Οι οπές είναι λίγες και συγκεκριμένες: ένα παράθυρο στην κουζίνα κοιτάζει προς τα κάτω, ένας φωταγωγός στην κατάληξη του διαδρόμου επισημαίνει το γλυπτό στον χώρο και τονίζει την άφιξη. Στο πρίσμα της εισόδου, μια κατακόρυφη σχισμή βρίσκεται σε αντίθεση με την ανάλογη οπή της κουζίνας. Μια λωρίδα φωτός τη διαπερνά κατά το απόγευμα, ως αποτέλεσμα. Αυτά τα στοιχεία έρχονται σε έντονη αντίθεση με τις άλλες δύο πλευρές του όγκου, όπου ο τοίχος εκφράζεται σαν απουσία. Ένα συνεχές υαλοστάσιο συμπληρώνεται με το διαφανές, πτυχωτό πέπλο του διάτρητου ορείχαλκου και προσφέρει απρόσκοπτη θέα. Το στοιχείο του σκίαστρου λειτουργεί και ως ένας μηχανισμός, ένα φίλτρο μιας περιβαλλοντικής προσέγγισης.

 

 

 

 

 

04. Ilios Beach Club and Nalu Surf Club | Elastic Architects

Τεύχος ek: 304 | Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2026

Μελέτη Φωτισμού: Archtube

 

Ο φυσικός φωτισμός και ο διαμπερής αερισμός μεγιστοποιούνται, ενισχύοντας τη σύνδεση του χώρου με τον άνεμο και τον ήλιο – στοιχεία άρρηκτα συνδεδεμένα με την εμπειρία του surf. Παράλληλα, ένα πολυεπίπεδο σύστημα τεχνητού φωτισμού υπογραμμίζει τις καμπύλες και τις γεωμετρίες του χώρου, αναδεικνύοντας την αρχιτεκτονική μορφή κατά τις βραδινές ώρες. Μέσα από τα Ilios και Nalu διαμορφώνεται ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό σύνολο που ισορροπεί ανάμεσα στη ροή και την ηρεμία. Το αποτέλεσμα είναι μια πολυαισθητηριακή εμπειρία φιλοξενίας βασισμένη στον ρυθμό, την ισορροπία και την αυθεντικότητα της surf κουλτούρας.

 

 

05. Saint Hotel | Kapsimalis Architects

Τεύχος ek: 248 | Ιούνιος 2020

Μελέτη Φωτισμού: Halo

 

Ο φωτισμός του συγκροτήματος λειτουργεί με διακριτικό τρόπο, ενισχύοντας την πλαστικότητα των λευκών όγκων και την εμπειρία κίνησης μέσα στο τοπίο. Κατά μήκος των υπαίθριων διαδρομών και των κλιμακοστασίων ενσωματώνονται χαμηλής έντασης γραμμικά φωτιστικά, τα οποία υπογραμμίζουν τη γεωμετρία των τοίχων και καθοδηγούν την πορεία των επισκεπτών κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι φωτισμένες πισίνες λειτουργούν ως διάχυτες φωτεινές επιφάνειες μέσα στη σύνθεση, δημιουργώντας ένα ήπιο παιχνίδι αντανακλάσεων πάνω στους υπόσκαφους όγκους. Στους εσωτερικούς χώρους, ο φωτισμός παραμένει ήπιος και ενσωματωμένος στις καμπύλες επιφάνειες, αναδεικνύοντας τη μινιμαλιστική αισθητική και τη γλυπτική ποιότητα της κυκλαδικής αρχιτεκτονικής.

 

 

 

Στα μέσα Ιουλίου ολοκληρώθηκε η νέα εγκατάσταση φωτισμού ανάδειξης του Μεγάρου της Βουλής και του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, συνοδευόμενη από την ενεργειακή αναβάθμιση των υπόγειων χώρων στάθμευσης και του βρεφονηπιακού σταθμού του συγκροτήματος. Η νέα μελέτη φωτισμού επιδιώκει να επαναπροσδιορίσει τη νυχτερινή εικόνα του κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου του, εντάσσοντας την παρέμβαση σε ένα σύγχρονο πλαίσιο περιβαλλοντικής υπευθυνότητας και βιωσιμότητας. Ο νέος φωτισμός υλοποιήθηκε με αποκλειστική χρήση προηγμένης τεχνολογίας LED, με ιδιαίτερη έμφαση στη χρωματική συνοχή και στον ακριβή έλεγχο των φωτεινών πηγών. Κάθε φωτιστικό σώμα ελέγχεται ψηφιακά ως προς την ένταση και τη χρονική διάρκεια λειτουργίας του, επιτρέποντας τη δημιουργία δυναμικών σεναρίων φωτισμού με μεγάλη ακρίβεια.

