τον τρόπο, τα λουτρά προσαρμόζονται στις σύγχρονες απαιτήσεις χρήσης, διατηρώντας παράλληλα μια άμεση υλική σύνδεση με την αρχική κατοικία.

 

Χρώμα, μορφή και μνήμη

Σε ολόκληρη τη μεζονέτα, η επέμβαση αποφεύγει τις περιττές αλλαγές στην αρχική χωρική οργάνωση.

Ο σχεδιασμός επικεντρώνεται στα στοιχεία που ήδη προσδίδουν ταυτότητα στο σπίτι και ενισχύει την παρουσία τους μέσα από το χρώμα, τα νέα τελειώματα και περιορισμένες προσθήκες. Οι ενσωματωμένες κατασκευές εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της αρχιτεκτονικής, η σπειροειδής σκάλα διατηρεί τον κεντρικό της ρόλο και οι κεραμικές επιφάνειες παραμένουν εμφανή ίχνη της εποχής κατασκευής.

Οι Nefelia Studio δημιουργούν νέες σχέσεις ανάμεσα στα υπάρχοντα στοιχεία αντί να τα αντικαθιστούν.

Η κατοικία διατηρεί έτσι τον χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής της ύστερης δεκαετίας του 1970, αποκτώντας ταυτόχρονα μια σύγχρονη χρωματική ταυτότητα. Το πετρόλ, το πορτοκαλί και το κόκκινο λειτουργούν ως αρχιτεκτονικά εργαλεία σε μια ανακαίνιση όπου η συνέχεια υπερισχύει της πλήρους αντικατάστασης.

Η επανάχρηση αποτελεί μία από τις ουσιαστικότερες στρατηγικές βιωσιμότητας στη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Η αξιοποίηση υφιστάμενων κελυφών περιορίζει την ανάγκη για νέες κατασκευές, μειώνει την κατανάλωση ενσωματωμένης ενέργειας και διατηρεί υλικά, κατασκευαστικές λογικές και στοιχεία συλλογικής μνήμης.

Στην αρχιτεκτονική της φιλοξενίας, η επανάχρηση συνδέεται με την ιδιαίτερη πρόκληση της προσαρμογής παλαιών κτιρίων σε σύγχρονες απαιτήσεις άνεσης, λειτουργίας και τεχνικής υποδομής. Η διαδικασία δεν αφορά μόνο τη μετατροπή ενός πρώην βιομηχανικού ή ιστορικού κτιρίου σε ξενοδοχείο. Μπορεί επίσης να εκφράζεται μέσα από την επανενεργοποίηση υφιστάμενων ξενοδοχειακών δομών, την επανερμηνεία της σχέσης με ένα ιστορικό περιβάλλον ή τη διατήρηση ενός τοπίου ως ενεργού μέρους της φιλοξενίας.

Η επιλογή των Monthly Picks συγκεντρώνει δέκα έργα που προσεγγίζουν την επανάχρηση με διαφορετικούς τρόπους, από πρώην σανατόρια και βιομηχανικά κελύφη έως ιστορικές κατοικίες, πετρόκτιστα σπίτια και αστικά ξενοδοχεία.

 

01. Manna Arcadia στη Βυτίνα από τους K-Studio και Monogon

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 282 | Νοέμβριος 2023

 

Το πρώην σανατόριο του 1929 στο Μαίναλο επανεντάσσεται σε λειτουργία ως ξενοδοχείο 32 δωματίων. Η μελέτη των K-Studio και Monogon αξιοποιεί την υφιστάμενη οργάνωση του κτιρίου και διατηρεί τον χαρακτήρα του ως τόπου απομόνωσης, θεραπείας και συλλογικής διαμονής.

Η νέα ξενοδοχειακή λειτουργία αναπτύσσεται μέσα από το υπάρχον κέλυφος, ενώ η υλικότητα, οι κοινόχρηστοι χώροι και η σχέση με το δάσος παραμένουν βασικά στοιχεία της εμπειρίας. Η επέμβαση δεν αντιμετωπίζει το παρελθόν ως διακοσμητικό υπόβαθρο, αλλά ως σημείο εκκίνησης για τη νέα χρήση.

 

 

02. Argini Hotel Syros από τους Costas Gagos Architecture & Design

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 292 | Νοέμβριος 2024

 

Στα Βαπόρια της Σύρου, μία κατοικία του 19ου αιώνα μετατρέπεται σε ξενοδοχείο. Η επέμβαση διατηρεί τις λιθοδομές, τις ζωγραφισμένες οροφές και τα μαρμάρινα δάπεδα, ενώ παλαιές στέρνες ενσωματώνονται στο νέο πρόγραμμα ως hammam, jacuzzi και εσωτερική πισίνα.

Η μετατροπή οργανώνεται μέσα από τη συνύπαρξη παλαιών και νέων στοιχείων. Τα χαρακτηριστικά του αρχικού κτιρίου παραμένουν αναγνώσιμα, ενώ οι απαιτήσεις της σύγχρονης φιλοξενίας εισάγονται με τρόπο που δεν εξομαλύνει τις διαφορετικές χρονικότητες του έργου.

 

 

03. Mitsis N’U Piraeus Port

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 292 | Νοέμβριος 2024

 

Το παλαιό αποστακτήριο Μεταξά στο λιμάνι του Πειραιά ανακατασκευάζεται και μετατρέπεται σε ξενοδοχείο 101 δωματίων. Η νέα λειτουργία εντάσσεται σε ένα κτίριο με έντονο βιομηχανικό αποτύπωμα, διατηρώντας τη σύνδεσή του με την ιστορία της παραγωγής και τον χαρακτήρα της λιμενικής περιοχής.

Η επανάχρηση λειτουργεί εδώ σε δύο επίπεδα: αφορά τόσο την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιρίου όσο και την επανενεργοποίηση ενός τμήματος του αστικού μετώπου του Πειραιά. Το ξενοδοχείο δεν αποκόπτεται από την πόλη, αλλά διατηρεί τη σχέση του με το παραγωγικό και εμπορικό περιβάλλον που το περιβάλλει.

 

 

04. Ergon Bakehouse Hotel and Bakery στην Αθήνα

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 290 | Σεπτέμβριος 2024

 

Το Ergon Bakehouse Hotel and Bakery μεταφέρει την έννοια της επανάχρησης από το κέλυφος στο πρόγραμμα. Το ξενοδοχείο, το αρτοποιείο, το κατάστημα και το εστιατόριο οργανώνονται ως ένα ενιαίο σύνολο, στο οποίο η φιλοξενία συνδέεται άμεσα με την παραγωγή, την κατανάλωση και την καθημερινή χρήση.

Η αρχιτεκτονική πρόταση δεν αντιμετωπίζει το ξενοδοχείο ως απομονωμένο προορισμό. Αντίθετα, δημιουργεί ένα υβριδικό περιβάλλον όπου οι διαφορετικές λειτουργίες συνυπάρχουν και παραμένουν ορατές. Η επανάχρηση αφορά έτσι και τον τρόπο με τον οποίο ένα αστικό ακίνητο μπορεί να υποδεχθεί ένα σύνθετο, δημόσιο πρόγραμμα φιλοξενίας.

 

 

05. Ethos Vegan Suites στη Σαντορίνη από τους Kapsimalis Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 270 | Σεπτέμβριος 2022

 

Στο κέντρο των Φηρών, οι Kapsimalis Architects μετατρέπουν μία παλιά διώροφη οικογενειακή κατοικία σε ξενοδοχείο πέντε σουιτών. Το έργο διατηρεί και επαναδιατυπώνει την υφιστάμενη δομή, ενώ οι αποκατεστημένες κυκλαδίτικες μορφές, τα φυσικά υλικά, τα κεραμικά πετάσματα και η φύτευση διαμορφώνουν την ταυτότητα της νέας φιλοξενίας.

Η προσαρμογή αφορά τόσο τη χωρική οργάνωση όσο και τη διαχείριση του φυσικού φωτισμού, του αερισμού και των υπαίθριων χώρων. Οι αρχές της vegan φιλοξενίας μεταφέρονται στην αρχιτεκτονική μέσα από την επιλογή υλικών, τη φύτευση και τη διατήρηση της σχέσης του κτιρίου με τον πυκνό αστικό ιστό των Φηρών.

 

 

06. Amphitheatro Boutique Hotel στο Μεγανήσι από τους ATENO Architecture Studio

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Δύο υφιστάμενες πετρόκτιστες κατοικίες σε ελαιώνα στο Μεγανήσι μετατρέπονται σε boutique hotel. Η επέμβαση διατηρεί το βασικό κέλυφος και τη σχέση των κτισμάτων με το τοπίο, προσαρμόζοντας τις εσωτερικές λειτουργίες στις ανάγκες μιας σύγχρονης μονάδας φιλοξενίας.

Η μικρή κλίμακα του έργου επιτρέπει την προσεκτική διαχείριση των υφιστάμενων στοιχείων και περιορίζει την ανάγκη για εκτεταμένες νέες κατασκευές. Η πέτρα, η φύτευση και η τοπογραφία λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα, μέσα στο οποίο η νέα χρήση εντάσσεται χωρίς να αναιρεί τον χαρακτήρα του τόπου.

 

 

07. Anthology of Athens από τους Elastic Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Το Anthology of Athens βρίσκεται απέναντι από τον Ναό του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Στην περίπτωση αυτή, η επανάχρηση διαβάζεται ως επανενεργοποίηση της σχέσης ενός σύγχρονου ξενοδοχείου με το ιστορικό και αστικό απόθεμα της περιοχής.

Η μελέτη των Elastic Architects αναφέρεται στην κλασική αρχιτεκτονική μέσα από την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, τα πλαίσια των εξωστών και τις χαράξεις της όψης. Το μάρμαρο, η δρυς, οι ανάγλυφες επιφάνειες και η ενσωματωμένη φύτευση μεταφέρουν αυτή τη σχέση και στο εσωτερικό. Η ιστορική μνήμη δεν αναπαράγεται ως σκηνογραφία, αλλά λειτουργεί ως πλαίσιο για τη διαμόρφωση μιας νέας αστικής εμπειρίας φιλοξενίας.

 

 

08. Electra Rhythm Athens από τους Mutiny Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Το ιστορικό Electra Hotel στην οδό Ερμού 5 επανασχεδιάζεται ως Electra Rhythm Athens. Το έργο περιλαμβάνει 101 δωμάτια σε τέσσερις διαφορετικούς τύπους, καθώς και χώρους που απευθύνονται όχι μόνο στους επισκέπτες αλλά και στην καθημερινή ζωή της πόλης.

Το μεγαλύτερο μέρος της όψης διατηρείται, ενώ το χαμηλότερο τμήμα ανασχεδιάζεται με ζώνη σε λαδί απόχρωση, τοξωτά ανοίγματα και φωτιζόμενο στέγαστρο. Η αναφορά στην αθηναϊκή στοά επαναφέρει τη σχέση του ξενοδοχείου με τον δημόσιο χώρο, ενώ οι νέες λειτουργίες διευρύνουν τον ρόλο του υφιστάμενου κτιρίου μέσα στο κέντρο της Αθήνας.

 

 

09. Rocabella Mykonos από τον Ελευθέριο Αμπατζή

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Η επανεπεξεργασία του Rocabella Mykonos αφορά ένα ήδη διαμορφωμένο ξενοδοχειακό σύνολο και τη σχέση του με το κυκλαδίτικο τοπίο. Η νέα αρχιτεκτονική γλώσσα βασίζεται στην πέτρα, την ξυλεία, τις γήινες επιφάνειες, τις φυτεμένες οροφές και τη διατήρηση των προστατευμένων διαδρομών μέσα στο συγκρότημα.

Η παρέμβαση δεν επιδιώκει την πλήρη αντικατάσταση της υπάρχουσας εικόνας, αλλά την ανασύνθεση των υλικών και των υπαίθριων χώρων. Η επανάχρηση λειτουργεί ως διαδικασία σταδιακής αναβάθμισης, μέσα από την οποία η ξενοδοχειακή υποδομή προσαρμόζεται στις σύγχρονες απαιτήσεις χωρίς να αποκόπτεται από το τοπίο.

 

10. The Tanneries Hotel & Spa στα Χανιά από την Κωνσταντίνα Σμπόνια

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 282 | Νοέμβριος 2023

 

Τέσσερα πρώην βυρσοδεψεία στην περιοχή Ταμπακαριά των Χανίων μετατρέπονται σε ξενοδοχείο 20 σουιτών. Η νέα χρήση διατηρεί τη βιομηχανική ταυτότητα των κτιρίων και τη σχέση τους με την απόκρημνη ακτογραμμή, μετατρέποντας ένα ανενεργό παραγωγικό σύνολο σε τόπο φιλοξενίας.

Η ιστορία της παραγωγής παραμένει αναγνώσιμη μέσα από τις λιθοδομές, τις κλίμακες και τη διάταξη των κτισμάτων. Η επέμβαση αξιοποιεί τις διαφορές μεταξύ των επιμέρους κελυφών, αντί να τις ενοποιεί τεχνητά, και οργανώνει το ξενοδοχειακό πρόγραμμα ως συνέχεια της υπάρχουσας δομής.

 

Από τις αυστηρές μετατροπές πρώην βιομηχανικών και θεραπευτικών εγκαταστάσεων έως την επανενεργοποίηση υφιστάμενων ξενοδοχείων και τη διαχείριση της σχέσης με το ιστορικό περιβάλλον, τα έργα αυτά δείχνουν ότι η επανάχρηση δεν αποτελεί ενιαία αισθητική κατεύθυνση. Είναι ένας τρόπος σχεδιασμού που ξεκινά από όσα ήδη υπάρχουν —το κτίριο, τα υλικά, το τοπίο, τη μνήμη και την πόλη— και τα μετατρέπει σε ενεργό μέρος της σύγχρονης φιλοξενίας.

Απέναντι από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού, ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας οργανώνεται μέσα από κατακόρυφα στοιχεία, πλαισιωμένους εξώστες, μάρμαρο, δρυ και ενσωματωμένη φύτευση, σε άμεση σχέση με το ιστορικό περιβάλλον.

 

Το Anthology of Athens από τους Elastic Architects βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, σε άμεση οπτική σχέση με τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Ο σχεδιασμός αντλεί αναφορές από το κλασικό περιβάλλον χωρίς να το αναπαράγει κυριολεκτικά, μεταφέροντας την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, την υλικότητα και τις θεάσεις σε μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα.

Αφετηρία αποτελεί επίσης ο μύθος του Δευκαλίωνα, όπου οι πέτρες που πέφτουν στη γη μεταμορφώνονται σε ανθρώπους. Η σχέση ανάμεσα στην ύλη και τη μεταμόρφωση επανέρχεται στον σχεδιασμό, από τον ρυθμό της όψης μέχρι την επεξεργασία των υλικών στο εσωτερικό.

 

Η όψη μέσα από την αναλογία

Η κύρια όψη οργανώνεται από νέους εξώστες και ένα σύστημα κατακόρυφων στοιχείων που καθορίζει τον βασικό της ρυθμό.

Οι μεταξύ τους αποστάσεις ακολουθούν αναλογίες βασισμένες στη χρυσή τομή, δημιουργώντας έναν σαφή κάνναβο. Τα κατακόρυφα στοιχεία έχουν ταυτόχρονα λειτουργικό και μορφολογικό ρόλο, πλαισιώνοντας τους εξώστες και ρυθμίζοντας τη σχέση ανάμεσα στα δωμάτια και την πόλη.

Η αναφορά στις κιονοστοιχίες του γειτονικού ναού δεν μεταφέρεται κυριολεκτικά. Η γραμμικότητα και η επανάληψη των κιόνων αποδίδονται αφαιρετικά μέσα από τις κατακόρυφες φόρμες της νέας όψης.

 

Φίλτρα θέασης προς την πόλη

Η όψη λειτουργεί ως ένα σύστημα φίλτρων ανάμεσα στο εσωτερικό και το αθηναϊκό τοπίο.

Οι εξώστες δημιουργούν βάθος και σκίαση, ενώ τα κατακόρυφα πλαίσια οργανώνουν τις θεάσεις προς τα μνημεία και τον ευρύτερο αστικό ορίζοντα.

Το φυσικό φως και οι σκιές μεταβάλλουν την αντίληψη της πρόσοψης στη διάρκεια της ημέρας. Οι κατακόρυφες επιφάνειες δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς σκίασης στους εξώστες και ενισχύουν το βάθος της όψης.

Η σχέση με την πόλη δεν περιορίζεται επομένως στη θέα. Η αρχιτεκτονική ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο αυτή αποκαλύπτεται μέσα από διαδοχικά πλαίσια.

 

Αφαιρετικές αναφορές στην κλασική αρχιτεκτονική

Η σχέση με το ιστορικό περιβάλλον αποδίδεται μέσα από τη γεωμετρία και την αναλογία.

Ο ρυθμός των αρχαίων κιονοστοιχιών μεταφράζεται σε λεπτά κατακόρυφα στοιχεία, ενώ ο ορθοκανονικός κάνναβος της όψης οργανώνει τους διαφορετικούς εξώστες και τα ανοίγματα.

Η ίδια λογική επεκτείνεται στη διάρθρωση των εσωτερικών χώρων, συνδέοντας την εξωτερική σύνθεση με τη χωρική οργάνωση του ξενοδοχείου. Η αναφορά στην κλασική αρχιτεκτονική παραμένει αφαιρετική και βασίζεται κυρίως στην επανάληψη, την αναλογία και τον ρυθμό.

 

Περισσότερο εκφραστικό εσωτερικό

Στο εσωτερικό, η σχεδιαστική γλώσσα γίνεται περισσότερο εκφραστική και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην υλικότητα.

Το μάρμαρο, η ξυλεία δρυός, το γυαλί και οι ανάγλυφες επιφάνειες συνδυάζονται με έντονα στοιχεία φύτευσης. Οι ορυκτές και ξύλινες υφές δημιουργούν διαφορετικά επίπεδα βάθους, ενώ το πράσινο λειτουργεί ως φυσικό αντίβαρο στις περισσότερο αυστηρές γεωμετρίες.

Οι καμπύλες κατασκευές που εμφανίζονται σε επιμέρους σημεία διαφοροποιούνται από τον ορθοκανονικό χαρακτήρα της όψης και δημιουργούν περισσότερο ρευστές μεταβάσεις στους χώρους κυκλοφορίας.

 

Μάρμαρο, δρυς και χαρακτηριστικές υφές

Η υλικότητα αποκτά κεντρικό ρόλο τόσο στους κοινόχρηστους όσο και στους ιδιωτικούς χώρους.

Το μάρμαρο αποτελεί τη βασική ορυκτή επιφάνεια, ενώ η δρυς εισάγει θερμότερη υφή. Διακοσμημένο γυαλί και ραβδωτό επίχρισμα συμπληρώνουν την παλέτα, δημιουργώντας διαφορετικές αντιδράσεις στο φυσικό και τεχνητό φως.

Οι χρωματικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες. Υπόλευκες, μπεζ και γήινες αποχρώσεις επανέρχονται στο εσωτερικό και το εξωτερικό, συνδέοντας τις διαφορετικές επιφάνειες χωρίς να ανταγωνίζονται τις θεάσεις, τη φύτευση και τη φυσική υφή των υλικών.

 

Η αρχιτεκτονική ως φίλτρο

Το Anthology of Athens αξιοποιεί τη θέση του στο ιστορικό κέντρο ως βασικό μέρος της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας.

Η όψη μεσολαβεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα των δωματίων και την κλίμακα της πόλης, ενώ στο εσωτερικό η ίδια λογική συνεχίζεται μέσα από μεταβολές στην υλικότητα, το φως και τη φύτευση.

Οι Elastic Architects μεταφέρουν τις κλασικές αναφορές σε ένα σύστημα αναλογιών και ρυθμού, χωρίς άμεσες μορφολογικές αναπαραστάσεις. Τα κατακόρυφα στοιχεία, οι εξώστες, το μάρμαρο και το πράσινο συγκροτούν μια σύγχρονη αρχιτεκτονική ταυτότητα που καθορίζεται από τον τρόπο με τον οποίο πλαισιώνει, φιλτράρει και αποκαλύπτει την Αθήνα.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek302 | Νοέμβριος 2025.

Το ιστορικό Electra Hotel στην οδό Ερμού επανασχεδιάζεται συνολικά με αφετηρία τον αστικό ρυθμό, εισάγοντας τέσσερις νέες τυπολογίες δωματίων, κοινόχρηστες λειτουργίες ανοιχτές στην πόλη και μια νέα βάση στην όψη προς τον πεζόδρομο.

 

Το Electra Rhythm Athens από τους Mutiny Architects αποτελεί τη νέα μορφή του ιστορικού Electra Hotel Athens στην Ερμού 5. Η έννοια του ρυθμού λειτουργεί ως βασικό εργαλείο του αρχιτεκτονικού και εσωτερικού σχεδιασμού, μεταφέροντας την κίνηση, την επανάληψη και τον παλμό της πόλης σε χωρικές ακολουθίες, υλικά και αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες.

Ο επανασχεδιασμός αντιμετωπίζει συνολικά το ξενοδοχείο, από τα δωμάτια και τους κοινόχρηστους χώρους μέχρι την είσοδο και το κατώτερο τμήμα της όψης. Βασικό ζητούμενο αποτέλεσε η δημιουργία νέων τυπολογιών διαμονής, μαζί με χώρους κοινής χρήσης που απευθύνονται τόσο στους επισκέπτες όσο και στην πόλη.

 

 

Τέσσερις τυπολογίες δωματίων

Τα 101 δωμάτια του ξενοδοχείου επανασχεδιάστηκαν πλήρως και οργανώνονται σε τέσσερις βασικούς τύπους: Nest, Slow, Cozy και Active.

Κάθε τυπολογία, μαζί με τις παραλλαγές και τις αντίστοιχες σουίτες, διαφοροποιείται ως προς την επιφάνεια, τις απαιτήσεις της διαμονής και τα χαρακτηριστικά του επισκέπτη. Παρά τις διαφοροποιήσεις, ένα κοινό σχεδιαστικό λεξιλόγιο εξασφαλίζει τη συνοχή τους.

Στην υλική παλέτα κυριαρχούν η ξυλεία και τα μάρμαρα που συναντώνται στο αθηναϊκό αστικό τοπίο. Η καμπύλη εμφανίζεται στις οροφές, τα φωτιστικά σώματα και επιλεγμένες λεπτομέρειες.

Ο ρυθμός αποδίδεται μέσα από επαναλαμβανόμενα κατακόρυφα στοιχεία και αλληλουχίες οριζόντιων και κατακόρυφων επιπέδων.

 

Ένα ξενοδοχείο ανοιχτό στην πόλη

Τρεις βασικοί χώροι διευρύνουν το πρόγραμμα του ξενοδοχείου και είναι ανοιχτοί και στο κοινό.

Το Rebels Brew λειτουργεί ως coffee shop και bar με άμεσο πρόσωπο στον πεζόδρομο της Ερμού. Τα Collaborative Studios προσφέρουν χώρους για επαγγελματικές συναντήσεις και εργασία, ενώ το Focal, στο υψηλότερο βατό επίπεδο, λειτουργεί ως bar-restaurant και ανεξάρτητος γαστρονομικός προορισμός.

Οι χρήσεις αυτές δημιουργούν μια περισσότερο άμεση σχέση με την καθημερινή ζωή του κέντρου.

Οι κοινόχρηστοι χώροι δεν λειτουργούν αποκλειστικά ως παροχές για τους ενοίκους, αλλά συμμετέχουν στη δημόσια δραστηριότητα της περιοχής.

 

 

Επανερμηνεία της αθηναϊκής στοάς

Στο ισόγειο οργανώνονται η υποδοχή, τα καθιστικά, η βιβλιοθήκη, η κουζίνα και το Rebels Brew, σε άμεση σχέση με τους χώρους κίνησης.

