Ένα δάπεδο με μοτίβο σκακιέρας απλώνεται στους κοινόχρηστους χώρους ενός διαμερίσματος 200τ.μ., λειτουργώντας ως εικαστικό διακοσμητικό στοιχείο και κάνναβος οργάνωσης της οικογενειακής ζωής.

Το διαμέρισμα Brooklin στο Σάο Πάολο από τους Küster Brizola Arquitetos αναδεικνύει το παραδοσιακό μοτίβο της σκακιέρας ως βασικό στοιχείο ενός σύγχρονου οικιακού εσωτερικού.

Η κατοικία των 200τ.μ. σχεδιάστηκε για ένα ζευγάρι με δύο παιδιά, με έμφαση στην καθημερινή οικογενειακή ζωή, τη φιλοξενία και τη δημιουργία προσωπικών αναμνήσεων.

Αντί να αντιμετωπίσουν το καρό μοτίβο ως  απλή διακοσμητική λεπτομέρεια, οι αρχιτέκτονες το επεκτείνουν σχεδόν σε ολόκληρο τον χώρο διημέρευσης. Έτσι, η γεωμετρία του οργανώνει τη σχέση ανάμεσα στο καθιστικό, τους χώρους παιχνιδιού, την τραπεζαρία και την κουζίνα.

 

Κάνναβος σκακιέρας στους κοινόχρηστους χώρους

Το γεωμετρικό δάπεδο αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο στοιχείο του διαμερίσματος. Ωστόσο, ο ρόλος του δεν περιορίζεται στην εικόνα.

Η επανάληψη του μοτίβου σε μεγάλη κλίμακα μειώνει την οπτική του ένταση. Η επιφάνεια γίνεται αντιληπτή σαν ένα συνεχές «χαλί» που συνδέει τις διαφορετικές λειτουργίες.

Παράλληλα, η γεωμετρία του δαπέδου ευθυγραμμίζεται με τις ειδικές ξυλουργικές κατασκευές και τους πέτρινους πάγκους. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένας κάνναβος που οργανώνει συνολικά το εσωτερικό.

Η ισχυρή παρουσία του δαπέδου καθόρισε την επιλογή των υπόλοιπων υλικών. Οι ανοιχτόχρωμες επιφάνειες λειτουργούν ως ήρεμο υπόβαθρο, ενώ οι μπλε πινελιές εισάγουν μια πιο δροσερή ατμόσφαιρα.

 

Η δρυς ως υλικό που διατρέχει το διαμέρισμα

Οι ειδικές κατασκευές από αμερικανική δρυ εμφανίζονται σε όλη την κατοικία και συνδέουν σε επίπεδο υλικότητας τις διαφορετικές περιοχές.

Η θερμή απόχρωση της ξυλείας εξισορροπεί το γεωμετρικό δάπεδο και τις αρχιτεκτονικές επιφάνειες. Παράλληλα, η ξυλουργική ενσωματώνει κεραμικά αντικείμενα από το οικογενειακό εργαστήριο αγγειοπλαστικής των κατοίκων.

Τα στοιχεία αυτά εισάγουν μια προσωπική ιστορία στο νέο εσωτερικό. Δεν αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητη διακόσμηση, αλλά εντάσσονται στα ράφια και τους αποθηκευτικούς χώρους.

Έτσι, το νέο περιβάλλον συνδέεται με αντικείμενα και δραστηριότητες που προϋπήρχαν της κατοικίας.

 

 

Όρια χωρίς απομόνωση

Η διατήρηση της χωρικής συνέχειας αποτέλεσε βασικό ζητούμενο του σχεδιασμού. Μια πολυλειτουργική ραφιέρα οργανώνει την κυκλοφορία και διαχωρίζει διακριτικά το καθιστικό από τους δύο χώρους παιχνιδιού.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η διαμόρφωση του playroom. Στην αρχική πρόταση του κατασκευαστή, το δωμάτιο αυτό προοριζόταν για κλειστό home office.

Οι αρχιτέκτονες αντικατέστησαν τον συμπαγή τοίχο με ένα λεπτό μεταλλικό διαχωριστικό. Έτσι, εξασφαλίζεται η απαραίτητη ιδιωτικότητα χωρίς να χάνεται η οπτική σχέση με τον κοινόχρηστο χώρο.

Οι διαφορετικές λειτουργίες παραμένουν, επομένως, ευανάγνωστες. Ταυτόχρονα, τα όρια γίνονται περισσότερο διαπερατά και το διαμέρισμα διατηρεί την αίσθηση ενός ενιαίου περιβάλλοντος.

 

Αντικείμενα με ιστορία

Η επίπλωση περιλαμβάνει αντικείμενα με ιστορική και συναισθηματική αξία.

Στον χώρο ψυχαγωγίας, ένα ιταλικό τραπέζι από pietra dura ηλικίας περίπου ενός αιώνα αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς. Το αντικείμενο προέρχεται από τη Φλωρεντία και εισάγει μια διαφορετική χρονικότητα στο σύγχρονο εσωτερικό.

Μαζί με τα κεραμικά της οικογένειας, το τραπέζι ενισχύει μια βασική ιδέα του έργου: η νέα αρχιτεκτονική λειτουργεί ως πλαίσιο για αντικείμενα που μεταφέρουν προσωπική μνήμη.

Το διαμέρισμα δεν διαμορφώνεται, συνεπώς, ως αφηρημένη σύνθεση ανεξάρτητη από τους κατοίκους. Η ταυτότητά του προκύπτει από τη συνύπαρξη της γεωμετρικής ακρίβειας, των ειδικών κατασκευών και των αντικειμένων που έχουν συλλεχθεί με την πάροδο του χρόνου.

 

 

Κουζίνα και βεράντα ως κοινός πυρήνας

Η ενοποίηση της βεράντας με την κουζίνα δημιουργεί έναν μεγάλο και συνεχή χώρο για το μαγείρεμα, το φαγητό και τις οικογενειακές συγκεντρώσεις.

Στο κέντρο της σύνθεσης, η νησίδα από πέτρα Paraná Cromos λειτουργεί ως βασικό σταθερό στοιχείο. Οι λοξοτμημένες ακμές της επαναλαμβάνονται στο καθημερινό τραπέζι φαγητού, δημιουργώντας μια μορφολογική σύνδεση ανάμεσα στα δύο αντικείμενα.

Κεραμικά πλακίδια εισάγουν πράσινες αποχρώσεις στην κουζίνα. Σε συνδυασμό με την αμερικανική δρυ, διευρύνουν την παλέτα του έργου με μπλε, πράσινους και τερακότα τόνους.

Η κουζίνα δεν αντιμετωπίζεται ως απομονωμένος βοηθητικός χώρος. Η σύνδεσή της με τη βεράντα τη μετατρέπει σε βασικό πυρήνα της κοινωνικής ζωής του διαμερίσματος.

 

Γεωμετρία, άνεση και ταυτότητα

Σε όλη την κατοικία, η γεωμετρική ακρίβεια εξισορροπείται από υλικά με χαρακτηριστικές υφές και αντικείμενα που συνδέονται με την ιστορία των κατοίκων.

Το δάπεδο ορίζει τον κάνναβο. Η δρυς εισάγει θερμότητα και συνέχεια. Η πέτρα και τα κεραμικά προσθέτουν χρώμα και υφή, ενώ τα διαπερατά χωρίσματα διατηρούν τις οπτικές σχέσεις ανάμεσα στις λειτουργίες.

Το έργο μετατρέπει τελικά ένα γνώριμο διακοσμητικό μοτίβο σε χωρικό εργαλείο. Μέσα από την επέκταση της σκακιέρας στους κοινόχρηστους χώρους και τον συντονισμό της με την αρχιτεκτονική, οι Küster Brizola Arquitetos χρησιμοποιούν τη γεωμετρία για να οργανώσουν την κυκλοφορία, τη συλλογική ζωή και την προσωπική ταυτότητα της κατοικίας.

Πρόβολοι από εμφανές σκυρόδεμα, κατακόρυφες ξύλινες επιφάνειες και ένα γυάλινο φυτεμένο αίθριο συνδέουν τους χώρους διημέρευσης με την αυλή και την πισίνα.

Η κατοικία S29 στον Στρόβολο από τους EKKY Studio Architects συνδυάζει συμπαγείς κτιριακούς όγκους με διαφανή και φυτεμένα στοιχεία. Οριζόντιες και κατακόρυφες χαράξεις διασταυρώνονται στη σύνθεση, δημιουργώντας διαφορετικές σχέσεις ανάμεσα στην περίκλειση, τη διαφάνεια και τον κήπο.

Η κύρια όψη διακόπτεται από έναν γυάλινο όγκο, τοποθετημένο σε υποχώρηση στον όροφο. Στη δυτική πλευρά, δύο πρόβολοι από εμφανές σκυρόδεμα αγκαλιάζουν τον βασικό κτιριακό όγκο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από κατακόρυφες ξύλινες επιφάνειες. Το αλουμίνιο, το σκυρόδεμα και η ξυλεία συγκροτούν μια περιορισμένη υλική παλέτα στο εξωτερικό.

 

 

Συμπαγείς όγκοι και διαφάνεια

Η σύνθεση βασίζεται στην αντίθεση ανάμεσα στη βαρύτητα των στοιχείων από σκυρόδεμα και τον ελαφρύτερο χαρακτήρα του γυαλιού και της ξυλείας.

Οι δυτικοί πρόβολοι εκτείνονται οριζόντια πέρα από τον κύριο όγκο και ενισχύουν τον προσανατολισμό της κατοικίας προς τους υπαίθριους χώρους. Αντίθετα, οι κατακόρυφες ξύλινες επιφάνειες τονίζουν τη συμπαγή κεντρική μάζα.

Ο γυάλινος όγκος του ορόφου εισάγει έναν επιπλέον βαθμό διαφάνειας. Έτσι, οι όψεις δεν αντιμετωπίζονται ως ομοιόμορφες επιφάνειες. Εναλλάσσονται ανάμεσα στο συμπαγές, το διαφανές και το ανάγλυφο.

Η σχέση αυτή μεταβάλλει την αντίληψη του κτιρίου ανάλογα με τη θέση του παρατηρητή. Παράλληλα, διακρίνει τα περισσότερο προστατευμένα τμήματα από εκείνα που ανοίγονται προς το τοπίο.

 

Χώροι διημέρευσης σε διάταξη Γ

Στο εσωτερικό, οι βασικές λειτουργίες της καθημερινής ζωής οργανώνονται σε ανοιχτή κάτοψη σχήματος Γ.

Το καθιστικό και η τραπεζαρία βρίσκονται στην περιοχή της εισόδου. Διατηρούν άμεση οπτική και λειτουργική σχέση με την αυλή, την πισίνα και τους υπόλοιπους υπαίθριους χώρους.

Στη συνέχεια διαμορφώνονται μια δεύτερη τραπεζαρία, η κουζίνα και ένας ημιυπαίθριος χώρος εστίασης με barbecue. Οι διαφορετικές χρήσεις παραμένουν ευανάγνωστες, αλλά η διαδοχική τους οργάνωση επιτρέπει στην καθημερινή ζωή να εκτείνεται σταδιακά προς τον κήπο.

Η διάταξη αποφεύγει τον αυστηρό διαχωρισμό ανάμεσα στους επιμέρους κοινόχρηστους χώρους. Αντίθετα, δημιουργεί μια συνεχή πορεία με διαφορετικές δυνατότητες συνάθροισης.

 

 

Φυτεμένο αίθριο στο κέντρο

Ένα περίκλειστο γυάλινο αίθριο αποτελεί βασικό στοιχείο της κατοικίας.

Στο εσωτερικό του διαμορφώνεται ένας φυτεμένος τοίχος, ο οποίος εκτείνεται προς το κλιμακοστάσιο. Η βλάστηση εισέρχεται έτσι στο κέντρο της κάτοψης και δεν περιορίζεται στην περίμετρο του κτιρίου.

Το αίθριο εξασφαλίζει οπτική επαφή με το φυσικό στοιχείο από διαφορετικά σημεία του εσωτερικού. Ταυτόχρονα, ο περίκλειστος χαρακτήρας του δημιουργεί ένα περισσότερο εσωστρεφές τοπίο μέσα στην ανοιχτή οργάνωση των κοινόχρηστων χώρων.

Η φυτεμένη επιφάνεια αντιπαραβάλλεται με τα ορυκτά υλικά και εισάγει μεταβολές στην υφή, τη σκιά και το χρώμα. Παράλληλα, λειτουργεί ως ήρεμη χωρική παύση ανάμεσα στις πιο ενεργές περιοχές της κατοικίας.

 

Συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και το ύπαιθρο

Ένα μεγάλο διαμπερές γωνιακό άνοιγμα ενισχύει τη σύνδεση των χώρων διημέρευσης με τις υπαίθριες προεκτάσεις τους.

Το δάπεδο από μάρμαρο travertino συνεχίζεται στις βασικές περιοχές της κατοικίας. Η ενιαία επιφάνεια διαμορφώνει ένα ουδέτερο υπόβαθρο και περιορίζει την οπτική διάκριση ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό.

Γκρι μάρμαρο, εμφανές σκυρόδεμα και ξυλεία συμπληρώνουν την υλική παλέτα. Οι διαφορετικές υφές προσδίδουν βάθος στο συγκρατημένο εσωτερικό, ενώ ο διακριτικός φωτισμός και η λιτή επίπλωση αφήνουν τα αρχιτεκτονικά στοιχεία να παραμένουν κυρίαρχα.

Η κατοικία οργανώνεται τελικά γύρω από έναν ελεγχόμενο διάλογο ανάμεσα στη μάζα και τη διαφάνεια. Το σκυρόδεμα ορίζει και προστατεύει, η ξυλεία εισάγει υφή και θερμότητα, ενώ το γυαλί, το φυτεμένο αίθριο και το συνεχές δάπεδο ενισχύουν τη σύνδεση με τους υπαίθριους χώρους.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 290 | Σεπτέμβριος 2024, μηνιαία έκδοση των ek Architectural Publications.

Δύο ανεξάρτητα παραθεριστικά διαμερίσματα μεταφέρουν το τοπίο και την πολιτιστική μνήμη της Σερίφου μέσα από διαφορετικές χρωματικές παλέτες, φυσικά υλικά και ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία.

Το Seriphos Estate αφορά τον συνολικό επανασχεδιασμό ενός κτιρίου της δεκαετίας του 1970, κοντά στην παραλία του Αγίου Ιωάννη στη Σέριφο. Η επέμβαση των Ioli Chiotini Studio περιλαμβάνει δύο ανεξάρτητες κατοικίες: το Κέλυφος στον όροφο και το Έδαφος στο ισόγειο.

Αντί να αναπαράγει κυριολεκτικά την κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, ο σχεδιασμός μεταφέρει στοιχεία του τόπου μέσα από το χρώμα, την υλικότητα και τη μορφή. Ο ελληνικός ορίζοντας ανάμεσα στον ουρανό και τη θάλασσα, η τραχύτητα της άνυδρης γης και, κυρίως, το έντονο καλοκαιρινό φως αποτελούν βασικές αναφορές των δύο εσωτερικών.

 

 

Δύο κατοικίες με διαφορετική χρωματική ταυτότητα

Παρότι τα δύο διαμερίσματα αποτελούν μέρη του ίδιου έργου, το καθένα αποκτά διαφορετική ατμόσφαιρα.

Στο Έδαφος κυριαρχούν οι γήινες και κοκκινωπές αποχρώσεις, οι οποίες συνδέονται με την ξηρή μορφολογία του νησιού. Αντίθετα, το Κέλυφος χαρακτηρίζεται από γαλαζοπράσινους τόνους που παραπέμπουν στη θάλασσα και στις μεταβολές του ορίζοντα.

Η διαφοροποίηση προσδίδει σαφή ταυτότητα σε κάθε κατοικία, χωρίς να διακόπτει την κοινή σχεδιαστική λογική. Το χρώμα δεν λειτουργεί απλώς ως διακοσμητικό επίπεδο. Αποτελεί εργαλείο αφαιρετικής απόδοσης εικόνων και αισθήσεων της Σερίφου.

Έτσι, η σύνδεση με τον τόπο προκύπτει μέσα από τη μνήμη και όχι από τη μορφολογική μίμηση.

 

Σύγχρονη απόδοση κυκλαδίτικων μορφών

Χτιστά καθιστικά με οργανικές καμπύλες, εσοχές κάτω από καμάρες και ξύλινες δοκίδες στις οροφές επανερμηνεύουν στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Σερίφου.

Οι αναφορές απλοποιούνται και εντάσσονται σε μια σύγχρονη γλώσσα εσωτερικού σχεδιασμού. Οι καμπύλες μαλακώνουν τις μεταβάσεις ανάμεσα στις λειτουργίες, ενώ οι εσοχές δημιουργούν περισσότερο προστατευμένες περιοχές καθιστικού και ανάπαυσης.

Τα φυσικά υλικά ενισχύουν την αίσθηση οικειότητας. Η ψάθα εμφανίζεται στις ντουλάπες και το λινό ύφασμα στα κρεβάτια, εισάγοντας απτικές επιφάνειες και θερμότητα στο εσωτερικό.

Οι δίχρωμες λευκές και γαλάζιες κουρτίνες δημιουργούν μια περισσότερο άμεση σχέση με τη θέα. Η οριζόντια εναλλαγή των χρωμάτων παραπέμπει στη συνάντηση ουρανού και θάλασσας, μεταφέροντας τον ορίζοντα στο εσωτερικό μέσα από το ύφασμα.

 

 

Πολιτιστικές αναφορές σε ειδικά σχεδιασμένα αντικείμενα

Πλήθος custom-made κατασκευών εισάγουν πιο συγκεκριμένες αναφορές στην ιστορία και τον πολιτισμό της Σερίφου.

Τα λατομεία, τα μελίσσια και η μυθολογία του νησιού μεταπλάθονται σε ειδικά σχεδιασμένους καθρέφτες, αρθρωτά κρεμαστά φωτιστικά και μαρμάρινες επενδύσεις στα έπιπλα της κουζίνας.

Τα στοιχεία αυτά δεν αναπαράγουν κυριολεκτικά παραδοσιακά αντικείμενα. Αντίθετα, μεταφέρουν αναγνωρίσιμους συσχετισμούς σε σύγχρονες μορφές και λεπτομέρειες.

Έτσι, η αναφορά στον τόπο λειτουργεί σε δύο κλίμακες. Το τοπίο αποδίδεται μέσα από τη συνολική παλέτα, ενώ η πολιτιστική μνήμη εμφανίζεται στη μικρότερη κλίμακα της επίπλωσης, του φωτισμού και των ειδικών κατασκευών.

 

Υπαίθρια κατοίκηση κάτω από ξύλινες πέργκολες

Οι υπαίθριοι χώροι και στα δύο επίπεδα προστατεύονται από ξύλινες πέργκολες με επικάλυψη από φυσικό καλάμι.

Χτιστά καθιστικά και μεγάλα μαξιλάρια συνεχίζουν τη χρωματική παλέτα των εσωτερικών χώρων. Οι βεράντες λειτουργούν έτσι ως προεκτάσεις των κατοικιών και όχι ως ανεξάρτητες εξωτερικές διαμορφώσεις.

Στο ισόγειο, η εξωτερική κουζίνα και το μεγάλο τραπέζι φαγητού αποτελούν τον κύριο πυρήνα της υπαίθριας ζωής, με ανοιχτή θέα προς το νησιωτικό τοπίο.

Η χρήση ξυλείας, καλαμιού, χτιστών στοιχείων και υφασμάτων διατηρεί παράλληλα μια υλική συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και τους εκτεθειμένους θερινούς χώρους.

 

 

Προσωπική μνήμη μέσα στο νέο εσωτερικό

Δίπλα στις ευρύτερες αναφορές στη Σέριφο, στο έργο εντάσσονται προσωπικά αντικείμενα του ιδιοκτήτη.

Η παρουσία τους διατηρεί ίχνη από το παρελθόν του μικρού συγκροτήματος και εισάγει μια περισσότερο προσωπική διάσταση στις δύο ανακαινισμένες κατοικίες. Η νέα διαμόρφωση δεν αντιμετωπίζει, επομένως, το παρελθόν ως κάτι που πρέπει να εξαλειφθεί.

Το Seriphos Estate οργανώνεται τελικά γύρω από διαφορετικές κλίμακες μνήμης: το τοπίο και το φως των Κυκλάδων, την πολιτιστική ιστορία της Σερίφου και την προσωπική σχέση με το υφιστάμενο ακίνητο.

Μέσα από το χρώμα, τα φυσικά υλικά και τις ειδικά σχεδιασμένες κατασκευές, οι Ioli Chiotini Studio μετατρέπουν αυτές τις αναφορές σε δύο σύγχρονα εσωτερικά με διαφορετικές ταυτότητες αλλά κοινή σύνδεση με τον τόπο.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek 290 | Σεπτέμβριος 2024, μηνιαία έκδοση των ek Architectural Publications. 

Μια σειρά ήπιων επεμβάσεων μετατρέπει ένα ισόγειο διαμέρισμα στο Κολωνάκι στην πρώτη μόνιμη έδρα του αρχιτεκτονικού γραφείου, διατηρώντας τα ξύλινα δάπεδα, τις γυάλινες εσωτερικές πόρτες και την τοξωτή είσοδο.

 

Ο χώρος εργασίας των Local Local καταλαμβάνει ένα ισόγειο διαμέρισμα 77τ.μ. στο Κολωνάκι. Σχεδιασμένο από τους Local Local ως η πρώτη μόνιμη έδρα του γραφείου, το έργο προσαρμόζει ένα υφιστάμενο οικιστικό εσωτερικό μέσα από ήπιες, μη δομικές επεμβάσεις.

Πριν από τη μεταφορά στο νέο γραφείο, η ομάδα εργαζόταν στην κατοικία Plaka House της ιδρύτριας Σοφίας Ξανθάκου. Καθώς η ομάδα μεγάλωσε, προέκυψε η ανάγκη για έναν αυτόνομο χώρο συλλογικής εργασίας.

Η νέα διαμόρφωση μεταφέρει στο καθημερινό περιβάλλον του γραφείου τη γενικότερη προσέγγιση των Local Local απέναντι στο συγκείμενο, την υλική ιστορία και την αξιοποίηση του υπάρχοντος.

 

Αξιοποίηση του υφιστάμενου διαμερίσματος

Καθώς πρόκειται για μισθωμένο ακίνητο, η επέμβαση σχεδιάστηκε εξαρχής ως περιορισμένη και μη δομική. Αντί να μετασχηματιστεί ριζικά η κάτοψη, αξιοποιήθηκαν οι ποιότητες που διέθετε ήδη το διαμέρισμα.

Τα αρχικά ξύλινα δάπεδα επισκευάστηκαν και απέκτησαν ανοιχτότερη απόχρωση, ώστε να ενισχυθεί η φωτεινότητα του ισογείου. Για τον ίδιο λόγο, οι τοίχοι βάφτηκαν λευκοί.

