The Habitus Project στην Κέρκυρα από τους Thymi Architects

Μια συμπαγής κυβική κατοικία στο Κανόνι οργανώνεται μέσα από εσοχές, αίθρια και επιλεκτικά ανοίγματα, διαβαθμίζοντας τη σχέση ανάμεσα στην ιδιωτικότητα, τη φύτευση και τον ετερογενή ιστό της Κέρκυρας.

Το The Habitus Project από τους Thymi Architects βρίσκεται στο Κανόνι της Κέρκυρας, σε μια περιοχή μετάβασης μεταξύ αστικού και προαστιακού ιστού. Η ετερογενής δόμηση της γειτονιάς δεν προσφέρει ένα ενιαίο μορφολογικό πρότυπο προς αναπαραγωγή. Αντίθετα, ο σχεδιασμός εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο η κατοικία φιλτράρει τη σχέση της με το άμεσο περιβάλλον.

Η κατοικία συγκροτείται ως ένας συμπαγής όγκος, όπου τα ανοίγματα και τα κενά αποκτούν πρωτεύοντα ρόλο. Η επαφή με τη γειτονιά δεν βασίζεται στην άμεση οπτική έκθεση, αλλά σε ελεγχόμενες θεάσεις, διαφορετικά βάθη και διαδοχικές μεταβάσεις μεταξύ εσωτερικού και υπαίθριου χώρου.

 

Αφαίρεση από τον συμπαγή όγκο

Η αρχιτεκτονική σύνθεση προκύπτει μέσα από μια διαδικασία αφαίρεσης από έναν αρχικό κυβικό όγκο. Εσοχές, κενά και ανοίγματα διαμορφώνουν την τελική μορφή και οργανώνουν τις σχέσεις μεταξύ των χώρων.

Τα ανοίγματα διαφοροποιούνται ανάλογα με τον προσανατολισμό, τη χρήση και τον επιθυμητό βαθμό έκθεσης. Άλλοτε λειτουργούν ως βαθιά καδραρίσματα προς τη γειτονιά και το τοπίο και άλλοτε ως στενότερες κατακόρυφες τομές που εισάγουν ελεγχόμενο φυσικό φως. Σε επιλεγμένα σημεία διευρύνονται, ενισχύοντας τη συνέχεια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού χώρου.

Στην κύρια όψη, η υποχώρηση του ισογείου δημιουργεί ένα προστατευμένο κατώφλι εισόδου και προσδίδει βάθος. Στον όροφο, η αφαίρεση ενός ακόμη τμήματος του όγκου σχηματίζει εσωτερικό αίθριο, εντάσσοντας το φυσικό φως, τη φύτευση και τον υπαίθριο χώρο μέσα στην κατοικία.

Η λιτή μορφή διαμορφώνεται έτσι κυρίως από τη σκιά, το βάθος και την εναλλαγή συμπαγών και κενών στοιχείων.

 

Οι φυτεμένες ζώνες ως μέρος της σύνθεσης

Οι υποχρεωτικές αποστάσεις από τα όρια του οικοπέδου δεν αντιμετωπίζονται ως υπολειμματικοί χώροι.

Αντίθετα, εντάσσονται ενεργά στη σύνθεση ως φυτεμένες ζώνες και δημιουργούν ένα πρώτο επίπεδο απόστασης από τον δρόμο και τα γειτονικά κτίρια. Η φύτευση, τα όρια και τα ανοίγματα λειτουργούν συνδυαστικά, επιτρέποντας την επαφή με το περιβάλλον χωρίς να αναιρείται η ιδιωτικότητα.

Με αυτόν τον τρόπο, η κατοικία διατηρεί έναν βαθμό εσωστρέφειας χωρίς να αποκόπτεται από τη γειτονιά. Το περιβάλλον παραμένει παρόν, αλλά εμφανίζεται επιλεκτικά μέσα από τα ανοίγματα και τη φύτευση.

 

Χώροι διημέρευσης σε σχέση με τον κήπο

Η κατοικία αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα. Οι κύριοι χώροι οργανώνονται στο ισόγειο και στον όροφο, ενώ οι βοηθητικές λειτουργίες τοποθετούνται στο υπόγειο.

