Το Minthis Spa από τους Woods Bagot βρίσκεται στο κέντρο ενός μεγάλου θερέτρου ευεξίας κοντά στην Πάφο. Τοποθετημένο στην κορυφή ενός υψώματος, το κτίριο έχει πανοραμική θέα προς την κοιλάδα της Έζουσας και το ιστορικό μοναστήρι του Σταυρού της Μίνθης.

Η αρχιτεκτονική ανταποκρίνεται με διαφορετικό τρόπο στις δύο πλευρές του οικοπέδου. Προς την κεντρική πλατεία και το κλιμακωτό υπαίθριο αμφιθέατρο, η όψη παραμένει ελεγχόμενη και σε μεγάλο βαθμό κλειστή. Αντίθετα, η απέναντι πλευρά ανοίγεται προς την κοιλάδα και τον μακρινό ορίζοντα.

 

 

Ανάδυση από την πλαγιά

Το κέντρο ευεξίας μοιάζει να αναδύεται από το επικλινές έδαφος. Τα φυτεμένα δώματα σχηματίζουν μια γεωμετρική προέκταση του τοπίου. Παράλληλα, η χαμηλή οριζόντια σύνθεση περιορίζει την οπτική παρουσία του κτιρίου όταν αυτό παρατηρείται από ψηλότερα σημεία.

Το διώροφο spa περιλαμβάνει 2.100τ.μ. χώρων ευεξίας. Το πρόγραμμα διαθέτει οκτώ εξειδικευμένα δωμάτια θεραπειών, τέσσερα από τα οποία έχουν ιδιωτικές εσωτερικές αυλές. Επιπλέον, περιλαμβάνει θερμαινόμενη εσωτερική πισίνα μήκους 25m, μικρότερη πισίνα thermal spa, γυμναστήριο, αίθουσα yoga, χώρο χαλάρωσης και εγκαταστάσεις σωματικής περιποίησης.

Στη βάση του κτιρίου βρίσκεται ένα ακόμη επίπεδο 700τ.μ. Απευθύνεται αποκλειστικά στο προσωπικό και στεγάζει τις υποστηρικτικές λειτουργίες. Έτσι, η καθημερινή λειτουργία δεν παρεμβαίνει στην πορεία των επισκεπτών.

Από την πλατεία προς το αίθριο

Η πρόσβαση γίνεται από την κεντρική πλατεία του θερέτρου, μέσω μιας υπαίθριας διαδρομής. Προς αυτή την πλευρά, ένα πλέγμα από τυποποιημένους όγκους ανεπίχριστου σκυροδέματος σχηματίζει μια προστατευμένη όψη. Τα κενά ανάμεσά τους επιτρέπουν την ανάπτυξη αναρριχώμενης βλάστησης.

Το πλέγμα διακόπτεται στο σημείο της εισόδου. Εκεί, τα υαλοστάσια αποκαλύπτουν το κεντρικό αίθριο. Ένας κατακόρυφος κήπος με αρωματικά φυτά της περιοχής αναπτύσσεται μέσα σε μαύρες μεταλλικές υποδοχές. Η επαναλαμβανόμενη γεωμετρία τους παραπέμπει άμεσα στη σύνθεση της εξωτερικής όψης.

Το φυτεμένο αίθριο αποτελεί τον χωρικό πυρήνα του έργου. Οδηγεί προς το lobby και τη reception, ενώ διατηρεί ελεύθερες τις οπτικές φυγές προς το θέρετρο και το τοπίο.

Στον χώρο υποδοχής, το γραφείο από λευκό μάρμαρο Βώλακα τοποθετείται μπροστά από επιφάνειες ανεπίχριστου σκυροδέματος. Μια επιτοίχια κεραμική σύνθεση λειτουργεί ως εικαστικό σημείο αναφοράς. Παράλληλα, οι μεγάλες ξύλινες επιφάνειες σε τοίχους και οροφές εξισορροπούν την αδρότητα του σκυροδέματος.

