Ανάπλαση της Κεντρικής Πλατείας της Odena

Η ανάπλαση του ιστορικού κέντρου της κωμόπολης Odena, στα περίχωρα της Βαρκελώνης, μετά από αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, εισάγει μια νέα δομή που οργανώνει και προσδιορίζει τον δημόσιο χώρο με απλά μέσα και καθαρή μορφολογία. Η πρόταση διαστρώνει ολόκληρη την περιοχή μελέτης με ενιαίο πέτρινο δάπεδο, όπου άνθρωποι και οχήματα συνυπάρχουν, με την προτεραιότητα όμως να δίνεται στους πεζούς.

Η οικονομική κατάσταση μικρών πόλεων, όπως η Odena, δεν επιτρέπει την επένδυση σημαντικών πόρων για τη διατήρηση του δημόσιου χώρου. Οπότε, κάθε φορά που εξασφαλίζεται κάποια χρηματοδότηση για δημόσια έργα, πρέπει να πιστοποιείται η λειτουργικότητα, η ποιότητα των υλικών και η επάρκεια των τεχνικών λύσεων ώστε να εξασφαλίζεται η καλή χρήση, η ανθεκτικότητα και το χαμηλό κόστος συντήρησης. Η ανάθεση, επομένως, δεν αφορούσε μόνο στον επανασχεδιασμό της κεντρικής πλατείας ως συμβολικό στοιχείο της πόλης αλλά επίσης στην ανάπτυξη ενός συστήματος επεμβάσεων στον δημόσιο χώρο (δαπεδοστρώσεις, αστική επίπλωση, φωτισμός, δενδροφυτεύσεις, εγκαταστάσεις, παροχές κλπ) οι οποίες θα μπορούσαν μελλοντικά να επεκταθούν σε άλλους δρόμους της κεντρικής περιοχής.

Πριν την ανάπλαση, η «Κεντρική Πλατεία» της Odena δεν ήταν καν πλατεία αλλά, απλώς, το σημείο σύγκλισης και διασταύρωσης των έξι κεντρικών οδών που διασχίζουν το ιστορικό κέντρο. Αυτή η συνθήκη, σε συνδυασμό με την έντονη κλίση του εδάφους με κατεύθυνση από το βόρειο προς το νότιο άκρο, είχε ως αποτέλεσμα τη μετατροπή της κεντρικής περιοχής σε ένα ασύνδετο τοπίο από οδικές διασταυρώσεις που άφηνε μικρούς, διάσπαρτους και απομονωμένους χώρους. Ως αποτέλεσμα, η χρήση της κεντρικής περιοχής ήταν αποσπασματική, παρεμποδίζοντας την ανάπτυξη της κοινωνικότητας.

Για την αντιστροφή της εικόνας ενός κυκλοφοριακού κόμβου, με πρωταγωνιστή το αυτοκίνητο, όπου οι πεζοί καταλάμβαναν μόνο τους υπολειμματικούς χώρους, η πρόταση προδιέγραψε τη διάστρωση ολόκληρης της περιοχής με ενιαίο πέτρινο δάπεδο. Ο χειρισμός αυτός δεν απομονώνει ούτε περιορίζει το κέντρο αλλά, απεναντίας, συνδέει όλους τους χώρους της πλατείας σε ένα σύνολο, όπου οι άνθρωποι μπορούν να κινηθούν εύκολα και με ασφάλεια, έχοντας προτεραιότητα σε σχέση με τα οχήματα. Για να επιλυθούν οι έντονες υψομετρικές διαφορές (ειδικά μπροστά από την εκκλησία και το Δημαρχείο) εφαρμόστηκε ένα κοινό σύστημα σε ολόκληρη την περιοχή μελέτης, το οποίο χρησιμοποιεί αναβαθμούς ή εξέδρες. Αυτές οι νέες περιοχές μετατρέπονται, με τη σειρά τους, σε πάγκους, τόπους παιχνιδιού, κοινόχρηστους χώρους και σημεία συνάντησης. Το αποτέλεσμα είναι ένας συνεχόμενος δημόσιος χώρος, με καλή διασύνδεση και κυρίως άδειος, ώστε να μπορεί να μετατρέπεται στο υπόβαθρο μιας ανανεωμένης κοινωνικότητας.

Η κωμόπολη της Odena βρίσκεται στο όριο μεταξύ δύο γεωλογικών σχηματισμών, που περιλαμβάνουν φυσικό πηλό και αργιλικά εδάφη. Η συνάντησή τους ευνοεί την παρουσία κιμωλίας, ενός υλικού που χαρακτηρίζει τη γεωμορφολογία της περιοχής. Στην Odena βρίσκεται ένα ορυχείο κιμωλίας που χρονολογείται από τον 19ο αιώνα και χρησιμοποιείται ακόμα. Το κάστρο και η τειχισμένη περιοχή της κοινότητας, από τον 10ο αιώνα, βρίσκονται σε έναν λόφο από αυτό το ορυκτό, που χρησιμοποιείται ακόμα ως το κυρίως οικοδομικό υλικό. Η κιμωλία, με τις χαρακτηριστικές γκριζόλευκες τονικότητες, είναι άμεσα συνδεδεμένη με την πόλη και με το τοπίο της, την ιστορία και την κοινωνική της εξέλιξη. Οι «ρωγμές» που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό επιμερίζουν το ενιαίο δάπεδο και παρέχουν τη δομή του, καθώς απλώνονται σε ολόκληρη την έκταση της πλατείας, αφήνοντας τη λευκότητα να βγαίνει από το εσωτερικό της. Η συμβολική αυτή κίνηση ενισχύει το νοηματικό περιεχόμενο που είναι συνδεδεμένο με τον τόπο για πολλές γενιές και, πλέον, αποκτά τη δική του αναπαράσταση στην Κεντρική Πλατεία.

Αρχιτεκτονική:

SCOB (Sergi Carulla and Oscar Blasco)

Φωτογραφία:

Read Also...

Submit a Project

  •  
     
     
    Click Here
    Would you like to have your project published on ek-mag? Let us know about it in the form below!
  • Please upload a .pdf or .doc file with a brief description of your project as well as some photos of your project to a third party file sharing service such as Dropbox or Wetransfer and provide us the link
  • SUBMIT
  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.