Keras Cliff House στην Κρήτη από τους Tzagkarakis + Associates

Η Keras Cliff House από τους Tzagkarakis + Associates βρίσκεται έξω από τον οικισμό της Αγίας Γαλήνης, στο Ρέθυμνο. Η κατοικία καταλαμβάνει ένα φυσικό πλάτωμα ανάμεσα σε έναν απόκρημνο γκρεμό και τα γύρω βουνά. Από εκεί, ανοίγεται ανεμπόδιστη η θέα προς το Νότιο Κρητικό Πέλαγος και τα ακατοίκητα νησιά Παξιμάδια.

Η σύνθεση αντλεί έμπνευση από τα «κέρατα καθοσιώσεως», ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της μινωικής Κρήτης. Ωστόσο, το μοτίβο δεν αναπαράγεται ως διακόσμηση. Η γεωμετρία του λειτουργεί ως εργαλείο για τη διαμόρφωση δύο καμπύλων πτερύγων, οι οποίες ακολουθούν τη μορφολογία του οικοπέδου και στρέφονται προς τη θάλασσα.

 

 

Προστατευμένη είσοδος και αποκάλυψη της θέας

Η είσοδος χωροθετείται στη βόρεια πλευρά της κατοικίας. Μια αιωρούμενη πλάκα σκυροδέματος προβάλλει πάνω από ένα χαμηλό τοιχίο. Έτσι, σχηματίζει ένα στεγασμένο κατώφλι και εισάγει τη βασική γεωμετρική αναφορά του έργου.

Ένας συνεχής τοίχος από τοπική πέτρα καθορίζει το βόρειο όριο. Στενά κατακόρυφα ανοίγματα διακόπτουν τη συμπαγή επιφάνειά του. Παρέχουν ιδιωτικότητα, ενώ παράλληλα επιτρέπουν ελεγχόμενες φυγές προς το τοπίο.

Η προσέγγιση αυτή καθυστερεί την αποκάλυψη της κύριας θέας. Μετά την είσοδο, το πέτρινο όριο υποχωρεί μπροστά σε ένα μεγάλο άνοιγμα προς τη θάλασσα και τα Παξιμάδια. Η μετάβαση από την προστατευμένη βόρεια πλευρά προς την ανοιχτή νότια όψη οργανώνεται ως ακολουθία από κατώφλια.

Δύο καμπύλες πτέρυγες

Η κατοικία χωρίζεται σε δύο βασικούς όγκους. Η δυτική πτέρυγα φιλοξενεί τους χώρους διημέρευσης, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με τις στεγασμένες βεράντες και τις υπαίθριες διαμορφώσεις. Τα μεγάλα ανοίγματα επιτρέπουν στην κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό να λειτουργούν ως μια συνεχής ζώνη προς τη θάλασσα.

Στην ανατολική πτέρυγα βρίσκονται τέσσερα υπνοδωμάτια με ιδιωτικά λουτρά. Οργανώνονται κατά μήκος ενός επιμήκους διαδρόμου. Στην απόληξή του, ένα μικρό καθιστικό καδράρει τη θέα προς τα Παξιμάδια και δημιουργεί έναν πιο ήσυχο χώρο μακριά από τις κοινόχρηστες λειτουργίες.

Στη συνάντηση των δύο πτερύγων, ένας κεντρικός φεγγίτης εισάγει φυσικό φως από ψηλά. Ο χώρος παραπέμπει στην εσωτερική αυλή της παραδοσιακής κρητικής κατοικίας. Παράλληλα, λειτουργεί ως κόμβος προσανατολισμού προς όλα τα τμήματα του κτιρίου.

Η κάτοψη και η εγκάρσια τομή αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο η καμπύλη γεωμετρία ακολουθεί τις υψομετρικές καμπύλες. Αναδεικνύουν επίσης τη στενή σχέση των εσωτερικών χώρων με τις στεγασμένες υπαίθριες ζώνες.

 

 

Πέτρα, σκυρόδεμα και ξύλο

Η παλέτα των υλικών συνομιλεί με τον αδρό χαρακτήρα της νότιας Κρήτης. Φέροντα τοιχία από τοπική πέτρα δημιουργούν προστατευτικά όρια. Αντίστοιχα, οι επιφάνειες από ανεπίχριστο οπλισμένο σκυρόδεμα καλύπτουν τόσο τους εσωτερικούς όσο και τους υπαίθριους χώρους.

Οι πλάκες σκυροδέματος προεκτείνονται πέρα από τα υαλοστάσια. Με αυτόν τον τρόπο σχηματίζουν βαθιά στέγαστρα, πέργκολες και εσοχές με φύτευση. Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν σκίαση και ενισχύουν τη συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και τις βεράντες.

Το ξύλο εισάγει μια θερμότερη και πιο λεπτοδουλεμένη υφή. Ειδικά σχεδιασμένα συρόμενα σκίαστρα προστατεύουν τα υπνοδωμάτια και φιλτράρουν το φως μέσα από τα οριζόντια ανοίγματά τους. Η σταθερή χρήση πέτρας, σκυροδέματος και ξύλου στο εσωτερικό και το εξωτερικό διαμορφώνει μια ενιαία υλική εμπειρία.

Για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν σχεδόν αποκλειστικά τοπικά συνεργεία. Η συμβολή τους αποτυπώνεται κυρίως στην πέτρινη τοιχοποιία, στο σκυρόδεμα με εμφανή ξυλότυπο και στα ειδικά ξύλινα στοιχεία.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.