Ο επανασχεδιασμός της κεντρικής εισόδου βασίζεται στην επανερμηνεία της αθηναϊκής στοάς, ενός χαρακτηριστικού στοιχείου της σύγχρονης πόλης. Αντί για ένα απόλυτο όριο ανάμεσα στον δρόμο και το ξενοδοχείο, δημιουργείται μια περισσότερο ομαλή μετάβαση από τον πεζόδρομο της Ερμού προς το εσωτερικό.

Η έννοια του ρυθμού συνδέεται έτσι και με την κίνηση. Η ροή της πόλης συνεχίζεται μέσα στο κτίριο, μετατρέποντας την είσοδο σε ενδιάμεσο χώρο και όχι απλώς σε σημείο πρόσβασης.

 

Εργασία, άσκηση και φιλοξενία

Στον πρώτο όροφο χωροθετούνται τα Collaborative Studios και το Electro Studio Gym.

Οι δύο λειτουργίες διευρύνουν την τυπική οργάνωση ενός ξενοδοχείου. Οι χώροι εργασίας ανταποκρίνονται σε υβριδικές μορφές επαγγελματικής δραστηριότητας, ενώ το γυμναστήριο αποτελεί μια ακόμη εξωστρεφή χρήση μέσα στο κτίριο.

Από τον δεύτερο μέχρι τον ένατο όροφο οργανώνονται τα δωμάτια. Στον δέκατο, το υψηλότερο βατό επίπεδο, βρίσκεται το Focal, με τρεις βεράντες, δύο από τις οποίες έχουν απρόσκοπτη θέα προς την Ακρόπολη.

Το πρόγραμμα αναπτύσσεται επομένως κατακόρυφα: από τις περισσότερο δημόσιες λειτουργίες στο επίπεδο της πόλης, προς τα δωμάτια και, τελικά, το εστιατόριο στο δώμα.

 

 

Νέα βάση στην υφιστάμενη όψη

Το μεγαλύτερο μέρος της πρόσοψης, μαζί με τα ανοίγματα των δωματίων προς την Ερμού, διατηρείται.

Αντίθετα, το κατώτερο τμήμα επανασχεδιάζεται πλήρως, ακριβώς στο σημείο όπου το κτίριο συναντά τον πεζόδρομο. Μια νέα ζώνη σε απόχρωση πράσινου της ελιάς καταλαμβάνει το ισόγειο και τον ημιώροφο και λειτουργεί οπτικά ως βάση της σύνθεσης.

Καμάρες οργανώνουν τη νέα αυτή ζώνη, ενώ ένα φωτιζόμενο στέγαστρο σηματοδοτεί την είσοδο. Η ιδιαίτερη κάτοψή του έρχεται σε αντίστιξη με τη γραμμικότητα του πεζόδρομου και εισάγει μια δυναμική κίνηση στην όψη.

Η σημαντικότερη εξωτερική μεταβολή συγκεντρώνεται έτσι στο επίπεδο άμεσης επαφής του ξενοδοχείου με την πόλη.

 

Ο ρυθμός ως σύστημα σχεδιασμού

Στα δωμάτια, τους κοινόχρηστους χώρους και την όψη, ο ρυθμός αποδίδεται μέσα από την επανάληψη, τις αλληλουχίες, τις καμπύλες και την κίνηση.

Δεν λειτουργεί ως πρόσθετο γραφιστικό θέμα, αλλά συνδέει διαφορετικές κλίμακες του έργου: τα επαναλαμβανόμενα στοιχεία των δωματίων, την κυκλοφορία στους κοινόχρηστους χώρους, την επανερμηνεία της αθηναϊκής στοάς και τη νέα βάση της όψης προς την Ερμού.

Οι Mutiny Architects επανασχεδιάζουν έτσι ένα ιστορικό ξενοδοχείο της Αθήνας διατηρώντας μεγάλο μέρος της υφιστάμενης αστικής του παρουσίας και επεμβαίνοντας κυρίως στη σχέση ανάμεσα στη φιλοξενία, τις νέες χρήσεις και την καθημερινή ζωή του κέντρου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek302 | Νοέμβριος 2025, στην ενότητα CITY.

Ένα συγκρότημα κατοικιών κοντά στη μαρίνα της Καλαμάτας συνδυάζει μόνιμη και προσωρινή κατοίκηση μέσα από δύο αυτόνομους όγκους, σκιασμένους ενδιάμεσους χώρους και μια υλική παλέτα με αναφορές στο μεσσηνιακό τοπίο.

Το O-Living στην Καλαμάτα από τους Kipseli Architects είναι ένα συγκρότημα κατοικιών 550τ.μ., που ολοκληρώθηκε το 2025 κοντά στη μαρίνα της πόλης. Αναπτύσσεται σε δύο αυτόνομα κτίρια και περιλαμβάνει τέσσερα ενοικιαζόμενα διαμερίσματα και τέσσερις κατοικίες μόνιμης χρήσης, τα οποία συνδέονται μέσα από μια κοινή αρχιτεκτονική γλώσσα με αφετηρία το κλίμα και το τοπίο της Μεσσηνίας.

Οι δύο διαφορετικοί τρόποι κατοίκησης αποτυπώνονται στην οργάνωση των όγκων και των ενδιάμεσων υπαίθριων χώρων. Γκριζοπράσινες επιφάνειες συνδυάζονται με λευκό, καλάμι, ψάθα και ξυλεία, ενώ η ελιά επανέρχεται ως βασικό στοιχείο της χωρικής και υλικής σύνθεσης.

 

Δύο διαφορετικοί τρόποι κατοίκησης

Το συγκρότημα συνδυάζει την προσωρινή με τη μόνιμη κατοίκηση χωρίς οι δύο χρήσεις να συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο κτίριο.

Τα δύο τμήματα διατηρούν λειτουργική αυτονομία, ενώ οι κοινές αναλογίες, τα υλικά και οι περιβαλλοντικοί χειρισμοί εξασφαλίζουν τη συνοχή του συνόλου.

Ο χώρος ανάμεσά τους δεν αντιμετωπίζεται ως υπόλειμμα. Στο πρώτο επίπεδο διαμορφώνεται ένας μικρός κήπος με μια ώριμη ελιά, ο οποίος λειτουργεί ως ενδιάμεση υπαίθρια ζώνη ανάμεσα στη μόνιμη και την προσωρινή κατοίκηση.

Η φύτευση εξασφαλίζει απόσταση και ιδιωτικότητα, διατηρώντας παράλληλα την οπτική συνέχεια του συγκροτήματος.

 

Ένα σκιασμένο κατώφλι στο ισόγειο

Στο επίπεδο του ισογείου, η pilotis μετατρέπεται σταδιακά σε μια μικρή φυτεμένη στοά, με χαρακτήρα περισσότερο κοντά σε αίθριο παρά σε συμβατικό πέρασμα.

Φυτεμένα καθιστικά, χαμηλά σκαλοπάτια και ένα τμήμα διπλού ύψους οργανώνουν τις διαφορετικές στάθμες και ενσωματώνουν τη βλάστηση, δημιουργώντας ένα σκιερό και δροσερό κατώφλι πριν από την είσοδο στις κατοικίες.

Η βάση του κτιρίου χαρακτηρίζεται από επιφάνειες σφυρήλατου σκυροδέματος και διακριτικές λεπτομέρειες πράσινου μαρμάρου. Η περισσότερο αδρή υλικότητα διαφοροποιεί το ισόγειο και διαμορφώνει τη μετάβαση ανάμεσα στον δρόμο, τη φύτευση και τους εσωτερικούς χώρους.

Στο πίσω αίθριο, μια νεαρή ελιά συμπληρώνει τη ζώνη εισόδου και επαναφέρει το βασικό στοιχείο αναφοράς του έργου.

 

Κινητά πετάσματα από καλάμι

Στην κύρια όψη, συρόμενα πετάσματα από καλάμι δημιουργούν ένα μεταβαλλόμενο φίλτρο ανάμεσα στις κατοικίες και τον δρόμο.

Τα πετάσματα ρυθμίζουν το φυσικό φως και την ιδιωτικότητα, ενώ επιτρέπουν στην εικόνα της όψης να μεταβάλλεται ανάλογα με τη χρήση.

Η φυσική υφή του καλαμιού δημιουργεί αντίστιξη με τις περισσότερο ορυκτές επιφάνειες του σκυροδέματος και του επιχρίσματος, εντάσσοντας ένα ακόμη στοιχείο του μεσσηνιακού τοπίου στην αρχιτεκτονική σύνθεση.

Η όψη δεν λειτουργεί έτσι ως στατικό κέλυφος, αλλά ως ένα ρυθμιζόμενο ενδιάμεσο όριο.

 

Γκριζοπράσινες επιφάνειες και φυσικά υλικά

Η ελιά δεν αποτελεί μόνο συμβολική αναφορά, αλλά καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και τη χρωματική παλέτα.

Οι γκριζοπράσινες επιφάνειες συνδυάζονται με λευκό, καλάμι, ψάθα και ξυλεία, συγκροτώντας μια περιορισμένη παλέτα χρωμάτων και υφών που συνδέεται με τη μεσσηνιακή γη χωρίς να αναπαράγει κυριολεκτικά παραδοσιακές μορφές.

Η φύτευση ενσωματώνεται σε διαφορετικές στάθμες, από το ισόγειο μέχρι τον υπερυψωμένο κήπο, δημιουργώντας συνέχεια ανάμεσα στα φυσικά και τα δομημένα στοιχεία.

Τα υλικά, τα στοιχεία σκίασης και η βλάστηση λειτουργούν επομένως ως μέρη της ίδιας περιβαλλοντικής στρατηγικής.

 

Υποχώρηση του τελευταίου ορόφου και φυσικό φως

Ο τελευταίος όροφος υποχωρεί σε σχέση με το κύριο περίγραμμα του κτιρίου, μειώνοντας την αντιληπτή κλίμακα του συγκροτήματος μέσα στον αστικό ιστό.

Η υποχώρηση δημιουργεί παράλληλα σαφέστερη διαβάθμιση ανάμεσα στις στάθμες και ελαφρύνει οπτικά το ανώτερο τμήμα σε σχέση με τη περισσότερο συμπαγή βάση.

Κατάλληλα τοποθετημένοι φεγγίτες επιτρέπουν στο φυσικό φως να εισχωρεί βαθύτερα στο εσωτερικό και συμπληρώνουν τα ανοίγματα των όψεων και τους σκιασμένους υπαίθριους χώρους.

Το κτίριο ανταποκρίνεται έτσι στην ένταση του μεσσηνιακού φωτός μέσα από μια ακολουθία φίλτρων, υποχωρήσεων και ενδιάμεσων ζωνών.

 

Ένα μεσσηνιακό αφήγημα μέσα στην πόλη

Το O-Living μεταφέρει στοιχεία του μεσσηνιακού τοπίου σε ένα σύγχρονο αστικό συγκρότημα κατοικιών μέσα από τα υλικά, τη φύτευση και τη διαχείριση του κλίματος.

Οι ελιές, τα πετάσματα από καλάμι, η σκιασμένη pilotis και οι γκριζοπράσινες επιφάνειες δεν λειτουργούν ως διακοσμητικές αναφορές. Συμμετέχουν άμεσα στη ρύθμιση της ιδιωτικότητας, του φυσικού φωτός και της κυκλοφορίας.

Οι Kipseli Architects συνδέουν με αυτόν τον τρόπο δύο διαφορετικές μορφές κατοίκησης μέσα σε μια κοινή αρχιτεκτονική ταυτότητα, διαμορφώνοντας ένα κτίριο που μεσολαβεί ανάμεσα στον αστικό ιστό της Καλαμάτας και τον χαρακτήρα του παράκτιου μεσσηνιακού τοπίου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην ετήσια δίγλωσση έκδοση Condo Buildings Vol.4 των ek Architectural Publications, με τον τίτλο «Μεσσηνιακό αφήγημα».

Ένα διατηρητέο πρώην σανατόριο μέσα στο ελατοδάσος της Αρκαδίας αποκαθίσταται ως ξενοδοχείο 32 δωματίων, διατηρώντας τη μνημειακή πέτρινη δομή του και εντάσσοντας μια περιορισμένη παλέτα ξυλείας, terrazzo και φυσικής πέτρας.

Το Manna Arcadia στη Βυτίνα, με αρχιτεκτονικό και εσωτερικό σχεδιασμό από τους K-Studio και μελέτη εφαρμογής από τους Monogon, στεγάζεται σε ένα πρώην σανατόριο του 1929 στο Μαίναλο. Το διατηρητέο κτίριο, σε υψόμετρο περίπου 1.200m μέσα στο αρκαδικό δάσος, μετατρέπεται σε ξενοδοχείο 32 δωματίων, διατηρώντας τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα και τα υλικά ίχνη της προηγούμενης χρήσης του.

Το κτίριο είχε αρχικά σχεδιαστεί ως σανατόριο για ασθενείς με φυματίωση, με το ορεινό κλίμα, τον καθαρό αέρα και την απομόνωση να αποτελούν μέρος της θεραπευτικής αντίληψης της εποχής. Μετά την εγκατάλειψή του, τμήματα της κατασκευής και υλικά αφαιρέθηκαν ή επαναχρησιμοποιήθηκαν σε γειτονικά κτίσματα. Η νέα επέμβαση ξεκινά επομένως από τη διατήρηση και συμπλήρωση ενός κελύφους που είχε επιβιώσει αποσπασματικά.

 

Αποκατάσταση του υφιστάμενου κελύφους

Ο σχεδιασμός διατηρεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της αρχικής κατασκευής και χρησιμοποιεί την υπάρχουσα υλικότητα ως αφετηρία για τις νέες επεμβάσεις.

Αντί να αποκατασταθεί το κτίριο σε μια εξιδανικευμένη ιστορική μορφή, παραμένουν εμφανή τα ίχνη του χρόνου, ενώ τα νέα τελειώματα επιλέγονται ώστε να συνυπάρχουν με την αρχική δομή. Φυσικά επιχρίσματα, πέτρα, ξυλεία και terrazzo συγκροτούν μια περιορισμένη παλέτα που διατηρεί τον αυστηρό χαρακτήρα του πρώην σανατορίου.

Τα έντονα φθαρμένα δάπεδα terrazzo αντικαθίστανται με νέες συνθέσεις από αδρανή τοπικής προέλευσης. Στους χώρους εστίασης και spa του κατώτερου επιπέδου χρησιμοποιούνται πέτρινα δάπεδα, ενώ φυσική πέτρα επανέρχεται σε κατώφλια και ποδιές ανοιγμάτων.

Η ξυλεία καστανιάς εισάγει μια θερμότερη υλικότητα απέναντι στις περισσότερο ορυκτές επιφάνειες.

 

Συμπλήρωση της αρχικής δομής

Η επέμβαση επαναφέρει σε χρήση τμήματα του συγκροτήματος που είχαν χαθεί ή παρέμεναν ανενεργά.

Ένας νέος όγκος κατασκευάζεται στο αποτύπωμα παλιού ερειπωμένου βοηθητικού κτίσματος, ενώ η αποκατάσταση της στέγης επιτρέπει τη δημιουργία του επιπέδου της σοφίτας. Οι προσθήκες αυξάνουν τη λειτουργική επιφάνεια χωρίς να εισάγουν μια ανεξάρτητη μορφολογική γλώσσα.

Σε συνολική επιφάνεια περίπου 2.982τ.μ. οργανώνονται 32 δωμάτια, υποδοχή, καθιστικό, bar, εστιατόριο, spa, γυμναστήριο και οι απαραίτητες υποστηρικτικές λειτουργίες.

Οι μεγάλοι κοινόχρηστοι χώροι συνυπάρχουν με μικρότερες, περισσότερο προστατευμένες περιοχές, διατηρώντας τη διαφορετική κλίμακα των υφιστάμενων χώρων.

Ξύλινος κάνναβος στα δωμάτια

Στα δωμάτια, ένας κάνναβος από βουρτσισμένη ξυλεία οργανώνει τις επιμέρους λειτουργίες.

Η γεωμετρία του ορίζει τις περιοχές ύπνου, λουτρού και αποθήκευσης και επαναλαμβάνεται στη χάραξη των δαπέδων από terrazzo και μάρμαρο. Η επίπλωση και οι σταθερές κατασκευές εντάσσονται έτσι σε ένα κοινό σύστημα αντί να αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητα αντικείμενα.

Η περιορισμένη υλική παλέτα διατηρείται και στους ιδιωτικούς χώρους. Η ξυλεία δημιουργεί αντίστιξη με την πέτρα και το terrazzo, ενώ οι ουδέτερες αποχρώσεις συνδέουν τα νέα στοιχεία με το υφιστάμενο κέλυφος.

Ο σχεδιασμός αποφεύγει με αυτόν τον τρόπο την επανάληψη ενός τυποποιημένου ξενοδοχειακού δωματίου και βασίζεται περισσότερο στη σχέση ανάμεσα στην κατασκευή, το υλικό και τη χρήση.

 

Ίχνη του χρόνου και νέες επιφάνειες

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον τρόπο με τον οποίο τα νέα υλικά συνυπάρχουν με την παλαιωμένη κατασκευή.

Το υφιστάμενο κτίριο δεν αντιμετωπίζεται ως ένα άθικτο ιστορικό αντικείμενο. Οι ατέλειες, οι φθορές και οι διαφοροποιήσεις στις επιφάνειες παραμένουν ευανάγνωστες, ενώ τα νέα υλικά επιλέγονται ώστε να αποκτούν τη δική τους πατίνα με την πάροδο του χρόνου.

Η σχέση αυτή γίνεται ιδιαίτερα σαφής στην αντίθεση ανάμεσα στις αδρές ορυκτές επιφάνειες και τις περισσότερο επεξεργασμένες ξύλινες κατασκευές.

Τα μεταλλικά πλαίσια των ανοιγμάτων εισάγουν ένα ακόμη σύγχρονο στοιχείο μέσα στο βαρύτερο πέτρινο κέλυφος, διατηρώντας παράλληλα το φυσικό φως και τις θεάσεις προς το δάσος.

Κοινόχρηστοι χώροι και απομόνωση

Η προηγούμενη χρήση του κτιρίου δημιουργεί ένα ιδιαίτερο υπόβαθρο για το νέο ξενοδοχειακό πρόγραμμα.

Οι μεγάλοι κοινόχρηστοι χώροι υποστηρίζουν τη συνάντηση και τη συλλογική χρήση, ενώ μικρότερες περιοχές διατηρούν περισσότερο ήσυχο και ιδιωτικό χαρακτήρα.

Το εστιατόριο, το bar και το καθιστικό αξιοποιούν τις μεγαλύτερες αίθουσες, ενώ το spa αναπτύσσεται σε περισσότερο εσωστρεφείς χώρους με εντονότερη παρουσία της πέτρας και χαμηλότερο φωτισμό.

Η εναλλαγή ανάμεσα στη συλλογική χρήση και την απομόνωση συνεχίζει, με διαφορετικούς όρους, μια βασική χωρική συνθήκη του παλιού σανατορίου.

 

Η σχέση με το αρκαδικό τοπίο

Το ελατοδάσος αποτελεί σταθερό μέρος της αρχιτεκτονικής εμπειρίας του Manna.

Η επέμβαση δεν επιχειρεί να ανταγωνιστεί την κλίμακα του τοπίου, αλλά επικεντρώνεται στην αποκατάσταση του υπάρχοντος κτιρίου και στην ενίσχυση της σχέσης του με το φυσικό περιβάλλον. Οι θεάσεις προς το δάσος, τα φυσικά υλικά και η αρχιτεκτονική τοπίου ενισχύουν αυτή τη συνέχεια.

Το Manna Arcadia αποτελεί έτσι ένα έργο επανάχρησης στο οποίο η προηγούμενη ταυτότητα του σανατορίου δεν εξαλείφεται ούτε ανακατασκευάζεται ως ιστορική εικόνα. Οι K-Studio και Monogon διατηρούν τη δομική και υλική παρουσία του κτιρίου και την προσαρμόζουν στη σύγχρονη φιλοξενία μέσα από περιορισμένες προσθήκες και σαφείς υλικούς χειρισμούς.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek282 | Νοέμβριος 2023, στην ενότητα RESORT

Ο συνολικός επανασχεδιασμός του Rocabella Mykonos οργανώνει το ξενοδοχείο ως μια ακολουθία προστατευμένων διαδρομών, υπόσκαφων αναφορών και φυτεμένων υπαίθριων χώρων, με πέτρα, ξυλεία και γήινες επιφάνειες να ενοποιούν το υφιστάμενο συγκρότημα.

Ο επανασχεδιασμός του Rocabella Mykonos από τον Ελευθέριο Αμπατζή ξεκίνησε το 2022 ως συνολική αναδιαμόρφωση ενός ξενοδοχειακού συγκροτήματος που αναπτύσσεται από το 2000. Η επέμβαση περιλαμβάνει την ανακατασκευή των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, την προσθήκη νέων δωματίων και λειτουργιών και την αναπροσαρμογή χρήσεων στο υφιστάμενο κέλυφος.

Αφετηρία της νέας ταυτότητας αποτελεί το ίδιο το όνομα του ξενοδοχείου —Rocabella, «όμορφος βράχος» στα ιταλικά— και ο γρανιτένιος βράχος που κυριαρχούσε αρχικά στο σημείο. Τμήμα του χρειάστηκε να ανασκαφεί κατά την κατασκευή, ενώ θραύσματά του παραμένουν διάσπαρτα στους κοινόχρηστους χώρους. Η σχεδιαστική προσέγγιση αξιοποιεί αυτή τη γεωλογική αναφορά, δημιουργώντας χώρους που δίνουν την αίσθηση ότι έχουν λαξευτεί μέσα στο έδαφος.

 

Μια διαδρομή μέσα στο βραχώδες τοπίο

Η χωρική οργάνωση αναπτύσσεται ως ένα δίκτυο μονοπατιών, διαδρόμων και διαφορετικών επιπέδων και όχι ως ένας ενιαίος ξενοδοχειακός όγκος.

Οι διαδρομές συνδέουν χώρους διαφορετικών αναλογιών, βαθμών περίκλεισης και ιδιωτικότητας. Η ακανόνιστη ακολουθία τους παραπέμπει σε ένα σύστημα κοιλοτήτων μέσα στον βράχο, εναλλάσσοντας προστατευμένα εσωτερικά σημεία με ανοίγματα προς το τοπίο.

Η κυκλοφορία γίνεται έτσι μέρος της εμπειρίας του ξενοδοχείου. Στενότερα περάσματα οδηγούν σε βεράντες και κοινόχρηστους χώρους, ενώ οι μεταβολές των επιπέδων δημιουργούν σταδιακές μεταβάσεις από περισσότερο εκτεθειμένες σε περισσότερο προστατευμένες περιοχές.

 

Διαφορετικά δωμάτια, κοινή σχεδιαστική γλώσσα

Τα δωμάτια διαφοροποιούνται μεταξύ τους, ακολουθώντας την ιδέα ότι καθένα αποτελεί μια διαφορετική κοιλότητα του «όμορφου βράχου».

Η διάταξη και οι αναλογίες μεταβάλλονται ανάλογα με τη θέση και τον προσανατολισμό τους. Παράλληλα, οι χώροι προστατεύονται από τον έντονο ήλιο και τον άνεμο, διατηρώντας ανεμπόδιστες θεάσεις προς τη θάλασσα, το λιμάνι της Μυκόνου, τη Δήλο και τη Ρήνεια.

Πίσω από το λευκό κυκλαδίτικο κέλυφος, οι εσωτερικοί χώροι αποκτούν θερμότερη και περισσότερο αδρή υλικότητα. Η ξυλεία και η πέτρα συνδυάζονται με τσιμεντοκονία σε γήινες αποχρώσεις, η οποία καλύπτει ομοιογενώς τις εσωτερικές επιφάνειες και επανέρχεται στους κοινόχρηστους χώρους.

 

Πέτρα, ξυλεία και γήινες επιφάνειες

Η επιλογή των υλικών ενισχύει τη σχέση της αρχιτεκτονικής με το βραχώδες τοπίο.