 

 

Διαβαθμισμένη ησυχία

Οι εσωτερικές λειτουργίες οργανώνονται σε δύο πτέρυγες, σύμφωνα με τις διαφορετικές απαιτήσεις ιδιωτικότητας και ησυχίας. Οι δύο πισίνες και το γυμναστήριο βρίσκονται αριστερά από το αίθριο. Στη δεξιά πλευρά, τα δωμάτια θεραπειών αναπτύσσονται γραμμικά.

Τέσσερα από αυτά διαθέτουν ιδιωτικές υπαίθριες αυλές. Οι περίκλειστοι αυτοί χώροι εισάγουν φυσικό φως, βλάστηση και αέρα στις αίθουσες, χωρίς να τις εκθέτουν στις κοινόχρηστες ζώνες κυκλοφορίας.

Προς την κοιλάδα, οι βασικές λειτουργικές ενότητες τονίζονται με στιβαρά πλαίσια από φυσική φλαμουριά, χωρίς χημική επεξεργασία. Στα διάκενα διαμορφώνονται μεταβατικοί χώροι με θέα προς το τοπίο. Τα ανοίγματα, που φτάνουν σε ύψος τα 5m, μεταφέρουν το φυσικό φως βαθιά στο εσωτερικό.

Υλικότητα και καδραρισμένες φυγές

Η υλική παλέτα συνδυάζει φυσικές ξύλινες δοκίδες, σκυρόδεμα με εμφανή ξυλότυπο και γκρίζα πέτρα. Η τελευταία εμφανίζεται άλλοτε γυαλισμένη και άλλοτε αδρή. Ο φυσικός και ο τεχνητός φωτισμός αναδεικνύουν τις διαφορετικές υφές και ενισχύουν τις προοπτικές φυγές προς το κατάφυτο περιβάλλον.

Η εσωτερική πισίνα τοποθετείται δίπλα σε υαλοστάσια πλήρους ύψους. Οι αντανακλάσεις του νερού επεκτείνουν οπτικά το τοπίο προς το εσωτερικό, ενώ η ξύλινη οροφή προσδίδει θερμότητα στον χώρο. Αντίθετα, οι σκοτεινότεροι διάδρομοι δημιουργούν μια σταδιακή μετάβαση προς τις πιο ιδιωτικές αίθουσες.

Η επίπλωση ακολουθεί την ίδια λογική φυσικότητας. Απαλά οργανικά σχήματα, πλεκτές επιφάνειες, ξύλο και υφάσματα με έντονο ανάγλυφο εξισορροπούν την αυστηρή γεωμετρία της αρχιτεκτονικής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 281 | Οκτώβριος 2023, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Ένα πράσινο τοπόσημο στην είσοδο του οικισμού

Στη νότια είσοδο του δήμου Barbian / Barbiano, στο Νότιο Τιρόλο, οι Roland Baldi Architects σχεδίασαν ένα πολυλειτουργικό δημόσιο συγκρότημα που συνδυάζει εκπαίδευση, κινητικότητα, κοινωνική συναναστροφή και τοπική ανάπτυξη. Το έργο περιλαμβάνει νηπιαγωγείο, παιδικό σταθμό, παιδικό εστιατόριο, τουριστικό γραφείο και δημόσιες υποδομές, επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο ενός κτιρίου κοινής χρήσης σε αγροτικό περιβάλλον.

Ως μέρος του ιταλικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του NextGenerationEU, το κτίριο λειτουργεί ως νέο τοπόσημο στην είσοδο του οικισμού. Η αρχιτεκτονική του ανταποκρίνεται ταυτόχρονα στην τοπογραφία, στην καθημερινή χρήση και στην ανάγκη άμεσης σύνδεσης του νέου δημόσιου πυρήνα με το κέντρο του χωριού.