Οι υφιστάμενες ξύλινες θύρες με ανάγλυφους υαλοπίνακες αποκαταστάθηκαν και απέκτησαν ελαφρώς σκουρότερη απόχρωση. Παράλληλα, διατηρήθηκε η τοξωτή είσοδος.

Τα στοιχεία αυτά αφήνουν ευανάγνωστη την προηγούμενη οικιστική ταυτότητα του χώρου. Η νέα χρήση δεν επιχειρεί, επομένως, να την αποκρύψει πίσω από μια συμβατική διαμόρφωση γραφείου.

Η κάτοψη σε σχήμα Γ οργανώνεται κυρίως ανάμεσα στον βασικό χώρο εργασίας και την αίθουσα συναντήσεων, η οποία διαθέτει δύο προσβάσεις. Η απλή αυτή δομή υποστηρίζει διαφορετικούς τρόπους ατομικής και συλλογικής εργασίας χωρίς νέα μόνιμα χωρίσματα.

 

Η επίπλωση ως μέρος του σχεδιασμού

Ένα μεγάλο τραπέζι από μασίφ κυπαρίσσι στην αίθουσα συναντήσεων αποτέλεσε την αφετηρία για τα υπόλοιπα ειδικά σχεδιασμένα έπιπλα.

Με αναφορά στο υλικό και τις αναλογίες του, οι Local Local σχεδίασαν ένα μεγάλο κοινόχρηστο τραπέζι εργασίας και δύο σταθμούς δίπλα στα παράθυρα. Η μασίφ ξυλεία συνδυάζεται με φορμάικα, ώστε οι επιφάνειες να ανταποκρίνονται στην έντονη καθημερινή χρήση.

Παράλληλα, καθίσματα που βρίσκονταν ήδη σε αποθήκευση επανεντάχθηκαν στον χώρο. Έτσι, τα νέα ειδικά σχεδιασμένα στοιχεία συνυπάρχουν με υπάρχοντα αντικείμενα, αντί να συγκροτούν ένα πλήρως ομοιογενές σύνολο επίπλωσης.

Η αίθουσα συναντήσεων ήταν προηγουμένως υπνοδωμάτιο. Η αρχική ντουλάπα διατηρήθηκε, αλλά αφαιρέθηκαν οι θύρες της και προστέθηκαν ρολά. Με αυτή τη μικρή αλλαγή, μετατράπηκε σε ανοιχτό σύστημα αποθήκευσης για δείγματα υλικών και έντυπο υλικό έργων.

 

Βιβλία και συλλογική εργασία

Σε έναν από τους βασικούς τοίχους τοποθετείται σύστημα ραφιών Vitsœ, όπου συγκεντρώνεται η αρχιτεκτονική βιβλιοθήκη της Σοφίας Ξανθάκου. Η συλλογή δημιουργήθηκε σταδιακά μέσα σε σχεδόν μία δεκαετία σπουδών και επαγγελματικής δραστηριότητας.

Τα βιβλία, τα οποία προηγουμένως βρίσκονταν σε αποθήκευση, αποτελούν πλέον εργαλείο καθημερινής έρευνας και ταυτόχρονα βασικό οπτικό υπόβαθρο του γραφείου.

Στον απέναντι τοίχο, ένας επιμήκης διάτρητος μεταλλικός πίνακας σε πράσινο φυστικί χρησιμοποιείται για την ανάρτηση σχεδίων, αναφορών και έργων υπό εξέλιξη.

Το ειδικά σχεδιασμένο στοιχείο επιτρέπει στην ομάδα να απομακρύνεται από την οθόνη και να αξιολογεί συλλογικά τη δουλειά σε μεγαλύτερη κλίμακα. Ο τοίχος μετατρέπεται έτσι σε ενεργό εργαλείο της σχεδιαστικής διαδικασίας.

 

Μια πιο διακριτή είσοδος

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην είσοδο. Ο προϋπάρχων χώρος υποδοχής ήταν σκοτεινός και χωρίς σαφή ταυτότητα.

Οι Local Local συνεργάστηκαν με τον καλλιτέχνη Theodore Psychoyos για δύο ειδικά σχεδιασμένα γλυπτικά αντικείμενα από μάρμαρο: μια κονσόλα και ένα κάθισμα.

Το μάρμαρο, υλικό που επανέρχεται στα έργα του γραφείου, αποκτά εδώ περισσότερο έντονη παρουσία απέναντι στα ανοιχτόχρωμα ξύλινα δάπεδα και τους λευκούς τοίχους.

Τα δύο στοιχεία λειτουργούν ταυτόχρονα ως χρηστικά αντικείμενα και ως σαφές κατώφλι ανάμεσα στον κοινόχρηστο χώρο του κτιρίου και το εσωτερικό του γραφείου.

Ο φωτισμός συμπληρώνει τη διαμόρφωση με επιλεγμένα φωτιστικά του Michael Anastassiades. Φωτιστικά οροφής χρησιμοποιούνται στον κύριο χώρο, ενώ ένα επιδαπέδιο φωτιστικό τοποθετείται στην αίθουσα συναντήσεων.

 

Ένας χώρος που μπορεί να μεταβάλλεται

Ο σχεδιασμός δεν επιδιώκει την εικόνα ενός ολοκληρωμένου και αμετάβλητου γραφείου. Υφιστάμενα αρχιτεκτονικά στοιχεία, αποκατεστημένα αντικείμενα, νέες ξυλουργικές κατασκευές, βιβλία, δείγματα υλικών και έργα τέχνης συνυπάρχουν σκόπιμα.

Η προσέγγιση αφήνει περιθώριο για σταδιακή μεταβολή. Νέα αντικείμενα και αναφορές μπορούν να προστεθούν, οι τοίχοι να φιλοξενήσουν διαφορετικό υλικό και οι επιμέρους περιοχές να ανταποκριθούν στις μελλοντικές ανάγκες της ομάδας.

Μέσα από έναν περιορισμένο αριθμό επεμβάσεων, ο χώρος εργασίας των Local Local δείχνει πώς ένα τυπικό αθηναϊκό διαμέρισμα μπορεί να αποκτήσει νέα λειτουργία χωρίς να χάσει τον προηγούμενο χαρακτήρα του. Το υπάρχον κέλυφος γίνεται το υπόβαθρο για ένα περιβάλλον συλλογικής εργασίας, υλικής έρευνας και σταδιακής οικειοποίησης.

Δύο κρυφές αποθηκευτικές μονάδες οργανώνουν το διαμέρισμα σε κοινόχρηστη και ιδιωτική ζώνη, ενώ οι χαράξεις από τον κάνναβο των όψεων ενισχύουν τη διαφάνεια και την αρχιτεκτονική ταυτότητα του πρώην συγκροτήματος Δοξιάδη.

 

Το διαμέρισμα βρίσκεται στο οικιστικό συγκρότημα One Athens στο Κολωνάκι, σε ένα κτίριο ιδιαίτερης τυπολογίας και αρχιτεκτονικής, το οποίο στο παρελθόν στέγαζε τα κεντρικά γραφεία του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη.

Η αναδιαμόρφωση από τους Proplusma Architects αντιμετωπίζει με σεβασμό την αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτιρίου. Αντί να επιβάλει μια ανεξάρτητη μορφολογική γλώσσα, αναδεικνύει τις οπτικές φυγές, τη διαφάνεια και επιλεγμένα στοιχεία της αρχικής κατασκευής.

 

 

Δύο ζώνες μέσα από κρυφές αποθηκευτικές μονάδες

Δύο συνεχείς αποθηκευτικές κατασκευές διασχίζουν εγκάρσια την κάτοψη και οργανώνουν τη βασική διάταξη της κατοικίας.

Η πρώτη ζώνη περιλαμβάνει τους κοινόχρηστους χώρους: καθιστικό, τραπεζαρία και ενιαία κουζίνα. Η δεύτερη, περισσότερο ιδιωτική, φιλοξενεί τα παιδικά υπνοδωμάτια με τα λουτρά τους και το κύριο υπνοδωμάτιο με walk-in βεστιάριο και λουτρό.

Οι κατασκευές δεν λειτουργούν μόνο ως αποθηκευτικοί χώροι. Με την κλίμακά τους μετατρέπονται σε αρχιτεκτονικά όρια, οργανώνουν την κυκλοφορία και ενσωματώνουν επιμέρους χρήσεις.

Έτσι, η διάκριση ανάμεσα στις δύο περιοχές επιτυγχάνεται χωρίς την ανάπτυξη μιας συμβατικής ακολουθίας από διαδρόμους και αυτόνομα δωμάτια.

 

Κάνναβος με αφετηρία τις όψεις

Βασικό εργαλείο της σύνθεσης αποτελεί το μοτίβο των όψεων του υφιστάμενου κτιρίου. Από αυτό προκύπτουν νοητοί άξονες που καθορίζουν τις χαράξεις τόσο στο οριζόντιο όσο και στο κατακόρυφο επίπεδο.

Οι γραμμές συντονίζουν τα ανοίγματα, τις ξυλουργικές κατασκευές, τις οροφές και τα σταθερά στοιχεία. Επομένως, οι επιμέρους επεμβάσεις δεν γίνονται αντιληπτές ως ανεξάρτητα αντικείμενα, αλλά ως μέρη ενός συνολικού συστήματος.

Παράλληλα, η επιλογή ενισχύει τη σύνδεση της ανακαίνισης με την αρχιτεκτονική του συγκροτήματος. Η εξωτερική γεωμετρική λογική μεταφέρεται στο εσωτερικό και οργανώνει τις οπτικές σχέσεις μέσα στην κάτοψη.

 

 

Εμφανές σκυρόδεμα και συνεχές ξύλινο δάπεδο

Στο καθιστικό, ένα φάτνωμα στην οροφή αφήνει ορατά τα αρχικά δοκάρια από εμφανές σκυρόδεμα. Ο ρυθμός τους παραμένει ευανάγνωστος ως χαρακτηριστικό στοιχείο της κατασκευής και αποκτά κεντρικό ρόλο στον κοινόχρηστο χώρο.

Ο κρυφός φωτισμός περιμετρικά του φατνώματος τονίζει το βάθος και την επανάληψη των δοκαριών, χωρίς να τα απομονώνει από τη συνολική σύνθεση.

Το ξύλινο δάπεδο σε ψαροκόκαλο διατρέχει ολόκληρο το διαμέρισμα. Η θερμή υλικότητά του αντιπαραβάλλεται με το εμφανές σκυρόδεμα και τις περισσότερο μονοχρωματικές ξυλουργικές κατασκευές. Παράλληλα, η συνεχής χάραξή του ενισχύει τη χωρική συνοχή.

Στο κέντρο της κοινόχρηστης ζώνης, η νησίδα της κουζίνας λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Ο μεγάλος μαρμάρινος πάγκος δημιουργεί αντίστιξη με τις σκούρες επιφάνειες πίσω του και συνδέει την κουζίνα με την τραπεζαρία και το καθιστικό.

 

Λευκές και μαύρες επιφάνειες αποθήκευσης

Οι δύο κρυφές αποθηκευτικές μονάδες επενδύονται με ξύλο σε λευκή και μαύρη λάκα. Ένας συνεχής κάνναβος από κατακόρυφες σκοτίες οργανώνει τις μεγάλες επιφάνειες και υποδηλώνει τις διαφορετικές λειτουργίες που κρύβονται πίσω τους.

Στη λευκή πλευρά ενσωματώνονται η τηλεόραση του καθιστικού και το bar δίπλα στην τραπεζαρία. Όταν παραμένουν κλειστά, γίνονται μέρος μιας συνεχούς αρχιτεκτονικής επιφάνειας και δεν εμφανίζονται ως ανεξάρτητα έπιπλα.

Στην απέναντι πλευρά κυριαρχεί η μαύρη λάκα. Εκτός από αποθηκευτικούς χώρους, η κατασκευή ενσωματώνει μια κρυφή θύρα που οδηγεί στην ιδιωτική ζώνη.

Η μετάβαση γίνεται έτσι διακριτικά, χωρίς να διακόπτεται η συνέχεια της επιφάνειας.

 

 

Εξατομικευμένοι ιδιωτικοί χώροι

Στην ιδιωτική περιοχή, το κοινό σχεδιαστικό σύστημα επιτρέπει μεγαλύτερη διαφοροποίηση.

Τα παιδικά δωμάτια οργανώνονται σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες των χρηστών τους. Ειδικά σχεδιασμένες κατασκευές και διαφορετικές χρωματικές παλέτες προσδίδουν σε κάθε δωμάτιο ξεχωριστό χαρακτήρα. Η αντίστοιχη παλέτα συνεχίζεται και στο λουτρό του.

Στο κύριο υπνοδωμάτιο, βασικό σχεδιαστικό στοιχείο γίνεται το βάθος. Καθρέφτες, διαφανείς θύρες του βεστιαρίου και κρυφός φωτισμός δημιουργούν διαδοχικά επίπεδα αντανακλάσεων.

Η διαφάνεια επανέρχεται έτσι ως βασική αρχή του έργου. Τα όρια παραμένουν σαφή, αλλά μαλακώνουν μέσα από οπτικές συνδέσεις και διαφορετικούς βαθμούς αδιαφάνειας.

Μέσα από μια ελεγχόμενη παλέτα ξυλείας, μαρμάρου, λακαρισμένων επιφανειών, γυαλιού και εμφανoύς σκυροδέματος, η ανακαίνιση διαμορφώνει ένα σύγχρονο εσωτερικό που διατηρεί τη σύνδεσή του με το υφιστάμενο κτίριο. Η ταυτότητα του έργου προκύπτει κυρίως από τις χαράξεις, την ενσωμάτωση των λειτουργιών και τη διαχείριση της διαφάνειας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Apartments 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Τρεις ανεξάρτητες κατοικίες αναπτύσσονται πάνω σε δύο αναβαθμίδες στις Λεύκες, διατηρώντας τις ξερολιθιές και τα παλιά ελαιόδεντρα του παριανού τοπίου.

 

Η κατοικία στις Λεύκες από τους KP Office αποτελείται από ένα συγκρότημα τριών ανεξάρτητων μονάδων, γνωστό ως Pezoules House. Βρίσκεται σε ένα στενό και έντονα επικλινές οικόπεδο, σε έναν από τους πιο παραδοσιακούς οικισμούς της Πάρου.

Το συγκρότημα οφείλει την ονομασία του στη χωροθέτησή του πάνω σε δύο αναβαθμίδες, τις πεζούλες. Απέναντι από το οικόπεδο διατηρούνται ορισμένες από τις σημαντικότερες αναβαθμίδες του νησιού.

Οι αιωνόβιες αυτές κατασκευές συνδέονται με τις παραδοσιακές γεωργικές πρακτικές. Παράλληλα, έχουν διαμορφώσει την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του κυκλαδίτικου τοπίου.

 

Κτιριακοί όγκοι κατά μήκος της κλίσης

Το στενό σχήμα και η απότομη κλίση του οικοπέδου καθόρισαν τη διάταξη των επιμέρους όγκων. Αντί για ένα ενιαίο και συμπαγές κτίριο, το πρόγραμμα κατανέμεται σε μια ακολουθία συνδεδεμένων κατασκευών.

Η σύνθεση ακολουθεί τις δύο υφιστάμενες πεζούλες. Έτσι, οι κατοικίες παραμένουν κοντά στο έδαφος και ανταποκρίνονται στις διαφορετικές στάθμες, χωρίς να απαιτείται μια ομοιόμορφη τεχνητή βάση.

Τα ανοίγματα αποκαλύπτονται σταδιακά κατά την κίνηση. Ορισμένα προσφέρουν πανοραμικές φυγές, ενώ άλλα καδράρουν μεμονωμένα τμήματα των γύρω λόφων.

Το τοπίο δεν παρουσιάζεται, επομένως, ως μια συνεχής εικόνα. Γίνεται αντιληπτό μέσα από διαδοχικά κατώφλια και μεταβολές του προσανατολισμού.

Στην ανάπτυξη του έργου συμμετείχαν ως βασικοί συνεργάτες οι Studio265, μαζί με τους KP Office.

 

Τρεις ανεξάρτητες κατοικίες

Καθεμία από τις τρεις κατοικίες αναπτύσσεται σε δύο ή τρία επίπεδα. Στο ισόγειο βρίσκονται οι κύριοι χώροι διημέρευσης, οι τραπεζαρίες και τα ημιυπαίθρια καθιστικά.

Οι χώροι ύπνου διαθέτουν ιδιωτικά λουτρά και τοποθετούνται σε περισσότερο προστατευμένες θέσεις. Η οργάνωσή τους δημιουργεί σαφή απόσταση από τις κοινόχρηστες λειτουργίες, χωρίς να διακόπτει τη σχέση με το τοπίο.

Η κλιμακωτή διάταξη εξασφαλίζει έναν βαθμό αυτονομίας σε κάθε μονάδα. Οι ιδιωτικές βεράντες, οι πισίνες και οι υπαίθριοι χώροι παραμένουν διακριτοί, αλλά εντάσσονται στην ίδια σύνθεση.

Η κάτοψη ισογείου και η επιμήκης τομή της έντυπης παρουσίασης αποσαφηνίζουν αυτή την οργάνωση. Η κάτοψη δείχνει τη γραμμική ανάπτυξη, ενώ η τομή εξηγεί την προσαρμογή στις αναβαθμίδες.

 

Καδραρισμένες φυγές και ημιυπαίθριοι χώροι

Τα στεγασμένα καθιστικά ενσωματώνονται στους βασικούς όγκους. Δεν λειτουργούν ως πρόσθετες, αυτόνομες κατασκευές, αλλά ως βαθιά κατώφλια ανάμεσα στο εσωτερικό, τις πισίνες και το φυσικό έδαφος.

Οι ενδιάμεσοι αυτοί χώροι προστατεύουν την υπαίθρια ζωή από την άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Ταυτόχρονα, διατηρούν την οπτική συνέχεια με τις πλαγιές και τον μακρινό ορίζοντα.

Η θέση των ανοιγμάτων ενισχύει την ελεγχόμενη σχέση με το περιβάλλον. Τα παράθυρα και τα περάσματα στρέφουν το βλέμμα προς επιλεγμένα στοιχεία, συνδέοντας την κίνηση με την αντίληψη του τόπου.

 

Πέτρα από το ίδιο το οικόπεδο

Στους κύριους κτιριακούς όγκους χρησιμοποιούνται σοβατισμένες τοιχοποιίες. Αντίθετα, οι εξωτερικές διαμορφώσεις, τα όρια και τα στοιχεία αντιστήριξης κατασκευάζονται από εμφανή λιθοδομή.

Η πέτρα προήλθε αποκλειστικά από τις εκσκαφές. Η επανάχρησή της ενισχύει την υλική σύνδεση ανάμεσα στη νέα κατασκευή και το φυσικό έδαφος.

Οι υφιστάμενες ξερολιθιές διατηρήθηκαν και ενισχύθηκαν. Όπου είχαν καταρρεύσει, ανακατασκευάστηκαν με τοπική πέτρα, συνεχίζοντας τη δομή των αγροτικών αναβαθμίδων.

Η λιθοδομή επιτελεί, συνεπώς, πολλαπλούς ρόλους. Συγκρατεί το επικλινές έδαφος, οργανώνει τις διαδρομές και συνδέει το συγκρότημα με την τοπική κατασκευαστική τεχνογνωσία.

 

Σχεδιασμός γύρω από τα ελαιόδεντρα

Οι υπαίθριοι χώροι σχεδιάστηκαν με στόχο την περιορισμένη επέμβαση στο φυσικό έδαφος. Οι κτιριακοί όγκοι και οι διαδρομές τοποθετήθηκαν γύρω από παλιά ελαιόδεντρα που προϋπήρχαν στο οικόπεδο.

Η τοπιακή μελέτη των Outside Landscape Architecture συνεχίζει αυτή την προσέγγιση. Οι κήποι περιλαμβάνουν ελιές, κυπαρίσσια, αμπέλια, βότανα, αρωματικούς θάμνους και ανθοφόρα είδη του μεσογειακού οικοσυστήματος.

Για την κάλυψη των αναγκών άρδευσης, τοποθετήθηκαν δεξαμενές συλλογής ομβρίων. Η φύτευση συνδέεται, επομένως, με συγκεκριμένα συστήματα διαχείρισης του νερού και όχι μόνο με την τελική εικόνα του έργου.

 

Τοπικές τεχνικές και σύγχρονα στοιχεία

Οι κατοικίες συνδυάζουν αρχές της παραδοσιακής κυκλαδίτικης δόμησης με σύγχρονα κατασκευαστικά στοιχεία. Τα μικρά ανοίγματα και οι τοίχοι πάχους έως 60cm δημιουργούν συμπαγή, προστατευμένα κελύφη.

Πολλά στοιχεία κατασκευάστηκαν στο χέρι από έμπειρους τεχνίτες της περιοχής. Παράλληλα, οι οροφές από εμφανές σκυρόδεμα, τα θερμομονωτικά κουφώματα και τα ανοξείδωτα εξαρτήματα εισάγουν μια σύγχρονη κατασκευαστική γλώσσα.

Το συγκρότημα δεν αναπαράγει μια ιστορική τυπολογία. Αντίθετα, αντλεί από την περιβαλλοντική λογική, τα υλικά και την τοπική τεχνογνωσία, προσαρμόζοντάς τα στις σημερινές ανάγκες.

Το αποτέλεσμα είναι μια ακολουθία κατοικιών ενταγμένων στις πεζούλες. Οι πέτρινοι τοίχοι, οι καδραρισμένες φυγές και οι ημιυπαίθριοι χώροι διαμορφώνουν μια μετρημένη σχέση με το τοπίο.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ParosVillas Vol.4, ειδική έκδοση των ek Architectural Publications.

Ειδικές ξυλουργικές κατασκευές και κινητά διαχωριστικά αντικαθιστούν τα σταθερά δωμάτια, επιτρέποντας σε ένα μικρό διαμέρισμα της δεκαετίας του 1970 να προσαρμόζεται ανάμεσα στην συλλογική κατοίκηση, την εργασία και την ιδιωτικότητα.

 

Το διαμέρισμα βρίσκεται στη «Στρογγυλή Πολυκατοικία» της Κηφισιάς, την οποία σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Νίκος Δεσποτίδης. Το κτίριο κατασκευάστηκε την περίοδο 1973–1974. Η αναδιαμόρφωση από τους Georgios Apostolopoulos Architects επανεξετάζει την εσωτερική οργάνωση, διατηρώντας παράλληλα ευανάγνωστη την αρχική γεωμετρία.

Πριν από την επέμβαση, η κάτοψη ήταν κατακερματισμένη. Δύο στενοί και επιμήκεις διάδρομοι οδηγούσαν προς το υπνοδωμάτιο και την κουζίνα, ενώ το λουτρό καταλάμβανε το κέντρο. Έτσι, οι χώροι διημέρευσης περιορίζονταν σε μια στενή ζώνη με μειωμένο φυσικό φως.

 

 

Κατάργηση των εσωτερικών διαχωρισμών

Η επέμβαση ξεκίνησε με την αφαίρεση όλων των εσωτερικών χωρισμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, αποκαλύφθηκε η αρχική γεωμετρία του διαμερίσματος και δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για ένα συνεχές εσωτερικό.