Στο ισόγειο, η κουζίνα, η τραπεζαρία και το καθιστικό συγκροτούν έναν ενιαίο χώρο σε άμεση σχέση με τον κήπο. Παρά την οπτική συνέχεια, οι επιμέρους λειτουργίες διατηρούν την αυτονομία τους μέσα από τη διάταξη των σταθερών στοιχείων και την υλικότητα.

Η σκάλα βρίσκεται στον πυρήνα της σύνθεσης. Δεν λειτουργεί μόνο ως μέσο κυκλοφορίας, αλλά συμμετέχει στην οργάνωση του εσωτερικού και αναπτύσσει οπτικές σχέσεις καθ’ ύψος.

Έτσι, η χωρική συνέχεια δεν περιορίζεται στη σύνδεση με τον κήπο, αλλά επεκτείνεται και ανάμεσα στα διαφορετικά επίπεδα.

 

Εσωτερικό αίθριο στην ιδιωτική ζώνη

Στον όροφο, το κεντρικό υπνοδωμάτιο και οι βοηθητικές λειτουργίες οργανώνονται γύρω από το εσωτερικό αίθριο.

Το αίθριο λειτουργεί ταυτόχρονα ως πηγή φυσικού φωτισμού, φυτεμένος υπαίθριος χώρος και στοιχείο ιδιωτικότητας. Αντί οι ιδιωτικοί χώροι να ανοίγονται άμεσα προς τα γειτονικά κτίρια, αποκτούν ένα προστατευμένο εξωτερικό περιβάλλον στο εσωτερικό του κτιριακού όγκου.

Η εσωστρέφεια αυτή συνδυάζεται με επιλεγμένες φυγές προς το ευρύτερο περιβάλλον. Η κατοικία μεταβάλλεται συνεχώς ανάμεσα στην εξωστρέφεια και την περίκλειση, ανάλογα με τη θέση και τη λειτουργία κάθε ανοίγματος.

 

Περιορισμένη υλική παλέτα

Η επιλογή των υλικών ακολουθεί την ίδια λογική λιτότητας και σαφήνειας που χαρακτηρίζει τη χωρική οργάνωση.

Ξύλινες επενδύσεις και ενσωματωμένα στοιχεία αποθήκευσης ορίζουν διαφορετικές ζώνες στο εσωτερικό και δημιουργούν συνέχεια μεταξύ των χώρων. Τα σκούρα μεταλλικά πλαίσια των κουφωμάτων τονίζουν τη γεωμετρία και το βάθος των ανοιγμάτων, ενισχύοντας την αντίθεση με τη συμπαγή μάζα του κτιρίου.

Η πατητή τσιμεντοκονία δημιουργεί συνεχείς επιφάνειες, ενώ το μάρμαρο χρησιμοποιείται επιλεκτικά σε δάπεδα, βαθμίδες και λεπτομέρειες.

Η περιορισμένη χρωματική και υλική παλέτα λειτουργεί ως ήρεμο υπόβαθρο για τις μεταβολές του φυσικού φωτός και της σκιάς κατά τη διάρκεια της ημέρας.

 

Καδράροντας τον προαστιακό ιστό

Το The Habitus Project ανταποκρίνεται στην ετερογένεια του περιβάλλοντος χωρίς να υιοθετεί μορφολογικά στοιχεία από τα γειτονικά κτίρια.

Η αρχιτεκτονική λειτουργεί ως μέσο διαχείρισης αυτής της σχέσης. Κενά, όρια, φύτευση και ανοίγματα καθορίζουν τι παραμένει ορατό, τι προστατεύεται και πώς γίνεται αντιληπτή η μετάβαση από το ιδιωτικό εσωτερικό προς τη γειτονιά.

Η σχέση με το περιβάλλον παραμένει επιλεκτική και διαβαθμίζεται ανάμεσα στην εξωστρέφεια και την ιδιωτικότητα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η γειτονιά, η φύτευση και οι μεταβολές του φυσικού φωτός εντάσσονται στην καθημερινή εμπειρία της κατοίκησης.