 

 

 

 

Η αίσθηση κίνησης που δημιουργούν οι κυματοειδείς περσίδες ενισχύεται από το παιχνίδι φωτός και σκιάς κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι συνεχείς εναλλαγές φωτεινότητας μεταμορφώνουν την εικόνα της πρόσοψης, προσδίδοντάς της έναν μεταβαλλόμενο χαρακτήρα που ακολουθεί τη διαδρομή του ήλιου. Τις βραδινές ώρες, η αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτιρίου αναδεικνύεται μέσα από ένα μόνιμο σύστημα φωτισμού, σχεδιασμένο ειδικά για κάθε σημείο και γωνία της πρόσοψης. Μια διακριτική αλληλουχία πολύ ήπιων διακυμάνσεων λευκού φωτός διατρέχει το περίβλημα του κτιρίου, δημιουργώντας έναν ήπιο διάλογο με το νυχτερινό τοπίο της πόλης. Ιδιαίτερη μέριμνα δόθηκε στον περιορισμό της φωτορύπανσης. Τα φωτιστικά σώματα ελέγχονται από εξειδικευμένα συστήματα, λειτουργώντας σε χαμηλές λαμπρότητες ώστε να προστατεύεται το αστικό περιβάλλον.

 

 

H μελέτη φωτισμού αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο στοιχείο της αρχιτεκτονικής στρατηγικής, υποστηρίζοντας τόσο το εργασιακό περιβάλλον όσο και τη σύγχρονη ταυτότητα του κτιρίου μέσα στον αστικό ιστό. Συγκεκριμένα, ο τεχνητός φωτισμός ακολουθεί ένα λιτό και πλήρως ενσωματωμένο σύστημα γραμμικών και χωνευτών φωτιστικών, που ενισχύει τη σαφήνεια και τη χωρική συνέχεια. Ο ομοιόμορφος φωτισμός, χωρίς θάμβωση, υποστηρίζει τη συγκέντρωση στην εργασία, διατηρώντας παράλληλα μια ήρεμη και ισορροπημένη ατμόσφαιρα στους εσωτερικούς χώρους γραφείων και στους κοινόχρηστους χώρους. Τις νυχτερινές ώρες, ο διακριτικός εξωτερικός φωτισμός αναδεικνύει τη γεωμετρία των όψεων και τη διαφάνεια των υαλοστασίων, επιτρέποντας στο κτίριο να εμφανίζεται ως ένας απαλά φωτισμένος όγκος που συμβάλλει στον σύγχρονο χαρακτήρα της επιχειρηματικής περιοχής.

Το έργο αφορά την κατασκευή ενός μικρού νηπιαγωγείου για παιδιά ηλικίας 0-6 ετών, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας για την αναζωογόνηση σχολικού συγκροτήματος στη Ματσεράτα, στην περιοχή Sforzacosta. Με στόχο να μετατρέψει τους περιορισμούς του έργου  -όπως το μικρό οικόπεδο και τα στενά χρονοδιαγράμματα κατασκευής- σε ευκαιρίες, ο σχεδιασμός υιοθετεί μια απλή τυπολογική και κατασκευαστική προσέγγιση. Το νέο κτίριο διαμορφώνεται μέσα από ένα σύστημα φαινομενικά ασύνδετων όγκων και κενών, τα οποία ενοποιούνται με μια μεγάλη, κεκλιμένη οροφή. Αυτή ορίζει το αποτύπωμα του σχολείου και δημιουργεί μια σειρά μεταβατικών χώρων μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού. Η σύνθεση βασίζεται στη διάταξη τριών μικρών, ανεξάρτητων όγκων που στεγάζουν αίθουσες διδασκαλίας, γραφεία και βοηθητικούς χώρους. Οι διαφορετικές μορφές και αναλογίες τους δημιουργούν μια αλληλουχία χώρων με ποικιλία εμπειριών. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα πορώδες σύστημα που ενσωματώνεται φυσικά με τον κήπο, καθώς οι λοξές προβολές και οι διαφοροποιήσεις στη διατομή της οροφής διευκολύνουν την αλληλεπίδραση με το τοπίο.