Αντί να αντικατασταθεί η παλιά κάτοψη από μια νέα διάταξη κλειστών δωματίων, οι διαφορετικές λειτουργίες οργανώνονται μέσω ειδικών ξυλουργικών κατασκευών και κινητών διαχωριστικών.

Τα στοιχεία αυτά ορίζουν περιοχές κατοίκησης, ύπνου, εργασίας και αποθήκευσης, χωρίς να διακόπτουν τη συνοχή του χώρου. Επομένως, το διαμέρισμα μπορεί να λειτουργήσει ως ενιαία ενότητα ή να χωριστεί σε περισσότερο ιδιωτικές ζώνες.

 

Μεταβαλλόμενα όρια ιδιωτικότητας

Παρά το περιορισμένο εμβαδόν, το πρόγραμμα απαιτούσε δύο υπνοδωμάτια και όλες τις βασικές λειτουργίες μιας κατοικίας. Η απαίτηση οδήγησε στην επανεξέταση της ιδιωτικότητας ως μεταβαλλόμενης σχέσης και όχι ως σταθερού ορίου.

Η κύρια κρεβατοκάμαρα λειτουργεί ως προέκταση του καθιστικού. Ανάμεσα στις δύο περιοχές, μια ακολουθία από ντουλάπες προσφέρει αποθηκευτικό χώρο και διαμορφώνει διαδοχικά οπτικά φίλτρα.

Οι ξυλουργικές κατασκευές περιορίζουν την άμεση θέα, χωρίς να δημιουργούν την αίσθηση ενός πλήρως κλειστού δωματίου. Έτσι, το υπνοδωμάτιο παραμένει συνδεδεμένο με το ευρύτερο εσωτερικό, διατηρώντας έναν ελεγχόμενο βαθμό απομόνωσης.

 

Ένα δωμάτιο που εμφανίζεται όταν χρειάζεται

Στην απέναντι πλευρά της κάτοψης διαμορφώνεται ένας δεύτερος ευέλικτος χώρος. Ανάλογα με τις ανάγκες, μπορεί να λειτουργήσει ως τραπεζαρία, γραφείο ή δεύτερο υπνοδωμάτιο.

Ένα ενιαίο σύστημα ξυλουργικών κατασκευών ενσωματώνει αποθηκευτικούς χώρους, πτυσσόμενο γραφείο και αναδιπλούμενο κρεβάτι. Όταν τα στοιχεία παραμένουν κλειστά, ο χώρος σχεδόν εξαφανίζεται και εντάσσεται στο ανοιχτό εσωτερικό.

Όταν απαιτείται ιδιωτικότητα, συρόμενα διαχωριστικά δημιουργούν ένα αυτόνομο δωμάτιο. Με αυτόν τον τρόπο, το διαμέρισμα αποκτά δεύτερο υπνοδωμάτιο χωρίς να δεσμεύει μόνιμα χώρο για μια περιστασιακή χρήση.

Η ίδια περιοχή μπορεί, επομένως, να υποστηρίξει διαφορετικά σενάρια καθημερινότητας. Εμφανίζεται όταν χρειάζεται και υποχωρεί μόλις ολοκληρωθεί η χρήση της.

 

Η κουζίνα ως κοινωνικός πυρήνας

Η νέα κουζίνα τοποθετείται στο κέντρο της κάτοψης, στη θέση του παλιού λουτρού. Οι λειτουργίες της οργανώνονται γύρω από μια μεγάλη νησίδα, η οποία συνδέεται άμεσα με το καθιστικό και την τραπεζαρία.

Η νησίδα προσανατολίζεται προς το υφιστάμενο τζάκι και μετατρέπεται σε κοινό σημείο της κατοικίας. Το μαγείρεμα, η συζήτηση και η καθημερινή συνύπαρξη μπορούν να εξελίσσονται γύρω από τον ίδιο πυρήνα.

Η μεταφορά της κουζίνας αλλάζει επίσης την κυκλοφορία. Η λειτουργία δεν προσεγγίζεται πλέον μέσα από έναν στενό διάδρομο. Αντίθετα, αποτελεί μέρος του ενιαίου χώρου διημέρευσης και συνδέεται άμεσα με τις γύρω χρήσεις.

 

Σχεδόν μονοχρωματική υλικότητα

Η υλική παλέτα παραμένει λιτή και σχεδόν μονοχρωματική. Η πατητή τσιμεντοκονία επεκτείνεται στα δάπεδα, τους τοίχους και τις πόρτες, περιορίζοντας τις οπτικές διακοπές ανάμεσα στις επιφάνειες.

Η συνέχεια του υλικού ενισχύει την ενότητα του εσωτερικού. Παράλληλα, επιτρέπει στην αρχική κατασκευή, την καμπύλη γεωμετρία και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική λογική της πολυκατοικίας να παραμένουν ευανάγνωστες.

Το συγκρατημένο υλικό υπόβαθρο αναδεικνύει τις μεταβολές των θυρών, των διαχωριστικών και των ενσωματωμένων επίπλων. Ο χωρικός μετασχηματισμός, και όχι η εφαρμοσμένη διακόσμηση, αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό του έργου.

Το διαμέρισμα οργανώνεται τελικά ως ένα ευέλικτο εσωτερικό χωρίς μόνιμα καθορισμένα δωμάτια. Οι χώροι μπορούν να ανοίγουν, να απομονώνονται ή να αλλάζουν χρήση, επιτρέποντας στη χωρική συνέχεια και την ιδιωτικότητα να συνυπάρχουν.

Η ανακαίνιση ανοίγει μια κατακερματισμένη κατοικία της δεκαετίας του 1970 στο φυσικό φως και μετατρέπει μέρος του εσωτερικού σε έναν γενναιόδωρο ημιυπαίθριο χώρο.

 

Η θερινή κατοικία στο Ηράκλειο αφορά την ανακαίνιση ενός διώροφου κτιρίου της δεκαετίας του 1970, σε προάστιο της πόλης. Σχεδιασμένη από τους iLi Studio, η επέμβαση επιδιώκει να προσδώσει περισσότερο εξοχικό χαρακτήρα στην υφιστάμενη κατοικία. Παράλληλα, ενισχύει τη σχέση της με τον υπαίθριο χώρο.

Η μελέτη οργανώνεται σε δύο στάδια. Το πρώτο, που ολοκληρώθηκε το 2025, αφορά την ανακαίνιση του Β΄ ορόφου. Το δεύτερο προβλέπει την προσθήκη ενός νέου χώρου στο δώμα.

 

Απελευθέρωση της υφιστάμενης κάτοψης

Πριν από την επέμβαση, εσωτερικοί τοίχοι διαχώριζαν την κατοικία σε επιμέρους ενότητες. Το κλειστό χωλ και η απομονωμένη κουζίνα περιόριζαν την οπτική συνέχεια, ενώ το φυσικό φως δεν μπορούσε να διαπεράσει ολόκληρο το βάθος της κάτοψης.

Η νέα διαμόρφωση καταργεί τα συγκεκριμένα χωρίσματα και συνενώνει την κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό. Οι κύριες λειτουργίες της καθημερινής ζωής αναπτύσσονται πλέον σε έναν ενιαίο χώρο.

Η επιλογή απλοποιεί την κυκλοφορία και δημιουργεί μεγαλύτερες οπτικές φυγές στο εσωτερικό. Επιπλέον, επιτρέπει στο φυσικό φως να εισέρχεται από διαφορετικές πλευρές και να μεταβάλλει την ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

 

Ενιαίος χώρος καθημερινής ζωής

Η ανοιχτή κάτοψη δεν αναιρεί τη διακριτή λειτουργία των επιμέρους περιοχών. Η κουζίνα, η τραπεζαρία και το καθιστικό ορίζονται μέσα από τον εξοπλισμό, τα σταθερά στοιχεία και τον προσανατολισμό τους, χωρίς να περιβάλλονται από τοίχους.

Με αυτόν τον τρόπο, οι διαφορετικές χρήσεις παραμένουν ευανάγνωστες και ταυτόχρονα διατηρούν άμεση οπτική επαφή. Η κίνηση γίνεται πιο ελεύθερη, ενώ ο όροφος αποκτά συνοχή.

Η ανακαίνιση αξιοποιεί το υφιστάμενο κέλυφος ως υπόβαθρο για έναν διαφορετικό τρόπο κατοίκησης. Αντί να βασίζεται στην αύξηση του κλειστού εμβαδού, επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητες ανάμεσα στον κοινόχρηστο χώρο, το φως και την καθημερινή χρήση.

 

Περιορισμός του εσωτερικού προς όφελος του υπαίθριου χώρου

Κεντρική χειρονομία του έργου αποτελεί η δημιουργία ενός νέου ημιυπαίθριου χώρου μπροστά από το καθιστικό. Ο υφιστάμενος εξώστης δεν είχε το απαραίτητο βάθος για να λειτουργήσει ως ουσιαστικός χώρος εκτόνωσης.

Οι iLi Studio επέλεξαν, επομένως, να περιορίσουν το εμβαδόν του εσωτερικού. Μέρος του μετατρέπεται σε μια βαθύτερη και περισσότερο λειτουργική στεγασμένη βεράντα.

Παρότι μειώνει την κλειστή επιφάνεια, η επέμβαση διευρύνει τις δυνατότητες κατοίκησης. Ο νέος χώρος μπορεί να φιλοξενήσει καθημερινές δραστηριότητες στο ύπαιθρο, προσφέροντας ταυτόχρονα προστασία.

Ένα μεγάλο άνοιγμα τον συνδέει με το καθιστικό. Όταν παραμένει ανοιχτό, ενισχύει την οπτική συνέχεια και επιτρέπει στους δύο χώρους να λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο. Αντίστοιχα, όταν κλείνει, ο ημιυπαίθριος διατηρεί τον χαρακτήρα ενός αυτόνομου υπαίθριου δωματίου.

 

Από την προαστιακή κατοικία στη θερινή κατοίκηση

Ο νέος ημιυπαίθριος χώρος μεταβάλλει την ισορροπία του έργου. Η σχέση με το ύπαιθρο δεν περιορίζεται πλέον σε έναν συμβατικό εξώστη. Αντίθετα, η στεγασμένη βεράντα αποκτά τον χαρακτήρα βασικού χώρου της κατοικίας και λειτουργεί ως κατώφλι ανάμεσα στο εσωτερικό και τον κήπο.

Ο εξοχικός χαρακτήρας δεν προκύπτει από μια μορφολογική μεταμόρφωση του κτιρίου. Διαμορφώνεται μέσα από την οργάνωση της καθημερινής ζωής γύρω από το φυσικό φως, την εξωστρέφεια και την υπαίθρια κατοίκηση.

Μέσα από έναν περιορισμένο αριθμό στοχευμένων επεμβάσεων, η θερινή κατοικία στο Ηράκλειο αναδεικνύει τις δυνατότητες του υφιστάμενου κελύφους. Η αφαίρεση των εσωτερικών τοίχων εισάγει περισσότερο φως, ενώ ο ημιυπαίθριος χώρος ενισχύει τη σύνδεση με το κρητικό κλίμα.

Κοντά στην παραλία των Γλυφών, η κατοικία αναπτύσσεται σαν μικρός οικισμός από λευκούς και πέτρινους όγκους, οι οποίοι συνδέονται με προστατευμένες αυλές, εσωτερικές διαδρομές και υπαίθριους χώρους προς τη θάλασσα.

 

Το κτίριο βρίσκεται στο ήσυχο, νοτιοανατολικό τμήμα της Πάρου, κοντά στην παραλία των Γλυφών. Σχεδιασμένη από το Maria Doxa Architecture Studio, η παραθαλάσσια κατοικία αντικρίζει την ακτή και τον ανοιχτό ορίζοντα.

Το συγκρότημα αναπτύσσεται γραμμικά στο οικόπεδο και παραπέμπει περισσότερο σε μικρό νησιωτικό οικισμό παρά σε ένα ενιαίο κτίριο. Η λευκή κυβιστική κατοικία πλαισιώνεται από τέσσερις μικρότερους πέτρινους όγκους με συμπληρωματικές χρήσεις.

Αυλές, μονοπάτια και προστατευμένοι υπαίθριοι χώροι συνδέουν τα επιμέρους κτίσματα. Παράλληλα, διατηρούν τη διακριτή κλίμακα και τον χαρακτήρα τους.

 

Προστατευμένη διαδρομή στο συγκρότημα

Η πρόσβαση γίνεται από τον βορρά, μέσα από μια λιθόκτιστη αυλή με ελαιόδεντρα, κυπαρίσσια και αρωματικά φυτά. Ένα μονοπάτι στρωμένο με μάρμαρο διασχίζει τον κήπο και οδηγεί προς την κεντρική είσοδο.

Το ψηλό πέτρινο όριο προστατεύει την άφιξη από τους ισχυρούς ανέμους. Αντί να αποκαλύψει αμέσως την πλευρά προς τη θάλασσα, η πορεία μεταβαίνει σταδιακά από την περίκλειστη βόρεια αυλή προς το ανοιχτό νότιο τοπίο.

Το μονοπάτι συνεχίζεται πέρα από την είσοδο και διατρέχει το μήκος της κατοικίας. Συνδέει το κύριο κτίριο με τον ξενώνα, το εργαστήριο ζωγραφικής και τους μικρότερους κήπους που αναπτύσσονται σε όλη την έκταση.

 

Δύο πτέρυγες γύρω από την είσοδο

Στο εσωτερικό, η κυρίως κατοικία χωρίζεται σε δύο πτέρυγες. Δεξιά από την είσοδο βρίσκεται ο ενιαίος χώρος διημέρευσης, ο οποίος περιλαμβάνει την κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό.

Μεγάλα συρόμενα υαλοστάσια συνδέουν το εσωτερικό με την κεντρική υπαίθρια διαμόρφωση. Όταν ανοίγουν, δημιουργείται συνέχεια ανάμεσα στο καθιστικό, τη σκιασμένη βεράντα, την πισίνα και τον θαλάσσιο ορίζοντα.

Αριστερά αναπτύσσεται η περισσότερο εσωστρεφής πτέρυγα των υπνοδωματίων. Περιλαμβάνει ένα κύριο υπνοδωμάτιο και δύο en-suite δωμάτια, οργανωμένα γύρω από ένα περίκλειστο φυτεμένο αίθριο.

Ο εσωτερικός κήπος λειτουργεί ως κοινό σημείο αναφοράς για τους χώρους ύπνου. Εισάγει φως και βλάστηση, διατηρώντας παράλληλα την ιδιωτικότητά τους.

Η αντίθεση ανάμεσα στις δύο πτέρυγες είναι σαφής. Οι κοινόχρηστοι χώροι ανοίγονται προς τη θάλασσα, ενώ οι ιδιωτικές λειτουργίες στρέφονται προς ένα προστατευμένο εσωτερικό τοπίο.

 

Ξενώνας και εργαστήριο ζωγραφικής

Στο δυτικό άκρο του συγκροτήματος βρίσκεται ένας λιθόκτιστος ξενώνας με δύο δωμάτια διπλού ύψους και άμεση πρόσβαση στην κεντρική βεράντα.

Κάθε δωμάτιο διαθέτει στο ισόγειο κουζίνα, λουτρό και μικρό καθιστικό. Οι χώροι ύπνου τοποθετούνται σε πατάρι, δημιουργώντας μια περισσότερο απομονωμένη ζώνη μέσα στο κατακόρυφα οργανωμένο εσωτερικό.

Στο ανατολικό άκρο, ένα μικρό εργαστήριο ζωγραφικής συμπληρώνει τη σύνθεση. Η πρόσβαση γίνεται από το υπαίθριο μονοπάτι που ξεκινά από την αυλή της εισόδου και διατρέχει την κατοικία.

Στο βορειοδυτικό τμήμα εντάσσεται ένας υπόσκαφος όγκος. Φιλοξενεί δύο ακόμη υπνοδωμάτια με λουτρά και κοινόχρηστη κουζίνα. Το φυτεμένο δώμα και οι κλιμακωτές αυλές περιορίζουν την οπτική παρουσία του και τον ενσωματώνουν στο τοπίο.

 

Υπαίθρια ζωή ανάμεσα στην πέτρα και το νερό

Ανάμεσα στην κυρίως κατοικία και τον ξενώνα αναπτύσσεται ένας μεγάλος προστατευμένος υπαίθριος χώρος. Βλέπει προς τη γραμμική πισίνα και τη θάλασσα και αποτελεί τον βασικό πυρήνα της υπαίθριας ζωής.

Μια πέργκολα και μια συμπαγής πέτρινη πλάτη προστατεύουν τη βεράντα. Εκεί διαμορφώνονται ένα εξωτερικό bar και καθιστικό, ενώ ένα επιβλητικό σταθερό μαρμάρινο τραπέζι τοποθετείται κοντά στην εσωτερική κουζίνα.

Η πισίνα ενισχύει τη γραμμική οργάνωση του έργου. Η υδάτινη επιφάνειά της εκτείνεται οπτικά προς τον ορίζοντα και συνδέει την κύρια κατοικία, τον ξενώνα και τη βεράντα.

Οι υπαίθριοι χώροι δεν συγκεντρώνονται σε ένα μόνο σημείο. Μικρότερες αυλές, κήποι και διαδρομές δημιουργούν διαφορετικούς βαθμούς περίκλεισης, σκιάς και επαφής με το τοπίο.

 

 

Αντίθεση λευκού σοβά και τοπικής πέτρας

Η υλική παλέτα αντλεί στοιχεία από τη νησιωτική αρχιτεκτονική, χωρίς να τη μιμείται. Ο λευκός σοβάς κυριαρχεί στην κύρια κατοικία, ενώ η τοπική ανεπίχριστη πέτρα προσδίδει στους μικρότερους όγκους μεγαλύτερο βάρος και έντονη υφή.

Ένα ενιαίο δάπεδο από μεγάλες ανοιχτόχρωμες πλάκες μαρμάρου διατρέχει τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους. Η συνέχεια του υλικού αποδυναμώνει το όριο ανάμεσα στα δωμάτια και τις βεράντες.

Αδρά ξύλινα δοκάρια και επενδύσεις από καλάμι τονίζουν επιλεγμένες οροφές. Το γκρίζο χρώμα στις πέργκολες και τα κουφώματα εισάγει μια διακριτική σύγχρονη διάσταση.

Στην επίπλωση επικρατούν το φυσικό ξύλο και τα ανοιχτόχρωμα υφάσματα με ήπιες υφές. Η αντίθεση ανάμεσα στον σοβά, την πέτρα, το μάρμαρο, την ξυλεία και το καλάμι προσδίδει διακριτή ταυτότητα στις επιμέρους ενότητες, διατηρώντας παράλληλα τη συνοχή τους.

 

Κήποι σε όλη την έκταση

Η διαμόρφωση από τους Outside Landscape Architecture κατανέμεται σε μικρούς κήπους και αυλές σε όλο το έργο.

Τοπικά μεσογειακά αρωματικά φυτά, αγρωστώδη, θάμνοι, καρποφόρα δέντρα και αγριολούλουδα συνδέουν την κατοικία με το υφιστάμενο νησιωτικό τοπίο. Το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους παραμένει μαλακό και διαπερατό.

Εκτεθειμένο χώμα, χαλίκι και μονοπάτια από ακανόνιστες πέτρινες πλάκες περιορίζουν την παρουσία των σκληρών επιφανειών. Παράλληλα, υπογραμμίζουν τον ανεπιτήδευτο χαρακτήρα των εξωτερικών διαμορφώσεων.

Το αποτέλεσμα είναι μια παραθαλάσσια κατοικία με διαφορετικές ποιότητες κλίμακας και πολλαπλά σενάρια υπαίθριας ζωής. Η ελεγχόμενη διαφάνεια αποκαλύπτει με απρόβλεπτους τρόπους τη θέα και τη φύση μέσα από λιτές και μετρημένες κτιριακές διαμορφώσεις.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ParosVillas Vol.4, ειδική έκδοση των ek Architectural Publications.

Η ανακαίνιση διατηρεί τη θολοειδή δομή υφιστάμενων θερινών κατοικιών στην Οία, εισάγοντας στοχευμένες λειτουργικές αλλαγές, φυσικά υλικά και επιλεγμένες χρωματικές εντάσεις.

 

Οι ανακαινισμένες θερινές κατοικίες αποτελούν μέρος ενός μεγαλύτερου συγκροτήματος στον παραδοσιακό οικισμό της Οίας. Έχουν νότιο προσανατολισμό και θέα προς το ηφαίστειο και την Καλντέρα. Τα υφιστάμενα κελύφη αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της νεότερης αρχιτεκτονικής του νησιού.

Η επέμβαση των Kapsimalis Architects επικεντρώνεται στους εσωτερικούς χώρους. Διατηρεί την αρχική δομή και ταυτότητα, προσαρμόζοντας παράλληλα τις κατοικίες στις σύγχρονες απαιτήσεις φιλοξενίας.

Κάθε ενότητα περιλαμβάνει καθιστικό, υπνοδωμάτιο και λουτρό. Οι εσωτερικοί χώροι εκτονώνονται σε ιδιωτικές αυλές με μικρές πισίνες και θέα προς το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο.

 

Ανάδειξη των θολοειδών χώρων

Βασική επιδίωξη ήταν η διατήρηση και ανάδειξη των υφιστάμενων θολοειδών σχηματισμών. Ο θόλος, το σταυροθόλιο και η σκάφη προσδίδουν σε κάθε κατοικία διακριτό χωρικό χαρακτήρα.

Ο επανασχεδιασμός δεν αποκρύπτει τα συγκεκριμένα στοιχεία. Αντίθετα, τα αντιμετωπίζει ως αφετηρία της εσωτερικής σύνθεσης. Τα νέα έπιπλα και οι λειτουργικές προσθήκες ακολουθούν την υπάρχουσα γεωμετρία χωρίς να την ανταγωνίζονται.

Οι επεμβάσεις παραμένουν σκόπιμα περιορισμένες. Μικρές αλλαγές στα σταθερά και κινητά έπιπλα βελτιώνουν την κυκλοφορία, την αποθήκευση και την καθημερινή χρήση. Παράλληλα, διατηρούνται οι αρχικές αναλογίες των χώρων.

Τα τοξωτά ανοίγματα ενισχύουν τη συνέχεια ανάμεσα στις επιμέρους ενότητες. Η καμπύλη μορφή τους επαναλαμβάνει τη γεωμετρία των οροφών. Έτσι, οι κατοικίες γίνονται αντιληπτές ως ακολουθίες από συνδεδεμένους θολοειδείς χώρους.

 

Περιορισμένη υλική παλέτα

Λευκός λείος σοβάς καλύπτει τους τοίχους και τις οροφές. Η συνεχής επιφάνειά του ενισχύει την πλαστικότητα της αρχιτεκτονικής και επιτρέπει στο φυσικό φως να αναδεικνύει τις καμπύλες.

Μεγάλες πλάκες ανοιχτόχρωμου γκρι μαρμάρου διαμορφώνουν τα δάπεδα. Οι διακριτικές τονικές μεταβολές τους προσθέτουν βάθος, χωρίς να διαταράσσουν την οπτική ενότητα.