Οι πέτρινες επιφάνειες διατηρούν έντονη υφή, ενώ η ξυλεία εισάγει θερμότερους τόνους. Η συνεχής τσιμεντοκονία περιορίζει τις οπτικές διακοπές και συνδέει τις διαφορετικές περιοχές σε επίπεδο υλικότητας.

Η ταυτότητα του εσωτερικού δεν βασίζεται σε μια διακοσμητική απόδοση της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής. Διαμορφώνεται κυρίως μέσα από τη μάζα, την υφή, τη σκιά και μια περιορισμένη παλέτα φυσικών υλικών.

Η περισσότερο γήινη εικόνα του εσωτερικού δημιουργεί παράλληλα αντίστιξη με το φωτεινό λευκό των εξωτερικών όγκων.

 

Rocabella Villa

Πέρα από την αναδιαμόρφωση των υφιστάμενων δωματίων, στο πρόγραμμα προστίθεται η Rocabella Villa, μια ανεξάρτητη κατοικία με ιδιωτική πισίνα.

Η villa εντάσσεται λειτουργικά στο συγκρότημα και έχει άμεση πρόσβαση στους κοινόχρηστους χώρους του ξενοδοχείου, διατηρώντας ταυτόχρονα μεγαλύτερο βαθμό ιδιωτικότητας και απομόνωσης.

Η σχέση αυτή ανάμεσα στις κοινές παροχές και την ιδιωτική κατοίκηση ακολουθεί τη συνολική λογική του έργου, όπου η έκθεση, η προστασία και η κοινωνική επαφή μεταβάλλονται σταδιακά μέσα στο συγκρότημα.

 

Φύτευση και επανένταξη στο τοπίο

Η φύτευση αποτελεί καθοριστικό μέρος του επανασχεδιασμού.

Διαμορφώνονται φυτεμένα δώματα και νέες ζώνες φύτευσης περιμετρικά του ξενοδοχείου, ενώ σημαντικό μέρος των προηγουμένως κενών χώρων φυτεύεται με γηγενή κακτοειδή.

Η βλάστηση περιορίζει οπτικά την παρουσία των δομημένων επιφανειών και επαναφέρει φυτεμένες περιοχές μέσα στο πυκνά διαμορφωμένο συγκρότημα.

Δεν αντιμετωπίζεται επομένως ως πρόσθετο διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως μέρος της συνολικής αρχιτεκτονικής αναδιοργάνωσης και της σχέσης του ξενοδοχείου με το άνυδρο κυκλαδίτικο τοπίο.

 

Ενοποίηση του συγκροτήματος

Κύριος στόχος της επέμβασης είναι η αισθητική ενοποίηση ενός ξενοδοχείου που είχε δεχθεί διαδοχικές προσθήκες και μετατροπές από την αρχική του κατασκευή.

Αντί τα δωμάτια, οι κοινόχρηστοι χώροι και οι εξωτερικές περιοχές να αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητες παρεμβάσεις, εισάγεται ένα κοινό χωρικό και υλικό λεξιλόγιο σε όλο το συγκρότημα.

Οι προστατευμένες διαδρομές, οι χώροι που παραπέμπουν σε κοιλότητες του βράχου, η φύτευση και οι γήινες επιφάνειες ανταποκρίνονται παράλληλα στις κλιματικές συνθήκες της Μυκόνου, περιορίζοντας την έκθεση στον ήλιο και τον άνεμο.

Το Rocabella Mykonos οργανώνεται έτσι γύρω από διαδοχικές μεταβάσεις ανάμεσα στην περίκλειση και την εξωστρέφεια, την κοινή χρήση και την ιδιωτικότητα, το δομημένο και το φυσικό τοπίο.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025, στην ενότητα INTERIORS.

Μια διατηρητέα κατοικία του 19ου αιώνα στα Βαπόρια της Σύρου μετατρέπεται σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων μέσα από την αποκατάσταση της λιθοδομής, των οροφογραφιών και των μαρμάρινων επιφανειών, ενώ οι παλιές στέρνες αποκτούν νέα χρήση ως χώροι ευεξίας.

Το Argini Hotel Syros, με εσωτερικό σχεδιασμό από τους Costas Gagos Architecture & Design και TREE COMPANY, στεγάζεται σε μια διατηρητέα νεοκλασική κατοικία στα Βαπόρια της Ερμούπολης. Το κτίριο, με καταβολές στον 19ο αιώνα ως οικία του Γρηγόρη Πάικου, μέλους της Φιλικής Εταιρείας, αποκαταστάθηκε και μετατράπηκε σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων, διατηρώντας σημαντικά στοιχεία της ιστορικής του δομής.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επτά δωμάτια και τέσσερις σουίτες, εστιατόριο, bar με θέα στο Αιγαίο και χώρο ευεξίας με χαμάμ, jacuzzi και εσωτερική πισίνα. Η επέμβαση οργανώνεται γύρω από τη σχέση της υφιστάμενης λιθοδομής με τον αποκατεστημένο διάκοσμο και τις νέες λειτουργίες φιλοξενίας.

 

Διατήρηση της υφιστάμενης λιθοδομής

Η αρχική λιθοδομή παραμένει βασικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του ξενοδοχείου.

Οι πέτρινοι τοίχοι, που σε ορισμένα σημεία φτάνουν σε πάχος το 1,20m, διατηρούνται εμφανείς, ώστε η κατασκευή και η κλίμακα της ιστορικής κατοικίας να παραμένουν ευανάγνωστες. Η φυσική πέτρα συνδυάζεται με μάρμαρο στους κοινόχρηστους χώρους, τις περιοχές κυκλοφορίας και τα δωμάτια.

Αντί να εφαρμοστεί μια ενιαία σύγχρονη στρώση πάνω στο υπάρχον κτίριο, διατηρούνται οι διαφοροποιήσεις στην υφή, τα υλικά και τον διάκοσμο. Οι νέες επεμβάσεις εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο χωρίς να αποκρύπτουν την αρχική κατασκευή.

 

Το μάρμαρο ως στοιχείο συνέχειας

Το μάρμαρο επανέρχεται στους διαφορετικούς χώρους και λειτουργεί ως κοινό υλικό της νέας διαμόρφωσης.

Στους κοινόχρηστους χώρους, τα γεωμετρικά μαρμάρινα δάπεδα αντλούν αναφορές από τον αρχικό χαρακτήρα της κατοικίας, χωρίς να επιχειρούν την πιστή αναπαραγωγή του. Η ίδια λογική συνεχίζεται στους διαδρόμους και τις αίθουσες, δημιουργώντας συνέχεια ανάμεσα στις διαφορετικές περιοχές.

Στα λουτρά χρησιμοποιούνται διαφορετικά μάρμαρα, όπως λευκό Διονύσου, πράσινο Τήνου και γκρίζο Grigio Carnico. Οι μεταβολές στην απόχρωση και τα νερά του υλικού διαφοροποιούν τους επιμέρους χώρους, διατηρώντας παράλληλα μια κοινή υλική γλώσσα.

 

Αποκατάσταση των οροφογραφιών

Ένα από τα περισσότερο απαιτητικά μέρη της επέμβασης ήταν η αποκατάσταση των ζωγραφικών διακοσμήσεων στις οροφές των δωματίων και των σουιτών.

Οι οροφογραφίες και οι τοιχογραφίες, φιλοτεχνημένες από Ιταλούς και ντόπιους καλλιτέχνες, περιλαμβάνουν λαογραφικά στοιχεία, μορφές που σχετίζονται με την Ελληνική Επανάσταση και αναγεννησιακά μοτίβα.

Η σύγχρονη επίπλωση και ο φωτισμός διατηρούν περισσότερο ήπια παρουσία γύρω από αυτές τις επιφάνειες, επιτρέποντας στις αρχικές αναλογίες, τα μεγάλα ύψη και τον ζωγραφικό διάκοσμο να παραμένουν κυρίαρχα στοιχεία των χώρων.

Η αντίθεση ανάμεσα στον αποκατεστημένο διάκοσμο και τις λιτότερες νέες επεμβάσεις αποφεύγει την ανακατασκευή ενός γενικευμένου «ιστορικού» εσωτερικού.

 

Κοινόχρηστοι χώροι και εσωτερικό αίθριο

Οι κοινόχρηστες λειτουργίες αναπτύσσονται σε μια ακολουθία χώρων όπου τα ιστορικά στοιχεία συνυπάρχουν με τις νέες χρήσεις.

Η εμφανής πέτρα, τα ξύλινα δάπεδα, οι μαρμάρινες επιφάνειες και τα υφιστάμενα ανοίγματα παραμένουν ευανάγνωστα, ενώ η νέα επίπλωση και ο φωτισμός υποστηρίζουν τη λειτουργία του ξενοδοχείου χωρίς να υπερισχύουν του αρχικού κελύφους.

Το εσωτερικό αίθριο επεκτείνει τις κοινόχρηστες λειτουργίες σε έναν προστατευμένο υπαίθριο χώρο, ο οποίος ορίζεται από τις εμφανείς λιθοδομές των υφιστάμενων όψεων.

 

Χώροι ευεξίας στις παλιές στέρνες

Οι παλιές στέρνες του κτιρίου μετατρέπονται σε χώρους χαλάρωσης και ευεξίας.

Η υφιστάμενη θολωτή γεωμετρία φιλοξενεί το χαμάμ και την εσωτερική θερμαινόμενη πισίνα με jacuzzi. Πέτρα και μάρμαρο συνδυάζονται με διάχυτο φωτισμό, αναδεικνύοντας τον κλειστό χαρακτήρα και τις καμπύλες των υφιστάμενων χώρων.

Η αλλαγή χρήσης αξιοποιεί επομένως τα χαρακτηριστικά των παλιών βοηθητικών χώρων αντί να τα αποκρύπτει. Το βάρος της κατασκευής, η θολωτή οροφή και η υλικότητα της πέτρας παραμένουν μέρος της νέας εμπειρίας.

 

Σύγχρονη φιλοξενία μέσα σε μια ιστορική δομή

Το Argini Hotel Syros οργανώνεται γύρω από τη συνύπαρξη των διατηρημένων αρχιτεκτονικών στοιχείων με τις νέες λειτουργίες.

Η λιθοδομή, οι οροφογραφίες και τα γεωμετρικά μαρμάρινα δάπεδα διατηρούν τη σύνδεση με την ιστορία της κατοικίας, ενώ τα δωμάτια, το εστιατόριο, το bar και οι χώροι ευεξίας προσαρμόζουν το κτίριο στη νέα του χρήση.

Η αποκατάσταση αντιμετωπίζεται ως διαδικασία επιλεκτικής διατήρησης και προσαρμογής. Ο ιστορικός χαρακτήρας παραμένει ορατός στα υλικά, τον διάκοσμο και τις αναλογίες, ενώ οι σύγχρονες επεμβάσεις εντάσσονται χωρίς να επιχειρούν να μιμηθούν την αρχική αρχιτεκτονική.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek292 | Νοέμβριος 2024, στην ενότητα CITY.

Ένα τυπικό αθηναϊκό διαμέρισμα στο Παγκράτι αναδιοργανώνεται με έμφαση στο φυσικό φως και την οπτική συνέχεια, συνδυάζοντας έναν ενιαίο χώρο διημέρευσης με το αποκατεστημένο ξύλινο παρκέ και μια συνεχή ξύλινη επένδυση που ενσωματώνει δευτερεύουσες λειτουργίες.

Το διαμέρισμα στο Παγκράτι από τους Narration Architects επαναδιατυπώνει την τυπική διάταξη μιας αθηναϊκής κατοικίας μέσα από περιορισμένες αλλά ουσιαστικές επεμβάσεις. Περιττά εσωτερικά χωρίσματα και ο σκοτεινός διάδρομος αφαιρούνται, επιτρέποντας στο φυσικό φως να εισχωρήσει βαθύτερα στο εσωτερικό και δημιουργώντας μεγαλύτερη συνέχεια ανάμεσα στους κύριους χώρους.

Η ανακαίνιση δεν επιχειρεί να εξαλείψει τον προϋπάρχοντα χαρακτήρα του διαμερίσματος. Το ξύλινο δάπεδο σε μοτίβο ψαροκόκαλου αποκαθίσταται και επεκτείνεται στους ενοποιημένους χώρους, ενώ ενσωματωμένες κατασκευές και ξύλινες επενδύσεις οργανώνουν την αποθήκευση, την κυκλοφορία και τις δευτερεύουσες λειτουργίες.

 

Ενοποίηση των χώρων διημέρευσης

Η νέα οργάνωση της κάτοψης βασίζεται στην άρση του αρχικού κατακερματισμού.

Ο σκοτεινός διάδρομος και τα περιττά χωρίσματα καταργούνται και στη θέση τους δημιουργείται μια ανοιχτή ακολουθία χώρων, όπου η κουζίνα, η τραπεζαρία και το καθιστικό διατηρούν άμεση οπτική σχέση μεταξύ τους.

Το φυσικό φως διαχέεται πλέον σε μεγαλύτερο τμήμα του διαμερίσματος, ενώ η κυκλοφορία ενσωματώνεται στους χώρους καθημερινής χρήσης αντί να οργανώνεται σε μια ανεξάρτητη ζώνη.

Οι διαφορετικές λειτουργίες ορίζονται μέσα από την επίπλωση, τις υλικότητες και τις σταθερές κατασκευές, χωρίς να απαιτούνται νέα χωρίσματα.

 

Η κουζίνα ως κοινωνικός πυρήνας

Η κουζίνα αποκτά κεντρικό ρόλο στη νέα διαμόρφωση.

Τοποθετείται σε άμεση σχέση με το καθιστικό και αντιμετωπίζεται ως χώρος συνάντησης και όχι ως απομονωμένη λειτουργική περιοχή. Η κεντρική νησίδα εξυπηρετεί το φαγητό και την καθημερινή συγκέντρωση, ανταποκρινόμενη στην επιθυμία των ιδιοκτητών για έναν ανοιχτό χώρο φιλοξενίας.

Η θέση της ενισχύει τη συνέχεια της κάτοψης και επιτρέπει σε δραστηριότητες που παραδοσιακά κατανέμονται σε διαφορετικούς χώρους να συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο περιβάλλον.

Η κουζίνα λειτουργεί έτσι ταυτόχρονα ως χώρος προετοιμασίας, τραπεζαρία και σημείο κοινωνικής επαφής.

 

Ένας ξύλινος όγκος ενσωματώνει τις δευτερεύουσες λειτουργίες

Βασική σχεδιαστική κίνηση αποτελεί η πλήρης ενσωμάτωση του λουτρού πίσω από μια συνεχή ξύλινη επένδυση.

Η πρόσβαση πραγματοποιείται μέσα από μια κρυφή πόρτα, με αποτέλεσμα η είσοδος και οι βοηθητικές λειτουργίες να εντάσσονται σε έναν καθαρό ξύλινο όγκο.

Αντί η αποθήκευση και οι δευτερεύοντες χώροι να εμφανίζονται ως ανεξάρτητα στοιχεία, συγκεντρώνονται σε μια ενιαία αρχιτεκτονική επιφάνεια.

Η ξύλινη επένδυση αποκτά έτσι πολλαπλό ρόλο: λειτουργεί ως όριο, ενσωματώνει τις απαιτούμενες χρήσεις και παράλληλα προσδίδει θερμότερη υλικότητα στον χώρο διημέρευσης.

 

Διατήρηση του δαπέδου σε ψαροκόκαλο

Το αρχικό ξύλινο δάπεδο σε μοτίβο ψαροκόκαλου αποτελεί βασικό στοιχείο σύνδεσης με την προηγούμενη μορφή του διαμερίσματος.

Αντί να αντικατασταθεί, αποκαθίσταται και επεκτείνεται στους χώρους που προκύπτουν από τη νέα ενοποίηση της κάτοψης. Με αυτόν τον τρόπο, διαφορετικές περιοχές που προηγουμένως χωρίζονταν από τοίχους και διαδρόμους συνδέονται σε επίπεδο υλικότητας.

Το παρκέ δεν αντιμετωπίζεται επομένως απλώς ως στοιχείο προς διατήρηση, αλλά συμμετέχει ενεργά στη νέα οργάνωση του εσωτερικού.

Η υφή και η θερμή απόχρωση της ξυλείας δημιουργούν παράλληλα αντίστιξη με τις καθαρότερες επιφάνειες των νέων κατασκευών.

 

 

Χαμηλές κατασκευές και οπτική συνέχεια

Στο καθιστικό, οι οριζόντιες γραμμές και τα χαμηλά έπιπλα διατηρούν ανεμπόδιστες θεάσεις και ενισχύουν την αίσθηση ευρυχωρίας.

Η ίδια λογική εφαρμόζεται στο υπνοδωμάτιο, όπου μια χαμηλή κατασκευή πίσω από το κρεβάτι ολοκληρώνεται με ένα λεπτό ξύλινο ράφι. Ενσωματωμένες εσοχές αντικαθιστούν τα συμβατικά κομοδίνα, εντάσσοντας τις καθημερινές λειτουργίες στη συνολική διαμόρφωση.

Τα χαμηλά στοιχεία περιορίζουν τα οπτικά εμπόδια και επιτρέπουν στις αναλογίες των χώρων να παραμένουν ευανάγνωστες.

Φυσικά υλικά, ουδέτερες αποχρώσεις και μελετημένος φωτισμός ολοκληρώνουν το εσωτερικό, χωρίς οι νέες επεμβάσεις να επιβαρύνουν την αρχική δομή της κατοικίας.

 

Από τον κατακερματισμό στη συνέχεια

Η ανακαίνιση βασίζεται τελικά στη μείωση των ανεξάρτητων χωρικών στοιχείων.

Τα χωρίσματα αφαιρούνται όπου ο διαχωρισμός δεν είναι απαραίτητος, ενώ η αποθήκευση, η πρόσβαση στους δευτερεύοντες χώρους και η επίπλωση συγκεντρώνονται σε ενιαίες αρχιτεκτονικές κατασκευές.

Οι Narration Architects χρησιμοποιούν το αποκατεστημένο ξύλινο δάπεδο, τη συνεχή ξύλινη επένδυση και την ανοιχτή σχέση της κουζίνας με το καθιστικό για να διαμορφώσουν ένα σύγχρονο οικιακό εσωτερικό, χωρίς να εξαλείφουν τον προϋπάρχοντα χαρακτήρα του διαμερίσματος.

Το αποτέλεσμα οργανώνεται γύρω από το φυσικό φως, την οπτική συνέχεια και μια περιορισμένη υλική παλέτα, μετατρέποντας την αρχικά κατακερματισμένη κάτοψη σε έναν πιο ενιαίο χώρο κατοίκησης.

Δύο ισότιμες κατοικίες στο επικλινές τοπίο του Μπούρου συνδυάζουν την αυτονομία με μια κοινή αρχιτεκτονική ταυτότητα, μέσα από βαθιά ανοίγματα, έναν σχεδιασμένο ενδιάμεσο χώρο και σαφή προσανατολισμό προς τη θάλασσα.

 

Το Seametry Villas στον Μπούρο Καρύστου από τους MRV Architects αποτελείται από δύο ισότιμες κατοικίες, οι οποίες οργανώνονται ως ανεξάρτητοι όγκοι μέσα σε μια ενιαία σύνθεση. Ο σχεδιασμός αξιοποιεί την κλίση του εδάφους, τον ανοιχτό ορίζοντα και τις ιδιαίτερες συνθήκες του τόπου, ισορροπώντας ανάμεσα στην αυτονομία κάθε κατοικίας και τη συνοχή του συνόλου.

Αντί για έναν ενιαίο κτιριακό όγκο που διαιρείται σε δύο μονάδες, επιλέγονται δύο σαφώς διακριτές κατοικίες ίσης κλίμακας, αναλογίας και λειτουργικής αξίας. Η μεταξύ τους σχέση διαμορφώνεται μέσα από την απόσταση, τον προσανατολισμό και μια κοινή βάση που συνδέει την αρχιτεκτονική με την τοπογραφία.

 

 

Δύο ισότιμοι και αυτόνομοι όγκοι

Οι δύο κατοικίες αντιμετωπίζονται ως ισότιμα στοιχεία της σύνθεσης, χωρίς σχέση κύριου και δευτερεύοντος.

Καθεμία διατηρεί την αυτονομία και την ιδιωτικότητά της, ενώ οι κοινές αναλογίες και η αρχιτεκτονική γλώσσα δημιουργούν σαφή σχέση μεταξύ τους.

Ο χώρος που τις χωρίζει δεν αντιμετωπίζεται ως υπόλειμμα. Αντίθετα, αποτελεί συνειδητά σχεδιασμένο μέρος της σύνθεσης: ένα πέρασμα, όριο και ταυτόχρονα ζώνη άφιξης και προσανατολισμού.

Η ισορροπία του συνόλου δεν προκύπτει επομένως μέσα από μια αυστηρή συμμετρία, αλλά από τη σχέση των δύο αυτόνομων όγκων με το κενό που διαμορφώνεται ανάμεσά τους.

 

Προσανατολισμός προς τη θάλασσα

Οι δύο κατοικίες στρέφονται προς τον ανοιχτό ορίζοντα και τη θάλασσα.

Τα ανοίγματα διαμορφώνονται ως βαθιά σκιασμένα πλαίσια, προστατεύοντας τους εσωτερικούς χώρους από την ένταση του μεσογειακού φωτός και καδράροντας παράλληλα τις θεάσεις προς το τοπίο.

Η γεωμετρία παραμένει λιτή και οι χειρισμοί περιορισμένοι. Έτσι, η σχέση με το ανάγλυφο, το φυσικό φως και τον ορίζοντα αποκτά μεγαλύτερη σημασία από επιμέρους μορφολογικές κινήσεις.

Το βάθος των ανοιγμάτων δημιουργεί επίσης μια σταδιακή μετάβαση ανάμεσα στο εσωτερικό και το ύπαιθρο, ενισχύοντας τη σύνδεση των χώρων κατοίκησης με τη θέα.

 

 

Κοινή βάση πάνω στο επικλινές έδαφος

Η κοινή βάση της σύνθεσης ακολουθεί τη φυσική κλίση του οικοπέδου.

Οι στάθμες οργανώνονται σε σχέση με το ανάγλυφο, επιτρέποντας στους δύο όγκους να εντάσσονται στο επικλινές έδαφος χωρίς να διαμορφώνεται μια ανεξάρτητη οριζόντια πλατφόρμα.

Η σχέση αυτή περιορίζει την αυτονομία των κτιρίων ως μεμονωμένων αντικειμένων και ενισχύει την αντίληψή τους ως μέρη ενός κοινού αρχιτεκτονικού συνόλου.

Παράλληλα, η τοποθέτησή τους διατηρεί την ανοιχτότητα του οικοπέδου. Ο ορίζοντας, ο αέρας και το φυσικό φως παραμένουν βασικά στοιχεία της καθημερινής εμπειρίας της κατοίκησης.

 

Ιδιωτικότητα και κοινή αρχιτεκτονική ταυτότητα

Το Seametry Villas οργανώνεται τελικά γύρω από την ισορροπία ανάμεσα στην αυτονομία και την εγγύτητα.

Οι δύο κατοικίες ακολουθούν κοινές αρχιτεκτονικές αρχές χωρίς να μετατρέπονται σε ένα ενιαίο κτίριο. Ο ενδιάμεσος χώρος εξασφαλίζει απόσταση και προσανατολισμό, ενώ η κοινή βάση και η συνεπής γεωμετρία συνδέουν τους δύο όγκους.

Οι MRV Architects χρησιμοποιούν λίγους και σαφείς χειρισμούς —δύο αυτόνομους όγκους, ένα σχεδιασμένο κενό, βαθιά ανοίγματα και μια βάση προσαρμοσμένη στο ανάγλυφο— για να διαμορφώσουν μια σύγχρονη εκδοχή εξοχικής κατοίκησης.

Η αρχιτεκτονική παραμένει μετρημένη απέναντι στο τοπίο, στρέφοντας την εμπειρία της κατοικίας προς τη θάλασσα, το φυσικό φως και τον ανοιχτό ορίζοντα.