 

 

 

 

 

 

Μέσα σε έναν κήπο της βελγικής εξοχής βρίσκεται ο νεόδμητος ξύλινος χώρος του Pocket Nursery, ενός νηπιαγωγείου ”τσέπης”, με επιφάνεια 120m², που με την αρχιτεκτονική του αποσκοπεί στην υποστήριξη της μάθησης μέσω της δράσης και της σωματικής εμπλοκής. Για το απαιτούμενο πρόγραμμα και τη συγκεκριμένη παιδαγωγική προσέγγιση, η δημιουργία ενός χώρου που να αναπτύσσει μια σχεδιαστική ευαισθησία στα παιδιά ήταν όχι μόνο απαραίτητη, αλλά θεμελιώδης. Το περιθώριο δημιουργικότητας του σχεδιασμού υπαγορεύτηκε από το πάχος των τοίχων, καθώς το χαμηλότερο τμήμα τους περιλαμβάνει μικρές σκάλες για τα νήπια που μαθαίνουν να στέκονται όρθια, ενώ οι κεκλιμένες πλευρές τους λειτουργούν ως επιφάνειες για ζωγραφική. Τα ανοίγματα τοποθετούνται στο ύψος των παιδιών, επιτρέποντάς τους την οπτική σύνδεση με τον κήπο, ο οποίος λειτουργεί ως χωρική προέκταση και αναπόσπαστο τμήμα της παιδαγωγικής εμπειρίας που προσφέρεται. Στους τοίχους ενσωματώνεται ακόμη ένα τραπέζι με ανάκλιση που χρησιμοποιείται από τα παιδιά ως βάση αγγειοπλαστικής, ή για να μοιράζονται ένα γεύμα.

 

 

 

Η Βιβλιοθήκη Flaxman βρίσκεται στο κτίριο Sharp, το οποίο σχεδιάστηκε το 1902 από τους Holabird & Roche Architects. Στόχος του έργου είναι η δημιουργία μιας μοντέρνας βιβλιοθήκης με πολλαπλά επίπεδα, για φοιτητές που προέρχονται από διάφορα ακαδημαϊκά, καλλιτεχνικά προγράμματα. Ο νέος σχεδιασμός αναδιαμορφώνει την υφιστάμενη κεντρική βιβλιοθήκη και τη βιβλιοθήκη με τις ειδικές συλλογές που βρίσκονται στον πέμπτο και έκτο όροφο και αποκαλύπτει τον υφιστάμενο μεταλλικό σκελετό του κτιρίου. Ένα στενό αίθριο 20cm επί 2,5m ενώνει τα δύο επίπεδα, δημιουργώντας μια οπτική και υλική σύνδεση των δύο ορόφων. Ένας νέος χώρος πολλαπλών χρήσεων με την ονομασία “Corridor+” κατασκευάζεται για να δημιουργήσει καλύτερη κυκλοφορία και πρόσβαση στη βιβλιοθήκη, ενώ παράλληλα παρέχει ημι-ιδιωτικές εσοχές μελέτης, αποτελώντας έναν ευέλικτο δημόσιο χώρο για συναντήσεις, συνεδρίες μελέτης, εκθέσεις και παραστάσεις.

07. Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Κτίριο Ιατρικής Σχολής | J.A. Philippou Architects & Engineers

Τεύχος ek: 303 | Δεκέμβριος 2025

 