Οι ξύλινες κατασκευές επενδύονται με δρυ σε ανοιχτή απόχρωση. Διαφορετικά είδη μαρμάρου χρησιμοποιούνται στα σταθερά έπιπλα και τους πάγκους. Παράλληλα, κεραμικά claustra σε φυσικό χρώμα φιλτράρουν τις οπτικές σχέσεις ανάμεσα σε επιλεγμένους χώρους.

Υπόλευκα υφάσματα ολοκληρώνουν το ήρεμο υλικό υπόβαθρο. Ο σοβάς, το μάρμαρο, η δρυς και τα υφάσματα συνδέουν τις διαφορετικές κατοικίες, χωρίς να εξαλείφουν τις ιδιαίτερες χωρικές τους ποιότητες.

 

Αντανακλάσεις και χρωματικές εντάσεις

Τμήματα των τοίχων και ξύλινες κατασκευές επενδύονται με καθρέφτη. Οι αντανακλάσεις αυξάνουν την αντιληπτή διάσταση των μικρότερων χώρων και πολλαπλασιάζουν το φυσικό φως.

Τα γυάλινα στοιχεία περιορίζουν ακόμη περισσότερο το οπτικό βάρος των διαχωριστικών. Στα λουτρά, διαφανείς επιφάνειες διατηρούν τη συνέχεια των θόλων, ενώ οι διαφορετικές λειτουργίες παραμένουν σαφώς οργανωμένες.

Μέσα στο ουδέτερο περιβάλλον, κινητά έπιπλα σε βαθύ κόκκινο εισάγουν μια συγκεντρωμένη χρωματική ένταση. Φωτιστικά από μέταλλο και γυαλί, καθώς και επιλεγμένα σκουρόχρωμα ξύλινα στοιχεία, προσθέτουν επιπλέον αντιθέσεις.

Το χρώμα χρησιμοποιείται επιλεκτικά και όχι ως συνεχές διακοσμητικό θέμα. Επομένως, τα κόκκινα στοιχεία λειτουργούν ως διακριτά σημεία προσανατολισμού μέσα στους λευκούς και γκρίζους χώρους.

 

Αυλές προς την Καλντέρα

Οι εξωτερικές όψεις διατηρούνται και αναμορφώνονται ήπια. Οι αυλές επανασχεδιάζονται με νέες τραπεζαρίες, χτιστούς πάγκους και φύτευση.

Οι υπαίθριες ζώνες λειτουργούν ως προεκτάσεις των περιορισμένων εσωτερικών χώρων. Μικρές πισίνες, προστατευμένα καθιστικά και καδραρισμένες φυγές προς την Καλντέρα υποστηρίζουν τη θερινή κατοίκηση, χωρίς να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του συγκροτήματος.

Η σχέση ανάμεσα στους λευκούς εσωτερικούς χώρους και τον γαλάζιο ορίζοντα παραμένει κεντρική. Τα ανοίγματα καδράρουν τη θάλασσα, ενώ το φυσικό φως κινείται πάνω στις καμπύλες επιφάνειες κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Μέσα από συγκρατημένες αλλαγές, η ανακαίνιση προσαρμόζει τις υφιστάμενες κατοικίες στις σύγχρονες ανάγκες. Οι θολοειδείς σχηματισμοί παραμένουν κυρίαρχοι, πλαισιωμένοι από φυσικά υλικά, ανακλαστικές επιφάνειες και επιλεγμένα στοιχεία.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 288 | Ιούνιος 2024, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Ένα ψηλό περιμετρικό τείχος αγκαλιάζει έναν λαξευμένο ορθογωνικό όγκο, διαμορφώνοντας μια προστατευμένη αυλή όπου το φως, η βλάστηση και οι ελεγχόμενες φυγές δημιουργούν μια συνθήκη διαπερατής εσωστρέφειας.

 

Η Domus Maya βρίσκεται στα νοτιοανατολικά προάστια της Λευκωσίας, σε ένα τυπικό οικόπεδο νεοσύστατης συνοικίας. Οι δύο πλευρές του οικοπέδου παρουσιάζουν διαφορετικές συνθήκες.

Προς τον νότο, διάσπαρτα οικιστικά κτίσματα σχηματίζουν ένα ανομοιογενές αστικό μέτωπο. Αντίθετα, προς τον βορρά, οι γεωργικές εκτάσεις ανοίγονται στον ορίζοντα και προσφέρουν ανεμπόδιστη θέα προς τον τραπεζοειδή λόφο του Άρωνα.

Η πρόταση του Studio Kyriakos Miltiadou ανταποκρίνεται σε αυτή την αντίθεση μέσα από δύο βασικά συνθετικά στοιχεία: ένα σαφές ορθογωνικό πρίσμα και ένα ψηλό τείχος που το περιβάλλει και το αγκαλιάζει.

 

Ένας συμπαγής όγκος που διαμορφώνεται αφαιρετικά

Ο κύριος όγκος έχει κάτοψη διαστάσεων 12 επί 10m. Ωστόσο, δεν διατηρείται ως ένα άθικτο ορθογωνικό στερεό. Αντίθετα, σμιλεύεται κατά τον οριζόντιο και τον κατακόρυφο άξονα.

Η αφαίρεση τμημάτων από τη συμπαγή μάζα δημιουργεί ένα εσωτερικό κενό. Σε ορισμένα σημεία, ο χώρος αυτός αναπτύσσεται σε διπλό ύψος. Γύρω του οργανώνονται οι επιμέρους λειτουργίες και οι διαδρομές της κατοικίας.

Το κτίριο αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα. Στο ισόγειο βρίσκονται το καθιστικό, η κουζίνα, η τραπεζαρία και ένας μικρός ξενώνας. Ο όροφος φιλοξενεί τα υπνοδωμάτια, τους χώρους υγιεινής και τις βοηθητικές χρήσεις.

Το κενό λειτουργεί ως ένας τρισδιάστατος καμβάς στο εσωτερικό. Εισάγει το φως, τον αέρα και τη βλάστηση, ενώ ταυτόχρονα καδράρει την οριζόντια γραμμή του τοπίου. Παράλληλα, διαπραγματεύεται τα όρια ανάμεσα στην ιδιωτική και την κοινωνική ζωή της οικογένειας.

 

Ένα τείχος απέναντι στο αστικό τοπίο

Το δεύτερο βασικό στοιχείο είναι ένα τείχος ύψους 3,5m, τοποθετημένο σε απόσταση 3m από τον δημόσιο δρόμο. Εκτείνεται σε ολόκληρο το πλάτος του οικοπέδου και δημιουργεί ένα σαφές όριο απέναντι στο ασυνεχές αστικό περιβάλλον.

Η συνεχής επιφάνειά του προσδίδει στην όψη προς τον δρόμο σκόπιμα συγκρατημένο χαρακτήρα. Τρεις στενές κατακόρυφες σχισμές διακόπτουν το συμπαγές όριο και επιτρέπουν επιλεκτικές θεάσεις από και προς το εσωτερικό.

Η κατοικία δεν απομονώνεται πλήρως από τη γειτονιά. Αντίθετα, τα ανοίγματα εισάγουν έναν ελεγχόμενο βαθμό διαπερατότητας. Το φως, η κίνηση και η οπτική επαφή διέρχονται αποσπασματικά μέσα από το προστατευτικό όριο.

Μια έντονη κίτρινη θύρα σηματοδοτεί την είσοδο. Το χρώμα της αντιπαραβάλλεται με τις λευκές σοβατισμένες επιφάνειες και καθιστά ευανάγνωστη τη στιγμή της μετάβασης.

 

Μια εσωτερική πλατεία γύρω από την ελιά

Πίσω από το τείχος διαμορφώνεται μια κεντρική «πλατεία»: μια περίκλειστη αυλή που υποδέχεται τον επισκέπτη πριν από την είσοδο στην κύρια κατοικία.

Στο κέντρο της δεσπόζει ένα μεταφυτευμένο ελαιόδεντρο. Ένα κυκλικό στοιχείο από εμφανές σκυρόδεμα περιβάλλει τον κορμό και το μετατρέπει σε βασικό σημείο προσανατολισμού.

Η αυλή ανοίγεται προς την κοινωνική ζωή της κατοικίας. Δεν λειτουργεί ως απομονωμένος κήπος, αλλά ως κοινόχρηστο υπαίθριο δωμάτιο που συνδέεται με την είσοδο, τους χώρους διημέρευσης και τις ημιυπαίθριες ζώνες.

Το έντονο μεσογειακό φως αντανακλάται στις λευκές επιφάνειες. Παράλληλα, οι σκιές της φύτευσης μεταβάλλουν κατά τη διάρκεια της ημέρας τον χαρακτήρα των μονολιθικών τοίχων.

 

Συνέχεια εσωτερικού και εξωτερικού χώρου

Καθιστικές επιφάνειες από εμφανές σκυρόδεμα διατρέχουν τους εσωτερικούς και τους υπαίθριους χώρους. Καθώς περνούν μέσα από τα όρια του κελύφους, αποδυναμώνουν τη διάκριση ανάμεσα στο δωμάτιο, την αυλή και τον κήπο.

Τα συνεχή αυτά στοιχεία δημιουργούν επίσης άτυπους χώρους στάσης και κοινωνικής επαφής. Η καθημερινή ζωή μπορεί, επομένως, να επεκταθεί πέρα από τη συμβατική οργάνωση των κλειστών δωματίων.

Στα σημεία όπου το τείχος συναντά το πρίσμα, σχηματίζονται μικροί ημιυπαίθριοι χώροι. Ένα πλέγμα από ανοξείδωτα μεταλλικά συρματόσχοινα υποστηρίζει την αναρριχώμενη βλάστηση και εισάγει ένα ελαφρύτερο, διαπερατό επίπεδο δίπλα στις συμπαγείς επιφάνειες.

Θυμαριές, γιασεμιά, λεβάντες και βουκαμβίλιες φυτεύονται στους περίκλειστους κήπους. Με την πάροδο του χρόνου, η φύση καλείται να επεκταθεί πάνω στους τοίχους και τα μεταλλικά πλέγματα, περιορίζοντας σταδιακά τη μονολιθική τους παρουσία.

 

Διαπερατή εσωστρέφεια

Το τείχος και το πρίσμα λειτουργούν τελικά ως μια ενιαία συνθετική χειρονομία. Το πρώτο εξασφαλίζει προστασία και απόσταση από το ανομοιογενές αστικό περιβάλλον. Το δεύτερο διανοίγεται και σμιλεύεται ώστε να υποδεχθεί το φως, το τοπίο και τη βλάστηση.

Από τη συνέργειά τους προκύπτει μια σειρά αντιθέσεων: το κλειστό και το ανοιχτό, το δημόσιο και το ιδιωτικό, το φυσικό και το τεχνητό, η έκθεση και η προφύλαξη.

Η Domus Maya δεν επιλύει τις αντιθέσεις επιλέγοντας αποκλειστικά τη μία συνθήκη. Αντίθετα, αξιοποιεί την αυλή, τα ελεγχόμενα ανοίγματα και τα ημιυπαίθρια κατώφλια για να διατηρήσει μια ισορροπία ανάμεσά τους.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 288 | Ιούλιος–Αύγουστος 2024, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Στο Puerto Vallarta, στις ακτές του Μεξικού στον Ειρηνικό, η Casa Tao από τους HW Studio οργανώνεται γύρω από τη σκιά, τόσο ως κλιματική ανάγκη όσο και ως χωρική συνθήκη. Η κατοικία των 472 τ.μ. αντλεί στοιχεία από τις μνήμες και τα ενδιαφέροντα των κατοίκων της, μεταφράζοντας τις έννοιες της προστασίας, της ηρεμίας και της περισυλλογής σε μια ακολουθία από περίκλειστες αυλές, ελεγχόμενες φυγές και προστατευμένους εσωτερικούς χώρους.

Το σπίτι βρίσκεται σε μια συνοικία χωρίς μακρινή θέα, απέναντι όμως από μια δενδροφυτεμένη πλατεία που προσφέρει σκιά και δροσιά. Αντί να ανοίγεται μετωπικά προς αυτήν μέσω εκτεταμένων υαλοστασίων, η αρχιτεκτονική διαμορφώνει μια έμμεση σχέση με το περιβάλλον. Τα προσεκτικά τοποθετημένα ανοίγματα επιτρέπουν την αντίληψη της πλατείας, περιορίζοντας παράλληλα την έκθεση στον έντονο παράκτιο ήλιο.

Η σκιά ως τρόπος κατοίκησης

Ο σχεδιασμός επηρεάστηκε εν μέρει από τις προσωπικές διαδρομές των κατοίκων. Μεγαλώνοντας στο Puerto Vallarta, ένας από τους ιδιοκτήτες γνώρισε τη σκιά ως απαραίτητο καταφύγιο από τη ζέστη και την υγρασία του κλίματος του Ειρηνικού. Ένα μεταγενέστερο οικογενειακό ταξίδι στην Ιαπωνία εισήγαγε ένα δεύτερο σύνολο αναφορών: τη χωρική λιτότητα, το κενό, το προσεκτικά φιλτραρισμένο φως και την αίσθηση ηρεμίας.

Οι επιρροές αυτές μεταφράζονται σε μια αρχιτεκτονική έμμεσων σχέσεων. Η κατοικία ούτε αποσύρεται πλήρως από την πόλη ούτε εκτίθεται σε αυτήν. Οι θέες, ο αέρας και το φυσικό φως εισέρχονται ελεγχόμενα μέσα από περιορισμένα ανοίγματα, αυλές και μεταβατικούς χώρους.

Διαμορφώνεται έτσι ένα περιβάλλον που βασίζεται στη σταδιακή εμπειρία του φωτός και της σκιάς.

 

 

Ιδιωτικοί χώροι χαμηλά, κοινωνική ζωή ψηλότερα

Το βασικό κτιριολογικό πρόγραμμα οργανώνεται καθ’ ύψος. Τα υπνοδωμάτια, το γκαράζ και οι βοηθητικοί χώροι καταλαμβάνουν τη βάση της κατοικίας, ενώ επάνω τους τοποθετείται ένας ελαφρύτερος όγκος διπλού ύψους που φιλοξενεί τους κύριους χώρους διημέρευσης.

Η ανύψωση των κοινόχρηστων λειτουργιών τις απομακρύνει από τη στάθμη του δρόμου και τις ανοίγει προς τις κορυφές των γύρω δέντρων. Ο αέρας κυκλοφορεί γύρω από τον επάνω όγκο, ενώ οι υπερυψωμένες αυλές διαμορφώνουν προστατευμένους υπαίθριους χώρους με θέα προς τη βλάστηση της πλατείας.

Η διάταξη επιτρέπει στην κατοικία να συνδέεται με την πλατεία χωρίς να χρησιμοποιεί μια συμβατική πανοραμική όψη. Η σχέση γίνεται αντιληπτή αποσπασματικά: μέσα από την κίνηση των κλαδιών, την είσοδο του αέρα και τις μεταβολές του φωτός.

Αυλές και εσωτερική περισυλλογή

Τα υπνοδωμάτια οργανώνονται γύρω από μια αυλή, όπου η περίκλειστη διάταξη προσφέρει ιδιωτικότητα χωρίς να διακόπτει την επαφή με τον αέρα και τον ουρανό. Στην είσοδο, ένας καμπύλος τοίχος κατευθύνει ήπια την κίνηση, ενώ ένα δέντρο σηματοδοτεί τη μετάβαση προς το εσωτερικό.

Η εσωστρεφής οργάνωση δημιουργεί μια ακολουθία χώρων στραμμένων προς τον ουρανό, τη σκιά και τη βλάστηση. Οι αυλές δεν λειτουργούν μόνο ως πηγές φυσικού φωτισμού και αερισμού, αλλά καθορίζουν τον βραδύτερο ρυθμό γύρω από τον οποίο οργανώνεται η καθημερινή ζωή.

Σε όλη την κατοικία, η ιδιωτικότητα επιτυγχάνεται μέσω του βάθους και των έμμεσων οπτικών σχέσεων.

 

 

Σκυρόδεμα, λευκότητα και φιλτραρισμένο φως

Η παλέτα των υλικών ενισχύει την αντίθεση ανάμεσα στην ένταση του εξωτερικού κλίματος και την πιο ήρεμη ατμόσφαιρα του εσωτερικού. Οι λευκές επιφάνειες ανταποκρίνονται έντονα στο παράκτιο φως, ενώ το εμφανές σκυρόδεμα το απορροφά και το απαλύνει.

Η υλικότητά του προσδίδει στους εσωτερικούς χώρους μια αίσθηση μονιμότητας, όμως οι μεταβολές του φυσικού φωτός αποτρέπουν τη στατικότητα. Το φως απλώνεται στις επιφάνειες, αποκαλύπτοντας λεπτές διαφορές ανάμεσα στις ανοιχτές αυλές, τα σκιασμένα κατώφλια και τους περισσότερο προστατευμένους χώρους.

Οι αρχιτέκτονες συσχετίζουν αυτή την προσέγγιση με το Εγκώμιο της σκιάς του Junichirō Tanizaki, όπου το σκοτάδι γίνεται αντιληπτό ως μέσο που προσδίδει βάθος στην αντίληψη και όχι απλώς ως απουσία φωτός. Στην Casa Tao, η σκιά αποκτά αντίστοιχα ενεργό ρόλο: αποτελεί κλιματικό εργαλείο, χωρικό φίλτρο και το βασικό στοιχείο μέσα από το οποίο διαμορφώνεται η ατμόσφαιρα της κατοικίας.

Η Casa Tao προτείνει τελικά έναν τρόπο κατοίκησης που βασίζεται στην προσοχή και την παύση. Μέσα από τις υπερυψωμένες αυλές, την εσωστρεφή οργάνωση και τα ελεγχόμενα ανοίγματα, δημιουργείται ένας προστατευμένος εσωτερικός κόσμος που παραμένει συνδεδεμένος με τον αέρα, τη βλάστηση και το κλίμα του Puerto Vallarta.

Η κατοικία βρίσκεται στην Αγκαιριά, στο νοτιοδυτικό τμήμα της Πάρου. Σχεδιασμένη από τον Chris Tessas, οργανώνεται σε τέσσερις διακριτούς κτιριακούς όγκους, οι οποίοι αναπτύσσονται γραμμικά κατά μήκος του οικοπέδου.

Το πρόγραμμα διαχωρίζεται σε μικρότερες ενότητες. Οι δύο κεντρικοί όγκοι στεγάζουν το καθιστικό και την κουζίνα. Αντίστοιχα, στα δύο άκρα τοποθετούνται τα υπνοδωμάτια της οικογένειας και οι ξενώνες.

Αντί για ένα ενιαίο και συμπαγές κτίριο, η σύνθεση διαμορφώνει μια ακολουθία κλειστών χώρων, αιθρίων και προστατευμένων υπαίθριων ζωνών.

 

Τέσσερις όγκοι και τρία αίθρια

Κάθε όγκος εξυπηρετεί διαφορετική λειτουργία. Ωστόσο, η κατοικία διατηρεί τη συνοχή της μέσα από μια σαφή επιμήκη οργάνωση.

Εσωτερικά αίθρια διαχωρίζουν τους τρεις από τους τέσσερις όγκους. Οι υπαίθριοι αυτοί χώροι εισάγουν φυσικό φως στο κέντρο της κάτοψης και διατηρούν άμεση σχέση ανάμεσα στα δωμάτια και το εξωτερικό.

Παράλληλα, η θέση τους προστατεύει την καθημερινή ζωή από τα βλέμματα. Τα αίθρια δεν γίνονται εύκολα αντιληπτά από την περίμετρο του κτιρίου. Έτσι, η ανοιχτή ζωή της κατοικίας παραμένει σε μεγάλο βαθμό προστατευμένη.

Η συγκεκριμένη διάταξη μειώνει επίσης την αντιληπτή κλίμακα του συνόλου. Από μακριά, η κατοικία διαβάζεται ως μια σειρά μικρότερων κτισμάτων και όχι ως ένας ενιαίος επιμήκης όγκος.

Με αυτόν τον τρόπο, η σύνθεση παραπέμπει στον προσθετικό χαρακτήρα της παραδοσιακής κυκλαδίτικης δόμησης. Μικρές και συμπαγείς ενότητες συνδέονται μεταξύ τους, ακολουθώντας τις ανάγκες της κατοίκησης και τις συνθήκες του τόπου.

Η κοινόχρηστη ζώνη στο κέντρο

Το καθιστικό και η κουζίνα καταλαμβάνουν τις δύο κεντρικές ενότητες. Η θέση τους μετατρέπει το μέσο της σύνθεσης στον βασικό κοινόχρηστο πυρήνα.

Μεγάλα ανοίγματα συνδέουν τους χώρους διημέρευσης με τη βεράντα, την πισίνα και τη στεγασμένη υπαίθρια τραπεζαρία. Σε αντίθεση με τα ελεγχόμενα ανοίγματα των εξωτερικών όψεων, η πλευρά αυτή ανοίγεται περισσότερο προς το τοπίο.

Η πισίνα αναπτύσσεται παράλληλα με την κύρια βεράντα και ενισχύει τη γραμμική κατεύθυνση της κάτοψης. Μια ελαφριά πέργκολα σκιάζει την υπαίθρια τραπεζαρία. Παράλληλα, σχηματίζει ένα ενδιάμεσο κατώφλι ανάμεσα στο εσωτερικό και το ανοιχτό κυκλαδίτικο περιβάλλον.

Στο εσωτερικό, η περιορισμένη υλική παλέτα επιτρέπει στο φυσικό φως να καθορίσει την ατμόσφαιρα. Φεγγίτες φωτίζουν την κουζίνα από ψηλά, ενώ τα στενά ανοίγματα καδράρουν επιλεγμένες όψεις του τοπίου.

 

 

Αναλογίες από την τοπική αρχιτεκτονική

Οι αναλογίες των επιμέρους όγκων και τα διακριτικά εξωτερικά ανοίγματα αντλούν αναφορές από τα ιστορικά λιθόκτιστα κελύφη της Πάρου και του Αιγαίου.

Η σύνδεση με την τοπική αρχιτεκτονική εκφράζεται κυρίως μέσα από την κλίμακα και τη χωρική οργάνωση. Δεν βασίζεται στην κυριολεκτική αναπαραγωγή παραδοσιακών λεπτομερειών.

Η κατοικία διατηρεί, επομένως, σύγχρονο χαρακτήρα. Ωστόσο, ο κατακερματισμός της επιτρέπει να ενταχθεί στο τοπίο και να συνομιλήσει με την αρχιτεκτονική παράδοση του νησιού.

Οι επαναλαμβανόμενες επιφάνειες των τοίχων και τα ελεγχόμενα ανοίγματα προσδίδουν στις εξωτερικές όψεις συμπαγή χαρακτήρα. Αντίθετα, τα κρυμμένα αίθρια εισάγουν φως και εξωστρέφεια στο εσωτερικό.