Ένα συνεχές λευκό κέλυφος, στοιχεία σε απόχρωση μέντας και αιωρούμενες κατασκευές από δρυ οργανώνουν την ανακαίνιση μιας μεζονέτας στο Κουκάκι γύρω από το φως, το χρώμα και μια περιορισμένη υλική παλέτα.

Το Casa Menta στο Κουκάκι από τους Space is around us αποτελεί την ανακαίνιση μιας μεζονέτας, με αφετηρία το φως, τα χρώματα και την ατμόσφαιρα του μεσογειακού τοπίου.

Η επέμβαση μετατρέπει ένα συμβατικό εσωτερικό της δεκαετίας του 2000 σε ένα πιο καθαρό και σύγχρονο περιβάλλον κατοίκησης. Αντί για την προσθήκη πολλών υλικών και διακοσμητικών στοιχείων, ο σχεδιασμός βασίζεται στην αφαίρεση. Ένα συνεχές λευκό αρχιτεκτονικό κέλυφος λειτουργεί ως υπόβαθρο για το χρώμα, την επίπλωση και τις καθημερινές λειτουργίες.

 

Κοινόχρηστοι και ιδιωτικοί χώροι σε δύο επίπεδα

Η λειτουργική οργάνωση ακολουθεί τη διάρθρωση της μεζονέτας.

Στο επίπεδο της εισόδου διατηρούνται οι κοινόχρηστοι χώροι, ενώ στον όροφο οργανώνονται οι ιδιωτικές λειτουργίες. Ο αρχικά ενιαίος χώρος του πρώτου επιπέδου διαμορφώνεται σε τρεις διακριτές αλλά οπτικά συνδεδεμένες ζώνες: κουζίνα, τραπεζαρία και καθιστικό.

Η διαφοροποίηση δεν βασίζεται σε νέα χωρίσματα. Η επίπλωση, το χρώμα και οι σταθερές κατασκευές ορίζουν τις επιμέρους λειτουργίες, διατηρώντας παράλληλα τη συνέχεια του χώρου.

Έτσι, οι χώροι διημέρευσης παραμένουν ανοιχτοί και ευέλικτοι, ενώ το επάνω επίπεδο αποκτά περισσότερο ιδιωτικό χαρακτήρα.

 

Το λευκό κέλυφος ως υπόβαθρο

Οι λευκές επιφάνειες συγκροτούν τη βασική αρχιτεκτονική γλώσσα της κατοικίας.

Με αναφορά στις ασβεστωμένες επιφάνειες της μεσογειακής αρχιτεκτονικής, οι τοίχοι και οι οροφές δημιουργούν ένα συνεχές υπόβαθρο που αντανακλά το φυσικό φως και ενισχύει την αίσθηση ευρυχωρίας στα δύο επίπεδα.

Η προσέγγιση δεν επιχειρεί να αναπαράγει ένα τυπικό «μεσογειακό» εσωτερικό. Αντίθετα, το λευκό λειτουργεί ως ουδέτερος καμβάς πάνω στον οποίο αποκτούν μεγαλύτερη σαφήνεια το χρώμα, οι υφές και οι λειτουργίες.

Η περιορισμένη αυτή επεξεργασία μειώνει επίσης την οπτική ένταση του υφιστάμενου χώρου και αναδεικνύει επιλεγμένα σταθερά στοιχεία.

 

Διατήρηση και ανανέωση των υφιστάμενων υλικών

Μέρος της επέμβασης βασίζεται στην ανανέωση και όχι στην πλήρη αντικατάσταση των υλικών που προϋπήρχαν.

Η τσιμεντοκονία στους κοινόχρηστους χώρους και τη σκάλα ανανεώνεται με ένα συνεχές ανοιχτό γκρι τελείωμα, δημιουργώντας ένα ουδέτερο δάπεδο στο επίπεδο διημέρευσης.

Αντίθετα, το αρχικό ξύλινο παρκέ στα υπνοδωμάτια συντηρείται. Η θερμότερη υλικότητα της ξυλείας διαφοροποιεί τους ιδιωτικούς χώρους από τις περισσότερο ορυκτές επιφάνειες του κάτω επιπέδου.

Η συνύπαρξη των δύο υλικών επιτρέπει στο υπάρχον εσωτερικό να παραμένει μέρος της νέας κατοικίας χωρίς να καθορίζει αποκλειστικά την εικόνα της.

 

Αιωρούμενα στοιχεία και ενσωματωμένη επίπλωση

Μια σειρά από ελαφρές κατασκευές εισάγει λειτουργία και χρώμα μέσα στο λευκό κέλυφος.

Η κουζίνα σε απόχρωση μέντας αποτελεί έναν από τους βασικούς όγκους στο επίπεδο εισόδου. Στο καθιστικό, το αιωρούμενο έπιπλο από καπλαμά δρυ ενισχύει την αίσθηση ελαφρότητας, ενώ οι αποθηκευτικοί χώροι και οι σταθερές κατασκευές ενσωματώνονται στην αρχιτεκτονική.

Η λευκή σκάλα αντιμετωπίζεται ως γλυπτικό στοιχείο μέσα στη μεζονέτα. Η συνεχής μορφή της ενισχύει την οπτική σύνδεση ανάμεσα στα δύο επίπεδα και ακολουθεί την περιορισμένη υλική γλώσσα της κατοικίας.

Τα επιμέρους στοιχεία οργανώνουν έτσι την καθημερινή χρήση χωρίς να επιβαρύνουν οπτικά τον χώρο.

 

Η μέντα ως επαναλαμβανόμενο χρώμα

Το χρώμα κατέχει κεντρικό ρόλο στη σύνθεση.

Η παλέτα αντλεί αναφορές από τη θάλασσα, την ελιά, την ανοιχτόχρωμη πέτρα και τις απαλές παστέλ αποχρώσεις του μεσογειακού τοπίου.

Μέσα στο κυρίως λευκό και ανοιχτό γκρι περιβάλλον, η απόχρωση της μέντας επανεμφανίζεται σε διαφορετικά σημεία και δημιουργεί οπτική συνέχεια ανάμεσα στους χώρους.

Η παρουσία της είναι εντονότερη στην κουζίνα, ενώ βαθύτεροι τόνοι του πράσινου συγκεντρώνονται στο μπάνιο. Εκεί, το ντους με τα πράσινα πλακίδια διαμορφώνεται ως περισσότερο συμπαγές στοιχείο και εισάγει μεγαλύτερη χρωματική ένταση.

 

Ελαφρότητα στην καθημερινή χρήση

Η αποθήκευση, η κυκλοφορία και η επίπλωση αντιμετωπίζονται ως μέρος της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

Πολλές καθημερινές λειτουργίες ενσωματώνονται σε αιωρούμενα ή οπτικά ελαφρά στοιχεία, αντί να προστίθενται ως ανεξάρτητα έπιπλα. Με αυτόν τον τρόπο, οι κύριοι χώροι παραμένουν καθαροί και η κίνηση ανάμεσα στις διαφορετικές ζώνες γίνεται ανεμπόδιστα.

Το λευκό κέλυφος διατηρεί σκόπιμα ήρεμη παρουσία. Η ξυλεία, το ανοιχτό γκρι δάπεδο και οι πράσινες αποχρώσεις συγκροτούν μια περιορισμένη παλέτα, ενώ το φυσικό φως μεταβάλλει την ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το Casa Menta συνδυάζει τελικά τη λειτουργική αναδιοργάνωση με μια λογική αφαίρεσης. Μέσα από το χρώμα, τα αιωρούμενα στοιχεία και την επιλεκτική διατήρηση των υφιστάμενων υλικών, οι Space is around us διαμορφώνουν ένα σύγχρονο οικιακό εσωτερικό με σαφήνεια και διακριτικές αναφορές στο μεσογειακό τοπίο.

Μια συμπαγής κυβική κατοικία στο Κανόνι οργανώνεται μέσα από εσοχές, αίθρια και επιλεκτικά ανοίγματα, διαβαθμίζοντας τη σχέση ανάμεσα στην ιδιωτικότητα, τη φύτευση και τον ετερογενή ιστό της Κέρκυρας.

Το The Habitus Project από τους Thymi Architects βρίσκεται στο Κανόνι της Κέρκυρας, σε μια περιοχή μετάβασης μεταξύ αστικού και προαστιακού ιστού. Η ετερογενής δόμηση της γειτονιάς δεν προσφέρει ένα ενιαίο μορφολογικό πρότυπο προς αναπαραγωγή. Αντίθετα, ο σχεδιασμός εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο η κατοικία φιλτράρει τη σχέση της με το άμεσο περιβάλλον.

Η κατοικία συγκροτείται ως ένας συμπαγής όγκος, όπου τα ανοίγματα και τα κενά αποκτούν πρωτεύοντα ρόλο. Η επαφή με τη γειτονιά δεν βασίζεται στην άμεση οπτική έκθεση, αλλά σε ελεγχόμενες θεάσεις, διαφορετικά βάθη και διαδοχικές μεταβάσεις μεταξύ εσωτερικού και υπαίθριου χώρου.

 

Αφαίρεση από τον συμπαγή όγκο

Η αρχιτεκτονική σύνθεση προκύπτει μέσα από μια διαδικασία αφαίρεσης από έναν αρχικό κυβικό όγκο. Εσοχές, κενά και ανοίγματα διαμορφώνουν την τελική μορφή και οργανώνουν τις σχέσεις μεταξύ των χώρων.

Τα ανοίγματα διαφοροποιούνται ανάλογα με τον προσανατολισμό, τη χρήση και τον επιθυμητό βαθμό έκθεσης. Άλλοτε λειτουργούν ως βαθιά καδραρίσματα προς τη γειτονιά και το τοπίο και άλλοτε ως στενότερες κατακόρυφες τομές που εισάγουν ελεγχόμενο φυσικό φως. Σε επιλεγμένα σημεία διευρύνονται, ενισχύοντας τη συνέχεια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού χώρου.

Στην κύρια όψη, η υποχώρηση του ισογείου δημιουργεί ένα προστατευμένο κατώφλι εισόδου και προσδίδει βάθος. Στον όροφο, η αφαίρεση ενός ακόμη τμήματος του όγκου σχηματίζει εσωτερικό αίθριο, εντάσσοντας το φυσικό φως, τη φύτευση και τον υπαίθριο χώρο μέσα στην κατοικία.

Η λιτή μορφή διαμορφώνεται έτσι κυρίως από τη σκιά, το βάθος και την εναλλαγή συμπαγών και κενών στοιχείων.

 

Οι φυτεμένες ζώνες ως μέρος της σύνθεσης

Οι υποχρεωτικές αποστάσεις από τα όρια του οικοπέδου δεν αντιμετωπίζονται ως υπολειμματικοί χώροι.

Αντίθετα, εντάσσονται ενεργά στη σύνθεση ως φυτεμένες ζώνες και δημιουργούν ένα πρώτο επίπεδο απόστασης από τον δρόμο και τα γειτονικά κτίρια. Η φύτευση, τα όρια και τα ανοίγματα λειτουργούν συνδυαστικά, επιτρέποντας την επαφή με το περιβάλλον χωρίς να αναιρείται η ιδιωτικότητα.

Με αυτόν τον τρόπο, η κατοικία διατηρεί έναν βαθμό εσωστρέφειας χωρίς να αποκόπτεται από τη γειτονιά. Το περιβάλλον παραμένει παρόν, αλλά εμφανίζεται επιλεκτικά μέσα από τα ανοίγματα και τη φύτευση.

 

Χώροι διημέρευσης σε σχέση με τον κήπο

Η κατοικία αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα. Οι κύριοι χώροι οργανώνονται στο ισόγειο και στον όροφο, ενώ οι βοηθητικές λειτουργίες τοποθετούνται στο υπόγειο.

Στο ισόγειο, η κουζίνα, η τραπεζαρία και το καθιστικό συγκροτούν έναν ενιαίο χώρο σε άμεση σχέση με τον κήπο. Παρά την οπτική συνέχεια, οι επιμέρους λειτουργίες διατηρούν την αυτονομία τους μέσα από τη διάταξη των σταθερών στοιχείων και την υλικότητα.

Η σκάλα βρίσκεται στον πυρήνα της σύνθεσης. Δεν λειτουργεί μόνο ως μέσο κυκλοφορίας, αλλά συμμετέχει στην οργάνωση του εσωτερικού και αναπτύσσει οπτικές σχέσεις καθ’ ύψος.

Έτσι, η χωρική συνέχεια δεν περιορίζεται στη σύνδεση με τον κήπο, αλλά επεκτείνεται και ανάμεσα στα διαφορετικά επίπεδα.

 

Εσωτερικό αίθριο στην ιδιωτική ζώνη

Στον όροφο, το κεντρικό υπνοδωμάτιο και οι βοηθητικές λειτουργίες οργανώνονται γύρω από το εσωτερικό αίθριο.

Το αίθριο λειτουργεί ταυτόχρονα ως πηγή φυσικού φωτισμού, φυτεμένος υπαίθριος χώρος και στοιχείο ιδιωτικότητας. Αντί οι ιδιωτικοί χώροι να ανοίγονται άμεσα προς τα γειτονικά κτίρια, αποκτούν ένα προστατευμένο εξωτερικό περιβάλλον στο εσωτερικό του κτιριακού όγκου.

Η εσωστρέφεια αυτή συνδυάζεται με επιλεγμένες φυγές προς το ευρύτερο περιβάλλον. Η κατοικία μεταβάλλεται συνεχώς ανάμεσα στην εξωστρέφεια και την περίκλειση, ανάλογα με τη θέση και τη λειτουργία κάθε ανοίγματος.

 

Περιορισμένη υλική παλέτα

Η επιλογή των υλικών ακολουθεί την ίδια λογική λιτότητας και σαφήνειας που χαρακτηρίζει τη χωρική οργάνωση.

Ξύλινες επενδύσεις και ενσωματωμένα στοιχεία αποθήκευσης ορίζουν διαφορετικές ζώνες στο εσωτερικό και δημιουργούν συνέχεια μεταξύ των χώρων. Τα σκούρα μεταλλικά πλαίσια των κουφωμάτων τονίζουν τη γεωμετρία και το βάθος των ανοιγμάτων, ενισχύοντας την αντίθεση με τη συμπαγή μάζα του κτιρίου.

Η πατητή τσιμεντοκονία δημιουργεί συνεχείς επιφάνειες, ενώ το μάρμαρο χρησιμοποιείται επιλεκτικά σε δάπεδα, βαθμίδες και λεπτομέρειες.

Η περιορισμένη χρωματική και υλική παλέτα λειτουργεί ως ήρεμο υπόβαθρο για τις μεταβολές του φυσικού φωτός και της σκιάς κατά τη διάρκεια της ημέρας.

 

Καδράροντας τον προαστιακό ιστό

Το The Habitus Project ανταποκρίνεται στην ετερογένεια του περιβάλλοντος χωρίς να υιοθετεί μορφολογικά στοιχεία από τα γειτονικά κτίρια.

Η αρχιτεκτονική λειτουργεί ως μέσο διαχείρισης αυτής της σχέσης. Κενά, όρια, φύτευση και ανοίγματα καθορίζουν τι παραμένει ορατό, τι προστατεύεται και πώς γίνεται αντιληπτή η μετάβαση από το ιδιωτικό εσωτερικό προς τη γειτονιά.

Η σχέση με το περιβάλλον παραμένει επιλεκτική και διαβαθμίζεται ανάμεσα στην εξωστρέφεια και την ιδιωτικότητα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η γειτονιά, η φύτευση και οι μεταβολές του φυσικού φωτός εντάσσονται στην καθημερινή εμπειρία της κατοίκησης.

Μια σύνθεση από χαμηλούς διακριτούς όγκους και αίθρια οργανώνεται γύρω από ώριμα ελαιόδεντρα στη δυτική ακτή της Κέρκυρας.

Η Casa Ruina είναι μια κατοικία 477τ.μ. στο Κορτιράκι, στη δυτική ακτή της Κέρκυρας. Σχεδιασμένη από τους Thetacon, αναπτύσσεται ως μια χαμηλή σύνθεση με αποσπασματικούς όγκους ανάμεσα σε ώριμα ελαιόδεντρα. Η υπάρχουσα βλάστηση, το επικλινές έδαφος και η παρουσία ενός ερειπίου καθόρισαν τον σχεδιασμό. Παράλληλα, η σύγχρονη χωρική οργάνωση συνδυάζεται με αναφορές στην κερκυραϊκή οικοδομική παράδοση.

 

 

Αρχιτεκτονική ανάμεσα στις ελιές

Το ύψος της κατοικίας διατηρείται σκόπιμα περιορισμένο. Έτσι, η κατακόρυφη παρουσία των ελαιόδεντρων εξακολουθεί να κυριαρχεί στο τοπίο. Αντί για έναν ενιαίο συμπαγή όγκο, το κτίριο διαχωρίζεται σύμφωνα με τις επιμέρους χρήσεις. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούνται τα μεγαλύτερα δέντρα και δημιουργείται μια ακολουθία υπαίθριων χώρων.

Παρά τις μεταβολές της τοπογραφίας, η κύρια κατοικία οργανώνεται σε ένα επίπεδο. Η είσοδος γίνεται μέσω ενός διαμορφωμένου αιθρίου. Ο χώρος αυτός λειτουργεί ως πρώτο κατώφλι ανάμεσα στον ελαιώνα και το εσωτερικό.

Η κουζίνα τοποθετείται στη μία πλευρά και οι χώροι διημέρευσης στην άλλη. Τα κύρια υπνοδωμάτια βρίσκονται στο πιο απομακρυσμένο τμήμα.

Τα αίθρια ως χωρική δομή

Τα αίθρια συνδέουν τους επιμέρους όγκους και διαμορφώνουν μια σταδιακή μετάβαση από τους κοινόχρηστους προς τους ιδιωτικούς χώρους. Παράλληλα, δημιουργούν οπτικές φυγές μέσα στην κατοικία και προς το γύρω τοπίο. Έτσι, η κατακερματισμένη κάτοψη διατηρεί αίσθηση συνέχειας και εξωστρέφειας.

Στο πιο απότομο τμήμα του οικοπέδου εντάσσεται ένας υπόγειος ξενώνας. Η εσωτερική κατακόρυφη επικοινωνία οδηγεί στα πρόσθετα υπνοδωμάτια και στους βοηθητικούς χώρους. Η λύση αξιοποιεί τη φυσική κλίση χωρίς να αυξάνει το αντιληπτό ύψος της κύριας σύνθεσης.

Σε χαμηλότερη στάθμη, μια γραμμική πισίνα ακολουθεί την κατεύθυνση του εδάφους. Το επίμηκες σχήμα της ενισχύει τη συνέχεια ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, το κατηφορικό τοπίο και τη θέα προς τη θάλασσα.

 

 

Υλικά με τοπικές αναφορές

Η υλική παλέτα ενισχύει την ένταξη του έργου στο περιβάλλον. Η ανοιχτόχρωμη πέτρα σε γήινους τόνους αποτελεί το βασικό υλικό. Ξύλινες πέργκολες με στοιχεία από πλεκτή λυγαριά φιλτράρουν το φως, ενώ το κερκυραϊκό τούβλο προσθέτει μια ακόμη τοπική αναφορά.

Ο συνδυασμός τους διαμορφώνει μια συγκρατημένη ισορροπία ανάμεσα στη σύγχρονη κατασκευή και την αρχιτεκτονική ταυτότητα του νησιού.

Ενδιάμεση αρχιτεκτονική

Η “Polikatikia” βρίσκεται στο νησί της Καρπάθου και αποτελείται από έξι οικογενειακές κατοικίες. Το έργο αντιμετωπίζει την κατοίκηση στο νησιωτικό περιβάλλον όχι ως μια αυστηρά τυπολογική άσκηση, αλλά ως ένα σύνθετο πεδίο όπου η μορφολογία, η τοπογραφία και η καθημερινή εμπειρία του μεσογειακού κλίματος συνδιαμορφώνουν ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό σύστημα.

 

Ένταξη στο τοπίο

Η διάταξη των έξι κατοικιών οργανώνεται μέσα από ένα σύνολο επάλληλων όγκων που μετατοπίζονται και περιστρέφονται διακριτικά, ανατρέποντας την αυστηρή ορθοκανονικότητα της συμβατικής πολυκατοικίας. Η σύνθεση παραπέμπει σε έναν αρχικά συμπαγή όγκο, ο οποίος μοιάζει σταδιακά να αποσπάται, να διαρρηγνύεται και να τεμαχίζεται σε επιμέρους χωρικά στοιχεία.

Οι γεωμετρικές αυτές μετατοπίσεις λειτουργούν όχι μόνο μορφολογικά αλλά και περιβαλλοντικά, δημιουργώντας ενδιάμεσα κενά, ζώνες σκίασης, φυσικό φωτισμό, υπαίθριες επεκτάσεις και οπτικές φυγές προς το τοπίο. Το κλιμακοστάσιο τοποθετείται ακριβώς μέσα σε αυτό το “ενδιάμεσο” κενό που προκύπτει από τη μετατόπιση των όγκων, μετατρέποντας τον μεταβατικό χώρο σε βασικό κατακόρυφο συνδετικό ιστό του συγκροτήματος.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχιτεκτονική επιδιώκει να ενισχύσει τη σχέση εσωτερικού και εξωτερικού χώρου, ακολουθώντας τις αρχές της μεσογειακής κατοίκησης. Τα μεγάλα ανοίγματα και η οριζόντια ανάπτυξη των βασικών όγκων επιτρέπουν στους χώρους διημέρευσης να επεκτείνονται προς το τοπίο, δημιουργώντας μια αίσθηση χωρικής συνέχειας με το φως, τον αέρα και τη θέα προς τη θάλασσα.

Οι μεταβατικοί υπαίθριοι χώροι λειτουργούν ως ενδιάμεσες κλιματικές ζώνες, προσφέροντας σκίαση, προστασία από τους ανέμους και διαφορετικές ποιότητες κατοίκησης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μέσα από αυτή τη συνθετική λογική, η κατοικία δεν αντιμετωπίζεται ως απομονωμένο αντικείμενο αλλά ως μέρος μιας συνεχούς εμπειρίας του τόπου και του κλίματος.

 

 

Λειτουργική οργάνωση

Η εσωτερική οργάνωση κάθε διαμερίσματος βασίζεται σε τρεις διακριτές λειτουργικές ζώνες. Στο κέντρο τοποθετείται η “μπαταρία” των βοηθητικών και υγρών χώρων, η οποία φωτίζεται και αερίζεται φυσικά μέσω φωταγωγών, ενισχύοντας τις συνθήκες άνεσης και ενεργειακής απόδοσης.

Προς τον βορρά οργανώνονται οι χώροι διημέρευσης: το καθιστικό, η τραπεζαρία και η κουζίνα – με άμεσο προσανατολισμό προς τη θέα και το θαλάσσιο τοπίο. Αντίστοιχα, τα υπνοδωμάτια τοποθετούνται στη νότια πλευρά, προστατευμένα από τους έντονους ανέμους και στραμμένα προς το φυσικό φως.

Η συνολική σύνθεση επιδιώκει να μεταφράσει τις ιδιαιτερότητες της νησιωτικής κατοίκησης σε μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα, όπου το κτίριο, το κλίμα και το τοπίο λειτουργούν ως αλληλένδετα στοιχεία μιας ενιαίας χωρικής εμπειρίας.

 

Αλληλένδετες επεμβάσεις

Το έργο αποτελείται από δύο αλληλένδετες επεμβάσεις: την αποκατάσταση μιας κρητικής λιθόκτιστης κατοικίας της δεκαετίας του 1920 και την προσθήκη μιας σύγχρονης κατακόρυφης επέκτασης, οι οποίες μαζί συγκροτούν μια ενιαία οικογενειακή κατοικία. Το υφιστάμενο κτίσμα, που αρχικά ανεγέρθηκε ως μέρος προσφυγικών οικισμών των αρχών του 20ού αιώνα, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα λαϊκής οικιστικής αρχιτεκτονικής, επαναδιατυπωμένο σήμερα μέσα από μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα που επιτρέπει στο κτίριο να επανακτήσει την παρουσία και την αυτονομία του μέσα στον αστικό ιστό.