Η προσφάτως ολοκληρωμένη προσθήκη στο campus του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου φιλοξενεί τις Σχολές Ιατρικής, Οδοντιατρικής και Κτηνιατρικής. Πιο συγκεκριμένα, το κτίριο περιλαμβάνει τυπικές αίθουσες τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μαζί με τις υποστηρικτικές τους εγκαταστάσεις, καθώς και εργαστήρια διαφόρων ειδών σε συνάρτηση με μια σειρά συμπληρωματικών κοινόχρηστων χώρων. Δεδομένου του σημαντικού θεσμικού ρόλου του συγκεκριμένου κτιρίου στην εν λόγω πανεπιστημιούπολη, η αρχιτεκτονική έπρεπε να επιτύχει τη σύνδεσή του με τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις διατηρώντας τη μοναδικότητα του χαρακτήρα του. Η περιοχή μελέτης βρίσκεται κατά μήκος μιας από τις κυριότερες συγκοινωνιακές αρτηρίες της Λευκωσίας (τη Λεωφόρο Αγίου Προκοπίου), της οποίας το αστικό περιβάλλον είναι ακόμη σε μεγάλο βαθμό υπό ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, το κτίσμα επιδιώκει να ανταποκριθεί με συγκρατημένη αλλά ουσιαστική παρουσία σε αυτό το πλαίσιο των εκτεταμένων αποστάσεων και μεγάλων ταχυτήτων. Η αρχιτεκτονική της περιοχής παρουσιάζει ορισμένα χαρακτηριστικά, τα οποία το έργο κλήθηκε να σεβαστεί.

 

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του σχεδιασμού και της υλοποίησης του Δημοτικού Παιδικού Σταθμού Γλυφάδας ήταν η αποκατάσταση του ρόλου του αρχιτέκτονα ως βασικού συντελεστή στη δημιουργία ενός νέου δημόσιου κτιρίου. Μία δεύτερη πρόκληση είναι η ανάδειξη του συστήματος της προκατασκευής που επιλέχθηκε για την υλοποίηση του κτιρίου. Η όλη κατασκευή μεταφέρθηκε από το εργοστάσιο παραγωγής και ο συνολικός χρόνος υλοποίησης του έργου ήταν 6 μήνες. Το σύστημα της προκατασκευής, που ήταν από τα προαπαιτούμενα του διαγωνισμού, καθόρισε σημαντικά και τη μορφή του κτιρίου, αφού το βασικό module έπρεπε να μπορεί να μεταφέρεται με νταλίκα.

 

Στο βορειοανατολικό άκρο της πανεπιστημιούπολης του Πανεπιστημίου Κύπρου στη Λευκωσία, ένας τεχνητός λόφος αναδύεται από το έδαφος, συμπληρώνοντας το φυσικό τοπίο που διαμορφώνουν ο λόφος του Άρωνα και ο ποταμός Καλόγηρος. Απόλυτα ενταγμένος στο περιβάλλον του, μοιάζει λιγότερο με αρχιτεκτονική επέμβαση και περισσότερο με μια ήσυχη γεωλογική αναγκαιότητα – μια χειρονομία που δίνει την αίσθηση ότι υπήρχε ανέκαθεν εκεί. Κάτω από αυτή τη διαμορφωμένη τοπογραφία στεγάζονται το Κέντρο Πληροφόρησης και η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου, που φέρει το όνομα του Στέλιου Ιωάννου, σε αναγνώριση της καθοριστικής δωρεάς της συζύγου του, Έλλης Ιωάννου, χάρη στην οποία υλοποιήθηκε ένα όραμα πολλών ετών. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς ένας χώρος αποθήκευσης γνώσης, αλλά ένα τοπόσημο που επαναπροσδιορίζει τη σχέση αρχιτεκτονικής και τοπίου.

 

 

 

Η Σχολή Juilliard στο Tianjin αποτελεί έναν ζωντανό πυρήνα καλλιτεχνικής δραστηριότητας, με κοινόχρηστους χώρους σχεδιασμένους έτσι ώστε να προσκαλούν το κοινό στη δημιουργική και εκτελεστική διαδικασία της μουσικής. Ως το πρώτο ίδρυμα παραστατικών τεχνών στην Κίνα που προσφέρει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Μουσικής (Master of Music) με αμερικανική πιστοποίηση, παρέχει προγράμματα σπουδών στις ορχηστρικές σπουδές, τη μουσική δωματίου και το συνεργατικό πιάνο. Παράλληλα, διαθέτει προπαρασκευαστικό πρόγραμμα για μαθητές ηλικίας 8–18 ετών, πρόγραμμα οργανικής εκπαίδευσης, τμήματα εκπαίδευσης ενηλίκων, καθώς και ένα πλούσιο πρόγραμμα δημόσιων συναυλιών.