10 έργα φιλοξενίας μέσα από επανάχρηση

Η επανάχρηση αποτελεί μία από τις ουσιαστικότερες στρατηγικές βιωσιμότητας στη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Η αξιοποίηση υφιστάμενων κελυφών περιορίζει την ανάγκη για νέες κατασκευές, μειώνει την κατανάλωση ενσωματωμένης ενέργειας και διατηρεί υλικά, κατασκευαστικές λογικές και στοιχεία συλλογικής μνήμης.

Στην αρχιτεκτονική της φιλοξενίας, η επανάχρηση συνδέεται με την ιδιαίτερη πρόκληση της προσαρμογής παλαιών κτιρίων σε σύγχρονες απαιτήσεις άνεσης, λειτουργίας και τεχνικής υποδομής. Η διαδικασία δεν αφορά μόνο τη μετατροπή ενός πρώην βιομηχανικού ή ιστορικού κτιρίου σε ξενοδοχείο. Μπορεί επίσης να εκφράζεται μέσα από την επανενεργοποίηση υφιστάμενων ξενοδοχειακών δομών, την επανερμηνεία της σχέσης με ένα ιστορικό περιβάλλον ή τη διατήρηση ενός τοπίου ως ενεργού μέρους της φιλοξενίας.

Η επιλογή των Monthly Picks συγκεντρώνει δέκα έργα που προσεγγίζουν την επανάχρηση με διαφορετικούς τρόπους, από πρώην σανατόρια και βιομηχανικά κελύφη έως ιστορικές κατοικίες, πετρόκτιστα σπίτια και αστικά ξενοδοχεία.

 

01. Manna Arcadia στη Βυτίνα από τους K-Studio και Monogon

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 282 | Νοέμβριος 2023

 

Το πρώην σανατόριο του 1929 στο Μαίναλο επανεντάσσεται σε λειτουργία ως ξενοδοχείο 32 δωματίων. Η μελέτη των K-Studio και Monogon αξιοποιεί την υφιστάμενη οργάνωση του κτιρίου και διατηρεί τον χαρακτήρα του ως τόπου απομόνωσης, θεραπείας και συλλογικής διαμονής.

Η νέα ξενοδοχειακή λειτουργία αναπτύσσεται μέσα από το υπάρχον κέλυφος, ενώ η υλικότητα, οι κοινόχρηστοι χώροι και η σχέση με το δάσος παραμένουν βασικά στοιχεία της εμπειρίας. Η επέμβαση δεν αντιμετωπίζει το παρελθόν ως διακοσμητικό υπόβαθρο, αλλά ως σημείο εκκίνησης για τη νέα χρήση.

 

 

02. Argini Hotel Syros από τους Costas Gagos Architecture & Design

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 292 | Νοέμβριος 2024

 

Στα Βαπόρια της Σύρου, μία κατοικία του 19ου αιώνα μετατρέπεται σε ξενοδοχείο. Η επέμβαση διατηρεί τις λιθοδομές, τις ζωγραφισμένες οροφές και τα μαρμάρινα δάπεδα, ενώ παλαιές στέρνες ενσωματώνονται στο νέο πρόγραμμα ως hammam, jacuzzi και εσωτερική πισίνα.

Η μετατροπή οργανώνεται μέσα από τη συνύπαρξη παλαιών και νέων στοιχείων. Τα χαρακτηριστικά του αρχικού κτιρίου παραμένουν αναγνώσιμα, ενώ οι απαιτήσεις της σύγχρονης φιλοξενίας εισάγονται με τρόπο που δεν εξομαλύνει τις διαφορετικές χρονικότητες του έργου.

 

 

03. Mitsis N’U Piraeus Port

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 292 | Νοέμβριος 2024

 

Το παλαιό αποστακτήριο Μεταξά στο λιμάνι του Πειραιά ανακατασκευάζεται και μετατρέπεται σε ξενοδοχείο 101 δωματίων. Η νέα λειτουργία εντάσσεται σε ένα κτίριο με έντονο βιομηχανικό αποτύπωμα, διατηρώντας τη σύνδεσή του με την ιστορία της παραγωγής και τον χαρακτήρα της λιμενικής περιοχής.