 

Στρατηγική αποκατάστασης

Αντί να αποκρύψει τα ίχνη της αρχικής κατοικίας, η επέμβαση αντιμετωπίζει το υφιστάμενο λιθόκτιστο κέλυφος ως φορέα μνήμης και χωρικής ταυτότητας. Στοιχεία της ιστορικής κατοικίας διατηρούνται και ενσωματώνονται στη νέα αρχιτεκτονική σύνθεση, κυρίως στο ισόγειο επίπεδο όπου οργανώνονται οι κοινόχρηστες λειτουργίες της κατοικίας. Λεπτομέρειες ηλικίας άνω του ενός αιώνα παραμένουν ορατές στο εσωτερικό, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας που ισορροπεί ανάμεσα στην οικειότητα, τη διαχρονικότητα και μια διακριτική νοσταλγία.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η νέα επέκταση υλοποιείται μέσω ενός ελαφρού μεταλλικού φέροντος οργανισμού, σε συνδυασμό με ξύλινη στέγη και έναν επιπλέον χώρο παταριού. Η σχεδιαστική προσέγγιση επιδιώκει να διαμορφώσει έναν συνεκτικό αρχιτεκτονικό διάλογο ανάμεσα στη στιβαρότητα της υφιστάμενης λιθοδομής και την ελαφρότητα της σύγχρονης προσθήκης. Καθαρές γεωμετρίες, ημιδιαφανείς επιφάνειες, γενναιόδωρα ύψη και μια συγκρατημένη υλικότητα συνθέτουν ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από χωρική σαφήνεια και συνέχεια.

 

 

Χωρική οργάνωση

Στα ανώτερα επίπεδα, όπου αναπτύσσονται οι ιδιωτικοί χώροι ύπνου, η αρχιτεκτονική σύνθεση διερευνά εναλλαγές υψών και τομών, εισάγοντας χωρική πολυπλοκότητα και στιγμές εσωτερικής εξωστρέφειας. Οι μεταβαλλόμενοι εσωτερικοί όγκοι δημιουργούν μια αίσθηση ελαφρότητας και αισιοδοξίας, ενισχύοντας τη βιωματική ποιότητα της καθημερινής κατοίκησης. Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία όπου η αποκατάσταση και η σύγχρονη προσθήκη συνυπάρχουν χωρίς ιεραρχίες, συγκροτώντας μια ενιαία αρχιτεκτονική αφήγηση που εδράζεται εξίσου στη μνήμη και τον μετασχηματισμό.

Διαχρονική σύγχρονη διαβίωση

Στην καρδιά του Κολωνακίου, η ανακαίνιση του διαμερίσματος των 115m² επαναπροσδιορίζει την κλασική εσωτερική αρχιτεκτονική μέσα από μια σύγχρονη χωρική αφήγηση. Αντί να επιδιώκει την αντίθεση, η πρόταση εγκαθιδρύει μια σχέση συνέχειας ανάμεσα στα υφιστάμενα διακοσμητικά στοιχεία και τις σύγχρονες συνθήκες κατοίκησης, διατηρώντας γύψινες κορνίζες οροφής, ξύλινες επενδύσεις τοίχων και συμμετρικές αναλογίες, ενώ ταυτόχρονα εισάγει ένα πιο ήρεμο και μινιμαλιστικό αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο. Η επέμβαση αντιμετωπίζει το διαμέρισμα ως μια πολυεπίπεδη χωρική σύνθεση, όπου οι ιστορικές αναφορές και η σύγχρονη καθαρότητα συνυπάρχουν σε ισορροπία.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το έργο τοποθετείται στο πλαίσιο μιας σύγχρονης νεοκλασικής προσέγγισης, όπου η αναλογία, η διαχρονικότητα των υλικών και η χωρική συνοχή λειτουργούν ως βασικά εργαλεία σύνθεσης. Τα υπάρχοντα αρχιτεκτονικά στοιχεία δεν αποκρύπτονται ούτε αναπαράγονται νοσταλγικά· αντίθετα, επαναπλαισιώνονται μέσα σε μια συγκρατημένη ατμόσφαιρα που δίνει έμφαση στον ρυθμό, την υλικότητα και τη διαχρονική αξία του χώρου, αποφεύγοντας πρόσκαιρες αισθητικές αναφορές.

Οι σκούρες ξύλινες επενδύσεις προσδίδουν βάθος και αίσθηση σταθερότητας στους εσωτερικούς χώρους, ενώ οι καμπύλες επιφάνειες τραβερτίνη εισάγουν μια γλυπτική απαλότητα και μια αίσθηση ροής μέσα στην κάτοψη. Το ξύλινο δάπεδο σε διάταξη ψαροκόκαλου ενισχύει τον εκλεπτυσμένο χαρακτήρα της κατοικίας, δημιουργώντας συνέχεια ανάμεσα στις διαφορετικές ζώνες διαβίωσης. Οι μινιμαλιστικές επιφάνειες της κουζίνας και οι ενσωματωμένες λεπτομέρειες διατηρούν την καθαρότητα της σύνθεσης, επιτρέποντας στα υλικά και στις αναλογίες να καθορίζουν την αρχιτεκτονική εμπειρία. Έργα τέχνης και γλυπτικά αντικείμενα εντάσσονται ως οργανικά στοιχεία της χωρικής σύνθεσης και όχι ως διακοσμητικές προσθήκες, συμβάλλοντας στη συνολική ατμόσφαιρα κάθε χώρου.

 

 

Χωρική Οργάνωση

Η οργάνωση του διαμερίσματος χαρακτηρίζεται από ευελιξία και ελεγχόμενη διαπερατότητα. Αναδιπλούμενα διαχωριστικά από μεταλλικά πλαίσια και κυματοειδές γυαλί λειτουργούν ως μεταβατικά όρια ανάμεσα στο καθιστικό, την τραπεζαρία και την κουζίνα. Αυτά τα κινητά στοιχεία επιτρέπουν στον χώρο να εναλλάσσεται ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την ιδιωτικότητα, χωρίς να διακόπτεται η συνέχεια του φυσικού φωτισμού ή της οπτικής επαφής.

Η χωρική διάταξη αποφεύγει τους αυστηρούς διαχωρισμούς, υποστηρίζοντας μεταβαλλόμενα πρότυπα καθημερινής κατοίκησης μέσω ευέλικτων διαμορφώσεων. Η κυκλοφορία αναπτύσσεται οργανικά μέσα από διαδοχικά κατώφλια και πλαισιωμένες φυγές, ενώ η εναλλαγή διαφάνειας και αδιαφάνειας δημιουργεί μια δυναμική σχέση ανάμεσα στις συλλογικές και ιδιωτικές λειτουργίες της κατοικίας.

 

 

Παλέτα υλικών

Η υλικότητα λειτουργεί ως η κεντρική αρχιτεκτονική γλώσσα του έργου. Επιφάνειες τραβερτίνη, σκούρες ξύλινες υφές και ήπιες χρωματικές τονικότητες συνθέτουν ένα απτικό περιβάλλον που βασίζεται στη διαχρονικότητα και τη λιτότητα. Οι χώροι του λουτρού συνεχίζουν αυτόν τον υλικό διάλογο μέσα από κατακόρυφα αρθρωμένες πέτρινες επιφάνειες και σκούρα ξύλινα στοιχεία, διατηρώντας τη συνοχή της εσωτερικής ταυτότητας του διαμερίσματος.

Οι επιλογές επίπλωσης ενισχύουν περαιτέρω τη γλυπτική ποιότητα των χώρων, εισάγοντας καμπύλες γεωμετρίες και απαλές φόρμες που εξισορροπούν την αυστηρότητα του κλασικού κελύφους. Ο φωτισμός ενσωματώνεται διακριτικά στη σύνθεση, αναδεικνύοντας υφές, καμπυλότητες και βάθος, ενώ παράλληλα διατηρεί την ήρεμη και ατμοσφαιρική ποιότητα των εσωτερικών χώρων.

Μέσα από μια προσεκτική διαπραγμάτευση ανάμεσα στη διατήρηση και την επανερμηνεία, το έργο διαμορφώνει ένα οικιστικό περιβάλλον όπου η σύγχρονη κατοίκηση αναπτύσσεται μέσα στο διαχρονικό πλαίσιο της αθηναϊκής νεοκλασικής αρχιτεκτονικής.

 

Σημείο αναφοράς

Ο σχεδιασμός του έργου λαμβάνει υπόψη του τόσο την υπάρχουσα κατάσταση της περιοχής όσο και τη μελλοντική ανάπτυξή της. Σε αυτή την κατεύθυνση, δημιουργείται μια σύνθεση ιδιαίτερης και σύγχρονης αρχιτεκτονικής γλώσσας με στόχο τη δημιουργία ενός σημείου αναφοράς στην αναπτυσσόμενη περιοχή της Βούλας.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Βασική ιδέα είναι η δημιουργία ενός διπλού κελύφους που περιβάλλει το κτίριο, παρέχοντας τις απαραίτητες συνθήκες ιδιωτικότητας για τους χρήστες. Η ιδιομορφία του οικοπέδου και οι στενές όψεις επί των γειτονικών οδών, με τις μεγάλες πλευρές στα πλάγια όρια των οικοπέδων, καθορίζουν μια ανάγκη για ιδιωτικούς χώρους, αλλά και τη διατήρηση μιας “συνέχειας” των ακάλυπτων με τα όμορα οικόπεδα. Το κέλυφος διατρέχεται από μια αραιή διάτρηση, η οποία συμβάλλει στο φυσικό φωτισμό του εσωτερικού του κτιρίου, ενώ εξασφαλίζει την απαραίτητη ιδιωτικότητα όπου είναι αναγκαία. Οι διατρήσεις επενδύονται με αδρά ημιδιαφανή γυάλινα στοιχεία που προκαλούν ενδιαφέρουσες ανακλάσεις στο εσωτερικό. Οι καμπύλες πλάκες με την ελαφριά περιστροφή τους δίνουν την εντύπωση ενός όχι τόσο συμπαγούς όγκου, προσφέροντας ενδιαφέρουσες σκιάσεις και διαφορετικές οπτικές φυγές από τους εξώστες.

Βιοκλιματική προσέγγιση

Επιδιώκοντας την αειφόρο ανάπτυξη, ενσωματώθηκαν τα τοπικά κλιματικά δεδομένα στον σχεδιασμό. Οι υδάτινες επιφάνειες και οι πράσινες ζώνες παίζουν κεντρικό ρόλο, στη δημιουργία ενός μικροκλίματος για τους κατοίκους, αλλά και τη γειτονιά. Στο ισόγειο, η σχεδιασμένη αβαθής λίμνη με ακανόνιστες νησίδες και μια κολυμβητική δεξαμενή αποτελούν μέρος της προσέγγισης. Η σύνθεση αυτή, σε συνδυασμό με την πλούσια φύτευση των κήπων, που αποτελείται από ενδιαφέρουσες ποικιλίες ψηλών δέντρων, δημιουργεί ένα εναρμονισμένο φυσικό κλίμα δροσιάς και ηρεμίας στο επίπεδο της πιλοτής, το οποίο επεκτείνεται στο περιβάλλοντα χώρο της γειτονιάς.

 

 

Custom στοιχεία

Στους εξώστες, δημιουργούνται τοπικά χώροι πρασίνου που προσθέτουν στην αισθητική ποιότητα της εξωτερικής διαμόρφωσης και συμβάλλουν στον βιοκλιματικό σχεδιασμό. Η διάτρητη πέργκολα στο επίπεδο του δώματος αποτελεί ένα επιπλέον αρχιτεκτονικό στοιχείο που λειτουργώντας διαφραγματικά, δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες σκίασης και αερισμού, ενισχύοντας τον αισθητικό και λειτουργικό χαρακτήρα του χώρου.

 

Χωρικές ραφές στο άκρο

Η εργασία προτείνει την ενεργοποίηση του βόρειου τμήματος της Καρπάθου μέσω ενός δικτύου υφιστάμενων και νέων πεζοπορικών και ακτοπλοϊκών διαδρομών, συγκροτώντας μια ενιαία χωρική αφήγηση που μετατρέπει την κίνηση σε εμπειρία αναστοχασμού και ανακάλυψης.

 

Ανάγνωση του τόπου

Η μελέτη εστιάζει στην ανάδειξη και ενεργοποίηση του βόρειου τμήματος της Καρπάθου μέσα από ένα πλέγμα διαδρομών που συνδέει τέσσερις βασικούς σταθμούς: Αυλώνα, Βρουκούντα, Τρίστομο και Σαρία. Οι επιμέρους τόποι συγκροτούν μια συνεκτική χωρική αφήγηση, όπου η κίνηση δεν λειτουργεί απλώς ως μετάβαση, αλλά ως διαδικασία βιωματικής κατανόησης του τοπίου.

Κομβικό στοιχείο της προσέγγισης αποτελεί η συστηματική παρατήρηση και ανάλυση, η οποία οδηγεί στη συγκρότηση ενός «λεξικού του τόπου». Το εργαλείο αυτό λειτουργεί ως μεθοδολογική βάση της σύνθεσης, επιτρέποντας την ερμηνεία των χαρακτηριστικών του τοπίου και τη μεταγραφή τους σε αρχιτεκτονικές χειρονομίες. Οι παρεμβάσεις προκύπτουν ως «χωρικές ραφές», που εντάσσονται διακριτικά στο περιβάλλον, αναδεικνύοντας τη μεταβατικότητα και τη ροϊκότητα της εμπειρίας.

Αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις

Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις συγκροτούν ένα σύστημα σημείων που ενεργοποιούν το τοπίο χωρίς να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του. Στην Αυλώνα, το «Αλώνι» οργανώνεται ως πλατεία–αμφιθέατρο, εμπνευσμένη από την παραδοσιακή μορφή του αλωνιού, λειτουργώντας ως τόπος συνάντησης και αφετηρία διαδρομών. Στο υπέδαφος ενσωματώνεται δεξαμενή συλλογής όμβριων υδάτων, ενισχύοντας τη σχέση της αρχιτεκτονικής με την παραγωγική γη.

Στη Βρουκούντα, το «Ίχνος» διαμορφώνεται ως χώρος ενημέρωσης και περισυλλογής. Η σύνθεση αντλεί αναφορές από τα λαξευτά μνημεία της περιοχής, με έναν κάνναβο στραμμένο προς τη νεκρόπολη. Κατακόρυφες σχισμές διαρρηγνύουν το έδαφος, επιτρέποντας στο φως να εισχωρεί και να συγκροτεί μια ατμόσφαιρα έντονης χωρικής εμπειρίας, όπου η ενημέρωση μετατρέπεται σε στοχασμό γύρω από τη μνήμη και τη θνητότητα.

Στο Τρίστομο, η «Ρωγμή» τοποθετείται απέναντι από τη Σαρία, ενισχύοντας τη συνθήκη μετάβασης προς το νησί. Μέσα από τη σταδιακή υποβάθμιση του μονοπατιού, δημιουργείται ένας προστατευμένος χώρος, όπου τοιχεία και χαράξεις διαμορφώνουν ένα ελεγχόμενο παιχνίδι φωτός και σκιάς. Η τελική θέαση της Σαρίας, καδραρισμένη στο τέλος της πορείας, λειτουργεί ως κορύφωση της εμπειρίας.

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Κεντρικός στόχος της πρότασης είναι η αφομοίωση των παρεμβάσεων στο τοπίο, με τρόπο που ενισχύει την εμπειρία του περιπατητή και αναδεικνύει το πολιτισμικό απόθεμα της περιοχής. Η σύνθεση συγκροτεί ένα αφήγημα διαδρομής, όπου ο επισκέπτης καλείται να αφουγκραστεί, να ενημερωθεί και να βιώσει τον τόπο ως ένα ζωντανό σύνολο.

Η αρχιτεκτονική δεν επιβάλλεται, αλλά λειτουργεί ως μέσο αποκάλυψης. Βασισμένη σε αρχέγονες μορφές και χωρικές αρχές, μεταφράζει το τοπίο σε εμπειρία, όπου η μνήμη ενεργοποιείται μέσα από τη διαδοχή των χώρων. Πρόκειται για μια συνθετική προσέγγιση όπου ο άνθρωπος υποχωρεί, επιτρέποντας στον τόπο να εκφραστεί, συγκροτώντας ένα ταξίδι μέσα από θραύσματα μνήμης και φυσικής παρουσίας.

 

Αστική αναβάθμιση

Στον άξονα που, από την αρχαιότητα έως σήμερα, συνδέει το λιμάνι του Πειραιά με το κέντρο της Αθήνας, την οδό Πειραιώς, κατασκευάστηκε ένα κτίριο από εμφανές σκυρόδεμα, συνολικής επιφάνειας περίπου 10.000 m², που στεγάζει μία εταιρεία μόδας και γραφειακές λειτουργίες.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Ο σχεδιασμός του κτιρίου επιχειρεί να απαντήσει σε δύο κρίσιμα ζητήματα της σύγχρονης πόλης: τη μεγιστοποίηση του πρασίνου σε σχέση με τον δομημένο χώρο και τη βελτιστοποίηση της περιβαλλοντικής του απόδοσης. Η αρχιτεκτονική σύνθεση οργανώνεται μέσα από τη συνύπαρξη δύο διακριτών όγκων: ενός μονώροφου εμπορικού καταστήματος επιφάνειας 1.300 m² και ενός πενταώροφου κτιρίου γραφείων σε σχήμα γάμμα, το οποίο το περιβάλλει, συγκροτώντας ένα σαφές όριο προς τα γειτονικά κτίσματα και προς την οδό Πειραιώς.

Η οροφή του ισόγειου όγκου μετατρέπεται σε έντονα φυτεμένο δώμα, λειτουργώντας ως υπερυψωμένος αστικός κήπος, τόσο για τους εργαζομένους όσο και για την πόλη. Με αυτόν τον τρόπο, το έργο εισάγει μια νέα τοπογραφία, όπου το πράσινο επεκτείνεται κατακόρυφα, επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση του χρήστη με το περιβάλλον.

 

 

Χωρική οργάνωση

Οι εργαζόμενοι απολαμβάνουν άμεση οπτική και λειτουργική σύνδεση με τον κήπο, εξασφαλίζοντας ιδιωτικότητα και απομάκρυνση από τον θόρυβο της έντονης κυκλοφορίας. Παράλληλα, οι ράμπες που οδηγούν στο φυτεμένο δώμα, σε συνδυασμό με τη γεωμετρία του καμπύλου όγκου, συγκροτούν μια χωρική συνέχεια που συνδέει το ισόγειο με έναν ανώτερο δημόσιο επίπεδο, προσφέροντας πρόσβαση στους πολίτες.

Οι όψεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τον προσανατολισμό, μέσω συστημάτων σκίασης όπως περσίδες και ανοξείδωτα πλέγματα, τα οποία ελέγχουν την ηλιακή ακτινοβολία, μειώνοντας τη θερμική επιβάρυνση των εσωτερικών χώρων χωρίς να περιορίζουν τη θέα προς το εξωτερικό. Η αρχιτεκτονική αντιμετωπίζει κάθε επιφάνεια ως ενεργό φίλτρο μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος.

 

 

Βιωσιμότητα & τεχνολογία

Το φυτεμένο δώμα συντηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους μέσω αυτόματου συστήματος άρδευσης, το οποίο αξιοποιεί δεξαμενές συλλογής και επαναχρησιμοποίησης βρόχινου νερού. Η αποθήκευση σημαντικών ποσοτήτων νερού επιτρέπει τη διατήρηση της βλάστησης ακόμη και κατά τους θερινούς μήνες.

Παράλληλα, η χρήση εναλλακτών αέρος–εδάφους επιτρέπει την εισαγωγή φυσικού αέρα μέσω υπόγειων αγωγών, συμβάλλοντας στη βελτίωση του μικροκλίματος του κτιρίου. Το σύστημα BMS (Building Management System) ελέγχει τον φωτισμό, τον αερισμό και τον κλιματισμό, καθώς και τα ανοίγματα και τις εσωτερικές σκιάσεις, διασφαλίζοντας βέλτιστες συνθήκες άνεσης και σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας. Το έργο αναδεικνύει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση βιώσιμου σχεδιασμού, όπου η αρχιτεκτονική, η τεχνολογία και το τοπίο συνυπάρχουν σε ένα συνεκτικό σύστημα που επαναπροσδιορίζει τον σύγχρονο χώρο εργασίας.

 

Ανανεωμένη προοπτική

Το έργο ωριμάζει με χάρη στον χρόνο, όπως το κρασί -μια αφήγηση που ορίζεται από τη συνέχεια, μια ήπια προβολή προς το μέλλον και μια διαρκή κατάσταση εντροπίας. Η διακριτική επανεφεύρεση έχει καταστεί εγγενές στοιχείο του χαρακτήρα του: το ξενοδοχείο εξελίσσεται μέσα από μικρές χειρονομίες, επεκτεινόμενο στρώση με στρώση, εποχή με εποχή. Από την αρχή της λειτουργίας του, έχει επανενεργοποιήσει με συνέπεια τα υφιστάμενα στοιχεία του. Τα δίδυμα σιλό πλέον πάλλονται από δραστηριότητες ευεξίας, τέχνης και επαναλαμβανόμενων γαστρονομικών εκδηλώσεων, με κάθε νέα εκδοχή να καλλιεργεί έναν συνεχή διάλογο με το παρελθόν.

 

Στρατηγική Επέκτασης

Παράλληλα, το ίδιο το κτίριο αναζητά τρόπους εξέλιξης, αναδυόμενο διακριτικά από τη στιβαρή του βάση από σκυρόδεμα. Λίγα χρόνια μετά την ολοκλήρωσή του, καθώς τα πολιτιστικά και γαστρονομικά προγράμματα συνέχισαν να αναπτύσσονται, κατέστη σαφές ότι ο χώρος μπορούσε να υποδεχθεί ένα νέο κεφάλαιο φιλοξενίας -ένα πρόσθετο στρώμα που θα τιμούσε το αρχικό ήθος, προσφέροντας παράλληλα μια ανανεωμένη οπτική. Κατά τα πρώτα στάδια της κατασκευής, όταν τα εσωτερικά των δεξαμενών παρέμεναν απρόσιτα, ο χρόνος που αφιερώθηκε στις οροφές τους αποκάλυψε μια μοναδική αίσθηση ανύψωσης. Από αυτό το σημείο, ο ουρανός συναντούσε τη θάλασσα σε μια αδιάκοπη, ενιαία γραμμή. Αυτή η άμεση σύνδεση με τον ορίζοντα αποτέλεσε την αφετηρία για την προσθήκη ενός νέου επιπέδου πάνω από τις δεξαμενές από σκυρόδεμα.

 

 

Λειτουργική Οργάνωση

Οκτώ νέα δωμάτια καταλαμβάνουν πλέον αυτή την υπερυψωμένη δομή. Ένας ελαφρύς φορέας από λεπτούς μεταλλικούς σωλήνες και θερμές ξύλινες επιφάνειες αιωρείται πάνω από τις συμπαγείς δεξαμενές, ακολουθώντας τη γεωμετρία του κτιρίου χωρίς να την επιβαρύνει. Τα εκλεπτυσμένα αυτά στοιχεία αποϋλοποιούν την παρουσία του νέου επιπέδου, επιτρέποντας σε ένα λεπτό στέγαστρο να μοιάζει σαν να αιωρείται πάνω από τον όγκο από σκυρόδεμα. Ένα γραμμικό υδάτινο στοιχείο πλαισιώνει τον ορίζοντα, ενοποιώντας οπτικά την αρχιτεκτονική με τη θάλασσα. Το φως που αντανακλάται στην ξύλινη πέργκολα ενεργοποιεί τις επιφάνειες, ενισχύοντας τον ναυτικό, σχεδόν σχεδία-όμορφο χαρακτήρα της επέμβασης. Τα νέα δωμάτια επεκτείνουν την υλικότητα, την αισθητική και τη χωρική λογική των υφιστάμενων μονάδων. Κάθε ένα ανοίγεται προς τη θάλασσα μέσω μιας γενναιόδωρης βεράντας, προστατευμένης κάτω από την πέργκολα, ενώ η πρόσβαση από την πίσω αυλή ενσωματώνει το ανώτερο επίπεδο στην καθημερινή ζωή του ξενοδοχείου.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Από αυτό το υπερυψωμένο σημείο, οι επισκέπτες αντιλαμβάνονται τα σιλό, τα καλλιεργημένα αμπέλια του κήπου και τον ρυθμό δραστηριότητας που εκτυλίσσεται χαμηλότερα, μέσα από μια νέα, διαφοροποιημένη οπτική. Η προσθήκη δεν περιορίζεται στην αύξηση της δυναμικότητας· αντιθέτως, συμπυκνώνει, ενεργοποιεί και επεκτείνει τη διαρκώς εξελισσόμενη αφήγηση του Dexamenes Seaside Hotel. Η οροφή της πίσω δεξαμενής παραμένει σκόπιμα ανοιχτή, ως πεδίο πειραματισμού και ανακάλυψης. Από εδώ, ο ορίζοντας εκτείνεται απεριόριστα -αχαρτογράφητος και γεμάτος προσδοκία- αναμένοντας το επόμενο κεφάλαιο στην πορεία του ξενοδοχείου.

