Κατοικία στις Λεύκες από τους KP Office

Τρεις ανεξάρτητες κατοικίες αναπτύσσονται πάνω σε δύο αναβαθμίδες στις Λεύκες, διατηρώντας τις ξερολιθιές και τα παλιά ελαιόδεντρα του παριανού τοπίου.

 

Η κατοικία στις Λεύκες από τους KP Office αποτελείται από ένα συγκρότημα τριών ανεξάρτητων μονάδων, γνωστό ως Pezoules House. Βρίσκεται σε ένα στενό και έντονα επικλινές οικόπεδο, σε έναν από τους πιο παραδοσιακούς οικισμούς της Πάρου.

Το συγκρότημα οφείλει την ονομασία του στη χωροθέτησή του πάνω σε δύο αναβαθμίδες, τις πεζούλες. Απέναντι από το οικόπεδο διατηρούνται ορισμένες από τις σημαντικότερες αναβαθμίδες του νησιού.

Οι αιωνόβιες αυτές κατασκευές συνδέονται με τις παραδοσιακές γεωργικές πρακτικές. Παράλληλα, έχουν διαμορφώσει την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του κυκλαδίτικου τοπίου.

 

Κτιριακοί όγκοι κατά μήκος της κλίσης

Το στενό σχήμα και η απότομη κλίση του οικοπέδου καθόρισαν τη διάταξη των επιμέρους όγκων. Αντί για ένα ενιαίο και συμπαγές κτίριο, το πρόγραμμα κατανέμεται σε μια ακολουθία συνδεδεμένων κατασκευών.

Η σύνθεση ακολουθεί τις δύο υφιστάμενες πεζούλες. Έτσι, οι κατοικίες παραμένουν κοντά στο έδαφος και ανταποκρίνονται στις διαφορετικές στάθμες, χωρίς να απαιτείται μια ομοιόμορφη τεχνητή βάση.

Τα ανοίγματα αποκαλύπτονται σταδιακά κατά την κίνηση. Ορισμένα προσφέρουν πανοραμικές φυγές, ενώ άλλα καδράρουν μεμονωμένα τμήματα των γύρω λόφων.

Το τοπίο δεν παρουσιάζεται, επομένως, ως μια συνεχής εικόνα. Γίνεται αντιληπτό μέσα από διαδοχικά κατώφλια και μεταβολές του προσανατολισμού.

Στην ανάπτυξη του έργου συμμετείχαν ως βασικοί συνεργάτες οι Studio265, μαζί με τους KP Office.

 

Τρεις ανεξάρτητες κατοικίες

Καθεμία από τις τρεις κατοικίες αναπτύσσεται σε δύο ή τρία επίπεδα. Στο ισόγειο βρίσκονται οι κύριοι χώροι διημέρευσης, οι τραπεζαρίες και τα ημιυπαίθρια καθιστικά.

Οι χώροι ύπνου διαθέτουν ιδιωτικά λουτρά και τοποθετούνται σε περισσότερο προστατευμένες θέσεις. Η οργάνωσή τους δημιουργεί σαφή απόσταση από τις κοινόχρηστες λειτουργίες, χωρίς να διακόπτει τη σχέση με το τοπίο.

Η κλιμακωτή διάταξη εξασφαλίζει έναν βαθμό αυτονομίας σε κάθε μονάδα. Οι ιδιωτικές βεράντες, οι πισίνες και οι υπαίθριοι χώροι παραμένουν διακριτοί, αλλά εντάσσονται στην ίδια σύνθεση.

Η κάτοψη ισογείου και η επιμήκης τομή της έντυπης παρουσίασης αποσαφηνίζουν αυτή την οργάνωση. Η κάτοψη δείχνει τη γραμμική ανάπτυξη, ενώ η τομή εξηγεί την προσαρμογή στις αναβαθμίδες.

 

Καδραρισμένες φυγές και ημιυπαίθριοι χώροι

Τα στεγασμένα καθιστικά ενσωματώνονται στους βασικούς όγκους. Δεν λειτουργούν ως πρόσθετες, αυτόνομες κατασκευές, αλλά ως βαθιά κατώφλια ανάμεσα στο εσωτερικό, τις πισίνες και το φυσικό έδαφος.