Η επανάχρηση λειτουργεί εδώ σε δύο επίπεδα: αφορά τόσο την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιρίου όσο και την επανενεργοποίηση ενός τμήματος του αστικού μετώπου του Πειραιά. Το ξενοδοχείο δεν αποκόπτεται από την πόλη, αλλά διατηρεί τη σχέση του με το παραγωγικό και εμπορικό περιβάλλον που το περιβάλλει.

 

 

04. Ergon Bakehouse Hotel and Bakery στην Αθήνα

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 290 | Σεπτέμβριος 2024

 

Το Ergon Bakehouse Hotel and Bakery μεταφέρει την έννοια της επανάχρησης από το κέλυφος στο πρόγραμμα. Το ξενοδοχείο, το αρτοποιείο, το κατάστημα και το εστιατόριο οργανώνονται ως ένα ενιαίο σύνολο, στο οποίο η φιλοξενία συνδέεται άμεσα με την παραγωγή, την κατανάλωση και την καθημερινή χρήση.

Η αρχιτεκτονική πρόταση δεν αντιμετωπίζει το ξενοδοχείο ως απομονωμένο προορισμό. Αντίθετα, δημιουργεί ένα υβριδικό περιβάλλον όπου οι διαφορετικές λειτουργίες συνυπάρχουν και παραμένουν ορατές. Η επανάχρηση αφορά έτσι και τον τρόπο με τον οποίο ένα αστικό ακίνητο μπορεί να υποδεχθεί ένα σύνθετο, δημόσιο πρόγραμμα φιλοξενίας.

 

 

05. Ethos Vegan Suites στη Σαντορίνη από τους Kapsimalis Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 270 | Σεπτέμβριος 2022

 

Στο κέντρο των Φηρών, οι Kapsimalis Architects μετατρέπουν μία παλιά διώροφη οικογενειακή κατοικία σε ξενοδοχείο πέντε σουιτών. Το έργο διατηρεί και επαναδιατυπώνει την υφιστάμενη δομή, ενώ οι αποκατεστημένες κυκλαδίτικες μορφές, τα φυσικά υλικά, τα κεραμικά πετάσματα και η φύτευση διαμορφώνουν την ταυτότητα της νέας φιλοξενίας.

Η προσαρμογή αφορά τόσο τη χωρική οργάνωση όσο και τη διαχείριση του φυσικού φωτισμού, του αερισμού και των υπαίθριων χώρων. Οι αρχές της vegan φιλοξενίας μεταφέρονται στην αρχιτεκτονική μέσα από την επιλογή υλικών, τη φύτευση και τη διατήρηση της σχέσης του κτιρίου με τον πυκνό αστικό ιστό των Φηρών.

 

 

06. Amphitheatro Boutique Hotel στο Μεγανήσι από τους ATENO Architecture Studio

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Δύο υφιστάμενες πετρόκτιστες κατοικίες σε ελαιώνα στο Μεγανήσι μετατρέπονται σε boutique hotel. Η επέμβαση διατηρεί το βασικό κέλυφος και τη σχέση των κτισμάτων με το τοπίο, προσαρμόζοντας τις εσωτερικές λειτουργίες στις ανάγκες μιας σύγχρονης μονάδας φιλοξενίας.

Η μικρή κλίμακα του έργου επιτρέπει την προσεκτική διαχείριση των υφιστάμενων στοιχείων και περιορίζει την ανάγκη για εκτεταμένες νέες κατασκευές. Η πέτρα, η φύτευση και η τοπογραφία λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα, μέσα στο οποίο η νέα χρήση εντάσσεται χωρίς να αναιρεί τον χαρακτήρα του τόπου.

 

 

07. Anthology of Athens από τους Elastic Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Το Anthology of Athens βρίσκεται απέναντι από τον Ναό του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού. Στην περίπτωση αυτή, η επανάχρηση διαβάζεται ως επανενεργοποίηση της σχέσης ενός σύγχρονου ξενοδοχείου με το ιστορικό και αστικό απόθεμα της περιοχής.

