Ateno Architecture Studio

Το Ateno Architecture Studio ιδρύθηκε το 2018 στην Αθήνα, από τους αρχιτέκτονες Γιώργο Φιορεντίνο και Ηλία Θεοδωράκη. Αρχική επιδίωξη ήταν η δημιουργία ενός χώρου συνεργασίας με επίκεντρο την αρχιτεκτονική σύνθεση, που θα ενθαρρύνει το διάλογο και τον πειραματισμό γύρω από τη μορφή και τις χωρικές σχέσεις του δομημένου περιβάλλοντος. Με την πάροδο του χρόνου, η ομάδα διεύρυνε το πεδίο δραστηριοτήτων της, αναλαμβάνοντας ένα ευρύ φάσμα ιδιωτικών και δημόσιων έργων. Με όραμα να λειτουργεί ως οργανισμός που ενσωματώνει την έρευνα, το σχεδιασμό και την κατασκευή σε μια ενιαία δημιουργική διαδικασία, το γραφείο εξελίσσεται, ατενίζοντας με αισιοδοξία το μέλλον.

ek: Ένα από τα πρώτα έργα σας αφορούσε την ανακαίνιση ενός κατεστραμμένου εστιατορίου στο Μάτι Αττικής, με μια αφηγηματική πρόταση στην οποία η μνήμη έπαιζε κυρίαρχο ρόλο. Έχετε αντιμετωπίσει με τον ίδιο τρόπο και τις μετέπειτα ανακαινίσεις που αναλάβατε; Ποια είναι η βασικότερη πρόκληση όταν πρέπει να αλλάξετε τη χρήση ενός χώρου;

ΑΤΕΝΟ: Η επέμβαση σε ένα υφιστάμενο κτίσμα είναι μια διεργασία ανάγνωσης και επανερμηνείας. Κάθε οίκημα φέρει ένα αφήγημα ενσωματωμένο στη μορφή, τη διαρρύθμιση και τα ίχνη χρήσης που το συγκροτούν. Τα στοιχεία αυτά υπαγορεύουν συνθήκες διαβίωσης, φέρουν μνήμες και ιστορίες, που συχνά συνθέτουν το πλαίσιο εργασίας μας.

Η σημαντικότερη πρόκληση στην αλλαγή χρήσης ενός χώρου είναι πως, ενίοτε, καλούμαστε να πραγματοποιήσουμε παρεμβάσεις στο αφήγημα με τρόπο σχεδόν βίαιο. Μέσα από τη δουλειά μας, επιδιώκουμε να διατηρούμε ζωντανά αποσπάσματα της ιστορίας, δημιουργώντας ταυτόχρονα ένα φρέσκο υπόβαθρο, που θα υποδεχθεί τις ιστορίες των μελλοντικών ενοίκων.

Η ισορροπία μεταξύ παλαιού και νέου, η διατήρηση ή ριζική αλλαγή χαρακτήρα ενός χώρου, η διαφύλαξη τεχνοτροπιών που έχουν εκλείψει, παράλληλα με την ενσωμάτωση νέων υλικών και τεχνολογιών, αποτελούν για εμάς μια διαρκή, δημιουργική άσκηση.

ek: Από τα μη πραγματοποιημένα έργα σας ξεχωρίζουν οι προτάσεις για το Ελένειο Δημόσιο Νηπιαγωγείο και το Κτίριο Τεχνών του Κολλεγίου Αθηνών. Αν και διαφορετικά μορφολογικά, υπήρξε κάποια κοινή αντιμετώπιση στα δύο αυτά έργα; Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η συμβολή της αρχιτεκτονικής στην υποστήριξη μιας σύγχρονης εκπαιδευτικής εμπειρίας;

ΑΤΕΝΟ: Αντιμετωπίζουμε τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς ως ευκαιρίες για πειραματισμό, εξωστρέφεια και συνεργασία. Άλλωστε, το γραφείο μας ιδρύθηκε με αφορμή ένα διαγωνισμό για Εγκαταστάσεις Κοινής Ωφέλειας στη Θεσσαλονίκη. Τα έργα που αναφέρετε μελετήθηκαν σε συνεργασία με συναδέλφους και φίλους -τον Δημήτρη Ζαμπόπουλο, τον Νέστορα Σκαντζούρη (Κτίριο Τεχνών) και το Studio Spacecraft (Ελένειο).

Κάθε σχεδιαστικό εγχείρημα διαμορφώθηκε από ποικίλους παράγοντες -τον τόπο, το σενάριο ζωής, τις συλλογικές αναφορές της εκάστοτε μελετητικής ομάδας- με κοινή επιδίωξη τη δημιουργία χώρων μάθησης διαχρονικών, που συγκινούν και εμπνέουν. Πιστεύουμε πως η αρχιτεκτονική μπορεί να ενισχύσει την εκπαιδευτική εμπειρία, τόσο λειτουργικά όσο και βιωματικά. Αναλογίες, γεωμετρίες, οπτικές φυγές, σχέσεις φωτός-σκιάς, χρώματα και υφές που συναντάμε στο σχολικό περιβάλλον ως παιδιά, συνθέτουν την πρώτη μας εικόνα για τον κόσμο, εγγράφονται στη μνήμη μας και επανέρχονται, συνειδητά ή ασυνείδητα, στην πορεία της ζωής μας.

ek: Καθώς το γραφείο σας αναπτύσσεται, υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες έργων ή τυπολογίες στις οποίες ελπίζετε να εμβαθύνετε;

ΑΤΕΝΟ Αναμφίβολα, όπως και η πλειονότητα των αρχιτεκτονικών γραφείων στην Ελλάδα, δραστηριοποιούμαστε κυρίως σε έργα που σχετίζονται με υποδομές τουρισμού, εμπορίου ή κατοίκησης -σε νέα ή υφιστάμενα κελύφη. Στη μέχρι τώρα διαδρομή μας, προσεγγίζουμε κάθε έργο με το ίδιο ενδιαφέρον. Ανεξαρτήτως κλίμακας ή τυπολογίας, οι διαφορετικές προκλήσεις που συνοδεύουν κάθε αντικείμενο μελέτης μας κινητοποιούν, διευρύνουν το γνωσιακό μας επίπεδο και ενισχύουν τη δημιουργικότητα της ομάδας.

Ιδανικά, θα θέλαμε στο μέλλον να εμπλακούμε σε όσο το δυνατόν περισσότερες κατηγορίες έργων, χωρίς να εστιάζουμε σε κάποια συγκεκριμένη τυπολογία. Ωστόσο, παρατηρούμε χάσμα μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων υποδομών -από τα πεζοδρόμια έως τα νοσοκομεία, τα σχολεία και τα κτίρια διοίκησης. Αναγνωρίζουμε ως επιτακτική την ανάγκη υλοποίησης ποιοτικών έργων συλλογικού ενδιαφέροντος και αν μη τι άλλο, θα μας ενδιέφερε να συνεισφέρουμε με ουσιαστικό τρόπο προς αυτή την κατεύθυνση.