 

Ευανάγνωστα όρια

Ο εσωτερικός σχεδιασμός ενός γραφειακού χώρου 300m² για μια ασφαλιστική εταιρεία προσεγγίζεται ως μελέτη διαφάνειας, χωρικής συνέχειας και οργανωτικής σαφήνειας. Η πρόταση εισάγει την έννοια της «κάψουλας» ως κύριο μορφολογικό και λειτουργικό εργαλείο, οργανώνοντας τον χώρο εργασίας μέσω μιας σειράς διαφανών όγκων που αρθρώνουν το πρόγραμμα, διατηρώντας παράλληλα ένα ενιαίο οπτικό πεδίο σε όλο το εσωτερικό.

 

Χωρική οργάνωση

Απομακρυνόμενος από τις συμβατικές τυπολογίες κλειστών γραφείων, ο σχεδιασμός αξιοποιεί γυάλινους όγκους για τη στέγαση ιδιωτικών λειτουργιών, όπως αίθουσες συσκέψεων και γραφεία διοίκησης. Οι «κάψουλες» αυτές λειτουργούν ως ελαφριές αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις μέσα στον ανοιχτό κάναβο, επιτρέποντας στο φυσικό φως να διαχέεται σε όλο τον χώρο, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν οπτικές συνδέσεις μεταξύ των επιμέρους τμημάτων. Ο χώρος εργασίας συγκροτείται ως ένα ενιαίο περιβάλλον, όπου τα όρια είναι σαφή αλλά όχι περιοριστικά, υποστηρίζοντας τόσο τη συνεργασία όσο και τη συγκέντρωση.

 

 

Παλέτα υλικών

Η επιλογή των υλικών διαμορφώνει καθοριστικά την ατμόσφαιρα του εσωτερικού. Εμφανείς καλωδιώσεις σε μεταλλικές ράγες, διάτρητα μεταλλικά πάνελ και διαχωριστικά από υαλότουβλα αναδεικνύουν τη λειτουργική και τεχνική διάσταση του χώρου. Αντίθετα, ουδέτερες επιφάνειες εισάγουν μια αίσθηση θερμότητας και ισορροπίας, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στη βιομηχανική έκφραση και μια πιο οικεία υλικότητα. Η αντίθεση αυτή συγκροτεί μια ταυτότητα που είναι ταυτόχρονα ακριβής και φιλόξενη.

 

 

Μελέτη φωτισμού

Στην είσοδο, ένα εκτεταμένο διάτρητο μεταλλικό πέτασμα ορίζει το πρώτο χωρικό κατώφλι. Ως ημιδιαφανές φίλτρο, διαμορφώνει διακριτικά την περιοχή της υποδοχής, διατηρώντας παράλληλα τη διαπερατότητα του βλέμματος προς τον ανοιχτό χώρο εργασίας. Το φως και η κίνηση διαχέονται μέσω της επιφάνειάς του, δημιουργώντας μια σταδιακή μετάβαση από τη ζώνη εισόδου προς το εσωτερικό.

Ο φωτισμός ενισχύει περαιτέρω τη χωρική ανάγνωση του έργου. Γραμμικά φωτιστικά στοιχεία υπογραμμίζουν τους βασικούς άξονες κίνησης, ενώ γλυπτικές και κατευθυνόμενες φωτιστικές συνθέσεις αναδεικνύουν επιμέρους ζώνες εργασίας και συνάντησης. Σε συνδυασμό με το άπλετο φυσικό φως που εισέρχεται από τα μεγάλα ανοίγματα, η στρατηγική φωτισμού εντείνει τον ρυθμό, το βάθος και τη σαφήνεια του εσωτερικού χώρου.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εργασιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, ευελιξία και συνοχή. Μέσα από τη σύνθεση υλικών, φωτός και διαφανών όγκων, ο χώρος υποστηρίζει τη συνεργασία, διατηρώντας ταυτόχρονα στιγμές ιδιωτικότητας και συγκέντρωσης, σε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό πλαίσιο.

 

Γλυπτικό περίγραμμα

Το έργο, έκτασης 24,000m2, αφορά στη δημιουργία κτιρίου γραφείων και Media Campus με τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά studios τελευταίας τεχνολογίας, στην Κηφισιά.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Το έργο, έκτασης 24,000m2, αφορά στη δημιουργία κτιρίου γραφείων και Media Campus με τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά studios τελευταίας τεχνολογίας, στην Κηφισιά. O εμβληματικός σχεδιασμός βασίζεται στην ιδέα της λάξευσης ενός συμπαγούς λίθου, δηλαδή στη δημιουργία κοιλωμάτων και ενός πορώδους από μια στιβαρή δομή. Ανάμεσα σε αυτόν τον νέο ιστό και τα κοιλώματα αναπτύσσεται το πρόγραμμα, αντανακλώντας τη φιλοσοφία του χρήστη -τη μορφοποίηση της συνεχούς ροής των πληροφοριών. Έτσι, όπως το νερό λαξεύει την πέτρα, αντίστοιχα έχει δημιουργηθεί μια σχεδιασμένη φύση. Το κτίριο αποκτά μια γλυπτική σιλουέτα με έντονη δυναμική, χρησιμοποιώντας ασβεστολιθικό πέτρωμα και λεπτομέρειες αλουμινίου, μπρούντζου και ξύλου.

 

 

Χωρική οργάνωση

Στην κεντρική είσοδο δημιουργείται μία “κοιλότητα” ύψους τριών ορόφων η οποία ντύνεται με γραμμικά ξύλινα στοιχεία, δημιουργώντας ένα συναρπαστικό στιγμιότυπο που καλωσορίζει τους επισκέπτες. Η ιδέα της λάξευσης και του πορώδους συνεχίζεται και στο εσωτερικό, όπου σχηματίζεται ένα κεντρικό φωτεινό “φαράγγι”. Aπό την αφαίρεση του πλήρους αναπτύσσονται αφενός γεφυρώσεις που συνδέουν λειτουργικά τις εκατέρωθεν πτέρυγες γραφείων και αφετέρου κενά, που επιτρέπουν την είσοδο του φυσικού φωτός από τη γυάλινη οροφή, ακόμα και στους χαμηλότερους ορόφους.

Σε επίπεδο κάτοψης, το κεντρικό κτίριο αναπτύσσεται σε πεταλοειδή δομή, με τις δύο αντικριστές ζώνες που φιλοξενούν τους γραφειακούς χώρους να κοιτούν προς το κεντρικό φωτεινό φαράγγι-αίθριο. Στο εσωτερικό αυτού του διαπερατού χώρου, ο οποίος εκτείνεται σε πέντε ορόφους, αναπτύσσονται επιμέρους αίθρια και γλυπτικές γεφυρώσεις των γραφειακών πτερύγων, δημιουργώντας ένα παιχνίδι οπτικών μεταξύ των ορόφων, των κενών και των πλήρων, επαυξάνοντας την οπτική επικοινωνία και τη διαφάνεια.

Λόγω της υψομετρικής διαφοράς του οικοπέδου, δημιουργείται στην πίσω πλευρά του μια δευτερεύουσα είσοδος, σε συνδυασμό με την είσοδο των οχημάτων στον υπόγειο χώρο στάθμευσης. Η είσοδος αυτή έχει απευθείας πρόσβαση στον χώρο των studios όπου αναπτύσσονται συνεπίπεδα και οι χώροι εξυπηρέτησής τους, το newsroom, τα control rooms, κ.λπ., δημιουργώντας έτσι ένα ενιαίο επίπεδο, αποκλειστικά για τα media, με άμεση πρόσβαση από και προς τον περιβάλλοντα χώρο.

Σχεδιασμός τοπίου & βιωσιμότητα

Τα τηλεοπτικά studios, ο σχεδιασμός των οποίων βασίζεται επίσης στην έννοια του πορώδους, επενδύονται εξωτερικά με διάτρητα πάνελ αλουμινίου που φωτίζονται εσωτερικά. Έτσι, κατά τη διάρκεια της ημέρας, οι όγκοι τους φαίνονται ως δύο συμπαγείς μεταλλικοί κύβοι που συνομιλούν με το αίθριο του κεντρικού κτιρίου, ενώ τη νύχτα ο φωτισμός διαχέεται διακριτικά μέσα από το διάτρητο κέλυφός τους, προβάλλοντας την ανάλαφρη όψη τους και υποδηλώνοντας τη ζωντανή λειτουργία των τηλεοπτικών προγραμμάτων που λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό τους.

Ο περιβάλλων χώρος αναπτύσσεται με βάση τη λειτουργικότητα και τη ροή, τόσο των οχημάτων των εργαζομένων όσο και των επισκεπτών, αλλά και τις ανάγκες και τη χρήση των τηλεοπτικών studios, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούνται πολλαπλές εξωτερικές περιοχές πρασίνου και εκτόνωσης των γραφείων. Αυτοί οι κήποι συνδυάζουν καθιστικά ανάμεσα σε ζώνες με ποικιλία φυτών και δέντρων, με σκοπό να αναπτυχθεί ένας αστικός θύλακας πρασίνου ο οποίος βελτιώνει το τοπικό μικρόκλιμα, εσωτερικά, εξωτερικά αλλά και στο “σώμα“ του κτιρίου, μέσω των sky gardens του.

Το έργο έχει σχεδιαστεί με τις υψηλότερες περιβαλλοντικές και ακουστικές προδιαγραφές. Η αρμονική ενσωμάτωση των ειδικών λύσεων και των τεχνικών απαιτήσεων που έχουν χώροι όπως τα studios, στην αρχιτεκτονική και τον σχεδιασμό, αποτέλεσε βασικό παράγοντα ώστε ο τεχνικός κόσμος να συνομιλεί με τον αρχιτεκτονικό, χωρίς να θυσιάζονται οι ποιότητες και προθέσεις του. Έτσι, το σύνολο διατηρεί την αρχιτεκτονική γλώσσα και τη μοναδικότητα της ταυτότητάς του.

 

Κοινόχρηστος πυρήνας

Ο επανασχεδιασμός των γραφείων του Τμήματος Διαχείρισης Περιουσίας μιας δυναμικής χρηματιστηριακής εταιρείας στην Αθήνα αποτέλεσε μια ευκαιρία για την αναβάθμιση της καθημερινής εμπειρίας των εργαζομένων, μέσα από τη βελτίωση των ποιοτικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών του εργασιακού τους περιβάλλοντος. Τα γραφεία καταλαμβάνουν το ισόγειο ενός εξαώροφου κτιρίου της δεκαετίας του 1990, όπου η υπάρχουσα συνθήκη αποτέλεσε τη βάση για μια σύγχρονη επανερμηνεία του χώρου.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Βασική επιδίωξη της μελέτης ήταν η δημιουργία επαρκών θέσεων εργασίας για μια διαρκώς επεκτεινόμενη ομάδα, καθώς και η κάλυψη αναγκών άνεσης, ηχομόνωσης, συνεργασίας και ευελιξίας. Η πρόκληση εντοπίστηκε στον μεγάλο αριθμό χρηστών σε σχέση με τη διαθέσιμη επιφάνεια, σε συνδυασμό με το υβριδικό μοντέλο εργασίας.

Η χωρική οργάνωση βασίζεται σε έναν επιμήκη, κοινόχρηστο “πυρήνα”, που λειτουργεί ως βασικός άξονας κίνησης και δραστηριοτήτων. Ο πυρήνας αυτός ενσωματώνει θέσεις εργασίας, καθιστικό, αποθηκευτικούς χώρους και βοηθητικές λειτουργίες, ενώ περιμετρικά οργανώνονται οι πιο ιδιωτικοί χώροι: γραφεία διαφορετικής χωρητικότητας, γραφείο διεύθυνσης, χώρος συσκέψεων, καθώς και υποστηρικτικές χρήσεις όπως κουζινάκι και WC.

 

 

Παλέτα υλικών

Η άρση των αυστηρών ορίων επιτυγχάνεται μέσω γυάλινων διαχωριστικών, που ενισχύουν την οπτική συνέχεια και τη συνολική αντίληψη του χώρου ως ενιαίου περιβάλλοντος. Παράλληλα, η «απογύμνωση» του κελύφους, με την αφαίρεση των ψευδοροφών και την ανάδειξη του φέροντος οργανισμού και των εγκαταστάσεων, εισάγει μια αισθητική ειλικρίνειας και βιομηχανικής καθαρότητας.

Σε αντιδιαστολή με τα εμφανή δομικά στοιχεία –σκυρόδεμα, μέταλλο και δίκτυα–, η υλικότητα εμπλουτίζεται με θερμές και απτικές ποιότητες: δάπεδα βινυλικής ψάθας σε αποχρώσεις άμμου, επιφάνειες φυσικού καπλαμά καρυδιάς, υφάσματα με χρωματικές εντάσεις και ενσωματωμένες φυτεύσεις. Το αποτέλεσμα συγκροτεί μια ισορροπημένη σύνθεση μεταξύ τεχνικής αφαίρεσης και οικειότητας.

 

 

Μελέτη φωτισμού και ακουστικής

Ο σχεδιασμός του φωτισμού αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα, δεδομένης της ανομοιογενούς εισροής φυσικού φωτός στον ισόγειο χώρο. Μέσω συνδυασμού άμεσου και έμμεσου τεχνητού φωτισμού, κινητών σκιάστρων και ειδικών μεμβρανών στα ανοίγματα, επιτυγχάνεται η εξισορρόπηση της φωτεινότητας και ο έλεγχος των αντιθέσεων.

Ταυτόχρονα, η ακουστική άνεση διασφαλίζεται με την επιλογή ηχοαπορροφητικών υλικών, όπως διάτρητες επιφάνειες, υφασμάτινα σκίαστρα και ειδικά δάπεδα, που συμβάλλουν στη δημιουργία ενός ήρεμου και παραγωγικού περιβάλλοντος εργασίας.

Με οδηγό τις αρχές της καθαρότητας, της διαφάνειας και της ειλικρίνειας, το έργο διαμορφώνει έναν πολυεπίπεδο, ευέλικτο χώρο εργασίας που ενθαρρύνει τη συνεργασία, υποστηρίζει τη συγκέντρωση και ενισχύει την καθημερινή εμπειρία των χρηστών.

 

Σύνολο διακριτών όγκων

Ένα υφιστάμενο κτίριο γραφείων ηλικίας 40 ετών απογυμνώνεται έως τον πρωτογενή φέροντα οργανισμό του και επαναερμηνεύεται συνολικά, ώστε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις του εργασιακού περιβάλλοντος. Η αρχική λογική της μάζας ανακτάται και αποσαφηνίζεται, μετασχηματίζοντας ένα έως πρότινος αποσπασματικό και οπτικά ασύνδετο σύνολο σε μια συνεκτική αρχιτεκτονική σύνθεση. Το κτίριο επανασυντίθεται ως ένα σύνολο δώδεκα διακριτών όγκων, καθένας εκ των οποίων ορίζεται από τη δική του στρατηγική επένδυσης και χωρική ατμόσφαιρα, συγκροτώντας μια νέα αρχιτεκτονική ταυτότητα που εδράζεται στη διαφοροποίηση και τη σαφήνεια.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η επέμβαση βασίζεται σε μια διαδικασία αφαίρεσης και επαναπροσδιορισμού. Μέσα από την απομάκρυνση των μη αναγκαίων στρώσεων, αποκαλύπτεται και αναδιοργανώνεται ο αρχικός δομικός σκελετός, καθιστώντας εκ νέου αναγνώσιμη τη γεωμετρία του κτιρίου. Η κύρια όψη υιοθετεί μια συγκρατημένη υλικότητα, αρθρωμένη μέσα από διακριτικές τονικές μεταβάσεις λευκού, γκρι, μαύρου και χρυσού. Ένα νέο υαλοπέτασμα διαμορφώνει την κύρια πρόσοψη, ενώ μια αλληλουχία χυτών βαθμίδων από terrazzo συγκροτεί μια σαφή και γενναιόδωρη χειρονομία εισόδου.

Σε αντίθεση, η πίσω όψη υιοθετεί μια πιο εκφραστική και παιγνιώδη γλώσσα. Οι επιμέρους όγκοι διαφοροποιούνται μέσω χρώματος και υλικών: ένας πυρήνας ανελκυστήρα επενδυμένος με ανοιχτό τιρκουάζ, ένα κλιμακοστάσιο σε ριγέ ασπρόμαυρη επιφάνεια με κίτρινα πλαίσια ανοιγμάτων, ένας ροζ επιχρισμένος πυρήνας εξυπηρετήσεων και χώροι γραφείων επενδυμένοι με μπλε μεταλλικά πάνελ. Η χρωματική αυτή διαστρωμάτωση διαχέεται σε όλο το κτίριο, δημιουργώντας μια δυναμική σχέση μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών επιφανειών.

 

 

Χωρική οργάνωση & στρατηγική βιωσιμότητας

Το κτίριο επαναπροσανατολίζεται ώστε να αξιοποιήσει τη γειτνίασή του με το παρακείμενο φυσικό πάρκο, μέσω της διάνοιξης νέων ανοιγμάτων σε έως πρότινος συμπαγείς όψεις. Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν τη οπτική διασύνδεση, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνουν σημαντικά τη διείσδυση φυσικού φωτός, αντισταθμίζοντας τα περιορισμένα ύψη των υφιστάμενων ορόφων.

Στο επίπεδο της στέγης, ένας φυτεμένος δώμα σε συνδυασμό με μια κυκλική πέργκολα διαμορφώνουν μια αλληλουχία υπαίθριων χώρων εργασίας και κοινωνικής συνάθροισης. Οι ανυψωμένοι αυτοί χώροι φιλοξενούν άτυπες συναντήσεις, εκδηλώσεις και στιγμές ανταλλαγής, επεκτείνοντας το πρόγραμμα πέρα από τα όρια ενός συμβατικού γραφειακού περιβάλλοντος.

Η βιωσιμότητα ενσωματώνεται ως βασική σχεδιαστική παράμετρος. Το έργο περιλαμβάνει συστήματα υψηλής θερμομονωτικής απόδοσης, ενεργειακά αποδοτικά κουφώματα, χρήση τοπικών φυσικών υλικών και μηχανολογικά συστήματα χαμηλής κατανάλωσης. Συμπληρωματικά, ενσωματώνονται φωτοβολταϊκά πάνελ, σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων, συμβάλλοντας στην επίτευξη της ανώτερης ενεργειακής κατάταξης Α+.

Παλέτα υλικών

Η εσωτερική διαμόρφωση ισορροπεί μεταξύ διατήρησης και μετασχηματισμού. Το υφιστάμενο δάπεδο από μαύρο μάρμαρο αποκαθίσταται, ενώ οι ψευδοροφές αφαιρούνται, αποκαλύπτοντας τον αδρό σκυροδεμένο φέροντα οργανισμό και το ακανόνιστο ίχνος του ξυλοτύπου. Η συνύπαρξη εκλεπτυσμένων και αδρών επιφανειών συγκροτεί μια συνεκτική υλική ταυτότητα σε όλα τα επίπεδα του κτιρίου.

Κάθε όροφος διαφοροποιείται περαιτέρω μέσω ειδικά σχεδιασμένων αρχιτεκτονικών στοιχείων και παρεμβάσεων επίπλωσης. Από γλυπτικές μαρμάρινες κατασκευές καθιστικών έως μια έντονα κόκκινη διάτρητη μεταλλική βιβλιοθήκη και εκτεταμένα κοινόχρηστα τραπέζια εργασίας, οι εσωτερικοί χώροι αποκτούν επιμέρους χαρακτήρες. Στο ισόγειο, μια γενναιόδωρη κλίμακα από κόκκινο terrazzo λειτουργεί ταυτόχρονα ως στοιχείο κυκλοφορίας και ως αμφιθεατρικός χώρος για εκδηλώσεις, συνδέοντας το επίπεδο εισόδου με ένα φωτεινό μεσοπάτωμα.

Μέσα από αυτές τις πολυεπίπεδες στρατηγικές, το έργο συγκροτεί ένα ενιαίο αλλά ταυτόχρονα ετερογενές περιβάλλον εργασίας, όπου η ταυτότητα, η ευελιξία και ο χωρικός πλούτος προκύπτουν από την προσεκτική ορχήστρωση δομής, υλικότητας και προγράμματος.

 

Εξωστρεφής γεωμετρία

Απλές γραμμικές γεωμετρίες, καθαρότητα μορφής, φωτεινότητα και αίσθηση φρεσκάδας συνδυάζονται με λειτουργικότητα και ζεστασιά, διαμορφώνοντας τον σχεδιασμό του “Pick Up” all day coffee & brunch. Μέσα από μια εξωστρεφή χωρική προσέγγιση, η πρόταση αναδεικνύει τη σχέση εσωτερικού και εξωτερικού, ενεργοποιώντας έναν ουσιαστικό διάλογο με τον δρόμο και το άμεσο αστικό περιβάλλον. Μέσω μιας περιορισμένης παλέτας οικονομικών υλικών – όπως το τουβλάκι τερακότας, το λευκό γυαλιστερό κεραμικό πλακάκι, η πατητή τσιμεντοκονία και το κόντρα πλακέ σημύδας – ο χώρος διατυπώνει μια διαχρονική αισθητική μέσα από ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό πρίσμα.

 

Χωρική Οργάνωση

Η σύνθεση οργανώνεται σε δύο βασικές ζώνες: το ανοιχτό μπαρ προετοιμασίας καφέ και γευμάτων και τον χώρο των τραπεζοκαθισμάτων. Η σαφής αυτή λειτουργική διάκριση ενισχύει τη χρηστικότητα, διατηρώντας παράλληλα τη χωρική συνέχεια. Ο γραμμικός κτιστός καναπές από τερακότα, οι σταθερές κατασκευές με επένδυση κεραμικού πλακιδίου και μια custom-made σύνθεση από επαναχρησιμοποιημένα «σπασμένα» πλακάκια συνθέτουν ένα συνεκτικό και ευέλικτο εσωτερικό περιβάλλον. Η διάταξη δίνει έμφαση τόσο στην αποδοτικότητα όσο και στην άνεση, ενισχύοντας τον κοινωνικό χαρακτήρα του χώρου.

 

 

Παλέτα υλικών

Οι εσωτερικές επιφάνειες σε λευκή απόχρωση λειτουργούν ως ουδέτερο φόντο, επιτρέποντας στην υλικότητα της τερακότας και στη στιλπνότητα των κεραμικών πλακιδίων να αναδειχθούν ως κυρίαρχα στοιχεία της σύνθεσης. Το δάπεδο από πατητή τσιμεντοκονία, σε απόχρωση σκυροδέματος, προσδίδει μια αίσθηση υλικής πυκνότητας και συνέχειας, ενοποιώντας τον εσωτερικό χώρο. Η παρουσία φυτεύσεων ενισχύει τη φρεσκάδα, ενδυναμώνοντας τον διάλογο μέσα–έξω και εξισορροπώντας τη μεταλλική και ορυκτή παλέτα.