Η μελέτη των Elastic Architects αναφέρεται στην κλασική αρχιτεκτονική μέσα από την αναλογία, την κατακόρυφη οργάνωση, τα πλαίσια των εξωστών και τις χαράξεις της όψης. Το μάρμαρο, η δρυς, οι ανάγλυφες επιφάνειες και η ενσωματωμένη φύτευση μεταφέρουν αυτή τη σχέση και στο εσωτερικό. Η ιστορική μνήμη δεν αναπαράγεται ως σκηνογραφία, αλλά λειτουργεί ως πλαίσιο για τη διαμόρφωση μιας νέας αστικής εμπειρίας φιλοξενίας.

 

 

08. Electra Rhythm Athens από τους Mutiny Architects

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Το ιστορικό Electra Hotel στην οδό Ερμού 5 επανασχεδιάζεται ως Electra Rhythm Athens. Το έργο περιλαμβάνει 101 δωμάτια σε τέσσερις διαφορετικούς τύπους, καθώς και χώρους που απευθύνονται όχι μόνο στους επισκέπτες αλλά και στην καθημερινή ζωή της πόλης.

Το μεγαλύτερο μέρος της όψης διατηρείται, ενώ το χαμηλότερο τμήμα ανασχεδιάζεται με ζώνη σε λαδί απόχρωση, τοξωτά ανοίγματα και φωτιζόμενο στέγαστρο. Η αναφορά στην αθηναϊκή στοά επαναφέρει τη σχέση του ξενοδοχείου με τον δημόσιο χώρο, ενώ οι νέες λειτουργίες διευρύνουν τον ρόλο του υφιστάμενου κτιρίου μέσα στο κέντρο της Αθήνας.

 

 

09. Rocabella Mykonos από τον Ελευθέριο Αμπατζή

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Η επανεπεξεργασία του Rocabella Mykonos αφορά ένα ήδη διαμορφωμένο ξενοδοχειακό σύνολο και τη σχέση του με το κυκλαδίτικο τοπίο. Η νέα αρχιτεκτονική γλώσσα βασίζεται στην πέτρα, την ξυλεία, τις γήινες επιφάνειες, τις φυτεμένες οροφές και τη διατήρηση των προστατευμένων διαδρομών μέσα στο συγκρότημα.

Η παρέμβαση δεν επιδιώκει την πλήρη αντικατάσταση της υπάρχουσας εικόνας, αλλά την ανασύνθεση των υλικών και των υπαίθριων χώρων. Η επανάχρηση λειτουργεί ως διαδικασία σταδιακής αναβάθμισης, μέσα από την οποία η ξενοδοχειακή υποδομή προσαρμόζεται στις σύγχρονες απαιτήσεις χωρίς να αποκόπτεται από το τοπίο.

 

10. The Tanneries Hotel & Spa στα Χανιά από την Κωνσταντίνα Σμπόνια

Πρώτη έντυπη δημοσίευση: Τεύχος ek: 282 | Νοέμβριος 2023

 

Τέσσερα πρώην βυρσοδεψεία στην περιοχή Ταμπακαριά των Χανίων μετατρέπονται σε ξενοδοχείο 20 σουιτών. Η νέα χρήση διατηρεί τη βιομηχανική ταυτότητα των κτιρίων και τη σχέση τους με την απόκρημνη ακτογραμμή, μετατρέποντας ένα ανενεργό παραγωγικό σύνολο σε τόπο φιλοξενίας.

Η ιστορία της παραγωγής παραμένει αναγνώσιμη μέσα από τις λιθοδομές, τις κλίμακες και τη διάταξη των κτισμάτων. Η επέμβαση αξιοποιεί τις διαφορές μεταξύ των επιμέρους κελυφών, αντί να τις ενοποιεί τεχνητά, και οργανώνει το ξενοδοχειακό πρόγραμμα ως συνέχεια της υπάρχουσας δομής.

 

Από τις αυστηρές μετατροπές πρώην βιομηχανικών και θεραπευτικών εγκαταστάσεων έως την επανενεργοποίηση υφιστάμενων ξενοδοχείων και τη διαχείριση της σχέσης με το ιστορικό περιβάλλον, τα έργα αυτά δείχνουν ότι η επανάχρηση δεν αποτελεί ενιαία αισθητική κατεύθυνση. Είναι ένας τρόπος σχεδιασμού που ξεκινά από όσα ήδη υπάρχουν —το κτίριο, τα υλικά, το τοπίο, τη μνήμη και την πόλη— και τα μετατρέπει σε ενεργό μέρος της σύγχρονης φιλοξενίας.