Διαμέρισμα στο Paseo San Juan από τους YLAB Architects

Τα υφιστάμενα μωσαϊκά δάπεδα και οι ανάγλυφες οροφές αποτελούν την αφετηρία για την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος 200τ.μ. στη Βαρκελώνη, όπου το χρώμα, οι ειδικές ξυλουργικές κατασκευές και η νέα χωρική οργάνωση συνδέουν τον ιστορικό χαρακτήρα με τη σύγχρονη κατοίκηση.

 

Το διαμέρισμα στο Paseo San Juan από τους YLAB Architects βρίσκεται σε κτίριο του 19ου αιώνα στο κέντρο της Βαρκελώνης. Η κατοικία των 200τ.μ., η οποία βρισκόταν σε κακή κατάσταση, αναδιαμορφώθηκε για ένα ζευγάρι από την Αυστραλία που επιθυμούσε να δημιουργήσει τη μόνιμη ευρωπαϊκή του βάση και, παράλληλα, έναν άνετο χώρο φιλοξενίας για συγγενείς και φίλους.

Η επέμβαση συνδυάζει τις σύγχρονες απαιτήσεις κατοίκησης με τη διατήρηση των ιδιαίτερων αρχιτεκτονικών στοιχείων. Τα περίτεχνα μωσαϊκά δάπεδα και οι αρχικές ανάγλυφες οροφές παραμένουν βασικά χαρακτηριστικά του εσωτερικού, ενώ η κάτοψη, οι ειδικές κατασκευές, τα τελειώματα και οι τεχνικές υποδομές προσαρμόζονται στο νέο πρόγραμμα.

 

 

Δύο διακριτές περιοχές κατοίκησης

Η νέα διαρρύθμιση οργανώνει την κατοικία σε δύο βασικές ζώνες, οι οποίες διαχωρίζονται από το χολ της εισόδου.

Η μεγαλύτερη περιλαμβάνει τους χώρους διημέρευσης και φιλοξενίας, επιτρέποντας στην καθημερινή ζωή και τις κοινωνικές λειτουργίες να αναπτύσσονται σε μια περισσότερο ανοιχτή ακολουθία χώρων.

Η μικρότερη λειτουργεί ως ιδιωτική σουίτα και προσφέρει στους ιδιοκτήτες μια περισσότερο απομονωμένη περιοχή της κατοικίας.

Ο διαχωρισμός δημιουργεί σαφή διάκριση ανάμεσα στη συλλογική και την ιδιωτική ζωή, χωρίς να κατακερματίζει το διαμέρισμα σε απομονωμένα δωμάτια. Το χολ μετατρέπεται σε σημείο μετάβασης, επιτρέποντας στις δύο περιοχές να λειτουργούν με έναν βαθμό αυτονομίας.

 

Το υφιστάμενο μωσαϊκό ως αφετηρία του χρώματος

Κεντρικό σημείο αναφοράς για τη νέα χρωματική παλέτα αποτελεί το αρχικό μωσαϊκό δάπεδο.

Τα χρώματα και τα μοτίβα μεταβάλλονται από δωμάτιο σε δωμάτιο, δημιουργώντας μια ακολουθία διαφορετικών επιφανειών που αποτελούσαν ήδη μέρος της ταυτότητας του διαμερίσματος.

Αντί να περιορίσουν αυτή την ποικιλία, οι YLAB Architects την αξιοποιούν ως βάση για την επιλογή των νέων τελειωμάτων. Οι τοίχοι αποκτούν απαλές, συμπληρωματικές αποχρώσεις που συνομιλούν με τα υφιστάμενα δάπεδα χωρίς να τα ανταγωνίζονται.

Ένα συνεχές σκούρο καφέ φινίρισμα διατρέχει την κατοικία μέσα από σοβατεπί, πλαίσια και ειδικές ξυλουργικές κατασκευές. Η γραμμή αυτή προσδίδει ενότητα στο σύνολο και τονίζει τις μεταβάσεις ανάμεσα στα διαφορετικά δωμάτια.

 

 

Φως στους περισσότερο κλειστούς χώρους

Η υφιστάμενη κάτοψη περιλαμβάνει μικρότερους εσωτερικούς χώρους με περιορισμένη πρόσβαση στο φυσικό φως.

Στρατηγικά τοποθετημένος φωτισμός και ανακλαστικές επιφάνειες ενισχύουν την αίσθηση βάθους και φωτεινότητας. Αντί για ριζική μεταβολή της ιστορικής διάταξης, οι συνθήκες βελτιώνονται μέσα από ελεγχόμενες παρεμβάσεις στις επιφάνειες και τον φωτισμό.

Παράλληλα, τα αρχικά κουφώματα αντικαταστάθηκαν από σύγχρονα στοιχεία υψηλής απόδοσης, ώστε να ενισχυθούν η θερμική και η ακουστική μόνωση.