Δύο κτίρια, μία ιδέα

Το συγκρότημα αποτελείται από δύο διακριτά κτίρια, τοποθετημένα στις δύο πλευρές του δρόμου. Στην πλαγιά, ο μεγαλύτερος όγκος φιλοξενεί το νηπιαγωγείο, τον παιδικό σταθμό, την τραπεζαρία και προστατευμένους χώρους παιχνιδιού. Απέναντι, ένα μικρότερο κτίριο στεγάζει το τουριστικό γραφείο και προσβάσιμους δημόσιους χώρους υγιεινής.

Δίπλα στο τουριστικό γραφείο, ένας πύργος κλιμακοστασίου και ανελκυστήρα εξασφαλίζει προσβάσιμη σύνδεση από το υφιστάμενο διώροφο υπόγειο parking απευθείας προς το κέντρο του οικισμού. Μια γέφυρα περνά πάνω από τον δρόμο και συνδέει τα δύο κτίρια, λειτουργώντας τόσο ως πρακτική διαδρομή όσο και ως καθοριστικό αρχιτεκτονικό στοιχείο της σύνθεσης.

 

 

Μάθηση μέσα από την κίνηση και τον ανοιχτό χώρο

Η αρχιτεκτονική υποστηρίζει μια παιδαγωγική προσέγγιση που βασίζεται στην κίνηση, τον ανοιχτό χώρο και την αυτοκατευθυνόμενη μάθηση. Αντί για την τυπική αίθουσα διδασκαλίας, το κτίριο οργανώνεται μέσα από διαπερατές, θεματικά ορισμένες περιοχές: ζώνες δημιουργίας και έρευνας, ήσυχα δωμάτια και χώρους παιχνιδιού.

Οι διάδρομοι διευρύνονται κατά τόπους σε μικρές νησίδες συνάντησης, που λειτουργούν ως χώροι καθιστικού, παιχνιδιού και περισυλλογής. Η ποικιλία αυτή εμπλουτίζει την καθημερινή εκπαιδευτική εμπειρία και μετατρέπει το κτίριο σε ενεργό τοπίο μάθησης, αντί για απλή ακολουθία κλειστών δωματίων.

Κλιμακωτό πρόγραμμα σε έντονη πλαγιά

Η έντονη κλίση της πλαγιάς γίνεται αφετηρία του σχεδιασμού. Λόγω της τοπογραφίας, οι λειτουργίες οργανώνονται οριζόντια, σε διαδοχικά επίπεδα: βοηθητικοί χώροι στη βάση, εκπαιδευτικές χρήσεις στους ορόφους και ασφαλής υπαίθριος χώρος παιχνιδιού στο δώμα.

Στο πρώτο υπόγειο, το οποίο ανοίγεται πλήρως προς την κοιλάδα και φωτίζεται φυσικά, χωροθετούνται δύο αίθουσες συνάθροισης και το παιδικό εστιατόριο με κουζίνα, η οποία εξυπηρετεί και το γειτονικό δημοτικό σχολείο. Το ισόγειο περιλαμβάνει ακόμα μία ομάδα νηπιαγωγείου και τον αυτόνομα οργανωμένο παιδικό σταθμό, με αίθουσα συνάθροισης και ησυχίας, μικρή κουζίνα, βεστιάριο, χώρους υγιεινής και εσωτερική βεράντα. Στον τελευταίο όροφο βρίσκεται μια πολυλειτουργική αίθουσα κίνησης, με άμεση πρόσβαση στον προστατευμένο χώρο παιχνιδιού.

 

 

Τουριστικό γραφείο, κινητικότητα και δημόσια υποδομή

Το τουριστικό γραφείο διευρύνει τον ρόλο του έργου πέρα από την εκπαίδευση. Εισάγει στο συγκρότημα ένα σημείο πληροφόρησης, δημόσιες εξυπηρετήσεις και μια νέα στάση λεωφορείου, ενισχύοντας τη σχέση του με τους επισκέπτες, τους κατοίκους και την καθημερινή κινητικότητα.