Οι ενδιάμεσοι αυτοί χώροι προστατεύουν την υπαίθρια ζωή από την άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Ταυτόχρονα, διατηρούν την οπτική συνέχεια με τις πλαγιές και τον μακρινό ορίζοντα.

Η θέση των ανοιγμάτων ενισχύει την ελεγχόμενη σχέση με το περιβάλλον. Τα παράθυρα και τα περάσματα στρέφουν το βλέμμα προς επιλεγμένα στοιχεία, συνδέοντας την κίνηση με την αντίληψη του τόπου.

 

Πέτρα από το ίδιο το οικόπεδο

Στους κύριους κτιριακούς όγκους χρησιμοποιούνται σοβατισμένες τοιχοποιίες. Αντίθετα, οι εξωτερικές διαμορφώσεις, τα όρια και τα στοιχεία αντιστήριξης κατασκευάζονται από εμφανή λιθοδομή.

Η πέτρα προήλθε αποκλειστικά από τις εκσκαφές. Η επανάχρησή της ενισχύει την υλική σύνδεση ανάμεσα στη νέα κατασκευή και το φυσικό έδαφος.

Οι υφιστάμενες ξερολιθιές διατηρήθηκαν και ενισχύθηκαν. Όπου είχαν καταρρεύσει, ανακατασκευάστηκαν με τοπική πέτρα, συνεχίζοντας τη δομή των αγροτικών αναβαθμίδων.

Η λιθοδομή επιτελεί, συνεπώς, πολλαπλούς ρόλους. Συγκρατεί το επικλινές έδαφος, οργανώνει τις διαδρομές και συνδέει το συγκρότημα με την τοπική κατασκευαστική τεχνογνωσία.

 

Σχεδιασμός γύρω από τα ελαιόδεντρα

Οι υπαίθριοι χώροι σχεδιάστηκαν με στόχο την περιορισμένη επέμβαση στο φυσικό έδαφος. Οι κτιριακοί όγκοι και οι διαδρομές τοποθετήθηκαν γύρω από παλιά ελαιόδεντρα που προϋπήρχαν στο οικόπεδο.

Η τοπιακή μελέτη των Outside Landscape Architecture συνεχίζει αυτή την προσέγγιση. Οι κήποι περιλαμβάνουν ελιές, κυπαρίσσια, αμπέλια, βότανα, αρωματικούς θάμνους και ανθοφόρα είδη του μεσογειακού οικοσυστήματος.

Για την κάλυψη των αναγκών άρδευσης, τοποθετήθηκαν δεξαμενές συλλογής ομβρίων. Η φύτευση συνδέεται, επομένως, με συγκεκριμένα συστήματα διαχείρισης του νερού και όχι μόνο με την τελική εικόνα του έργου.

 

Τοπικές τεχνικές και σύγχρονα στοιχεία

Οι κατοικίες συνδυάζουν αρχές της παραδοσιακής κυκλαδίτικης δόμησης με σύγχρονα κατασκευαστικά στοιχεία. Τα μικρά ανοίγματα και οι τοίχοι πάχους έως 60cm δημιουργούν συμπαγή, προστατευμένα κελύφη.

Πολλά στοιχεία κατασκευάστηκαν στο χέρι από έμπειρους τεχνίτες της περιοχής. Παράλληλα, οι οροφές από εμφανές σκυρόδεμα, τα θερμομονωτικά κουφώματα και τα ανοξείδωτα εξαρτήματα εισάγουν μια σύγχρονη κατασκευαστική γλώσσα.

Το συγκρότημα δεν αναπαράγει μια ιστορική τυπολογία. Αντίθετα, αντλεί από την περιβαλλοντική λογική, τα υλικά και την τοπική τεχνογνωσία, προσαρμόζοντάς τα στις σημερινές ανάγκες.

Το αποτέλεσμα είναι μια ακολουθία κατοικιών ενταγμένων στις πεζούλες. Οι πέτρινοι τοίχοι, οι καδραρισμένες φυγές και οι ημιυπαίθριοι χώροι διαμορφώνουν μια μετρημένη σχέση με το τοπίο.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ParosVillas Vol.4, ειδική έκδοση των ek Architectural Publications.