Σύγχρονοι χώροι εργασίας
Στο θεματικό αυτό τεύχος δημοσιεύονται ιδιαίτερα ενδιαφέροντα πρόσφατα υλοποιημένα έργα γραφειακών κτιρίων και χώρων εργασίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σημαντική μετάθεση στον τρόπο αντίληψης, οργάνωσης και σχεδιασμού του φυσικού χώρου που καλούμαστε να εργαστούμε, η οποία αντανακλά τις τεχνολογικές εξελίξεις και κοινωνικές απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής. Η τυπολογία των γραφειακών χώρων υπηρέτησε την ανάγκη οργάνωσης της διοικητικής εργασίας στη βιομηχανική και μεταβιομηχανική πόλη με τη συγκέντρωση ανθρώπων, εγγράφων και ροής της πληροφορίας σε ένα ενιαίο χωρικό σύστημα μέσω του οποίου η εργασία μπορούσε να επιβλέπεται, να επιταχύνεται και να ελέγχεται.
Σήμερα, ωστόσο, η ψηφιακή τεχνολογία αποσυνδέει σταδιακά την εργασία από τη φυσική της χωρική υπόσταση. Τα αρχεία αποϋλοποιούνται μέσα σε δίκτυα δεδομένων, ενώ η επικοινωνία πραγματοποιείται όλο και περισσότερο μέσα από ψηφιακές πλατφόρμες. Ο διαμοιρασμός της οθόνης επιτρέπει την ανταλλαγή ή παρουσίαση της πληροφορίας αποτελεσματικά χωρίς την ανάγκη μετακινήσεων και συγκέντρωσης των συνεργατών στον ίδιο χώρο. Στις συνθήκες αυτές (υβριδικό μοντέλο εργασίας ή τηλεργασία) ποιο είναι το πλεονέκτημα της φυσικής συνεύρεσης των εργαζομένων ως προς την παραγωγικότητά τους και πώς ανταποκρίνεται η αρχιτεκτονική;
Στην κυρίαρχη στρατηγική σχεδιασμού σύγχρονων αξιόλογων έργων διακρίνεται η μετάβαση από τις αυστηρά τυποποιημένες διατάξεις γραφείων προς πιο ευέλικτους, ημι-δημόσιους χώρους συνεργασίας, με εισαγωγή του φυσικού φωτός, αξιοποίηση της αίσθησης της διαφάνειας και στόχο ένα ποιοτικό περιβάλλον με αισθητική ταυτότητα. Ο χώρος εργασίας έχει μετατραπεί έτσι από πεδίο συγκέντρωσης πληροφοριών και απομονωμένων εργαζομένων σε ένα περιβάλλον που καλείται να παράγει έμπνευση και συλλογική δημιουργικότητα.
Στην πυκνοδομημένη Αθήνα ειδικότερα οι περισσότεροι νέοι χώροι εργασίας αφορούν ανακαινίσεις εσωτερικών σε υφιστάμενα κελύφη. Οι αρχιτέκτονες καλούνται να εισάγουν σε προϋπάρχουσες δομές όχι απαραίτητα νέες λειτουργίες, αλλά νέα μεταβλητά χωρικά συστήματα που εξυπηρετούν σύγχρονα εργασιακά μοντέλα αλληλεπίδρασης. Σύγχρονα και “έξυπνα” υλικά, χρώμα, εσωτερικοί κήποι αλλά και ανατρεπτικές επιλογές διαμόρφωσης κινητών ορίων -όπως το ύφασμα- έχουν μεταμορφώσει το μέχρι πρότινος αδιάφορο τυποποιημένο εργασιακό περιβάλλον.
Την παράταξη γραφειακών μονάδων έχουν αντικαταστήσει ευέλικτες ενότητες χώρων που “ρέουν” μεταξύ των αξόνων κυκλοφορίας, όπου εσωτερικό και εξωτερικό περιβάλλον συνδιαλέγονται και η αρχιτεκτονική υπηρετεί παράλληλα με την παραγωγικότητα και την ευημερία. Παράλληλα, η ανέγερση νέων γραφειακών κτιρίων μεσαίας ή μεγάλης κλίμακας και υψηλής ποιότητας, όπως αυτά που παρουσιάζονται στις επόμενες σελίδες, επιβεβαιώνουν ότι ο φυσικός χώρος μέσω της καλής αρχιτεκτονικής παραμένει ελκυστικότερος από τις ψηφιακές εκδοχές του, τόσο για εργοδότες όσο και για εργαζομένους.
Αριάδνη Βοζάνη