Οι κινήσεις πεζών και οχημάτων οργανώνονται με σαφήνεια, ενώ δύο ήπιοι αναβαθμοί επιβραδύνουν την κυκλοφορία και αυξάνουν την ασφάλεια γύρω από την είσοδο. Μέσα από τον συνδυασμό εκπαίδευσης, μεταφορών και δημόσιων εξυπηρετήσεων, το έργο λειτουργεί ως νέο κατώφλι για τον οικισμό.

Βάση από σκυρόδεμα και πράσινη ξύλινη όψη

Η υλικότητα του κτιρίου ακολουθεί τη λογική της τοπογραφίας. Μια στιβαρή βάση από εμφανές σκυρόδεμα δένει το κτίριο με την πλαγιά, ενώ τα ανώτερα επίπεδα αναπτύσσονται ως ελαφριά ξύλινη κατασκευή. Η κατακόρυφα οργανωμένη, πράσινη ξύλινη όψη καθιστά το σύνολο αναγνωρίσιμο από μακριά και του προσδίδει ιδιαίτερη παρουσία στην είσοδο του Barbiano.

Η αρχιτεκτονική δεν αποκρύπτει την πολυπλοκότητα του προγράμματος. Αντίθετα, της δίνει σαφήνεια, χρησιμοποιώντας το τοπίο ως αφετηρία του σχεδιασμού και μετατρέποντας την πλαγιά σε οργανωμένη δημόσια τομή.

 

 

Βιωσιμότητα και ατμόσφαιρα φιλική προς τα παιδιά

Το κτίριο κατασκευάστηκε σύμφωνα με το πρότυπο Climate House Gold. Τα φωτοβολταϊκά panels συμβάλλουν στη βιώσιμη ενεργειακή τροφοδοσία του, ενώ η θέρμανση παρέχεται από αντλία θερμότητας, με την υποστήριξη ελεγχόμενου αερισμού και ανάκτησης θερμότητας.

Στο εσωτερικό, ανοιχτόχρωμα υλικά, σταθερός φυσικός φωτισμός και τοπική ξυλεία δημιουργούν μια ήρεμη ατμόσφαιρα, φιλική προς τα παιδιά. Λαδωμένα δάπεδα, έπιπλα από μασίφ ξύλο και ξύλινες ηχοαπορροφητικές οροφές συγκροτούν το εσωτερικό περιβάλλον, επιτρέποντας στην αρχιτεκτονική και την εκπαίδευση να λειτουργούν ως ενιαία εμπειρία.

Ένας τόπος για το μέλλον

Με το κτίριο πολλαπλών χρήσεων στο Barbiano, οι Roland Baldi Architects μετατρέπουν ένα σύνθετο λειτουργικό πρόγραμμα σε καθαρή αρχιτεκτονική αφήγηση. Εκπαιδευτικό κτίριο, βιώσιμη κινητικότητα και τουριστική υποδομή συνδυάζονται σε μια ενιαία, δημόσια χειρονομία.

Το αποτέλεσμα είναι ένας τόπος συνάντησης, ένα σημείο άφιξης και ένα νέο τοπόσημο για τον οικισμό: μια πράσινη γέφυρα που συνδέει επίπεδα, χρήσεις και κοινότητες, ανοίγοντας νέες δυνατότητες για τη δημόσια αρχιτεκτονική σε αγροτικές περιοχές.

Ένα οικολογικό καταφύγιο στα Πυρηναία

Το Forestone Cabin από το Institute for Advanced Architecture of Catalonia (IAAC) είναι μια πειραματική ξύλινη κατοικία 20,00 τ.μ. στο MónNatura Pirineu, στα Πυρηναία. Σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από τη φοιτητική ομάδα του 2025 στο Master in Ecological Architecture and Advanced Construction του IAAC, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Bio for Piri, η οποία προωθεί την αναγεννητική δασοπονία και τη βιώσιμη χρήση τοπικής ξυλείας από τα πυρηναϊκά δάση.