Εξωτερική κλίμακα προς το δώμα

Ο βορειότερος όγκος φιλοξενεί τα υπνοδωμάτια της οικογένειας. Διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα μέρη της κατοικίας μέσω μιας εξωτερικής κλίμακας.

Η πλατιά και συμπαγής μορφή της παραπέμπει στις εξωτερικές σκάλες των παραδοσιακών νησιωτικών κατοικιών. Η κλίμακα οδηγεί στο δώμα και εντάσσεται στη συνολική πορεία μέσα στο έργο.

Πέρα από τη λειτουργική της χρήση, προσκαλεί τους κατοίκους να ανέβουν πάνω από τους χαμηλούς όγκους και να παρατηρήσουν το κυκλαδίτικο τοπίο.

Μέσα από τη γραμμική διάταξη, τους κατακερματισμένους όγκους και τα προστατευμένα αίθρια, η Cycladic Layout προτείνει μια σύγχρονη κατοικία που ανήκει στην Πάρο χωρίς να μιμείται άμεσα τις μορφές της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ParosVillas Vol.4, ειδική έκδοση των ek Architectural Publications.

Η Rhoēs είναι μία υπό ολοκλήρωση κατοικία από τους Sinas Architects στη Σέριφο. Το έργο των 390τ.μ. αναπτύσσεται σε οικόπεδο 4.500τ.μ., μέσα σε ένα ανοιχτό, εκτεθειμένο κυκλαδίτικο τοπίο. Οι ισχυροί άνεμοι, η έντονη ηλιοφάνεια, το επικλινές έδαφος και η θέα αποτελούν ενεργά στοιχεία του σχεδιασμού.

Αντί να αναπαράγει τις αναγνωρίσιμες μορφές της παραδοσιακής νησιωτικής αρχιτεκτονικής, η πρόταση διερευνά τις περιβαλλοντικές συνθήκες που τις διαμόρφωσαν. Στόχος είναι μια σύγχρονη κατοικία σε σαφή σύνδεση με τη Σέριφο, χωρίς την άμεση μίμηση τοπικών μορφολογικών προτύπων.

 

 

Αρχιτεκτονική που διαμορφώνεται από το κλίμα

Η κατοικία οργανώνεται ως μια ακολουθία χώρων που διαπραγματεύονται διαφορετικούς βαθμούς έκθεσης στη φύση. Οι τοίχοι ορίζουν προφυλαγμένες ζώνες, ενώ οι αυλές και οι στεγασμένοι ανοιχτοί χώροι επιτρέπουν την υπαίθρια ζωή παρά τις έντονες κλιματικές συνθήκες.

Το τοπίο δεν λειτουργεί ως φόντο για ένα αυτόνομο αρχιτεκτονικό αντικείμενο. Αντίθετα, ο άνεμος, ο ήλιος, το ανάγλυφο και οι οπτικές φυγές καθορίζουν τη θέση και τον χαρακτήρα των χώρων.

Οι προστατευμένες υπαίθριες ενότητες σχηματίζουν ενδιάμεσα κατώφλια ανάμεσα στο εσωτερικό και το ανοιχτό τοπίο. Έτσι, η κατοικία διατηρεί τη σχέση της με το περιβάλλον, προσφέροντας σκιά και προστασία από τον άνεμο.

Μια σταδιακή χωρική ακολουθία

Η κίνηση οργανώνεται ως μετάβαση ανάμεσα σε περισσότερο ανοιχτές ή κλειστές ενότητες. Προστατευμένοι χώροι διαδέχονται αυλές, μικρά ανοίγματα και ευρύτερες φυγές προς το τοπίο.

Η κατοικία δεν αποκαλύπτεται αμέσως στο σύνολό της. Αντίθετα, γίνεται σταδιακά αντιληπτή μέσα από τις μεταβολές στην κλίμακα, το φως και τον προσανατολισμό. Οι αυλές λειτουργούν ως σημεία αναφοράς και επεκτείνουν την καθημερινή ζωή πέρα από τους κλειστούς χώρους.

Η οργάνωση αποδίδει τη βασική αντίθεση του κυκλαδίτικου τοπίου. Οι ανοιχτές και εκτεθειμένες περιοχές συνυπάρχουν με εσοχές, τοίχους και προστατευμένους χώρους που διαμορφώνονται από το έδαφος.

 

 

Πέρα από την εικόνα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής

Τα σύγχρονα προγράμματα κατοίκησης συχνά απαιτούν μεγαλύτερους χώρους και νέες λειτουργίες, διαφορετικές από εκείνες των παλαιότερων νησιωτικών κατοικιών. Το έργο ανταποκρίνεται σε αυτές τις ανάγκες χωρίς να αντιμετωπίζει το οικόπεδο ως ουδέτερο υπόβαθρο.

Η σύνδεση με την τοπική αρχιτεκτονική αναζητείται στη λογική που τη διαμόρφωσε και όχι στην εξωτερική της εικόνα. Το κλίμα καθορίζει τη σχέση ανάμεσα στις συμπαγείς και τις ανοιχτές επιφάνειες. Αντίστοιχα, η τοπογραφία οργανώνει την κίνηση, ενώ οι προστατευμένες αυλές συνδέουν τις σύγχρονες ανάγκες με τις συνθήκες του νησιού.

Επομένως, η αναφορά στην κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική παραμένει δομική και όχι μορφολογική. Η κατοικία δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει ένα εξιδανικευμένο παρελθόν. Εφαρμόζει, όμως, μια αντίστοιχη διαδικασία προσαρμογής στις απαιτήσεις της σημερινής ζωής.

Υλική συνέχεια με το τοπίο

Η προτεινόμενη παλέτα περιλαμβάνει φυσική πέτρα, εμφανές σκυρόδεμα, δρυ, γυαλί και αλουμίνιο. Η πέτρα συνδέει το κτίριο με το έδαφος, ενώ το σκυρόδεμα σχηματίζει φέρουσες και καλυπτικές επιφάνειες.

Η δρυς προσδίδει θερμότητα στο εσωτερικό και στους στεγασμένους υπαίθριους χώρους. Το γυαλί διατηρεί την οπτική σχέση με το τοπίο, ενώ το αλουμίνιο δημιουργεί ένα ελάχιστο πλαίσιο για τα ανοίγματα.

Ο συνδυασμός των υλικών εντείνει τη διάκριση ανάμεσα στην προστασία και την έκθεση στη φύση. Τα βαρύτερα στοιχεία σηματοδοτούν τα όρια της κατοικίας. Αντίθετα, οι διαφανείς επιφάνειες ανοίγουν επιλεγμένους χώρους προς το περιβάλλον.

Η Rhoēs βρίσκεται σε στάδιο ανάπτυξης και η ολοκλήρωσή της εκτιμάται για το 2028. Η πρόταση επανεξετάζει τη σύγχρονη κατοίκηση στις Κυκλάδες, επιτρέποντας στη μορφή να προκύψει από το κλίμα, το ανάγλυφο και την καθημερινή χρήση, χωρίς να αναπαράγει ένα προκαθορισμένο τοπικό ύφος.

Η μαρίνα του Αστέρα ήταν η πρώτη μαρίνα στην Ελλάδα που κατασκευάστηκε αποκλειστικά για τη φιλοξενία τουριστικών σκαφών. Δημιουργήθηκε στη Βουλιαγμένη στις αρχές της δεκαετίας του 1960, σε μια παράκτια περιοχή με ιδιαίτερη φυσική και αρχαιολογική φυσιογνωμία.

Η ανάπλασή της ξεκίνησε το 2013 με δύο βασικούς στόχους. Αρχικά, οι λιμενικές εγκαταστάσεις έπρεπε να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις ενός home port για mega και super yachts. Παράλληλα, η χερσαία ζώνη επανασχεδιάστηκε ως προορισμός τουρισμού, αναψυχής, εμπορίου, εστίασης και διοίκησης της μαρίνας.

Οι KSE Studio εκπόνησαν την προμελέτη του master plan της χερσαίας ζώνης. Στη συνέχεια, οι AETER Architects ανέλαβαν την οριστική μελέτη του master plan και την αρχιτεκτονική των νέων κτιρίων. Οι Neiheiser Argyros σχεδίασαν την αρχιτεκτονική τοπίου και τον κοινόχρηστο χώρο.

Τα λιμενικά έργα παραδόθηκαν το 2023. Αντίστοιχα, οι εργασίες στη χερσαία ζώνη ολοκληρώθηκαν τον Μάιο του 2024.

 

 

Νέο πρόγραμμα στο θαλάσσιο μέτωπο

Η ανάπλαση αφορά δύο αλληλένδετα πεδία. Το πρώτο περιλαμβάνει την ανακατασκευή και αναβάθμιση των λιμενικών εγκαταστάσεων. Το δεύτερο αφορά την πλήρη αναδιοργάνωση της χερσαίας ζώνης.

Το νέο κτιριολογικό πρόγραμμα αναπτύσσεται σε 4.800τ.μ. κλειστών χώρων. Περιλαμβάνει τουριστικές, εμπορικές και διοικητικές λειτουργίες, καθώς και χώρους εστίασης. Παράλληλα, οι υπαίθριες διαμορφώσεις, οι πεζές διαδρομές και οι κοινόχρηστοι χώροι αποτέλεσαν ισότιμο αντικείμενο σχεδιασμού.

Για να μην καταληφθεί σημαντικό τμήμα του ελεύθερου εδάφους από αυτοκίνητα, δημιουργήθηκε υπόγειος χώρος στάθμευσης 156 θέσεων κάτω από την κεντρική πλατεία. Η ένταξή του σε ένα έντονα επικλινές τμήμα περιορίζει την οπτική παρουσία των οχημάτων.

Έτσι, τα κτίρια, η φύτευση και οι πεζές διαδρομές διατηρούν πιο άμεση σχέση με το νερό. Το νέο πρόγραμμα οργανώνεται γύρω από μια ακολουθία ανοιχτών πλατειών κατά μήκος του κεντρικού κρηπιδώματος.

Κτίρια εμπνευσμένα από τη γλώσσα των σκαφών

Για τους AETER Architects, η μορφολογία και η υλικότητα των σκαφών αποτέλεσαν βασική πηγή έμπνευσης.

Οι όψεις χαρακτηρίζονται από καμπύλες, πτυχωτές και κεκλιμένες επιφάνειες. Κατασκευάζονται από λευκό εμφανές σκυρόδεμα με λεία υφή. Η μεταβαλλόμενη γεωμετρία προσδίδει αίσθηση κίνησης, καθώς τα κτίρια παρατηρούνται από τις προβλήτες και τις πεζές διαδρομές.

Τα υλικά των σύγχρονων yachts επηρέασαν επίσης την επεξεργασία των αρχιτεκτονικών επιφανειών. Το λευκό σκυρόδεμα, τα μεγάλα υαλοστάσια, τα ανακλαστικά τελειώματα και τα σκουρόχρωμα μεταλλικά στοιχεία δημιουργούν αντιθέσεις ανάμεσα στο συμπαγές, το διαφανές και το στιλπνό.

Στη ζώνη εμπορικών καταστημάτων και εστίασης, δύο κεντρικά κτίρια ορίζουν τον σημαντικότερο κοινόχρηστο χώρο κατά μήκος του θαλάσσιου μετώπου. Τα μεγάλα στέγαστρα και οι βεράντες επεκτείνουν τις εσωτερικές λειτουργίες προς το ύπαιθρο.

Βορειοδυτικά, το διώροφο κτίριο διοίκησης και ο πύργος ελέγχου σχηματίζουν μια περισσότερο γλυπτική σύνθεση. Μια ευρεία πορεία οδηγεί στο βατό δώμα, το οποίο λειτουργεί ως υπερυψωμένο σημείο θέασης προς τη μαρίνα και τον Σαρωνικό.

Μικρότερα κτίρια βοηθητικών χρήσεων ολοκληρώνουν το συγκρότημα, ακολουθώντας σε ηπιότερους τόνους το ίδιο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο.

 

 

Από τους ιστορικούς χάρτες στον νέο κοινόχρηστο χώρο

Η αρχιτεκτονική τοπίου των Neiheiser Argyros ξεκινά από τη θέση ότι «ο χάρτης είναι το έδαφος». Ιστορικές τοπογραφικές αποτυπώσεις και παλαιοί ναυτικοί χάρτες χρησιμοποιήθηκαν για την ανάκτηση των προηγούμενων ισοϋψών της περιοχής.

Τα ίχνη αυτά καθόρισαν τις βασικές διαδρομές, τα μοτίβα των δαπέδων και τις ζώνες φύτευσης. Επομένως, το τοπίο δεν εφαρμόζεται ως διακοσμητικό επίπεδο γύρω από τα κτίρια. Αντίθετα, λειτουργεί ως συνεχές σύστημα κίνησης και προσανατολισμού.

Συστάδες από φυτεμένες «νησίδες» δημιουργούν ζώνες ανάσχεσης ανάμεσα στην κυκλοφορία των οχημάτων και το θαλάσσιο μέτωπο. Παράλληλα, επεκτείνουν τη βλάστηση της πλαγιάς προς τις χαμηλότερες προβλήτες.

Τα δάπεδα ενσωματώνουν ανομοιόμορφα θραύσματα μαρμάρου από κοντινά λατομεία. Οι διαφορές στην κλίμακα, τη γεωμετρία και τους χρωματισμούς αναδεικνύουν τον επιτόπιο και χειρωνακτικό χαρακτήρα της κατασκευής.

Η τοποθέτηση των κτιρίων ορίζει μια σειρά από ανοιχτές πλατείες που συντονίζονται με τη φύτευση και τη θάλασσα. Στην εμπορική ζώνη, τα δύο βασικά κτίρια πλαισιώνουν τον σημαντικότερο κοινόχρηστο χώρο της μαρίνας.

Βιοκλιματικές στρατηγικές και φυτεμένα δώματα

Στα κτίρια εφαρμόζονται διαφορετικές στρατηγικές με στόχο τον περιορισμό της ενεργειακής κατανάλωσης. Τα υαλοστάσια αξιοποιούν τα παθητικά ηλιακά κέρδη κατά τη χειμερινή περίοδο.

Το καλοκαίρι, βαθιά στέγαστρα, προεξοχές και περσίδες προστατεύουν τους εσωτερικούς χώρους από την άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Παράλληλα, εκτεταμένες επιφάνειες φυτεμένων δωμάτων συνεχίζουν το τοπίο πάνω από τα κτίρια.

Με αυτόν τον τρόπο, η αρχιτεκτονική και η φύτευση γίνονται αντιληπτές ως αλληλένδετα επίπεδα. Τα δώματα συνδέουν οπτικά τους κτιριακούς όγκους με τη βλάστηση της χερσονήσου.

Ο τεχνητός φωτισμός ανταποκρίνεται στη συνύπαρξη πολλών διαφορετικών χρήσεων. Αναδεικνύει την ταυτότητα και την ιεράρχηση των επιμέρους κτιρίων, ενώ ταυτόχρονα ενοποιεί τις πλατείες, τα στεγασμένα περάσματα και τις παραλιακές διαδρομές.

 

 

Ένα σύγχρονο τοπίο εκμοντερνισμού

Η ανάπλαση της Astir Marina συνεχίζει μια μακρά ελληνική παράδοση, στην οποία η αρχιτεκτονική καλείται να διαχειριστεί την ανάπτυξη του τουρισμού μέσα σε τοπία ιδιαίτερης φυσικής, ιστορικής και πολιτισμικής αξίας.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στην παραγωγή μεμονωμένων κτιρίων. Η προμελέτη των KSE Studio, η οριστική μελέτη και η αρχιτεκτονική των AETER Architects, καθώς και ο κοινόχρηστος χώρος των Neiheiser Argyros λειτουργούν ως διακριτά αλλά αλληλένδετα επίπεδα.

Το έργο κινείται ανάμεσα σε δύο συνθήκες. Από τη μία βρίσκεται το τοπικό και το «ήδη εκεί». Από την άλλη, το διεθνές πρόγραμμα που εισάγει η μαρίνα.

Η αρχιτεκτονική του σημασία εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο διαπραγματεύεται αυτές τις δύο δυνάμεις. Η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία και την τουριστική ανάπτυξη δεν είναι αυτονόητη. Παραμένει, ωστόσο, κρίσιμο πεδίο για την εξέλιξη της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 290 | Σεπτέμβριος 2024, μηνιαία έκδοση των ek Architectural Publications.

Μέσα σε ένα δημόσιο πάρκο στο Ajman των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, το Bkd Bakery από τους UMKY design σχεδιάζεται ως προέκταση του γύρω αστικού τοπίου. Το κτίριο των 305 τ.μ. ανοίγεται προς το πάρκο μέσα από μεγάλα συρόμενα στοιχεία, επιτρέποντας στο όριο ανάμεσα στο εσωτερικό, τις σκιασμένες βεράντες και τον δημόσιο χώρο να μεταβάλλεται στη διάρκεια της ημέρας.

Ο σχεδιασμός ανταποκρίνεται ταυτόχρονα στις απαιτητικές κλιματικές συνθήκες της περιοχής και στις λειτουργικές ανάγκες ενός ενεργού εργαστηρίου αρτοποιίας. Μεγάλοι πρόβολοι προστατεύουν τις τρεις πλευρές του κτιρίου, ενώ το εσωτερικό συνδυάζει την κίνηση των επισκεπτών, τα καθιστικά και την παραγωγή σε μια ενιαία χωρική ακολουθία.

 

 

Το πάρκο επεκτείνεται στο εσωτερικό

Ο σχεδιασμός ξεκίνησε από την ανάλυση των ροών κίνησης των πεζών μέσα στο πάρκο. Η κύρια είσοδος ευθυγραμμίζεται με τον κεντρικό του άξονα, συνεχίζοντας τη βασική δημόσια διαδρομή προς το εσωτερικό του αρτοποιείου.

Αντί ο εμπορικός χώρος να κλείνεται πίσω από μια σταθερή όψη, μεγάλοι συρόμενοι μηχανισμοί επιτρέπουν το άνοιγμά του προς το γύρω τοπίο. Η μετάβαση από το πάρκο στη βεράντα και στη συνέχεια στο εσωτερικό γίνεται σταδιακά, εντάσσοντας το αρτοποιείο στην καθημερινή δραστηριότητα του δημόσιου χώρου.

Πέργκολες σε πρόβολο αναπτύσσονται στις τρεις πλευρές του κτιρίου. Σκιάζουν τα υπαίθρια καθιστικά και περιορίζουν την άμεση ηλιακή ακτινοβολία, δημιουργώντας μια προστατευμένη περιμετρική ζώνη και μειώνοντας τα θερμικά φορτία στο εσωτερικό.

Η σκιασμένη αυτή περιοχή αποτελεί βασικό στοιχείο του έργου. Επιτρέπει στους εσωτερικούς και υπαίθριους χώρους να λειτουργούν ως τμήματα του ίδιου περιβάλλοντος, μέσα στο θερμό κλίμα του Ajman.

Μια κάτοψη που οργανώνεται από την κίνηση

Η οργάνωση του εσωτερικού ακολουθεί τις ροές των πεζών που προσεγγίζουν το κτίριο. Οι δημόσιες χρήσεις παραμένουν καθαρά οριοθετημένες άμεσα προσβάσιμες, ενώ η κίνηση του προσωπικού, οι αποθηκευτικοί χώροι και οι υπόλοιπες βοηθητικές λειτουργίες τοποθετούνται μακριά από τις κύριες περιοχές των επισκεπτών.

Στο κέντρο της κάτοψης, ένας μεγάλος πάγκος εξυπηρέτησης γίνεται το βασικό οπτικό και χωρικό σημείο αναφοράς. Κατασκευάζεται από ειδικά χυτευμένους πλίνθους σκυροδέματος, στους οποίους προστέθηκε πράσινη χρωστική κατά την παραγωγή, δημιουργώντας μια σχέση με τη βλάστηση του γύρω πάρκου.

Η κατασκευή προσδίδει στον πάγκο έντονη παρουσία και σταθερότητα μέσα στον ανοιχτό χώρο. Η στιβαρότητά του έρχεται σε αντίστιξη με τη διαφάνεια της περιμέτρου και τη δυνατότητα των όψεων να ανοίγουν σε μεγάλο βαθμό προς το εξωτερικό.

 

 

Οικεία κλίμακα κάτω από μια δίρριχτη οροφή

Πάνω από τους κοινόχρηστους χώρους, η οροφή ακολουθεί το περίγραμμα μιας δίρριχτης στέγης. Η γνώριμη γεωμετρία περιορίζει οπτικά το μεγάλο ύψος του εσωτερικού και εισάγει μια πιο οικεία κλίμακα στον εμπορικό χώρο.

Η μορφή παράλληλα αποκρύπτει τον εκτεταμένο μηχανολογικό εξοπλισμό κλιματισμού και αερισμού που απαιτεί η λειτουργία του αρτοποιείου. Αντί οι εγκαταστάσεις να κυριαρχούν στο εσωτερικό, ενσωματώνονται σε ένα αρχιτεκτονικό στοιχείο που παραπέμπει στην προστασία και την οικειότητα.

Η συνύπαρξη τεχνικής αρτιότητας και οικείας μορφής υποστηρίζει τον ευρύτερο χαρακτήρα του έργου: έναν ανοιχτό δημόσιο χώρο που διατηρεί ταυτόχρονα την αίσθηση της θαλπωρής.

Η παραγωγή ως μέρος της εμπειρίας

Στον πυρήνα του αρτοποιείου, η ζώνη παραγωγής περιβάλλεται από γυαλί και παραμένει ορατή από τους χώρους των επισκεπτών. Η προετοιμασία και το ψήσιμο γίνονται μέρος της καθημερινής εμπειρίας του εσωτερικού.

Η ένταξη ενός ενεργού εργαστηρίου αρτοποιίας σε έναν πολυσύχναστο δημόσιο χώρο απαίτησε προσεκτικό σχεδιασμό του συστήματος αερισμού. Η παραγωγή παραμένει οπτικά συνδεδεμένη με τα καθιστικά, διατηρώντας παράλληλα τις απαραίτητες συνθήκες άνεσης στο σύνολο του κτιρίου.

Η διαφάνεια λειτουργεί έτσι σε διαφορετικές κλίμακες. Το αρτοποιείο ανοίγεται προς το πάρκο, οι κοινόχρηστοι χώροι διατηρούν οπτική συνέχεια και η ίδια η διαδικασία παραγωγής γίνεται ορατή.

Με αφετηρία τις έννοιες της κίνησης και της ελαφρότητας που οι σχεδιαστές συσχετίζουν με τον αστερισμό των Διδύμων, το έργο αποφεύγει τον χαρακτήρα ενός κλειστού εμπορικού αντικειμένου. Μέσα από τα μεταβαλλόμενα όρια, τη σκιασμένη περίμετρο και την ορατή παραγωγή, το Bkd Bakery γίνεται τόπος συνάντησης ανάμεσα στο πάρκο, το εσωτερικό και την καθημερινή διαδικασία της αρτοποιίας.