 

 

Εταιρική ταυτότητα

Η σχεδιαστική λογική επεκτείνεται στον εξωτερικό χώρο, όπου η πρόσοψη λειτουργεί ως ενεργό στοιχείο της ταυτότητας του έργου. Μια custom-made κυκλική επιγραφή, κατασκευασμένη από τερακότα και λευκό κεραμικό πλακάκι, αποτελεί το κεντρικό οπτικό σημείο αναφοράς, εντάσσοντας το κατάστημα στον αστικό ιστό. Η χειρονομία αυτή ενοποιεί τη συνολική υλικότητα της πρότασης και ενισχύει την παρουσία της στον δημόσιο χώρο, ολοκληρώνοντας μια συνεκτική αρχιτεκτονική αφήγηση που γεφυρώνει την εσωτερική ατμόσφαιρα με τη δημόσια εικόνα.

 

Πυρήνας καθημερινότητας

Στην καρδιά του οικισμού των Πολλωνίων στη Μήλο, ένα πολυγωνικό οικόπεδο μετασχηματίζεται σε έναν σύνθετο χωρικό οργανισμό, όπου η έννοια της αυλής επανερμηνεύεται ως πυρήνας της καθημερινότητας. Η πρόταση ανασυνθέτει την ατμόσφαιρα του κυκλαδίτικου οικισμού μέσα από μια σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και τη συλλογικότητα.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η κάτοψη αναπτύσσεται περιμετρικά του οικοπέδου, με αυτόνομα δωμάτια των οποίων οι όγκοι τοποθετούνται κατά μήκος του ορίου. Στο εσωτερικό, διαμορφώνεται ένα πλέγμα αυλών και διαδρομών, συγκροτώντας μια αλληλουχία υπαίθριων και ημιυπαίθριων χώρων. Ο επισκέπτης καλείται να περιηγηθεί σε αυτό το σύστημα, να ανακαλύψει κρυφές γωνιές και εσωτερικούς κήπους, και να επιλέξει ανάμεσα σε στιγμές απομόνωσης ή συνεύρεσης.

Η αρχιτεκτονική εμπειρία οργανώνεται ως μια διαδοχή χωρικών εναλλαγών, όπου η κίνηση λειτουργεί ως βασικό εργαλείο κατανόησης του έργου. Οι διαδρομές δεν είναι γραμμικές, αλλά αποκαλύπτουν σταδιακά το σύνολο, ενισχύοντας την αίσθηση του “χωριού” σε μικροκλίμακα.

 

 

Υλικότητα και αρχιτεκτονική γλώσσα

Οι όγκοι αναπτύσσονται σε δύο επίπεδα, συγκροτώντας μια καθαρή διττή υλικότητα. Η βάση από εμφανή πέτρα εδράζει το σύνολο στο έδαφος, ενώ ο λευκός ανώτερος όροφος φαίνεται να αιωρείται ελαφρά πάνω από αυτήν, διαχωριζόμενος μέσω μιας λεπτής σκοτίας. Η αντίθεση αυτή ενισχύει την πλαστικότητα της σύνθεσης και αναδεικνύει τη σχέση βαρύτητας και ελαφρότητας.

Η αρχιτεκτονική γλώσσα των προεξοχών, των γωνιών και των ανοιγμάτων διαμορφώνει ένα δυναμικό παιχνίδι φωτός και σκιάς, το οποίο μεταβάλλεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Το φως λειτουργεί ως ενεργό στοιχείο της σύνθεσης, αποκαλύπτοντας την υλικότητα και εντείνοντας τη χωρική εμπειρία.

Παράλληλα, εισάγεται ένα τρίτο επίπεδο υλικότητας μέσω μεταλλικών στοιχείων. Οι πέργκολες και τα κατακόρυφα στοιχεία από corten οριοθετούν τους επιμέρους κήπους, φιλτράρουν το φως και δημιουργούν ενδιάμεσες ζώνες ιδιωτικότητας.

 

 

Χωρική οργάνωση

Οι έξι σουίτες, με εσωτερικά διπλού ύψους, οργανώνονται ως λιτοί και φωτεινοί χώροι φιλοξενίας. Η αρχιτεκτονική αποφεύγει την περιττή διακόσμηση, επιτρέποντας στις αντιθέσεις υλικών και φωτός να διαμορφώσουν την ατμόσφαιρα.

Η αυλή, ως βασικό στοιχείο της κυκλαδίτικης τυπολογίας, επανέρχεται ως χώρος συνάντησης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Προστατευμένη από τον άνεμο, λειτουργεί ως ένας εσωτερικός κήπος όπου οι φιλοξενούμενοι συγκροτούν μια προσωρινή κοινότητα. Η αρχιτεκτονική, μέσα από αυτή τη χειρονομία, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για κοινές εμπειρίες, συνομιλία και μοίρασμα.

Το έργο συνιστά μια σύγχρονη ανάγνωση του παραδοσιακού οικισμού, όπου ο σεβασμός στον τόπο συνδυάζεται με τη δημιουργία νέων μορφών κατοίκησης. Πρόκειται για ένα περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στην ατομικότητα και τη συλλογικότητα, προσφέροντας ένα καταφύγιο απλότητας και αυθεντικότητας στο τοπίο της Μήλου.

Συνθέσεις Φωτισμού

Στα μέσα Ιουλίου ολοκληρώθηκε η νέα εγκατάσταση φωτισμού ανάδειξης του Μεγάρου της Βουλής και του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, συνοδευόμενη από την ενεργειακή αναβάθμιση των υπόγειων χώρων στάθμευσης και του βρεφονηπιακού σταθμού του συγκροτήματος. Η νέα μελέτη φωτισμού επιδιώκει να επαναπροσδιορίσει τη νυχτερινή εικόνα του κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου του, εντάσσοντας την παρέμβαση σε ένα σύγχρονο πλαίσιο περιβαλλοντικής υπευθυνότητας και βιωσιμότητας.

 

Φιλοσοφία φωτισμού & τεχνολογία LED

Ο νέος φωτισμός υλοποιήθηκε με αποκλειστική χρήση προηγμένης τεχνολογίας LED, με ιδιαίτερη έμφαση στη χρωματική συνοχή και στον ακριβή έλεγχο των φωτεινών πηγών. Κάθε φωτιστικό σώμα ελέγχεται ψηφιακά ως προς την ένταση και τη χρονική διάρκεια λειτουργίας του, επιτρέποντας τη δημιουργία δυναμικών σεναρίων φωτισμού με μεγάλη ακρίβεια.

Η συνδυαστική χρήση ενεργειακά αποδοτικών πηγών και ενός αυτοματοποιημένου συστήματος ελέγχου υψηλής ακρίβειας επιτρέπει την επίτευξη υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Από τη δύση του ηλίου και μετά, η φωτεινή σύνθεση των όψεων εξελίσσεται διακριτικά, με ομαλές μεταβολές στις εντάσεις που προσαρμόζονται στην ώρα, την ημέρα και την εποχή, δημιουργώντας μια ζωντανή αλλά ταυτόχρονα εκλεπτυσμένη νυχτερινή εικόνα.

 

 

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Κεντρικός άξονας της μελέτης αποτέλεσε η αντιμετώπιση της φωτορύπανσης. Για τον λόγο αυτό, το σύστημα φωτισμού έχει τη δυνατότητα αυτόματης μεταβολής της θερμοκρασίας χρώματος από ψυχρό λευκό σε θερμότερο φως. Το θερμότερο φάσμα, με μειωμένη παρουσία μπλε φωτός, συμβάλλει σημαντικά στη μείωση της επίδρασης στον νυχτερινό ουρανό.

Η μετάβαση αυτή πραγματοποιείται καθημερινά από τα μεσάνυχτα έως την αυγή, επιτρέποντας στον φωτισμό να παραμένει συμβατός με το φυσικό περιβάλλον της πόλης. Παράλληλα, τα φωτιστικά σώματα εξοπλίστηκαν με οπτικά συστήματα ακριβείας, δυνατότητα κλειδωμένης στόχευσης και αντιθαμβωτικά στοιχεία, περιορίζοντας τη διάχυση φωτός προς τον ουρανό.

Σε επίπεδο σύνθεσης, ο φωτισμός αναδεικνύει τις όψεις του Μεγάρου και του Μνημείου, τον ρυθμό και την πλαστικότητα των αρχιτεκτονικών στοιχείων –αετώματα, γείσα, παραστάδες και πρόπυλα– καθώς και επιμέρους στοιχεία όπως η κεντρική παράσταση του μνημείου, οι ασπίδες και οι επιγραφές. Παράλληλα, η χρήση φωτεινών πηγών με υψηλό δείκτη χρωματικής απόδοσης αναζωογονεί την υφή και το χρώμα των υλικών, αλλά και των γλυπτών του Ελευθερίου Βενιζέλου, του Χαρίλαου Τρικούπη και της Μάνας.

 

 

Ενεργειακή αναβάθμιση

Η ενσωμάτωση του νέου φωτιστικού εξοπλισμού πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να διατηρηθούν τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του διατηρητέου κτιρίου. Τα φωτιστικά σώματα στις όψεις επεξεργάστηκαν ειδικά ώστε να έχουν χρώμα αντίστοιχο της επιφάνειας τοποθέτησης, παραμένοντας σχεδόν αόρατα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε συντήρηση και αναβάθμιση των ιστορικών φανοστατών και διακοσμητικών φαναριών του Μεγάρου.

Κατά τη διάρκεια των 15 μηνών κατασκευής, το έργο αντιμετώπισε σημαντικές τεχνικές προκλήσεις, καθώς οι εργασίες πραγματοποιούνταν παράλληλα με την κανονική λειτουργία του κτιρίου. Η παλαιότητα του Μεγάρου και οι διαδοχικές επεμβάσεις που έχουν πραγματοποιηθεί κατά τα τελευταία 180 χρόνια κατέστησαν τη διαχείριση των ηλεκτρολογικών οδεύσεων ιδιαίτερα απαιτητική, ενώ η υβριδική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης κατέστησε αναγκαία την εκτεταμένη εγκατάσταση δικτύου οπτικών ινών.

Παράλληλα, σχεδιάστηκαν ειδικά φωτιστικά σώματα για συγκεκριμένα αρχιτεκτονικά στοιχεία, όπως τα φατνώματα των προπύλων, ώστε το αποτέλεσμα να ανταποκρίνεται πλήρως στις ιδιαιτερότητες του χώρου. Οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν με τη συμβολή εξειδικευμένου συνεργείου συντήρησης αρχαιοτήτων, εξασφαλίζοντας την προστασία της αισθητικής και της ιστορικής ακεραιότητας του κτιρίου.

Η ενεργειακή αναβάθμιση του έργου είναι ιδιαίτερα σημαντική. Στον πενταώροφο υπόγειο χώρο στάθμευσης και στον βρεφονηπιακό σταθμό, η ονομαστική κατανάλωση ενέργειας μειώθηκε από 137KW της προηγούμενης εγκατάστασης σε 41KW, ενώ χάρη στο έξυπνο σύστημα διαχείρισης φωτισμού η τελική κατανάλωση περιορίζεται στα 29KW. Το αποτέλεσμα ενισχύει την ενεργειακή αποδοτικότητα του συγκροτήματος και συμβάλλει ουσιαστικά στη βιώσιμη λειτουργία ενός από τα πιο εμβληματικά δημόσια κτίρια της χώρας.

 

Χωρική σκηνογραφία

Στόχος του έργου αποτελεί την πλήρη μετατροπή μιας κατοικίας που είχε σχεδιαστεί στις αρχές της δεκαετίας του 1980 από τον αρχιτέκτονα Ν. Βαλσαμάκη. Το κτίριο, στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης, φιλοξενεί πλέον τη Siskou Derma Clinic, ένα σύγχρονο δερματολογικό κέντρο που επιχειρεί να αναδιαμορφώσει την τυπολογία του ιατρικού χώρου στην Ελλάδα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον οικείο και εκλεπτυσμένο, μακριά από τα στερεότυπα του συμβατικού ιατρείου.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Η αρχική κατοικία αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του μοντέρνου κινήματος στην πόλη, με καθαρές γεωμετρικές συνθέσεις, ισορροπημένους όγκους και λευκό επίχρισμα που αναδεικνύει την πλαστικότητα της μορφής. Η επέμβαση επιδίωξε να διατηρήσει την αρχιτεκτονική ταυτότητα του αρχικού σχεδιασμού, ενσωματώνοντας νέες παρεμβάσεις που εξασφαλίζουν λειτουργική αναβάθμιση και χωρική συνοχή.

Η σχεδιαστική στρατηγική εστίασε στην επαναδιατύπωση της εμπειρίας ενός ιατρικού περιβάλλοντος, αντλώντας αναφορές από τη σύγχρονη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική κλινικών. Μέσα από λεπτές επεμβάσεις και προσεκτική διαχείριση των υλικών και των αναλογιών, το έργο επιτυγχάνει να ισορροπήσει ανάμεσα στον σεβασμό προς το υπάρχον κτίσμα και την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου λειτουργικού προγράμματος.

 

 

Οργάνωση & υλικά

 

Το εσωτερικό περιβάλλον οργανώνεται γύρω από την ιδέα της οικείας άνεσης, δημιουργώντας χώρους που μεταδίδουν ηρεμία και εμπιστοσύνη στους επισκέπτες. Η αισθητική του χώρου αντλεί στοιχεία από τον εκλεπτυσμένο μοντερνισμό και την παράδοση του mid-century design, με υλικά και αντικείμενα που λειτουργούν ως βασικοί φορείς της ατμόσφαιρας.

Οι δρύινες επενδύσεις τοίχων, οι βελούδινες πολυθρόνες και τα επιλεγμένα φωτιστικά σώματα συγκροτούν μια παλέτα υλικών και υφών που αποπνέει διακριτική πολυτέλεια. Η σύνθεση παραμένει αυστηρά μινιμαλιστική, επιτρέποντας στα υλικά να αναδεικνύονται μέσα από την υφή και τη φυσική τους παρουσία, χωρίς περιττές μορφολογικές χειρονομίες. Κάθε αντικείμενο τοποθετείται με προσοχή μέσα στον χώρο, συμβάλλοντας σε μια συνολική εμπειρία καθαρών γραμμών και ισορροπημένης αισθητικής.

 

 

Μελέτη φωτισμού

Η σκηνογραφία του εσωτερικού χώρου οργανώνεται μέσα από εναλλαγές φωτός, υφών και οπτικών εστιάσεων που καθοδηγούν την κίνηση του επισκέπτη. Ο φωτισμός λειτουργεί ως βασικό εργαλείο διαμόρφωσης της ατμόσφαιρας.

Η μελέτη φωτισμού ενισχύει την αίσθηση ιδιωτικότητας και άνεσης, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τις αρχιτεκτονικές επιφάνειες και τις λεπτομέρειες του εσωτερικού σχεδιασμού. Μέσα από διακριτικές φωτιστικές παρεμβάσεις δημιουργείται μια ισορροπία μεταξύ λειτουργικότητας και αισθητικής εμπειρίας.

Την τελική εικόνα του χώρου συμπληρώνει η παρουσία επιλεγμένων έργων τέχνης που εντάσσονται οργανικά στο αρχιτεκτονικό αφήγημα του έργου.

 

Αντανάκλαση της πόλης

Το νέο κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης, περιλαμβάνοντας πλέον τη σημαντική επέκταση και μουσειολογική αναβάθμιση των εκθεσιακών του χώρων, αποτελεί σημαντικό τοπόσημο στο σύγχρονο αστικό τοπίο της Αθήνας: στο προϋπάρχον κτίριο των 9.720m², που είναι κηρυγμένο νεώτερο μνημείο, προστέθηκαν επιπλέον 11.040m², υπερδιπλασιάζοντας τους λειτουργικούς χώρους στα 20.760m² συνολικά.  

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Μέσω της νέας πρότασης, υλοποιήθηκαν προσθήκες μεταξύ των δύο ενοτήτων του ιστορικού κτιρίου (“κτίριο Α“ προς την οδό Βασιλίσσης Σοφίας και “κτίριο Β’” προς την οδό Μιχαλακοπούλου), στο σημείο που αυτά συνδέονται μέσω γέφυρας πάνω από την τοποθεσία της κοίτης του Ιλισού, ενώ επίσης διανοίχθηκαν υπόγειοι χώροι (“κτίριο Γ”), όπου το επιτρέπει ο υδροφόρος ορίζοντας. Το εσωτερικό του συνόλου επανασχεδιάστηκε συνολικά.

Οι νέοι κτιριακοί όγκοι, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από τις μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, ξεχωρίζουν με σαφήνεια από την αρχιτεκτονική του διατηρητέου κτιρίου, με τον εμφανή σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα και τα στοιχεία πλήρωσης από λευκό μάρμαρο. Στην ενότητα επί της οδού Μιχαλακοπούλου, η νέα Εθνική Πινακοθήκη απέκτησε έναν επιπλέον όροφο, ενώ στο κενό ανάμεσα στις δύο παλιές πτέρυγες προστέθηκε επιπλέον βάθος τριών επιπέδων.

Στον κήπο που δημιουργείται νότια της ιστορικής κεντρικής πύλης, η Πινακοθήκη αποκτά ανεξάρτητη είσοδο, ενώ η διαμόρφωση του περιβάλλοντος υπενθυμίζει την ύπαρξη του Ιλισού, με τη δημιουργία ενός υδάτινου καναλιού και την επέκταση του πρασίνου. Το μουσείο διαθέτει, επίσης, ράμπες κυκλοφορίας των επισκεπτών με θέα στον ορίζοντα της πόλης, ασανσέρ και κλιμακοστάσια, πλήρη προσβασιμότητα για ΑμεΑ και σύγχρονα συστήματα ασφάλειας.

 

 

Χωρική οργάνωση

Η υποδοχή στο κτιριακό συγκρότημα γίνεται μέσω ενός πολυλειτουργικού χώρου 910 m², όπου πέραν του ελέγχου, των πληροφοριών και εξυπηρετήσεων, παρέχεται η δυνατότητα της πολλαπλής ψηφιακής πληροφόρησης για το έργο, τις συλλογές και τις δραστηριότητες της Πινακοθήκης.

Εκεί βρίσκεται και το κύριο πωλητήριο της Πινακοθήκης, με προθήκες πολλαπλών δυνατοτήτων. Από τον χώρο υποδοχής δίνεται η δυνατότητα κίνησης του επισκέπτη προς τους εκθεσιακούς χώρους των μoνίμων συλλογών ή προς τους χώρους των περιοδικών εκθέσεων, καθώς και προς το αμφιθέατρο 350 θέσεων ή την καφετέρια.

Η αρχιτεκτονική των εσωτερικών και η μουσειογραφική μελέτη διαμόρφωσε τους χώρους που είναι προσβάσιμοι κατά τις διαδρομές των επισκεπτών. Τον μουσειολογικό πυρήνα της Εθνικής Πινακοθήκης αποτελούν οι αίθουσες των μονίμων εκθέσεων στον πρώτο και δεύτερο όροφο του κτιρίου Β, όπου παρουσιάζεται η μόνιμη συλλογή της ελληνικής ζωγραφικής και χαρακτικής του 19ου και 20ου αιώνα, η αίθουσα της μόνιμης έκθεσης στο δεύτερο υπόγειο του κτιρίου Γ, όπου παρουσιάζεται η μόνιμη συλλογή της Δυτικοευρωπαϊκής ζωγραφικής και χαρακτικής, καθώς και οι αίθουσες των εναλλασσόμενων εκθέσεων στον τρίτο όροφο του κτιρίου Β, όπου παρουσιάζονται με εναλλασσόμενο πρόγραμμα οι συνεχώς εμπλουτιζόμενες συλλογές της Σύγχρονης Τέχνης (20ου και 21ου αιώνα).

Στις αίθουσες των μονίμων εκθέσεων, η οργάνωση του χώρου γίνεται κατά κύριο λόγο με την τοποθέτηση σταθερών εκθεσιακών πανό, τα οποία αναπτύσσονται σε όλο το ύψος του χώρου, συμβάλλοντας στην αφηγηματική συνέχεια των εκθεμάτων. Με τη χρήση των συγκεκριμένων πανό σχεδιάζεται η πορεία του βλέμματος με την αποκάλυψη και απόκρυψη του βάθους του χώρου, ενώ επίσης δημιουργούνται κατευθύνσεις και οπτικές φυγές ευνοώντας τις πολλαπλές συσχετίσεις και αναγνώσεις των εκθεμάτων, ενώ σχηματίζονται κεντρικές διαμορφώσεις ως θεματικές εστίες.

 

 

Μουσειογραφία και συστήματα έκθεσης

Στις αίθουσες αυτές έχουν τοποθετηθεί ψευδοροφές γενικού και ειδικού φωτισμού με διαφώτιστη ελαστική ηχοαπορροφητική μεμβράνη, ενώ οι εκθεσιακοί τοίχοι και τα εκθεσιακά πανό με τελική επιφάνεια ινογυψοσανίδας επιτρέπουν την ανάρτηση των έργων.

Τα εκθεσιακά πανό στηρίζονται στο δάπεδο και στον σκελετό της διαφώτιστης οροφής, ώστε να είναι δυνατή η όδευση καλωδίων στο εσωτερικό τους από τις καλωδιώσεις της οροφής. Ανάλογα, οδεύσεις καλωδίων στους περιμετρικούς τοίχους γίνονται στην επάνω απόληξή τους. Ο εκθεσιακός χώρος, πέρα από τις εκθεσιακές επιφάνειες, εξοπλίζεται με εκθεσιακές προθήκες, ώστε να εμπλουτισθεί το εκθεσιακό υλικό με σχέδια, υδατογραφίες, χαρακτικά, ενώ τα συστήματα ασφαλείας των έργων δίνουν τη δυνατότητα ταυτοποίησης του κάθε έργου ξεχωριστά και άμεσου ελέγχου κάθε αλλαγής της κατάστασής του.

Στις αίθουσες των εναλλασσόμενων εκθέσεων, για την αντιμετώπιση των ειδικών απαιτήσεων, υλοποιήθηκε ένα σύστημα ψευδοροφής με το οποίο εξασφαλίζεται ο ενιαίος γενικός φωτισμός, η ισότροπη κατανομή του ειδικού φωτισμού των εκθεμάτων, καθώς και η δυνατότητα στήριξης εκθεσιακών πανό και ανάρτησης εκθεμάτων ή προβολικών συστημάτων. Εκτός από τις αίθουσες έκθεσης των μόνιμων συλλογών, στο δεύτερο υπόγειο του κτιρίου Γ λειτουργεί η αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων, όπου για την επίτευξη ενός υποβάθρου υποστήριξής τους έχει επεκταθεί η εφαρμογή του συστήματος ψευδοροφής-φωτισμού-ανάρτησης των εναλλασσόμενων εκθέσεων της μόνιμης συλλογής.

Στις αρθρώσεις των αιθουσών έκθεσης με τις περιοχές της οριζόντιας και κατακόρυφης κυκλοφορίας του κτιρίου, ορίζονται κόμβοι κυκλοφορίας, σήμανσης και πληροφορίας, που σημαίνονται με ξυλεπένδυση των τοίχων και των οροφών. Η διαδρομή του επισκέπτη συγκροτείται ως μια αλληλουχία αιθουσών έκθεσης και κόμβων κυκλοφορίας, στους οποίους μπορεί να προσανατολιστεί και να επανασχεδιάσει την πορεία του, να πληροφορηθεί με ψηφιακά μέσα για το περιεχόμενο της κάθε αίθουσας έκθεσης και να δει σε ειδικά διαμορφωμένες προθήκες πρόσθετο εκθεσιακό υλικό σχετικό με το περιεχόμενο των αιθουσών.