Με επικεφαλής τη Fundació Catalunya La Pedrera και χρηματοδότηση από το Biodiversity Foundation μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων Next Generation, η πρωτοβουλία επικεντρώνεται στη διαχείριση των δασών, στους τοπικούς κύκλους υλικών και στην αρχιτεκτονική ως οικολογικό εργαλείο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Forestone λειτουργεί ταυτόχρονα ως κατασκευασμένο πρωτότυπο, ερευνητικό έργο και μικρή κατοικήσιμη δομή για δύο άτομα, με χώρο ύπνου, εργασίας και λουτρό.

Ένας βράχος που αναπαύεται στο τοπίο

Η μορφή της καμπίνας αντλεί από το βραχώδες ανάγλυφο των Πυρηναίων. Σχεδιάζεται σαν ένας όγκος πέτρας που μοιάζει να κύλησε από το βουνό και να στάθηκε φυσικά στο σημείο, με πρισματική γεωμετρία, κεκλιμένους τοίχους και επικλινή στέγη.

Η γλυπτική αυτή μορφή δεν είναι μόνο συμβολική. Η γεωμετρία ανταποκρίνεται στις ανάγκες του προγράμματος, στις κλιματικές συνθήκες και στον ηλιασμό, ρυθμίζοντας τα ύψη και τις αναλογίες των χώρων μέσα σε ένα συμπαγές αποτύπωμα. Τα προσεκτικά τοποθετημένα ανοίγματα καδράρουν τη θέα προς τα γύρω βουνά και επιτρέπουν τον διαμπερή αερισμό, ενώ τα ανοιγόμενα ξύλινα παντζούρια εξασφαλίζουν πλήρη συσκότιση τη νύχτα, περιορίζοντας τη φωτορύπανση και υποστηρίζοντας τις αστρονομικές δραστηριότητες της περιοχής.

 

 

Τοπική ξυλεία και κατασκευή με επίγνωση της φωτιάς

Ο φορέας και το κέλυφος κατασκευάστηκαν με τοπικά panels από σταυρωτή-επικολλητή ξυλεία και καμένο ξύλο από κοντινά δάση. Η εξωτερική όψη αποτελείται από σανίδες πεύκου με φυσικές ακμές, καμένες σύμφωνα με την ιαπωνική τεχνική Yakisugi ή Shou Sugi Ban, όπου η επιφανειακή στρώση του ξύλου καίγεται ώστε να αυξηθεί η αντοχή του σε έντομα, νερό, φωτιά και μούχλα.

Οι σανίδες κόπηκαν στις τελικές διαστάσεις και κάηκαν από τους ίδιους τους φοιτητές. Πέρα από την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του υλικού, η επεξεργασία αυτή συνδέει συμβολικά την καμπίνα με τη διαχείριση και την πρόληψη των πυρκαγιών, κρίσιμο ζήτημα για την αναγεννητική δασοπονία στα Πυρηναία. Το έργο αντιμετωπίζει έτσι τη φωτιά όχι μόνο ως απειλή, αλλά και ως υλική και πολιτισμική συνθήκη του τοπίου.

Ένα ενιαίο ξύλινο εσωτερικό

Στο εσωτερικό, η καμπίνα διαμορφώνεται ως ένα συμπαγές, πλήρως ενιαίο ξύλινο περιβάλλον. Ειδικά κατασκευασμένα στοιχεία από CLT, όπως το κρεβάτι, τα σταθερά έπιπλα, ο πάγκος του νιπτήρα και τα καθίσματα, σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν από τους φοιτητές στα Valldaura Labs.