Στα βουνά του Emeishan, στην Κίνα, το Zoland·Emei Resort από τους Studio J. Bridgland μεταμορφώνει ένα σύνολο ερειπωμένων κτισμάτων σε ένα συγκρότημα φιλοξενίας 2.900 τ.μ., οργανωμένο με αφετηρία το τοπίο. Τα κτίρια διατάσσονται ως μια κλιμακωτή ομάδα μικρότερων όγκων, που θυμίζει οικισμό ενταγμένο στην πλαγιά και όχι ένα ενιαίο ξενοδοχειακό συγκρότημα.

Ο σχεδιασμός αντλεί στοιχεία από το ανάγλυφο και την τοπική οικοδομική παράδοση, μέσα από κεκλιμένες στέγες, βαθιά γείσα και μια περιορισμένη παλέτα υλικών. Τα στοιχεία αυτά επανερμηνεύονται με σύγχρονα μέσα, διαμορφώνοντας μια σταδιακή σχέση ανάμεσα στα υφιστάμενα κτίσματα, τις νέες επεμβάσεις και το γύρω δάσος.

 

 

Μια σύνθεση που θυμίζει ορεινό οικισμό

Τα κτίρια ακολουθούν τις υψομετρικές μεταβολές του οικοπέδου. Η διάσπασή τους σε επιμέρους όγκους δημιουργεί μια ακολουθία από αυλές, διαδρομές και καδραρισμένες θέες, επιτρέποντας στο συγκρότημα να αποκαλύπτεται σταδιακά.

Στην είσοδο, μια όψη από ανάγλυφο σκυρόδεμα δουλεμένο στο χέρι αποκτά έντονη υλική παρουσία. Η αδρή επιφάνειά της έρχεται σε αντίστιξη με τη βλάστηση και εισάγει τον απτικό χαρακτήρα που διατρέχει ολόκληρο το έργο.

Η αρχιτεκτονική δεν επιδιώκει να κυριαρχήσει στο τοπίο. Οι διαφορές στην κλίμακα, τις στάθμες και τα υλικά επιτρέπουν στα κτίρια να ενσωματωθούν στην πλαγιά, ενώ οι κεκλιμένες στέγες και τα βαθιά γείσα προσφέρουν προστασία και συνδέουν τη σύγχρονη επέμβαση με γνώριμες τοπικές μορφές.

Μια αυλή οργανωμένη γύρω από ένα παλιό δέντρο

Η κεντρική αυλή λειτουργεί ως ο κοινωνικός πυρήνας του συγκροτήματος. Στο κέντρο της διατηρείται ένα παλιό δέντρο Zhennan, το οποίο περιβάλλεται από μια ανακλαστική υδάτινη επιφάνεια και γίνεται το κύριο σημείο αναφοράς του χώρου.

Η αυλή ανοίγεται προς τα γύρω βουνά και συνδέει την αρχιτεκτονική με το νερό και τη φύτευση. Το δέντρο εισάγει στον χώρο την αίσθηση της χρονικής συνέχειας, ενώ η παρουσία του επεκτείνεται μέσω της αντανάκλασης στο νερό.

Σε άμεση σχέση με την αυλή, ένας χώρος περισυλλογής περιβάλλεται από υαλοστάσια πλήρους ύψους. Η διαφάνεια διατηρεί την οπτική επαφή με το δάσος, αφήνοντας τις μεταβολές του φυσικού φωτός και της βλάστησης να καθορίζουν την ατμόσφαιρα του εσωτερικού.

 

 

Τοπικά υλικά και κοινόχρηστοι χώροι

Η αίθουσα εστίασης συνδυάζει υλικά τοπικής προέλευσης με έναν ευδιάκριτο φέροντα οργανισμό. Η στέγη καλύπτεται με παραδοσιακά γκρίζα κεραμίδια από το Leshan, ενώ στο εσωτερικό ένας ξύλινος φορέας από κέδρο εισάγει θερμότητα και ρυθμό στην οροφή.

Οι τοίχοι από σχιστόλιθο του όρους Emei συνδέουν το κτίριο με τη γεωλογική ταυτότητα του τόπου. Η συνύπαρξη πέτρας, ξύλου και κεραμιδιών αποφεύγει την ομοιομορφία, επιτρέποντας σε κάθε επιφάνεια να διατηρεί την ιδιαίτερη υφή και τον χαρακτήρα της.

Στους κοινόχρηστους χώρους, η αρχιτεκτονική βασίζεται σε μια περιορισμένη παλέτα και στην άμεση έκφραση της κατασκευής. Οι διαφοροποιήσεις των υλικών διαμορφώνουν την ατμόσφαιρα χωρίς να ανταγωνίζονται το γύρω τοπίο.

Δωμάτια ενταγμένα κάτω από το φυτεμένο έδαφος

Στο ψηλότερο σημείο του οικοπέδου, τα δωμάτια φιλοξενίας εντάσσονται κάτω από μια υπερυψωμένη φυτεμένη επιφάνεια. Εξωτερικά, το κτίριο παραμένει σε μεγάλο βαθμό κρυμμένο μέσα στο τοπίο, ενώ τα υαλοστάσια πλήρους ύψους ανοίγουν τα δωμάτια προς τη θέα των βουνών.

Η διάταξη δημιουργεί μια σαφή αντίθεση ανάμεσα στη διακριτική εξωτερική παρουσία του κτιρίου και στην εξωστρέφεια των χώρων προς το τοπίο. Τα δωμάτια λειτουργούν ως προστατευμένα σημεία παρατήρησης, αντί να προβάλλονται ως αυτόνομα αντικείμενα μέσα στο φυσικό περιβάλλον.

Στα λουτρά, η χρήση τοπικής πέτρας σε βαθύ κόκκινο χρώμα εισάγει μια εντονότερη υλικότητα και ενισχύει τη σύνδεση με τη γεωλογική ταυτότητα της περιοχής. Η εμπειρία του λουτρού συνεχίζεται στον υπαίθριο χώρο, όπου μια πέτρινη δεξαμενή με επιφάνειες από πράσινο γρανίτη εντάσσεται στο ορεινό ανάγλυφο.

Σε όλο το έργο, τα όρια ανάμεσα στο κτίριο και το τοπίο γίνονται σταδιακά λιγότερο σαφή. Οι αυλές οργανώνονται γύρω από την υφιστάμενη βλάστηση, οι στέγες μετατρέπονται σε φυτεμένο έδαφος και οι υπαίθριοι χώροι λουτρού ενσωματώνονται στην πλαγιά.

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, το Zoland·Emei Resort προτείνει μια αρχιτεκτονική που βασίζεται στη βραδύτητα και την προσεκτική παρατήρηση του τόπου. Η αναγέννηση του υφιστάμενου συγκροτήματος επιτυγχάνεται με περιορισμένες επεμβάσεις, τοπικά υλικά και μια ακολουθία χώρων που επιτρέπουν τη σταδιακή εμπειρία του ορεινού τοπίου.

Η Casa Gruta είναι μια κατοικία 254τ.μ. στη συνοικία Sisal του Βαγιαδολίδ, στο Μεξικό. Σχεδιάστηκε από τους Salvador Román και Adela Mortera ως ένα κατοικήσιμο γλυπτό. Η χωρική της γλώσσα αντλεί αναφορές από τα σπήλαια, τις φυσικές κοιλότητες και τα cenotes της χερσονήσου του Γιουκατάν.

Η αρχιτεκτονική δεν αναπαράγει αυτούς τους γεωλογικούς σχηματισμούς με κυριολεκτικό τρόπο. Αντίθετα, μεταφέρει την ατμόσφαιρά τους σε μια ακολουθία από περάσματα, αίθουσες και ανοίγματα. Οι χώροι άλλοτε στενεύουν και άλλοτε διευρύνονται. Έτσι, η αντίληψη της κλίμακας μεταβάλλεται κατά την κίνηση μέσα στην κατοικία.

 

 

Είσοδος στη σπηλιά

Ένα υφιστάμενο δέντρο álamo σηματοδοτεί την είσοδο. Στην τοπική παράδοση, το συγκεκριμένο είδος έχει συνδεθεί με την παρουσία υπόγειων σχηματισμών. Η διατήρησή του αποτελεί, επομένως, φυσικό και συμβολικό σημείο εκκίνησης του έργου.

Από το δέντρο, οι επισκέπτες περνούν σε έναν υπαίθριο προθάλαμο πριν εισέλθουν στην κατοικία. Σύμφωνα με τη σχεδιαστική αφήγηση, η διαδρομή παραπέμπει στην τελετουργική προσέγγιση των cenotes από τους αρχαίους Μάγια. Η είσοδος δεν αντιμετωπίζεται ως μια συμβατική θύρα, αλλά ως σταδιακή μετάβαση.

Στη συνέχεια, πιο σκοτεινά και περίκλειστα περάσματα οδηγούν προς φωτεινότερους χώρους και αυλές. Οι μεταβολές στις αναλογίες δημιουργούν έναν ρυθμό συμπίεσης και εκτόνωσης. Παράλληλα, τα ελεγχόμενα ανοίγματα εισάγουν το φως με διαφορετική ένταση.

Ακολουθία από αίθουσες και ανοίγματα

Η εσωτερική οργάνωση αντλεί έμπνευση από τις υπόγειες κοιλότητες. Εκεί, στενές σήραγγες συνδέουν μεγαλύτερες αίθουσες και απρόσμενα ανοίγματα. Η Casa Gruta μεταφέρει την ίδια αρχή στην καθημερινή κατοίκηση.

Κάθε χώρος έχει διαφορετικό χαρακτήρα, αλλά παραμένει μέρος μιας συνεχούς πορείας. Η κατοικία δεν αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο. Οι τοίχοι, τα κατώφλια και οι μεταβολές του φωτός προσφέρουν αποσπασματικές εικόνες των επόμενων χώρων.

Οι υπαίθριες αυλές διακόπτουν την περίκλειστη σύνθεση. Εισάγουν φύτευση, αέρα και φυσικό φως στο εσωτερικό της. Επιπλέον, λειτουργούν ως προεκτάσεις των δωματίων, χωρίς να αναιρούν την προστατευμένη ατμόσφαιρα της κατοικίας.

 

 

Ύλη, φως και χρόνος

Η περιορισμένη υλική παλέτα προέρχεται από τα χρώματα και τις υφές του τοπίου του Γιουκατάν. Οι γήινες επιφάνειες δημιουργούν την εντύπωση ότι η κατοικία έχει λαξευτεί σε μια ενιαία μάζα. Έτσι, οι διαφορετικοί χώροι διατηρούν κοινή υλική ταυτότητα.

Το φως λειτουργεί ως ενεργό συστατικό της σύνθεσης. Κατά τη διάρκεια της ημέρας κινείται πάνω στους τοίχους, αποκαλύπτει τις υφές τους και αλλάζει την αντιληπτή διάσταση των χώρων. Αντίστοιχα, οι σκιές τονίζουν τις γωνίες, τα περάσματα και τις καμπύλες μεταβάσεις.

Ο σχεδιασμός λαμβάνει επίσης υπόψη τη φυσική γήρανση των επιφανειών. Δεν επιδιώκει ένα αμετάβλητο και απολύτως καθαρό τελείωμα. Αντίθετα, επιτρέπει στον καιρό, τη βλάστηση και την καθημερινή χρήση να αφήσουν σταδιακά τα ίχνη τους.

Η Casa Gruta αξιοποιεί τελικά την εικόνα της σπηλιάς για να επανεξετάσει την ανοιχτή τυπολογία της τροπικής κατοικίας. Οι προστατευμένοι εσωτερικοί χώροι, οι ελεγχόμενες αυλές και οι μεταβαλλόμενες αναλογίες διαμορφώνουν ένα καταφύγιο που παραμένει συνδεδεμένο με το κλίμα και τη βλάστηση του Βαγιαδολίδ.

 

 

 

 

6. Δημοτικές Κατοικίες στην Κορσική | Orma Architettura

 

 

 

Το Ναυτικό Κέντρο Baie-de-Valois είναι ένα δημόσιο περίπτερο στην όχθη της λίμνης Saint-Louis, στο Pointe-Claire του Κεμπέκ. Σχεδιασμένο από τους ADHOC Architectes και PRISME architecture, αντικαθιστά ένα παλιό κτίριο εξυπηρέτησης στο πάρκο Grande-Anse.

Το έργο περιλαμβάνει ένα περίπτερο 665τ.μ. και έναν επιπλέον χώρο φύλαξης σκαφών 112τ.μ. Το πρόγραμμα υποστηρίζει τα θαλάσσια σπορ, τις θερινές κατασκηνώσεις και τις εκδηλώσεις της τοπικής κοινότητας.

Μια νέα αίθουσα χωρητικότητας 100 ατόμων συμπληρώνεται από αποδυτήρια, γραφεία και αποθηκευτικούς χώρους. Οι εγκαταστάσεις εξυπηρετούν ιστιοπλόους, χρήστες κανό και καγιάκ, ομάδες παιδιών και επισκέπτες που νοικιάζουν εξοπλισμό.

 

 

Αρχιτεκτονική με έμπνευση από την όχθη

Ο σχεδιασμός μεταφράζει τη γεωλογική διαστρωμάτωση του τοπίου σε επάλληλα αρχιτεκτονικά επίπεδα. Η συμπαγής βάση παραπέμπει στη βραχώδη όχθη, ενώ ο κατακόρυφος ρυθμός της ξύλινης επένδυσης θυμίζει τους κορμούς των γύρω δέντρων.

Πάνω από αυτή τη βάση, η γωνιώδης στέγη εκτείνεται σαν φυλλωσιά. Οι κεκλιμένες επιφάνειές της συνεχίζονται στο εσωτερικό και καθορίζουν τη μορφή της κοινόχρηστης αίθουσας. Παράλληλα, κατευθύνουν το βλέμμα προς τη λίμνη Saint-Louis.

Το τοπίο δεν λειτουργεί ως απλό φόντο του κτιρίου. Αντίθετα, καδράρεται μέσα από μεγάλα ανοίγματα και στεγασμένους υπαίθριους χώρους. Η κύρια βεράντα στρέφεται προς το νερό, ενώ μια δεύτερη, πιο προστατευμένη αυλή επιτρέπει τη χρήση του κτιρίου σε διαφορετικές εποχές.

Κάτω από τον υπερυψωμένο υπαίθριο χώρο εντάσσεται η αποθήκη σκαφών. Έτσι, η αλλαγή στάθμης αξιοποιείται λειτουργικά, χωρίς να διακόπτεται η θέα προς τη λίμνη.

 

Δημόσιο περίπτερο για διαφορετικούς χρήστες

Οι λειτουργίες αναπτύσσονται στο ισόγειο και το κατώτερο επίπεδο. Η κοινοτική αίθουσα φιλοξενεί τοπικές εκδηλώσεις και θερινά προγράμματα. Αντίστοιχα, στο χαμηλότερο επίπεδο βρίσκονται τα αποδυτήρια, τα γραφεία και οι χώροι εξοπλισμού.

Το κτίριο, οι δύο βεράντες, ο χώρος στάθμευσης και η διαδρομή προς τις προβλήτες είναι καθολικά προσβάσιμα. Επομένως, η νέα υποδομή δεν απευθύνεται μόνο σε έμπειρους χρήστες των θαλάσσιων σπορ. Διευρύνει την πρόσβαση στην όχθη για ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και δυνατοτήτων κίνησης.

Η κυκλοφορία σχηματίζει μια άμεση πορεία από το πάρκο προς το κτίριο και, στη συνέχεια, προς το νερό. Οι εσωτερικοί και υπαίθριοι χώροι λειτουργούν έτσι ως τμήματα ενός ενιαίου δημόσιου τοπίου.

 

 

Η στέγη ως περιβαλλοντικό σύστημα

Η χαρακτηριστική στέγη συμβάλλει και στην περιβαλλοντική λειτουργία του κτιρίου. Η έντονη προεξοχή προς τα νοτιοδυτικά εμποδίζει την άμεση θερινή ακτινοβολία και περιορίζει την υπερθέρμανση.

Τον χειμώνα, όταν ο ήλιος βρίσκεται χαμηλότερα, οι ακτίνες εισχωρούν βαθύτερα στους χώρους. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύονται τα παθητικά ηλιακά κέρδη.

Ένας μεγάλος φεγγίτης εισάγει διάχυτο φυσικό φως στην κοινοτική αίθουσα και διευκολύνει τον φυσικό αερισμό. Παράλληλα, η λευκή μεμβράνη της στέγης αντανακλά την ηλιακή ακτινοβολία και μειώνει την απορρόφηση θερμότητας.

Μέρος του βρόχινου νερού οδηγείται σε φυτεμένες ζώνες διήθησης. Η διαχείρισή του συνδέεται επομένως με τη διαμόρφωση του τοπίου, αντί να περιορίζεται σε ένα συμβατικό δίκτυο απορροής.

 

Ανακτημένη μελιά και φυσικό φως

Ξύλο φλαμουριάς από δέντρα που απομακρύνθηκαν στο πλαίσιο αντιμετώπισης ενός παρασιτικού εντόμου επαναχρησιμοποιήθηκε στις εσωτερικές επενδύσεις και τις εξωτερικές οροφές.

Το υλικό προσδίδει ζεστασιά κάτω από τη γωνιώδη στέγη. Επιπλέον, δημιουργεί συνέχεια ανάμεσα στους κλειστούς χώρους και τις στεγασμένες βεράντες.

Στο εσωτερικό, η ξύλινη οροφή και τα εκτεταμένα υαλοστάσια εξισορροπούν τη συμπαγή βάση του κτιρίου. Το φυσικό φως αποκαλύπτει τη γεωμετρία της στέγης, ενώ η ανεμπόδιστη θέα προς τη λίμνη διευρύνει την εμπειρία του σχετικά μικρού περιπτέρου.

Μέσα από τον συνδυασμό δημόσιας πρόσβασης, βιοκλιματικού σχεδιασμού και ένταξης στο τοπίο, το Ναυτικό Κέντρο Baie-de-Valois λειτουργεί ως κοινοτική υποδομή και ως νέο σημείο επαφής με την ακτογραμμή του Μόντρεαλ.

Τομή στο τοπίο

Η αρχιτεκτονική πρόταση για ένα οινοποιείο στην Αιδηψό της Εύβοιας ξεκινά από το ερώτημα της ένταξης ενός κτιρίου σημαντικής κλίμακας στο τοπίο. Δεδομένης της επιφάνειας που απαιτούν οι χώροι παραγωγής, το οινοποιείο ενσωματώνεται στην πλαγιά, αφομοιώνεται από το έδαφος και γίνεται μέρος του αμπελώνα, αποκτώντας έναν ηθελημένα χθόνιο χαρακτήρα.

Η υπόσκαφη λύση δεν αποτελεί μόνο συνθετική επιλογή. Οι σταθερές θερμοκρασίες και τα ελεγχόμενα επίπεδα υγρασίας του υπεδάφους εξασφαλίζουν κατάλληλες συνθήκες για την ωρίμανση και την παλαίωση του κρασιού, εντάσσοντας τη σχέση του κτιρίου με τη γη στην ίδια τη διαδικασία της παραγωγής.

 

 

Μια γραμμή και ένας κύκλος

Στην επιφάνεια του εδάφους, η αρχιτεκτονική παρέμβαση περιορίζεται σε δύο ίχνη: μια γραμμή και έναν κύκλο.

Το γραμμικό κτίριο παραγωγής κρύβεται πίσω από το κεκλιμένο τοιχίο της μοναδικής ορατής όψης. Αντίθετα, ο κύκλος διαμορφώνει μια κεντρική υπαίθρια πλατεία με ανεμπόδιστη εποπτεία του αμπελώνα. Σχεδιασμένη ως κρατήρας, διακόπτει τις επαναλαμβανόμενες παράλληλες γραμμές της καλλιέργειας και γίνεται το κύριο σημείο αναφοράς της σύνθεσης.

Ενώ το κτίριο ακολουθεί τον ρυθμό των αυλακώσεων του καλλιεργημένου εδάφους, ο κύκλος λειτουργεί ως μια καθαρή γεωμετρική τομή. Η αρχετυπική μορφή του διαρρηγνύει συνειδητά τη συνέχεια του αμπελώνα, εγκαινιάζοντας έναν διάλογο ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και το τοπίο.

Κατάβαση στη διαδικασία της οινοποίησης

Η πορεία του επισκέπτη ξεκινά ανάμεσα στις σειρές των αμπελιών. Με οδηγό τη γεωμετρική στοίχιση των κλημάτων, μια διακριτική χαρακιά στο τοπίο αποκαλύπτει σταδιακά την παρουσία του κτιρίου ως ενός υπόσκαφου καταφυγίου.

Η επιμήκης είσοδος μετατρέπεται σε εσωτερική διαδρομή που ακολουθεί την πορεία παραγωγής του ίδιου του κρασιού. Μετά τον χώρο υποδοχής, μια μεγάλη κυκλική σκάλα οδηγεί στην κύρια στάθμη του οινοποιείου, όπου ο επισκέπτης κινείται ανάμεσα στα βαρέλια της σκοτεινής αίθουσας παλαίωσης, στους χώρους παραγωγής, στη διάφανη αίθουσα ζύμωσης με τις ψηλές δεξαμενές από ανοξείδωτο χάλυβα και στις εγκαταστάσεις εμφιάλωσης και αποθήκευσης.

Η δροσιά του υπεδάφους, η υγρασία, η σιωπή και η έντονη μυρωδιά του μούστου ενισχύουν την εμπειρία της κατάβασης. Η αρχιτεκτονική και η παραγωγική διαδικασία γίνονται αντιληπτές ταυτόχρονα, μετατρέποντας την κίνηση μέσα στο κτίριο σε μια σταδιακή εισαγωγή στην οινοποίηση.

 

 

Από το σκοτάδι ξανά στο φως

Η πορεία συνεχίζεται σε μια σχεδόν μυστικιστική αίθουσα οινογνωσίας. Η θολωτή πλάκα της οροφής, οι κεκλιμένοι τοίχοι και ο έμμεσος φυσικός φωτισμός δημιουργούν ένα σπηλαιώδες ησυχαστήριο, απομονωμένο από τους ήχους του περιβάλλοντος. Μοναδική διατάραξη της σιωπής αποτελούν τα χαλίκια του δαπέδου, που αντιλαλούν σε κάθε βήμα.

Η εμπειρία κορυφώνεται στο άνοιγμα του κυκλικού κρατήρα. Σε αυτό το σημείο ο επισκέπτης συναντά ξανά το φως και το βλέμμα επιστρέφει στον αμπελώνα —την αφετηρία του κρασιού και το τοπίο από το οποίο αναδύεται το ίδιο το κτίριο.

Η κυκλική πλατεία γίνεται τόπος στάσης και παρατήρησης, ολοκληρώνοντας μια πορεία κατάβασης στη γη και επανόδου στο φως. Με αυτόν τον τρόπο, η αρχιτεκτονική εμπειρία παραλληλίζεται με την ίδια τη διαδικασία μεταμόρφωσης του κρασιού.

 

Το έργο είχε την πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 299 | Ιούλιος-Αύγουστος 2025.