Συνολικά, οι επεκτάσεις και ανακατασκευές περιλαμβάνουν νέους εκθεσιακούς χώρους 2.230 m², σύγχρονες αποθήκες έργων τέχνης 1.645 m² και χώρο εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Το νέο μουσείο εξοπλίζεται με υπερσύγχρονα εργαστήρια συντήρησης, γραφεία διοίκησης, καθώς και βιβλιοθήκη η οποία αναπτύσσεται σε δυο ορόφους. Διαθέτει, επίσης, δυο καφέ-εστιατόρια, με το δεύτερο, στο τελευταίο επίπεδο του κτιρίου, να προσφέρει πανοραμική θέα προς την Ακρόπολη, τον λόφο του Λυκαβηττού και τον κόλπο του Σαρωνικού. Στο νέο κτίριο μπορούν να εκτεθούν 1.000 έργα ως μόνιμη συλλογή, ενώ προηγουμένως στο παλιό κτίριο ο αριθμός δε μπορούσε να ξεπεράσει τα 400 έργα. Η νέα αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων προσεγγίζει τα 2000 m², ενώ οι αποθηκευτικοί χώροι μπορούν να στεγάσουν 10.000 έργα.

Κυματοειδής μορφή

Η πρόταση αφορά την ανακατασκευή ενός επταώροφου κτιρίου γραφείων στη Λεωφόρο Συγγρού και επιδιώκει να αποδώσει κεντρικό ρόλο στην αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτιρίου, ώστε να διαμορφώσει το αστικό και πολιτισμικό τοπίο και να λειτουργήσει ως βασικό μέσο ανάδειξης του ως σύγχρονου τοπόσημου της πόλης.

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Αναλύοντας τη σχέση του κτιρίου με την ευρύτερη περιοχή, προτάθηκε η μεταφορά του κεντρικού άξονα κίνησης επάνω στην όψη που βλέπει προς τη Λεωφόρο Συγγρού. Η χειρονομία αυτή αποτέλεσε το γεωμετρικό υπόβαθρο για τη διαμόρφωση της νέας αρχιτεκτονικής έκφρασης της πρόσοψης.

Αξιοποιώντας την εμπειρία της κίνησης στον αστικό άξονα, σχεδιάστηκε ένα σύστημα που θυμίζει χρονοφωτογραφία: μια εικόνα που συμπυκνώνει την αίσθηση της διαδοχικής κίνησης σε μια ενιαία μορφή. Με αυτό τον τρόπο, η κίνηση μεταφράζεται σε αρχιτεκτονική γλώσσα, αποδίδοντας στο κτίριο μια δυναμική και αναγνωρίσιμη παρουσία μέσα στον αστικό ιστό.

Η σύνθεση υλοποιείται μέσα από ένα σύστημα κατακόρυφων στοιχείων που αποτελείται από εξήντα τέσσερις ειδικά κατασκευασμένες περσίδες κυματοειδούς μορφής, καθεμία με μοναδική γεωμετρία ανάπτυξης. Η επανάληψη και η διαφοροποίησή τους δημιουργούν μια ρυθμική επιφάνεια, η οποία μεταβάλλεται ανάλογα με τη θέση του παρατηρητή και την πορεία του φωτός.

 

 

Βιοκλιματικός σχεδιασμός

Κεντρική επιδίωξη της μελέτης ήταν η ένταξη του έργου στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης. Το κτίριο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε με στόχο την πιστοποίηση LEED Gold, ενσωματώνοντας στρατηγικές που βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση και την περιβαλλοντική του συμπεριφορά.

Στο πλαίσιο αυτό εκπονήθηκε εξειδικευμένη παραμετρική μελέτη για το σύστημα των περσίδων της όψης, ώστε να επιτυγχάνεται η βέλτιστη διείσδυση φυσικού φωτός στους εσωτερικούς χώρους και ταυτόχρονα να εξασφαλίζονται συνθήκες θερμικής και οπτικής άνεσης. Η δυναμική μορφή της πρόσοψης δεν λειτουργεί μόνο ως αισθητικό χαρακτηριστικό, αλλά και ως ενεργό φίλτρο φωτός και σκίασης, που συμβάλλει στον έλεγχο του μικροκλίματος και στη συνολική περιβαλλοντική απόδοση του κτιρίου.

 

Φωτισμός όψης

Η αίσθηση κίνησης που δημιουργούν οι κυματοειδείς περσίδες ενισχύεται από το παιχνίδι φωτός και σκιάς κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι συνεχείς εναλλαγές φωτεινότητας μεταμορφώνουν την εικόνα της πρόσοψης, προσδίδοντάς της έναν μεταβαλλόμενο χαρακτήρα που ακολουθεί τη διαδρομή του ήλιου.

Τις βραδινές ώρες, η αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτιρίου αναδεικνύεται μέσα από ένα μόνιμο σύστημα φωτισμού, σχεδιασμένο ειδικά για κάθε σημείο και γωνία της πρόσοψης. Μια διακριτική αλληλουχία πολύ ήπιων διακυμάνσεων λευκού φωτός διατρέχει το περίβλημα του κτιρίου, δημιουργώντας έναν ήπιο διάλογο με το νυχτερινό τοπίο της πόλης.

Ιδιαίτερη μέριμνα δόθηκε στον περιορισμό της φωτορύπανσης. Τα φωτιστικά σώματα ελέγχονται από εξειδικευμένα συστήματα, λειτουργώντας σε χαμηλές λαμπρότητες ώστε να προστατεύεται το αστικό περιβάλλον.

Στο δώμα του κτιρίου διαμορφώνεται χώρος αναψυχής με θέα προς την Ακρόπολη, πλαισιωμένος από φύτευση. Ο χώρος αυτός λειτουργεί ως σημείο εκτόνωσης για τους εργαζόμενους, εισάγοντας ένα στοιχείο πρασίνου και ανάπαυσης μέσα στον πυκνοδομημένο ιστό του κέντρου της Αθήνας.

 

Οικιακό τοπίο

Ο επανασχεδιασμός του συγκεκριμένου μικρού αστικού διαμερίσματος προέκυψε μέσα από μια στενή και ουσιαστική συνεργασία με τους χρήστες του χώρου, με στόχο τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες κατοίκησης, εργασίας και καθημερινής ευελιξίας. Το έργο βασίστηκε στην αρχή ότι η ποιότητα του χώρου δεν καθορίζεται από το μέγεθος, αλλά από τη σαφήνεια της οργάνωσης, τη ροή του φωτός και τη συνειδητή ενσωμάτωση των λειτουργιών.

 

Χωρική οργάνωση

Η αρχική κάτοψη επανασχεδιάστηκε μέσα από μια διαδικασία χωρικού επαναπρογραμματισμού, με βασική στρατηγική τη δημιουργία ενός ενιαίου, ανοιχτού περιβάλλοντος. Η επιλεκτική απομάκρυνση τοίχων επέτρεψε την ανάπτυξη νέων οπτικών φυγών και χωρικών συσχετισμών, ενισχύοντας τόσο τη διάχυση του φυσικού φωτός όσο και τη συνέχεια της κίνησης μέσα στο διαμέρισμα.

Κομβικό στοιχείο της σύνθεσης αποτελεί το ειδικά διαμορφωμένο άνοιγμα μεταξύ εισόδου και τραπεζαρίας. Η χειρονομία αυτή λειτουργεί ταυτόχρονα ως φίλτρο φωτός, μεταβατικό όριο και οργανωτικό στοιχείο της κάτοψης, προσδίδοντας σαφήνεια στη χωρική αλληλουχία και ενισχύοντας την αντίληψη του βάθους στο εσωτερικό του διαμερίσματος.

Παλέτα υλικών

 

Η υλικότητα του έργου διαμορφώνεται μέσα από μια περιορισμένη αλλά εκφραστική παλέτα φυσικών υλικών. Το ξύλο και το μάρμαρο συνδυάζονται σε ειδικά σχεδιασμένες, ενσωματωμένες κατασκευές που φιλοξενούν αποθηκευτικούς χώρους, επιφάνειες εργασίας και καθημερινές λειτουργίες.

Τα έπιπλα αντιμετωπίζονται ως αρχιτεκτονικά στοιχεία και όχι ως ανεξάρτητα αντικείμενα. Με αυτόν τον τρόπο, εντάσσονται οργανικά στη σύνθεση του χώρου, ενισχύοντας την αίσθηση συνοχής και καθαρότητας της εσωτερικής διάταξης. Οι ενσωματωμένες αυτές λύσεις επιτρέπουν την αποδοτική αξιοποίηση του διαθέσιμου χώρου χωρίς να επιβαρύνουν οπτικά το περιβάλλον.

 

 

Custom κατασκευές

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ευελιξία και την πολυλειτουργικότητα του διαμερίσματος. Έπιπλα γραφείου, αποθηκευτικές μονάδες και επιφάνειες, προσαρμόζονται και ενσωματώνονται έτσι ώστε ο χώρος να μεταβάλλεται εύκολα ώστε να υποστηρίζει διαφορετικά σενάρια χρήσης: εργασία από το σπίτι, καθημερινή κατοίκηση ή κοινωνικές συναθροίσεις.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα φωτεινό και ισορροπημένο περιβάλλον κατοίκησης, όπου η καθαρότητα της σύνθεσης, η συνέπεια των υλικών και η επεξεργασία των λεπτομερειών μετατρέπουν ένα μικρό διαμέρισμα σε ένα ευέλικτο και σύγχρονο οικιακό τοπίο. Μέσα από στοχευμένες αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις, το έργο αναδεικνύει πώς η συμπαγής κατοίκηση μπορεί να μετασχηματιστεί σε μια ποιοτική και ολοκληρωμένη χωρική εμπειρία.

 

Βιομηχανική αισθητική

Στο κέντρο της πόλης του Βόλου, ένα κατάστημα specialty coffee με έντονο αστικό χαρακτήρα συστήνεται στο κοινό μέσα από την ευδιάκριτη σχεδιαστική ταυτότητά του. Η κεντρική ιδέα βασίζεται στη δημιουργία ενός χώρου λιτού και φρέσκου με διακριτικά βιομηχανικά στοιχεία που αποπνέει ενέργεια και έντονη πρωινή διάθεση.

 

Χωρική οργάνωση

Σε ένα μικρό χώρο 35m2 που περιλαμβάνει χωρικές ενότητες όπως bar, χώρο παραγωγής, διάδρομο πελατών, χώρο καθιστικού καθώς και βοηθητικούς χώρους αποθήκης και WC, μεγάλη έμφαση δίνεται στη διαμόρφωση μιας λειτουργικής και εργονομικής κάτοψης.

Στο εσωτερικό, το κεντρικά τοποθετημένο bar λειτουργεί τόσο σαν το κυρίαρχο λειτουργικό στοιχείο παραγωγής όσο και το σημείο καθημερινής συνάντησης. Πίσω από αυτό συγκροτούνται συνθέσεις από μεταλλικές κατασκευές ραφιών σε μορφή κανάβου αναδεικνύοντας το εσωτερικό ύψος του χώρου ενώ κρεμαστά κυκλικά μεταλλικά στοιχεία προσδίδουν έναν επιπλέον βιομηχανικό χαρακτήρα.

 

 

Σχεδιασμός όψης

Ο εξωστρεφής χαρακτήρας του χώρου καθορίζεται σημαντικά από τη σχεδιαστική προσέγγιση των όψεων. Οι λεπτεπίλεπτοι λευκοί μεταλλικοί σκελετοί ανοίγουν το εσωτερικό προς το αστικό περιβάλλον, μετατρέποντας τη διαδικασία παρασκευής του καφέ σε καθημερινή αστική εμπειρία. Επιπλέον οι χειροποίητες πόρτες από ξύλο πεύκου προσθέτουν ένα χαρακτηριστικό τόνο οικειότητας και ήπιας αντίθεσης στο λευκό σύνολο.

 

 

Υλικά, φωτισμός & κατασκευές

Τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά, οι λευκές επιφάνειες κυριαρχούν ενώ χαρακτηριστικά μεταλλικά στοιχεία έντονου κίτρινου χρώματος προσδίδουν μια pop διάθεση. Ανάμεσα τους, η χρήση δρύινων υφών έρχεται να προσδώσει μια αίσθηση ηρεμίας και ισορροπίας. Την παλέτα υλικών συμπληρώνει η στοχευμένη χρήση λευκών τετράγωνων πλακιδίων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις λεπτομέρειες της κατασκευής. Από τα laser cut πόμολα των εισόδων μέχρι τα στρόγγυλα παρτέρια, καθώς και τις ρευστές διακοσμητικές μορφές, όλα αποτελούν προϊόν σχεδιασμού με στόχο την διαμόρφωση μιας ενιαίας και συναφούς ταυτότητας.

Σημαντικό ρόλο τέλος παίζει και ο τεχνητός φωτισμός που ακολουθεί μια εργαστηριακή προσέγγιση τόσο με τη χρήση κρεμαστών γραμμικών φωτισμών στο bar όσο και επιγραφών τύπου ΝΕΟΝ και light-box, ολοκληρώνοντας τον αστικό χαρακτήρα του έργου.

 

Το αίθριο ως προέκταση

Η μελέτη αφορά την ανακαίνιση διαμερίσματος σε πολυκατοικία της δεκαετίας του ’70, στο Παλαιό Ψυχικό. Το διαμέρισμα αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα, ισόγειο και υπόγειο, με έναν υπαίθριο χώρο–αίθριο στην πίσω πλευρά, ο οποίος λειτουργεί ως φυσική προέκταση της κατοικίας.

 

Στρατηγική ανακαίνισης

Κεντρική αρχιτεκτονική πρόθεση αποτέλεσε ο σεβασμός στη μορφολογία και την υλικότητα του υφιστάμενου κελύφους. Δεν πραγματοποιήθηκαν επεμβάσεις στις εξωτερικές όψεις, πέραν της συντήρησης και της ανάδειξης των αρχικών υλικών, διατηρώντας τον χαρακτήρα της πολυκατοικίας.

Ο εσωτερικός σχεδιασμός οργανώθηκε βάσει καθαρής γεωμετρίας, ανεμπόδιστης κίνησης και λειτουργικής απλότητας, με στόχο την άνεση και την ευελιξία στην καθημερινή χρήση των χώρων.

 

 

Παλέτα υλικών

Η αισθητική προσέγγιση κινείται σε minimal κατεύθυνση, με γήινη χρωματική παλέτα, επιφάνειες με εφέ ξύλου και διακριτικές εναλλαγές υφών σε τοίχους και έπιπλα. Ο θερμός φωτισμός ενισχύει την αίσθηση ηρεμίας, ενώ οι κρυφοί φωτισμοί και τα προσεγμένα φινιρίσματα στα λουτρά συγκροτούν μια ατμόσφαιρα χαλάρωσης και ιδιωτικότητας.

 

 

Σχεδιασμός αίθριου

Στον ακάλυπτο χώρο διαμορφώνεται ένα προστατευμένο αίθριο, όπου η διατήρηση της υφιστάμενης πέτρας και η ένταξη καθιστικών με ζαρντινιέρες ενισχύουν τη σύνδεση εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. Το μεγάλο άνοιγμα του καθιστικού ενοποιεί οπτικά και λειτουργικά τα δύο επίπεδα εμπειρίας, ολοκληρώνοντας μια κατοικία ήρεμης ποιότητας και διαχρονικού χαρακτήρα.

 

Ενδιάμεση ζώνη

Η κατοικία τοποθετείται στην περιοχή της Αργολίδας και συγκεκριμένα στην Ερμιόνη, σε ένα αμφιθεατρικό οικόπεδο με θέα προς τη θάλασσα στα βόρεια και τους ορεινούς όγκους στα ανατολικά. Το ίδιο το πεδίο σχεδιασμού υπέδειξε εξαρχής τον τρόπο με τον οποίο το κτίριο θα αναπτυχθεί, οργανώνοντας μια αρχιτεκτονική χειρονομία που διαμεσολαβεί ανάμεσα στον δρόμο και το ανοιχτό τοπίο.

 

Χωρική οργάνωση

Το κτίσμα οργανώνεται έτσι ώστε να ορίζει με σαφήνεια τα όρια προς τον δρόμο και τις γειτονικές εκτάσεις, εξασφαλίζοντας την απαιτούμενη ιδιωτικότητα, ενώ ταυτόχρονα παραμένει ανοιχτό και εξωστρεφές προς τις θεάσεις. Η κατοικία στρέφεται προς τη θάλασσα και το βουνό, με τη χαρακτηριστική καμπύλη στο νοτιοδυτικό της άκρο να αποτυπώνει συμβολικά και λειτουργικά αυτήν την κίνηση, αλλά και τη διαδικασία εισόδου.

Οι εσωτερικοί χώροι διατάσσονται με τρόπο που διασφαλίζει την άμεση οπτική σύνδεση με το περιβάλλον. Στο ισόγειο αναπτύσσονται οι χώροι διημέρευσης, ο ξενώνας και οι βοηθητικές λειτουργίες του υπαίθριου χώρου, ενώ στον όροφο τοποθετούνται τα υπνοδωμάτια, διατηρώντας την ιδιωτικότητα και την ανεμπόδιστη θέα.

 

 

Φιλοσοφία σχεδιασμού

Μπροστά από την κατοικία εκτείνεται η πισίνα, της οποίας η γεωμετρία ακολουθεί τη χάραξη του κτιρίου, ενισχύοντας τη συνοχή της σύνθεσης. Το υδάτινο στοιχείο λειτουργεί ως ενδιάμεση ζώνη μεταξύ του χτισμένου και του φυσικού τοπίου, πολλαπλασιάζοντας οπτικά τη σχέση με τον ορίζοντα και εδραιώνοντας τη συνομιλία με τη θάλασσα. Η συνολική διαμόρφωση του υπαίθριου χώρου υπογραμμίζει τη συνέχεια εσωτερικού και εξωτερικού, μετατρέποντας την κίνηση σε μια διαδοχή εμπειριών φωτός, σκιάς και θέας.

 

 

Παλέτα υλικών

Η επιλογή υλικών, όπως η πέτρα, το ξύλο και οι γήινες αποχρώσεις, ενισχύει τη σχέση με τον τόπο και αγκυρώνει το κτίσμα στο τοπίο της Αργολίδας. Η αρχιτεκτονική προσέγγιση παραμένει λιτή και δωρική, με καθαρές γεωμετρίες που επιτρέπουν στον χρήστη να βιώσει άμεσα τη σχέση με τη φύση – τη θάλασσα, το βουνό και τη γη.

Μέσα από την ανθρώπινη κλίμακα και τα φυσικά υλικά, διατυπώνεται μια σύγχρονη εκδοχή πολυτέλειας: απλή, ουσιαστική και βαθιά συνδεδεμένη με το περιβάλλον και την εμπειρία του τοπίου.

 

Διάτρητο στοιχείο

Το έργο αφορά τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και την εσωτερική διαμόρφωση μιας μονάδας boutique ξενοδοχείου στο νησί της Τήνος. Η επιμέρους μονάδα αποτελείται από ισόγειο επιφάνειας 50m2, στο οποίο ενσωματώνεται ένας προθάλαμος, και από πατάρι επιφάνειας 27m2. Παράλληλα, εκπονήθηκε ένα γενικό masterplan ως πρόταση χωροθέτησης 13 μονάδων φιλοξενίας σε έκταση 15 στρεμμάτων.

 

Φιλοσοφία Σχεδιασμού

Η σχεδιαστική σύλληψη αντλεί άμεση έμπνευση από τoυς παραδοσιακούς περιστεριώνες της Τήνου, αναδεικνύοντας την αρχιτεκτονική, ιστορική και πολιτισμική τους αξία. Η πρόταση βασίζεται σε εις βάθος μελέτη της δομικής λογικής, της μορφολογίας και της αρχικής λειτουργίας αυτών των ιδιαίτερων κατασκευών. Οι αναλογίες, ο όγκος και η συνολική μάζα της ξενοδοχειακής μονάδας επαναδιατυπώνουν εκείνες ενός τυπικού περιστεριώνα, μεταφέροντας αρχές της τοπικής αρχιτεκτονικής σε ένα σύγχρονο πλαίσιο φιλοξενίας.

Η μορφολογία του κελύφους παραπέμπει ευθέως στην εικόνα του περιστεριώνα. Η είσοδος ορίζεται από ένα στοιχείο “κλωστρά” – ένα διάτρητο αρχιτεκτονικό φίλτρο με έντονη γεωμετρική έκφραση. Το στοιχείο αυτό αναφέρεται στην παραδοσιακή όψη των περιστεριώνων, που λειτουργούσε ως σημείο εισόδου των πουλιών. Αντιθετικά, οι υπόλοιπες επιφάνειες διαμορφώνονται ως συμπαγείς, δημιουργώντας μια σκόπιμη ένταση ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την περίκλειστη αίσθηση του όγκου.

 

 

Ένταξη στο τοπίο

Οι μονάδες τοποθετούνται σε άμεσο διάλογο με το φυσικό περιβάλλον, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τον προσανατολισμό όσο και την τοπογραφία. Το συγκρότημα ενσωματώνεται στο τοπίο, με θέα προς τη θάλασσα σε απόσταση περίπου 200 μέτρων, στο νότιο τμήμα του νησιού. Καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό έπαιξε η μορφολογία του τοπίου της Τήνου και ιδιαίτερα οι χαρακτηριστικές ξερολιθιές, οι οποίες επηρέασαν τόσο τη χωρική οργάνωση όσο και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.

Πέρα από την αναφορά στην αρχιτεκτονική των περιστεριώνων, το έργο επιδιώκει να επανασυνδέσει τον επισκέπτη με τη γη μέσα από μια προσέγγιση αγροτουρισμού. Η καλλιέργεια και η σχέση με το τοπίο αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας. Το νερό συνιστά επίσης βασικό σχεδιαστικό στοιχείο, σε αναφορά στη χωροθέτηση των περιστεριώνων κοντά σε πηγές ή ρέοντα ύδατα. Οι ιδιωτικές πισίνες εντάσσονται οργανικά στο οικόπεδο, ακολουθώντας τη λογική των ξερολιθιών και αναπτύσσονται σταδιακά στον χώρο.

 

 

Χωρική Οργάνωση

Το συνολικό εμβαδόν κάθε μονάδας ανέρχεται σε 77m2. Η είσοδος διαχωρίζεται από έναν προθάλαμο, τοποθετημένο ανάμεσα στο διάτρητο στοιχείο κλωστρά και την υαλοστάσια πρόσοψη, εξασφαλίζοντας μια σταδιακή μετάβαση και αυξημένο βαθμό ιδιωτικότητας. Η σκίαση ελέγχεται από τον χρήστη, προσφέροντας ευελιξία ως προς τον φωτισμό και τον βαθμό ανοίγματος προς το περιβάλλον.

Ο εσωτερικός χώρος οργανώνεται ως ενιαίος, όπου οι καμπύλες γραμμές και τα φυσικά υλικά διαμορφώνουν μια ατμόσφαιρα θαλπωρής, σε αρμονία με το φυσικό τοπίο. Στο ισόγειο, ο χώρος καθιστικού λειτουργεί ως κεντρικό σημείο αναφοράς και συνδέεται άμεσα με την τραπεζαρία και την κουζίνα. Μια κυκλική κλίμακα οδηγεί στο επίπεδο του παταριού, όπου χωροθετείται το υπνοδωμάτιο, ένα ανοιχτό ντους και ένα WC.

Τα πλευρικά τοιχώματα φέρουν τραχιά υφή, εσοχές και ανοίγματα που επανερμηνεύουν τις λειτουργικές κοιλότητες των παραδοσιακών περιστεριώνων -χώρους που αρχικά φιλοξενούσαν τα πουλιά. Η ενσωμάτωση φυτεύσεων στο εσωτερικό ενισχύει περαιτέρω τη σύνδεση με τη γη και τους φυσικούς κύκλους.

Τέλος, οι μονάδες φιλοξενίας αντιμετωπίζονται ως καταφύγια: χώροι απόσυρσης και ενδοσκόπησης. Προάγουν την αίσθηση απομόνωσης, ηρεμίας και αποστασιοποίησης από την καθημερινότητα, προσφέροντας στους επισκέπτες μια ξεχωριστή χωρική εμπειρία που ευνοεί τη χαλάρωση και την επανασύνδεση με τη φύση και τον εαυτό τους.