Η αρχιτεκτονική, ο φορέας και ο εξοπλισμός οργανώνονται ως ένα ενιαίο σύστημα. Το εσωτερικό αποφεύγει τις περιττές διακρίσεις ανάμεσα στο κτίριο και το αντικείμενο, επιτρέποντας στον μικρό χώρο να λειτουργεί με σαφήνεια, διατηρώντας παράλληλα έντονη αίσθηση θερμότητας και υλικής συνέχειας.

 

 

Χέρια, μαλλί και πέτρα

Η υλικότητα του Forestone επεκτείνεται πέρα από την ξυλεία. Κατά τη διάρκεια ενός ετήσιου φεστιβάλ μαλλιού στην κοντινή πόλη Sort, οι φοιτητές συνεργάστηκαν με τοπικούς κτηνοτρόφους για τη συλλογή μαλλιού προβάτου. Το μαλλί πλύθηκε, στέγνωσε και μετατράπηκε σε τσόχα στα Valldaura, με τη βοήθεια και υποστήριξη της Ολλανδής καλλιτέχνιδας Rian van Dijk.

Οι κουβέρτες, τα χαλιά και οι μαξιλαροθήκες που προέκυψαν εξοπλίζουν την καμπίνα, ενσωματώνοντας την τοπική χειροτεχνία και τα γεωργικά προϊόντα στο έργο. Στην ίδια επίσκεψη, οι φοιτητές συνέλεξαν μια πέτρα από το γύρω τοπίο και τη λάξευσαν χειρωνακτικά με ηλεκτρικά εργαλεία, δημιουργώντας έναν μοναδικό νιπτήρα. Μέσα από αυτές τις χειρονομίες, η καμπίνα συνδέεται υλικά με το γεωγραφικό και πολιτισμικό της περιβάλλον.

Ένα επαναλήψιμο πρωτότυπο δασικής κατοίκησης

Από την αρχή, το Forestone σχεδιάστηκε με έμφαση στη δυνατότητα επανάληψης. Δείχνει πώς η αρχιτεκτονική μικρής κλίμακας μπορεί να κατασκευαστεί με τοπική ξυλεία, τεχνογνωσία και μεθόδους χαμηλού αποτυπώματος, κατοικώντας σε δασικά τοπία χωρίς να αλλοιώνει τα υπάρχοντα οικοσυστήματα.

Η χρήση αρθρωτών στοιχείων CLT, τεχνικών ξηρής συναρμολόγησης και διαθέσιμων τοπικών υλικών επιτρέπει στην καμπίνα να προσαρμόζεται, να αναπαράγεται ή να αποσυναρμολογείται ανάλογα με τις ανάγκες. Με αυτή την έννοια, το έργο προτείνει ένα μοντέλο βιώσιμης δασικής κατοίκησης, συνδέοντας την αρχιτεκτονική παραγωγή με τη μακροπρόθεσμη περιβαλλοντική φροντίδα.

 

 

Εκπαίδευση, τοπική παραγωγή και αναγεννητική δασοπονία

Το Forestone συνδέει την εκπαίδευση, την τοπική βιομηχανία, τη χειροτεχνία και την αναγεννητική δασοπονία. Μέσα από την προσεκτική λεπτομέρεια, την πολυστρωματική κατασκευή και την άμεση σχέση με τον τόπο, η καμπίνα προτείνει μια εναλλακτική προσέγγιση για την κατασκευή σε ευαίσθητα τοπία.

Από τον Ιανουάριο του 2026, η καμπίνα είναι ανοιχτή σε επισκέπτες στο MónNatura Pirineu, στο Planes de Son, προσφέροντας τη δυνατότητα κατοίκησης του πρωτοτύπου και άμεσης εμπειρίας της σχέσης του με το τοπίο, τα υλικά και το κλίμα.

 

 

 

 

6. Δημοτικές Κατοικίες στην Κορσική | Orma Architettura