Στη Χίο, η πρόταση Ρευστά Πεδία Γνώσης από τους Local Local επαναπροσδιορίζει το νεοκλασικό κτίριο της Καρραδείου Σχολής ως μέρος ενός ευρύτερου δημόσιου και πανεπιστημιακού περιβάλλοντος για το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Το έργο συνδυάζει αποκατάσταση και νέα κατασκευή. Έτσι, το ιστορικό κτίριο δεν αντιμετωπίζεται ως στατικό μνημείο, αλλά ως ενεργό τμήμα της καθημερινής ζωής της πανεπιστημιούπολης.

Ο σχεδιασμός βασίζεται στην ιδέα ενός συνεχούς πεδίου γνώσης, μνήμης και συλλογικότητας. Η μεταφορά των «συγκοινωνούντων δοχείων» γίνεται χωρική στρατηγική. Το παλιό και το νέο, το εσωτερικό και ο κήπος, η οργανωμένη διδασκαλία και η άτυπη συνάντηση συνδέονται μέσα από την κίνηση, τη διαφάνεια και την κοινή χρήση.

 

 

Παλιό και νέο σε ένα ενιαίο σύστημα

Η πρόταση αναγνωρίζει το νεοκλασικό κτίριο ως δείγμα χιακής αστικής κατοικίας, με επιρροές από τη Σμύρνη. Η αποκατάστασή του ακολουθεί τις αρχές της ολοκληρωμένης διατήρησης. Παράλληλα, διατηρεί την ιστορική του ταυτότητα και του δίνει νέο δημόσιο ρόλο μέσα στο πανεπιστήμιο.

Η νέα επέκταση λειτουργεί ως συνέχεια αυτού του πλαισίου. Δεν μιμείται το ιστορικό κτίριο με άμεσο τρόπο. Αντίθετα, επανερμηνεύει τη γεωμετρία, τις αναλογίες και τις χωρικές του σχέσεις με πιο αφαιρετική γλώσσα.

Κεντρική αναφορά αποτελεί το σύστημα των εννέα τετραγώνων στην κάτοψη του παλιού κτιρίου. Το σύστημα αυτό γίνεται εργαλείο σύνθεσης για τη νέα επέκταση. Η γεωμετρία επεκτείνεται και περιστρέφεται, δημιουργώντας νέες σχέσεις. Παράλληλα, στοιχεία όπως οι βεράντες και οι ημιυπαίθριοι χώροι επιστρέφουν με σύγχρονο τρόπο.

Ένα συνδεδεμένο πανεπιστημιακό περιβάλλον

Τα δύο κτίρια ενώνονται φυσικά και λειτουργικά. Μια εσωτερική ράμπα, προστατευμένη με συνεχές υαλοστάσιο, τα συνδέει. Επιπλέον, μια στεγασμένη γέφυρα τα ενώνει στο επίπεδο του πρώτου ορόφου.

Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται σαφής λειτουργική συνέχεια. Η φοιτητική λέσχη σίτισης στο νέο κτίριο μπορεί να επεκτείνεται προς το εντευκτήριο στο ισόγειο του νεοκλασικού. Τα γραφεία στους ανώτερους ορόφους συνδέονται επίσης μέσω της υπάρχουσας βεράντας και της επέκτασής της.

Στο υπόγειο, τα δύο κτίρια σχηματίζουν έναν ενιαίο πυρήνα εξυπηρετήσεων και βοηθητικών χώρων. Έτσι, το συγκρότημα λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύστημα και όχι ως δύο ανεξάρτητα κτίρια.

 

 

Υλικότητα και μνήμη

Η υλικότητα ενισχύει τον διάλογο ανάμεσα στο παλιό και το νέο. Το νεοκλασικό κτίριο αποκαθίσταται με σεβασμό στα υπάρχοντα στοιχεία του, όπως οι ξύλινες επενδύσεις, οι τοιχογραφίες και το τζάκι.

Στη νέα επέκταση, η κύρια όψη επενδύεται με κεραμικά πλακίδια τοπικής παραγωγής. Η επιλογή αυτή παραπέμπει στην παράδοση των δομικών κεραμικών της Χίου, χωρίς να αναπαράγει ιστορικές μορφές.

Το δάπεδο του νέου κτιρίου προτείνεται ως μωσαϊκό από αδρανή και κεραμικά θραύσματα. Τα υλικά προέρχονται από κατεδαφισμένα στοιχεία του οικοπέδου και από το παλιό κτίριο. Έτσι, η μνήμη του υφιστάμενου ενσωματώνεται κυριολεκτικά στη νέα κατασκευή.

Ο κήπος ως συνδετικός ιστός

Ο υπαίθριος χώρος έχει καθοριστικό ρόλο στην πρόταση. Σχεδιάζεται ως ο συνδετικός ιστός του συγκροτήματος, ενώνοντας τα κτίρια με διαδρομές και ράμπες καθολικής πρόσβασης.

Ο κήπος επηρεάζει και τη μορφή της επέκτασης. Η νέα κατασκευή αναπτύσσεται καθ’ ύψος, ώστε να περιοριστεί η κάλυψη του οικοπέδου και να διατηρηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο πράσινο.

Τα υπάρχοντα υδάτινα στοιχεία επανενεργοποιούνται. Το πηγάδι, η ιστορική δεξαμενή και το ρυάκι συγκροτούν ένα τριπλό υδάτινο ίχνος. Παράλληλα, βελτιώνουν το μικροκλίμα και επαναφέρουν τη μνήμη του τόπου στην καθημερινή χρήση.

Η φύτευση σχεδιάζεται με βιοκλιματικούς στόχους. Προσφέρει σκίαση, ενισχύει τον φυσικό αερισμό και συμβάλλει στη θερμική άνεση μέσω της εξατμισοδιαπνοής. Τα υπάρχοντα δέντρα, όπως η αραουκαρία που προσφέρει φυσική σκιά, γίνονται ενεργά στοιχεία του σχεδιασμού.

 

Ένα πορώδες πεδίο μάθησης

Τα μεγάλα ανοίγματα, κυρίως στη νότια όψη της νέας επέκτασης, διατηρούν την οπτική συνέχεια ανάμεσα στο νέο κτίριο, το νεοκλασικό και τον κήπο. Στον τελευταίο όροφο, το αμφιθέατρο ανοίγεται προς το νεοκλασικό, το Μιχάλειο και την πανεπιστημιούπολη.

Η γνώση δεν περιορίζεται σε αίθουσες και γραφεία. Αντίθετα, διαχέεται σε διαδρόμους, περάσματα, βεράντες και υπαίθριους χώρους. Με αυτόν τον τρόπο, ο σχεδιασμός ενθαρρύνει τις τυχαίες συναντήσεις και την καθημερινή ανταλλαγή.

Τα Ρευστά Πεδία Γνώσης προτείνουν την αρχιτεκτονική ως πλαίσιο συνέχειας και ανανέωσης. Μέσα από την αποκατάσταση, τη νέα επέκταση, τον σχεδιασμό του κήπου και την επανάχρηση υλικών, η Καρράδειος Σχολή μετατρέπεται σε ένα ανοιχτό πανεπιστημιακό περιβάλλον, όπου η μνήμη του τόπου γίνεται μέρος της σύγχρονης δημόσιας ζωής.

Η Fallen Tower από τους Kipseli Architects είναι μια εξοχική κατοικία στη Μεσσηνιακή Μάνη. Ο σχεδιασμός επανερμηνεύει τους οχυρωμένους πέτρινους πύργους της περιοχής. Παραδοσιακά, οι συγκεκριμένες κατασκευές αναπτύσσονταν κατακόρυφα και λειτουργούσαν ως χώροι άμυνας και απομόνωσης.

Αντί να αναπαράγει αυτή τη γνώριμη μορφή, το έργο μετατοπίζει τον πύργο στο οριζόντιο επίπεδο. Έτσι, δημιουργείται ένας επιμήκης κορμός που οργανώνει την καθημερινή ζωή και ενισχύει τη σχέση της κατοικίας με το τοπίο.

 

 

Ένας πύργος που εκτείνεται στο οικόπεδο

Ο κύριος όγκος φιλοξενεί το καθιστικό, την κουζίνα και την τραπεζαρία σε μια συνεχή γραμμική ακολουθία. Η είσοδος βρίσκεται στο ένα άκρο του, ενώ από εκεί, η κίνηση μέσα στην κατοικία καταλήγει σε έναν ημιυπαίθριο χώρο που καδράρει τη θάλασσα.

Η επιμήκης πορεία προσδίδει σαφή κατεύθυνση στο εσωτερικό. Παράλληλα, μετατρέπει τον παραδοσιακό πύργο από κλειστή κατακόρυφη δομή σε ανοιχτό πλαίσιο συλλογικής ζωής.

Η οριζόντια μορφή διατηρεί τη μνημειακότητά της. Ωστόσο, αποκτά διαφορετικό νόημα. Αντί να δηλώνει τον διαχωρισμό από το περιβάλλον, εκτείνεται πάνω στο οικόπεδο και συνδέει το εσωτερικό με την αυλή και τον μακρινό ορίζοντα.

 

 

Οι ιδιωτικοί χώροι ως αποσπάσματα

Τα υπνοδωμάτια, τα λουτρά και οι αποθηκευτικοί χώροι προβάλλουν από τον βασικό κορμό ως μικρότερα χωρικά αποσπάσματα. Η αποκλίνουσα διάταξή τους διασπά την αυστηρή γεωμετρία του κύριου όγκου. Ταυτόχρονα, δημιουργεί μια πιο σύνθετη σχέση με το έδαφος.

Στα κενά ανάμεσα στις ιδιωτικές πτέρυγες σχηματίζεται ένας προστατευμένος υπαίθριος πυρήνας. Η εσωτερική αυλή στρέφεται προς τη δύση και λειτουργεί ως κοινόχρηστος υπαίθριος χώρος. Περιβάλλεται από το κτίριο, αλλά παραμένει οπτικά συνδεδεμένη με το ευρύτερο τοπίο.

Οι κατόψεις ισογείου και ορόφου αποσαφηνίζουν αυτή την οργάνωση. Ο επιμήκης κοινόχρηστος κορμός ορίζει τη μία πλευρά της σύνθεσης. Αντίθετα, οι μικρότεροι όγκοι αναπτύσσονται γύρω από την αυλή και ανταποκρίνονται ανεξάρτητα στις συνθήκες του οικοπέδου.

 

 

Συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και το ύπαιθρο

Η φωτογραφική παρουσίαση αποτυπώνει μια σύνθεση από πέτρινες επιφάνειες, ανοιχτόχρωμους επιχρισμένους όγκους και μεταλλικές πέργκολες. Το βασικό πέτρινο στοιχείο προσδίδει βάρος στην κατοικία. Ωστόσο, οι επιμέρους πτέρυγες και οι στεγασμένοι υπαίθριοι χώροι διασπούν τη συνολική μάζα.

Τα μεγάλα ανοίγματα συνδέουν τους χώρους διημέρευσης με τις βεράντες, την πισίνα και τη θέα προς τη θάλασσα. Στο εσωτερικό, η γραμμική κουζίνα ενισχύει την κατεύθυνση του κύριου όγκου. Παράλληλα, το καθιστικό ανοίγεται προς το νερό και τον ημιυπαίθριο στην απόληξή του.

Τα υπνοδωμάτια έχουν περισσότερο κλειστό χαρακτήρα. Ωστόσο, τα ελεγχόμενα ανοίγματα διατηρούν τη σχέση τους με το περιβάλλον και εισάγουν φυσικό φως τους ιδιωτικές ζώνες.

Μέσα από τη μετάβαση από την κατακόρυφη στην οριζόντια ανάπτυξη, ο πύργος επαναπροσδιορίζεται ως δομή σύνδεσης. Δεν απομονώνει πλέον τους κατοίκους από το περιβάλλον. Αντίθετα, συνδέει κοινόχρηστους και ιδιωτικούς χώρους μέσα από μια ανοιχτή ακολουθία κίνησης, τοπίου και υπαίθριας ζωής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Η εξοχική κατοικία βρίσκεται σε μια βραχώδη πλαγιά της Κέρκυρας. Σχεδιάστηκε από τους Tony Wynbourne, Γεώργιο Αποστολόπουλο και Μάκη Γισδάκη. Οργανωμένο σε άξονα ανατολής-δύσης, το κτίριο ανοίγεται προς την ανεμπόδιστη θέα 180 μοιρών στη θάλασσα και το γύρω τοπίο.

Η αρχιτεκτονική σύνθεση ακολουθεί το ανάγλυφο και ενσωματώνει φυσικά στοιχεία του οικοπέδου. Ένα διατηρημένο ελαιόδεντρο κατέχει κεντρική θέση, ενώ ο φυσικός βράχος παραμένει εμφανής στο κατώτερο επίπεδο. Η τοπική πέτρα και τα μεγάλα υαλοστάσια διαμορφώνουν μια ισορροπία ανάμεσα στο συμπαγές και το διαφανές.

 

 

Ακολουθώντας το φυσικό ανάγλυφο

Η κατοικία αναπτύσσεται σε ισόγειο, κατώτερο επίπεδο και πατάρι. Η διάταξη επιτρέπει στο κτίριο να προσαρμόζεται στις μεταβολές της πλαγιάς. Παράλληλα, διατηρεί σταθερή τη σχέση των εσωτερικών χώρων με το ύπαιθρο.

Στο ισόγειο, η κάτοψη χωρίζεται σε δύο βασικές ζώνες. Το κύριο υπνοδωμάτιο βρίσκεται στη δυτική πλευρά. Η κουζίνα, το καθιστικό και η τραπεζαρία καταλαμβάνουν το ανατολικό τμήμα. Μεγάλα ανοίγματα συνδέουν τους χώρους με τις εξωτερικές διαμορφώσεις και καδράρουν τη θέα προς τη θάλασσα.

Στο κατώτερο επίπεδο διαμορφώνονται τέσσερα ακόμη υπνοδωμάτια με ιδιωτικά λουτρά, καθώς και μια μικρή κουζίνα. Στο πίσω μέρος, ο φυσικός βράχος ενσωματώνεται σε έναν ήσυχο χώρο ανάπαυσης με χαρακτήρα σπηλιάς. Αντί να αποκρύψει το έδαφος, ο σχεδιασμός μεταφέρει την αδρή υφή του στο εσωτερικό.

Ο κοινός προσανατολισμός προς τη θέα συνδέει τις διαφορετικές στάθμες. Ωστόσο, η κατανομή των χρήσεων εξασφαλίζει έναν βαθμό αυτονομίας ανάμεσα στους χώρους ύπνου και διημέρευσης.

Δύο πισίνες σε διαφορετικές στάθμες

Οι δύο πισίνες εντάσσονται σε διαφορετικά σημεία της πλαγιάς. Στο ανώτερο επίπεδο, μια θερμαινόμενη πισίνα αποτελεί άμεση προέκταση του κύριου υπνοδωματίου. Η θέση της δίπλα στον φυσικό βράχο δημιουργεί μια πιο ιδιωτική σχέση με το τοπίο.

Η κύρια πισίνα βρίσκεται σε χαμηλότερο άνδηρο. Η μακριά και ήρεμη επιφάνειά της ευθυγραμμίζεται οπτικά με τον ορίζοντα. Έτσι, ενισχύεται η σύνδεση της κατοικίας με τη θάλασσα.

Η διαφορετική θέση και κλίμακα προσδίδουν διακριτό ρόλο σε κάθε πισίνα. Η ανώτερη συνδέεται με την ιδιωτική ζώνη, ενώ η χαμηλότερη αποτελεί μέρος των κοινόχρηστων υπαίθριων χώρων.

 

 

Τοπική πέτρα και λιτοί εσωτερικοί χώροι

Οι εξωτερικές επιφάνειες επενδύονται με πέτρα τοπικής προέλευσης, διαμορφωμένη στο χέρι από ντόπιους τεχνίτες. Η ακανόνιστη υφή της συνδέει την αρχιτεκτονική με τη βραχώδη πλαγιά. Παράλληλα, παραπέμπει στον υλικό χαρακτήρα της παραδοσιακής κερκυραϊκής δόμησης.

Τα μεγάλα υαλοστάσια και οι προσεγμένες κατασκευαστικές λεπτομέρειες δημιουργούν μια σύγχρονη αντίθεση προς το βάρος της πέτρας. Η εναλλαγή συμπαγών και διαφανών επιφανειών διατηρεί το τοπίο ορατό από τους κύριους χώρους.

Στο εσωτερικό, ο σχεδιασμός παραμένει σκόπιμα συγκρατημένος. Ουδέτερα υλικά, λιτές γραμμές και διακριτικές ξυλουργικές κατασκευές δημιουργούν ένα ήρεμο υπόβαθρο για τη θέα. Αντί να ανταγωνίζεται το περιβάλλον, η εσωτερική διαμόρφωση στρέφει την προσοχή προς τη θάλασσα, τον φυσικό βράχο και τις μεταβολές του φωτός.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 298 | Ιούνιος 2025, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Μια σύνθεση από χαμηλούς διακριτούς όγκους και αίθρια οργανώνεται γύρω από ώριμα ελαιόδεντρα στη δυτική ακτή της Κέρκυρας.

Η Casa Ruina είναι μια κατοικία 477τ.μ. στο Κορτιράκι, στη δυτική ακτή της Κέρκυρας. Σχεδιασμένη από τους Thetacon, αναπτύσσεται ως μια χαμηλή σύνθεση με αποσπασματικούς όγκους ανάμεσα σε ώριμα ελαιόδεντρα. Η υπάρχουσα βλάστηση, το επικλινές έδαφος και η παρουσία ενός ερειπίου καθόρισαν τον σχεδιασμό. Παράλληλα, η σύγχρονη χωρική οργάνωση συνδυάζεται με αναφορές στην κερκυραϊκή οικοδομική παράδοση.

 

 

Αρχιτεκτονική ανάμεσα στις ελιές

Το ύψος της κατοικίας διατηρείται σκόπιμα περιορισμένο. Έτσι, η κατακόρυφη παρουσία των ελαιόδεντρων εξακολουθεί να κυριαρχεί στο τοπίο. Αντί για έναν ενιαίο συμπαγή όγκο, το κτίριο διαχωρίζεται σύμφωνα με τις επιμέρους χρήσεις. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούνται τα μεγαλύτερα δέντρα και δημιουργείται μια ακολουθία υπαίθριων χώρων.

Παρά τις μεταβολές της τοπογραφίας, η κύρια κατοικία οργανώνεται σε ένα επίπεδο. Η είσοδος γίνεται μέσω ενός διαμορφωμένου αιθρίου. Ο χώρος αυτός λειτουργεί ως πρώτο κατώφλι ανάμεσα στον ελαιώνα και το εσωτερικό.

Η κουζίνα τοποθετείται στη μία πλευρά και οι χώροι διημέρευσης στην άλλη. Τα κύρια υπνοδωμάτια βρίσκονται στο πιο απομακρυσμένο τμήμα.

Τα αίθρια ως χωρική δομή

Τα αίθρια συνδέουν τους επιμέρους όγκους και διαμορφώνουν μια σταδιακή μετάβαση από τους κοινόχρηστους προς τους ιδιωτικούς χώρους. Παράλληλα, δημιουργούν οπτικές φυγές μέσα στην κατοικία και προς το γύρω τοπίο. Έτσι, η κατακερματισμένη κάτοψη διατηρεί αίσθηση συνέχειας και εξωστρέφειας.

Στο πιο απότομο τμήμα του οικοπέδου εντάσσεται ένας υπόγειος ξενώνας. Η εσωτερική κατακόρυφη επικοινωνία οδηγεί στα πρόσθετα υπνοδωμάτια και στους βοηθητικούς χώρους. Η λύση αξιοποιεί τη φυσική κλίση χωρίς να αυξάνει το αντιληπτό ύψος της κύριας σύνθεσης.

Σε χαμηλότερη στάθμη, μια γραμμική πισίνα ακολουθεί την κατεύθυνση του εδάφους. Το επίμηκες σχήμα της ενισχύει τη συνέχεια ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, το κατηφορικό τοπίο και τη θέα προς τη θάλασσα.

 

 

Υλικά με τοπικές αναφορές

Η υλική παλέτα ενισχύει την ένταξη του έργου στο περιβάλλον. Η ανοιχτόχρωμη πέτρα σε γήινους τόνους αποτελεί το βασικό υλικό. Ξύλινες πέργκολες με στοιχεία από πλεκτή λυγαριά φιλτράρουν το φως, ενώ το κερκυραϊκό τούβλο προσθέτει μια ακόμη τοπική αναφορά.

Ο συνδυασμός τους διαμορφώνει μια συγκρατημένη ισορροπία ανάμεσα στη σύγχρονη κατασκευή και την αρχιτεκτονική ταυτότητα του νησιού.

Σε ένα επικλινές, βραχώδες οικόπεδο 4.070 τ.μ. με θέα προς την παραλία του Καλαθά, η κατοικία από τους iN2 Architects εντάσσεται διακριτικά στο φυσικό ανάγλυφο. Το έργο σχεδιάστηκε για δέκα άτομα. Έτσι, συνδυάζει άνετους κοινόχρηστους χώρους με σαφώς διαχωρισμένες περιοχές ιδιωτικότητας.

Το κτίριο τοποθετείται σε ένα από τα δύο φυσικά πλατώματα της πλαγιάς, όπου η κλίση είναι ηπιότερη. Η γραμμική, ισόγεια διάταξη ακολουθεί τη γεωμετρία του οικοπέδου και τη θέα προς τη θάλασσα.

Παράλληλα, διατηρήθηκε όσο το δυνατόν περισσότερο η φυσική βλάστηση. Το χαρακτηριστικό αλμυρίκι στην είσοδο εντάχθηκε επίσης στη σύνθεση.

 

 

Είσοδος μέσα από τον βράχο

Η πρόσβαση αξιοποιεί μια υφιστάμενη τομή στο βουνό. Από εκεί, μια στενή σχισμή οδηγεί σε έναν μακρύ υπαίθριο διάδρομο που λειτουργεί ως φωταγωγός.

Η διαδρομή καθυστερεί την πλήρη αποκάλυψη της θάλασσας. Στο τέλος της, ο κεντρικός χώρος υποδοχής χωρίζει την κατοικία σε δύο βασικές ζώνες: τους κοινόχρηστους χώρους στα ανατολικά και τα υπνοδωμάτια στα δυτικά.

Σε αυτό το σημείο, η θέα ανοίγεται ξαφνικά προς το νησάκι του Καλαθά. Επιπλέον, τα αναδιπλούμενα υαλοστάσια καταργούν το όριο ανάμεσα στο εσωτερικό και τον υπαίθριο χώρο.

Μια γραμμική κάτοψη στραμμένη στη θάλασσα

Στην ανατολική πλευρά, το καθιστικό, η τραπεζαρία και η κουζίνα οργανώνονται σε έναν ενιαίο χώρο. Μια συρόμενη τζαμαρία μήκους 14 μ. ανοίγει ολόκληρη τη ζώνη διημέρευσης προς τη βεράντα και τη θέα.

Έτσι, ο χώρος γίνεται η ζωντανή καρδιά της κατοικίας. Η ανοιχτή διάταξη υποστηρίζει την κοινή ζωή, ενώ η θάλασσα παραμένει συνεχώς παρούσα.