Η τεχνική αναβάθμιση εντάσσεται διακριτικά στην ανακαίνιση, υποστηρίζοντας τις σημερινές απαιτήσεις εσωτερικής άνεσης χωρίς να κυριαρχεί στην εικόνα του διαμερίσματος.

 

Ειδικές κατασκευές και υφιστάμενη αρχιτεκτονική

Οι ειδικές ξυλουργικές κατασκευές αποτελούν ένα νέο λειτουργικό επίπεδο μέσα στο διατηρημένο αρχιτεκτονικό πλαίσιο.

Οι αποχρώσεις τους συνδέονται με τα χρώματα που προϋπήρχαν στο εσωτερικό, ενώ ο σχεδιασμός τους επιτρέπει να συνυπάρχουν με τις αρχικές οροφές, τα μωσαϊκά δάπεδα και τα ανοίγματα.

Ανάλογη λογική ακολουθεί και η επίπλωση κατά παραγγελία. Τα επιμέρους στοιχεία ανταποκρίνονται στην ατμόσφαιρα και τη χρωματική ταυτότητα κάθε δωματίου, διατηρώντας παράλληλα τη συνοχή του συνόλου.

Η επέμβαση εξελίσσεται έτσι μέσα από την προσθήκη και τον συντονισμό νέων στοιχείων και όχι μέσα από την πλήρη αντικατάσταση του υφιστάμενου εσωτερικού.

 

 

Ενιαίος χώρος διημέρευσης

Η κύρια κοινόχρηστη περιοχή οργανώνεται ως ανοιχτή ακολουθία καθιστικού, κουζίνας και τραπεζαρίας.

Η νησίδα της κουζίνας ορίζει τη λειτουργία του μαγειρέματος χωρίς να την απομονώνει από τον υπόλοιπο χώρο. Στο καθιστικό, δύο αντικριστοί καναπέδες οργανώνονται γύρω από ένα κυκλικό μάλλινο χαλί, δημιουργώντας μια σαφή περιοχή συνάθροισης μέσα στην ανοιχτή κάτοψη.

Η γειτονική τραπεζαρία ανοίγεται προς έναν εξώστη με μωσαϊκό δάπεδο, το οποίο συνεχίζει την υλική γλώσσα του εσωτερικού και ενισχύει τη μετάβαση προς τον υπαίθριο χώρο.

Οι διαφορετικές λειτουργίες ορίζονται επομένως μέσα από την επίπλωση, τις επιφάνειες και το χρώμα και όχι μέσα από νέα χωρίσματα.

 

Η ιδιωτική περιοχή

Στην άλλη πλευρά του χολ, η ιδιωτική σουίτα αποκτά περισσότερο εσωστρεφή χαρακτήρα.

Το κρεβάτι πλαισιώνεται από ένα μεγάλο επενδεδυμένο προσκέφαλο με κρυφό φωτισμό, δημιουργώντας πιο ήπιες συνθήκες φωτισμού. Σε μικρή απόσταση διαμορφώνεται γωνιά ανάγνωσης με πολυθρόνα και μαρμάρινο βοηθητικό τραπέζι.

Η μικρότερη κλίμακα και ο περισσότερο ελεγχόμενος φωτισμός διαφοροποιούν την ιδιωτική περιοχή από τους φωτεινότερους χώρους διημέρευσης, χωρίς να εγκαταλείπεται η κοινή υλική και χρωματική γλώσσα.

Η διαφορετική ατμόσφαιρα προκύπτει κυρίως από τη χρήση, το φως και την επίπλωση και όχι από την εφαρμογή ενός ανεξάρτητου σχεδιαστικού λεξιλογίου.

 

 

Η ιστορία ως ενεργό στοιχείο του εσωτερικού

Στο διαμέρισμα του Paseo San Juan, τα υφιστάμενα μωσαϊκά δάπεδα και οι ανάγλυφες οροφές δεν αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα ιστορικά κατάλοιπα.

Αποτελούν ενεργά στοιχεία του νέου σχεδιασμού. Οι χρωματικές επιλογές προκύπτουν από τις αρχικές επιφάνειες, οι νέες ειδικές κατασκευές οργανώνονται σε σχέση με αυτές, ενώ ο σύγχρονος φωτισμός και τα ανακλαστικά υλικά ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες συνθήκες της υπάρχουσας κάτοψης.

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, οι YLAB Architects ισορροπούν ανάμεσα στη διατήρηση και την προσαρμογή. Η ιστορική ταυτότητα του διαμερίσματος παραμένει ευανάγνωστη, ενώ οι χώροι αποκτούν τις συνθήκες άνεσης, ιδιωτικότητας και φιλοξενίας που απαιτεί η σύγχρονη κατοίκηση.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.