Στη δυτική πτέρυγα βρίσκονται πέντε υπνοδωμάτια με ιδιωτικά λουτρά. Ένα ρυθμικό μοτίβο από πλήρη και κενά δημιουργεί κατακόρυφες σχισμές. Αυτές εξασφαλίζουν ιδιωτικότητα, επιτρέπουν την είσοδο του φωτός και πλαισιώνουν τη θέα.

Η ανάπτυξη σε ένα επίπεδο προσφέρει επίσης σαφή κυκλοφορία και πλήρη προσβασιμότητα. Οι βοηθητικές λειτουργίες μεταφέρονται στο υπόγειο, ώστε η κύρια στάθμη να παραμένει αφιερωμένη στην καθημερινή ζωή και τη σχέση με το τοπίο.

 

 

Το σκυρόδεμα ως δομή και φόντο

Το εμφανές σκυρόδεμα αποτελεί το βασικό υλικό και εκφραστικό μέσο του έργου. Η φυσική απόχρωσή του συγγενεύει με το βραχώδες έδαφος. Επομένως, περιορίζονται οι οπτικές αντιθέσεις ανάμεσα στο κτίριο και την πλαγιά.

Στο εσωτερικό, το ίδιο υλικό λειτουργεί ως ουδέτερο φόντο για τα έργα της εικαστικού Daniella Rubinovitz, η οποία ζει και εργάζεται στην Ολλανδία. Η κατοικία γίνεται, παράλληλα, ένα ήρεμο περιβάλλον για την τέχνη.

Τα δάπεδα από πατητή τσιμεντοκονία συνεχίζουν τη λιτή υλική γλώσσα. Αντίθετα, το ξύλο και το μέταλλο προσθέτουν θερμότητα και διαφοροποιούν τις επιφάνειες.

Η σχέση με το έδαφος συνεχίζεται και στον περιβάλλοντα χώρο. Μέρος των βράχων που αφαιρέθηκαν κατά την εκσκαφή επαναχρησιμοποιήθηκε στη διαμόρφωση του τοπίου.

 

 

Φως, σκιά και ανοιχτός ορίζοντας

Τα μεγάλα ανοίγματα φέρνουν φυσικό φως βαθιά στο εσωτερικό. Ταυτόχρονα, μια πέργκολα με λυγαριά φιλτράρει τον έντονο ήλιο και επεκτείνει τη ζωή προς τον υπαίθριο χώρο.

Η αρχιτεκτονική βασίζεται σε διαδοχικές αντιθέσεις. Η στενή είσοδος οδηγεί στον ανοιχτό ορίζοντα. Το βαρύ σκυρόδεμα συναντά το φιλτραρισμένο φως. Οι κοινόχρηστοι χώροι εναλλάσσονται με τα περισσότερο προστατευμένα υπνοδωμάτια.

Ωστόσο, το κτίριο παραμένει διακριτικό παρά το μέγεθός του. Το φυτεμένο δώμα, η γραμμική μορφή και οι γήινες αποχρώσεις μειώνουν την παρουσία του στην πλαγιά. Αντίθετα, η κύρια όψη ανοίγεται σχεδόν πλήρως προς τη θάλασσα.

Το κτίριο λειτουργεί τελικά ως ένα ήρεμο αρχιτεκτονικό πλαίσιο για το τοπίο και την τέχνη. Η υπόσκαφη μορφή, η σκηνοθετημένη είσοδος και η επιμήκης ανοιχτή όψη εντάσσουν το φως, τον βράχο και τον ορίζοντα στην καθημερινή εμπειρία της κατοικίας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Η Keras Cliff House από τους Tzagkarakis + Associates βρίσκεται έξω από τον οικισμό της Αγίας Γαλήνης, στο Ρέθυμνο. Η κατοικία καταλαμβάνει ένα φυσικό πλάτωμα ανάμεσα σε έναν απόκρημνο γκρεμό και τα γύρω βουνά. Από εκεί, ανοίγεται ανεμπόδιστη η θέα προς το Νότιο Κρητικό Πέλαγος και τα ακατοίκητα νησιά Παξιμάδια.

Η σύνθεση αντλεί έμπνευση από τα «κέρατα καθοσιώσεως», ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της μινωικής Κρήτης. Ωστόσο, το μοτίβο δεν αναπαράγεται ως διακόσμηση. Η γεωμετρία του λειτουργεί ως εργαλείο για τη διαμόρφωση δύο καμπύλων πτερύγων, οι οποίες ακολουθούν τη μορφολογία του οικοπέδου και στρέφονται προς τη θάλασσα.

 

 

Προστατευμένη είσοδος και αποκάλυψη της θέας

Η είσοδος χωροθετείται στη βόρεια πλευρά της κατοικίας. Μια αιωρούμενη πλάκα σκυροδέματος προβάλλει πάνω από ένα χαμηλό τοιχίο. Έτσι, σχηματίζει ένα στεγασμένο κατώφλι και εισάγει τη βασική γεωμετρική αναφορά του έργου.

Ένας συνεχής τοίχος από τοπική πέτρα καθορίζει το βόρειο όριο. Στενά κατακόρυφα ανοίγματα διακόπτουν τη συμπαγή επιφάνειά του. Παρέχουν ιδιωτικότητα, ενώ παράλληλα επιτρέπουν ελεγχόμενες φυγές προς το τοπίο.

Η προσέγγιση αυτή καθυστερεί την αποκάλυψη της κύριας θέας. Μετά την είσοδο, το πέτρινο όριο υποχωρεί μπροστά σε ένα μεγάλο άνοιγμα προς τη θάλασσα και τα Παξιμάδια. Η μετάβαση από την προστατευμένη βόρεια πλευρά προς την ανοιχτή νότια όψη οργανώνεται ως ακολουθία από κατώφλια.

Δύο καμπύλες πτέρυγες

Η κατοικία χωρίζεται σε δύο βασικούς όγκους. Η δυτική πτέρυγα φιλοξενεί τους χώρους διημέρευσης, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με τις στεγασμένες βεράντες και τις υπαίθριες διαμορφώσεις. Τα μεγάλα ανοίγματα επιτρέπουν στην κουζίνα, την τραπεζαρία και το καθιστικό να λειτουργούν ως μια συνεχής ζώνη προς τη θάλασσα.

Στην ανατολική πτέρυγα βρίσκονται τέσσερα υπνοδωμάτια με ιδιωτικά λουτρά. Οργανώνονται κατά μήκος ενός επιμήκους διαδρόμου. Στην απόληξή του, ένα μικρό καθιστικό καδράρει τη θέα προς τα Παξιμάδια και δημιουργεί έναν πιο ήσυχο χώρο μακριά από τις κοινόχρηστες λειτουργίες.

Στη συνάντηση των δύο πτερύγων, ένας κεντρικός φεγγίτης εισάγει φυσικό φως από ψηλά. Ο χώρος παραπέμπει στην εσωτερική αυλή της παραδοσιακής κρητικής κατοικίας. Παράλληλα, λειτουργεί ως κόμβος προσανατολισμού προς όλα τα τμήματα του κτιρίου.

Η κάτοψη και η εγκάρσια τομή αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο η καμπύλη γεωμετρία ακολουθεί τις υψομετρικές καμπύλες. Αναδεικνύουν επίσης τη στενή σχέση των εσωτερικών χώρων με τις στεγασμένες υπαίθριες ζώνες.

 

 

Πέτρα, σκυρόδεμα και ξύλο

Η παλέτα των υλικών συνομιλεί με τον αδρό χαρακτήρα της νότιας Κρήτης. Φέροντα τοιχία από τοπική πέτρα δημιουργούν προστατευτικά όρια. Αντίστοιχα, οι επιφάνειες από ανεπίχριστο οπλισμένο σκυρόδεμα καλύπτουν τόσο τους εσωτερικούς όσο και τους υπαίθριους χώρους.

Οι πλάκες σκυροδέματος προεκτείνονται πέρα από τα υαλοστάσια. Με αυτόν τον τρόπο σχηματίζουν βαθιά στέγαστρα, πέργκολες και εσοχές με φύτευση. Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν σκίαση και ενισχύουν τη συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και τις βεράντες.

Το ξύλο εισάγει μια θερμότερη και πιο λεπτοδουλεμένη υφή. Ειδικά σχεδιασμένα συρόμενα σκίαστρα προστατεύουν τα υπνοδωμάτια και φιλτράρουν το φως μέσα από τα οριζόντια ανοίγματά τους. Η σταθερή χρήση πέτρας, σκυροδέματος και ξύλου στο εσωτερικό και το εξωτερικό διαμορφώνει μια ενιαία υλική εμπειρία.

Για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν σχεδόν αποκλειστικά τοπικά συνεργεία. Η συμβολή τους αποτυπώνεται κυρίως στην πέτρινη τοιχοποιία, στο σκυρόδεμα με εμφανή ξυλότυπο και στα ειδικά ξύλινα στοιχεία.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025, ετήσια έκδοση των ek Architectural Publications.

Στο παραθεριστικό συγκρότημα Somanou, στα Κουφονήσια, δύο ισόγειες εξοχικές κατοικίες από τους GFRA Architecture αναπτύσσονται σε ένα τοπίο με ανεμπόδιστη θέα προς το Αιγαίο και έναν γειτονικό παραδοσιακό κυκλαδίτικο οικισμό.

Βασική σχεδιαστική αρχή ήταν η οργάνωση των λειτουργιών σε στενή επαφή με το τοπίο, χωρίς να αλλοιώνεται η φυσική μορφολογία του οικοπέδου. Αντί το κτιριολογικό πρόγραμμα να συγκεντρωθεί σε μεγάλους ενιαίους όγκους, το συγκρότημα διασπάται σε μικρότερες μονάδες. Ανάμεσά τους δημιουργούνται προστατευμένες αυλές και ημιυπαίθριοι χώροι, μεταφέροντας στη σύγχρονη κατοίκηση την κλίμακα και την οικειότητα μιας κυκλαδίτικης γειτονιάς.

 

 

Ένας μικρός οικισμός μέσα στο τοπίο

Η πρόσβαση γίνεται από την ανατολική πλευρά του οικοπέδου, όπου ένας κοινός χώρος στάθμευσης εξυπηρετεί τις δύο κατοικίες. Από εκεί, δύο διακριτά μονοπάτια οδηγούν στις αντίστοιχες εισόδους, ενισχύοντας εξαρχής τη λειτουργική τους αυτονομία.

Η είσοδος σε κάθε κατοικία πραγματοποιείται μέσω ενός χαμηλού, διακριτικού όγκου που λειτουργεί ως διάδρομος διανομής προς τους κύριους και βοηθητικούς χώρους. Ο ενιαίος χώρος καθιστικού, τραπεζαρίας και κουζίνας τοποθετείται στην κύρια όψη και προεξέχει ελαφρά σε σχέση με τους υπόλοιπους όγκους, δηλώνοντας τον κεντρικό του ρόλο στη σύνθεση.

Τα κύρια υπνοδωμάτια στρέφονται επίσης προς την πρόσοψη, αξιοποιώντας τη θέα προς το Αιγαίο. Ανάμεσα στους βασικούς όγκους δημιουργείται μία ιδιωτική αυλή για κάθε κατοικία, ως προστατευμένος πυρήνας ηρεμίας και ιδιωτικότητας.

Τα επιπλέον υπνοδωμάτια τοποθετούνται στο πίσω μέρος, όπου η μεγαλύτερη απομόνωση ενισχύεται από την ανεξάρτητη πρόσβαση σε μικρές, προστατευμένες αυλές. Η οργάνωση του συγκροτήματος εναλλάσσει έτσι τις ανοιχτές φυγές προς το τοπίο με περίκλειστους υπαίθριους χώρους, αντί να αντιμετωπίζει τη θέα ως ένα ενιαίο πανόραμα.

Αυλές ανάμεσα στους όγκους

Η διάσπαση του συγκροτήματος επιτρέπει στους ενδιάμεσους χώρους να αποκτήσουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τα ίδια τα κτίρια. Οι αυλές, τα μονοπάτια και τα σκιασμένα κατώφλια οργανώνουν την κίνηση, ενώ η μετάβαση από τους κοινόχρηστους προς τους περισσότερο ιδιωτικούς χώρους γίνεται σταδιακά.

Η διάταξη αντλεί από τη χωρική λογική των κυκλαδίτικων οικισμών χωρίς να αναπαράγει άμεσα τις μορφές τους. Η εμπειρία βασίζεται σε μια ακολουθία από επιμέρους όγκους, στενά περάσματα και προστατευμένους χώρους, όπου η αρχιτεκτονική προσφέρει καταφύγιο από τον ήλιο και τον άνεμο.

 

 

Κοινή και ιδιωτική υπαίθρια ζωή

Οι κύριοι υπαίθριοι χώροι αναπτύσσονται στην μπροστινή πλευρά των κατοικιών, με θέα προς τη θάλασσα. Κάθε κατοικία διαθέτει πισίνα, χώρο υδρομασάζ και άνετα υπαίθρια καθιστικά.

Παράλληλα, ένας κοινός χώρος με υπαίθρια τραπεζαρία και bbq δημιουργεί ένα σημείο συνάντησης ανάμεσα στις κατά τα άλλα ανεξάρτητες κατοικίες. Η κοινή ζωή συνδυάζεται με μικρότερες, περισσότερο προστατευμένες αυλές και χώρους καθιστικού που συνδέονται με τα επιμέρους δωμάτια.

Η υπαίθρια κατοίκηση οργανώνεται έτσι σε διαφορετικούς βαθμούς ιδιωτικότητας. Οι ανοιχτοί χώροι με θέα προς το Αιγαίο συνυπάρχουν με περίκλειστες αυλές, σκιασμένες περιοχές και προστατευμένα σημεία ανάμεσα στους όγκους.

Υλικά σε διάλογο με τις Κυκλάδες

Ο σχεδιασμός του τοπίου ακολουθεί την ίδια λογική ήπιας ένταξης. Μεσογειακά είδη εμπλουτίζουν την υπάρχουσα βλάστηση μέσα από περιορισμένες παρεμβάσεις, ενώ οι τοπικοί βράχοι διατηρούνται ως ενεργά στοιχεία της σύνθεσης.

Οι όψεις καλύπτονται με επίχρισμα σε ανοιχτές γαιώδεις αποχρώσεις, αντλώντας από τη φυσική παλέτα των Κυκλάδων. Το ξύλο, η πέτρα, το μάρμαρο και τα καλάμια διαμορφώνουν μια απτική υλικότητα που συνδέει τη νέα αρχιτεκτονική με το νησιωτικό τοπίο.

Αντί να βασιστεί στη συμβατική λευκή εικόνα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής, το έργο χρησιμοποιεί το χρώμα, την υφή και τα φυσικά υλικά για να διαμορφώσει μια πιο ήρεμη σχέση με το έδαφος. Τα πέτρινα τοιχία και η φύτευση επεκτείνουν τα κτίρια προς τον περιβάλλοντα χώρο, ενώ οι πέργκολες από καλάμια φιλτράρουν τον έντονο ήλιο και δημιουργούν μεταβαλλόμενα μοτίβα σκιάς.

Στο Somanou, οι δύο εξοχικές κατοικίες και ο ανακαινισμένο κτίσμα συγκροτούν ένα μικρό αρχιτεκτονικό σύνολο, όπου τα κτίρια και οι υπαίθριοι χώροι συνδέονται στενά. Μέσα από τη διάσπαση του προγράμματος, τη δημιουργία προστατευμένων αυλών και τη λιτή χρήση φυσικών υλικών, το έργο επανερμηνεύει την κλίμακα ενός κυκλαδίτικου οικισμού, διατηρώντας παράλληλα την αυτονομία κάθε κατοικίας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Maison de Campagne 2025 των ek Architectural Publications και επιλέχθηκε για το εξώφυλλο.

Στο Minos Palace Resort στην Κρήτη, η χωρική ροή, οι ελεγχόμενες αισθητηριακές μεταβάσεις και η στενή σχέση με τη φύση διαμορφώνουν ένα περιβάλλον εξατομικευμένης ευζωίας.

 

 

Το Nao Longevity Hub βρίσκεται στο Minos Palace Resort, στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης. Σχεδιασμένο από τους Stones & Walls, το έργο διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο εσωτερικός σχεδιασμός μπορεί να υποστηρίξει μια ευρύτερη προσέγγιση στην ευζωία και τη μακροζωία.

Η κίνηση μέσα στον χώρο, η επαφή με το φυσικό τοπίο, το φως, οι υλικότητες και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία. Το εσωτερικό δεν αποτελεί απλώς το υπόβαθρο των θεραπειών και των αξιολογήσεων. Αντίθετα, συμμετέχει ενεργά στη σταδιακή μετάβαση του επισκέπτη προς έναν πιο ήρεμο ρυθμό.

Η ροή ως χωρική αρχή

Η ονομασία Nao προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα «νάω», που σημαίνει «ρέω», και παραπέμπει στη διαχρονική αρχή του «πάντα ῥεῖ». Η έννοια αυτή καθορίζει την οργάνωση του εσωτερικού και τη συνεχή μετάβαση από τη μία λειτουργική ζώνη στην επόμενη.

Η εμπειρία ξεκινά πριν από την άφιξη, μέσα από μια εξατομικευμένη αξιολόγηση που θέτει τις βάσεις του προγράμματος. Στο εσωτερικό του Nao, η διαδοχή των χώρων, η σχέση με το τοπίο και η σταδιακή αποκλιμάκωση των ερεθισμάτων δημιουργούν μια διαδικασία αποφόρτισης.

Το σύνολο του προγράμματος δεν αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο. Αντίθετα, αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία από κατώφλια. Οι μεταβολές στο φως, την περίκλειση, τις υφές και την ατμόσφαιρα σηματοδοτούν την πορεία από τη μία δραστηριότητα στην άλλη.

Έτσι, η κυκλοφορία δεν λειτουργεί μόνο ως πρακτική σύνδεση μεταξύ των χώρων. Αποτελεί μέρος της εμπειρίας ευζωίας και προετοιμάζει τον επισκέπτη για μια διαφορετική αντίληψη του χρόνου.

 

 

Φύση και αισθητηριακή συγκράτηση

Ο σχεδιασμός βασίζεται στην κατανόηση ότι το φυσικό περιβάλλον επηρεάζει τη σωματική και ψυχική κατάσταση. Το φυσικό φως, οι απτικές επιφάνειες και η οπτική σχέση με το εξωτερικό συμβάλλουν σε μια σταδιακά πιο ήσυχη χωρική εμπειρία.

Αντί να διαχωρίζουν τις λειτουργίες με απότομα όρια, οι Stones & Walls δημιουργούν συνέχεια μέσα από μια κοινή υλική και ατμοσφαιρική γλώσσα. Οι χώροι αξιολόγησης, κίνησης, θεραπείας και ανάπαυσης παραμένουν διακριτοί, αλλά εντάσσονται στην ίδια πορεία.

Το φυσικό τοπίο δεν λειτουργεί μόνο ως καδραρισμένη θέα. Τα χρώματα, οι ρυθμοί και η αίσθηση ανοιχτού ορίζοντα μεταφέρονται στον συγκρατημένο χαρακτήρα του εσωτερικού. Η σχέση με τη φύση διαμορφώνεται επομένως χωρίς κυριολεκτικές διακοσμητικές αναπαραστάσεις.

Πέντε αλληλένδετοι πυλώνες

Ο χωρικός σχεδιασμός λειτουργεί παράλληλα με μια εξατομικευμένη μεθοδολογία, οργανωμένη γύρω από πέντε βασικούς πυλώνες: Διατροφή, Ύπνος, Κίνηση, Διαχείριση του Στρες, καθώς και Ανθρώπινες Σχέσεις και Αίσθηση του Ανήκειν.

Τα διαγνωστικά εργαλεία και τα ατομικά προγράμματα διαμορφώνουν μια διαφορετική διαδρομή για κάθε επισκέπτη. Το εσωτερικό υποστηρίζει αυτή τη διαδικασία μέσα από χώρους με διαφορετικούς βαθμούς δραστηριότητας, ιδιωτικότητας και αισθητηριακής έντασης.

Οι πιο ενεργές ή τεχνολογικά υποστηριζόμενες λειτουργίες εξισορροπούνται από ήσυχα περιβάλλοντα ανάπαυσης και περισυλλογής. Οι μεταβάσεις σχεδιάζονται ως σταδιακές, διατηρώντας την αρχή της συνεχούς ροής.

Η αρχιτεκτονική και η μεθοδολογία έχουν, επομένως, συμπληρωματικό ρόλο. Η αξιολόγηση καθορίζει το προσωπικό πρόγραμμα, ενώ ο φυσικός χώρος το οργανώνει σε μια σαφή ακολουθία.

 

 

Μια διαφορετική αντίληψη της πολυτέλειας

Το Nao αντανακλά μια ευρύτερη μεταβολή στον σχεδιασμό της σύγχρονης φιλοξενίας και των χώρων ευεξίας. Η πολυτέλεια δεν εκφράζεται πλέον αποκλειστικά μέσα από την υλική επιτήδευση ή την οπτική αφθονία. Συνδέεται επίσης με τον χρόνο, την ιδιωτικότητα, την εξατομικευμένη φροντίδα και την ποιότητα του περιβάλλοντος.

Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο συνδυάζει τον εσωτερικό σχεδιασμό, την επιστήμη και τη φύση σε μια ενιαία εμπειρία. Στόχος δεν είναι μόνο η δημιουργία ενός αισθητικά ελεγχόμενου χώρου, αλλά ενός περιβάλλοντος που υποστηρίζει έναν περισσότερο ισορροπημένο καθημερινό ρυθμό.

Η αρχιτεκτονική συμβολή βρίσκεται στη μετατροπή της αφηρημένης έννοιας της ροής σε χωρική εμπειρία. Η άφιξη, η αξιολόγηση, η κίνηση, η θεραπεία και η ανάπαυση αποτελούν διαδοχικά στάδια μιας συνεχούς πορείας.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Στη νοτιοδυτική ακτή της Μυκόνου, η κατοικία Εν Κυανώ από τους Δημήτρη Σακελλαρίου και Μιχάλη Σεϊτανίδη διαμορφώνεται σε άμεση σχέση με το βαθύ γαλάζιο του Αιγαίου και τη συνεχή παρουσία του τοπίου. Η ονομασία της παραπέμπει στο έντονο χρώμα της θάλασσας και του ουρανού, που μεταβάλλεται διαρκώς κάτω από το φως.

Η αρχιτεκτονική σύνθεση επιδιώκει τη συνέχεια ανάμεσα στο εσωτερικό και τον υπαίθριο χώρο μέσα από μια ακολουθία αλληλένδετων περιοχών. Αντί να αποκαλύπτεται μεμιάς, η κατοικία γίνεται αντιληπτή σταδιακά, μέσα από μεταβάσεις ανάμεσα σε διαφορετικές στάθμες, σκιασμένους και ανοιχτούς χώρους, φυτεμένες επιφάνειες και σκληρά δάπεδα.

Μια σύνθεση σε δύο επίπεδα

Η κατοικία αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα, με διαφορετικούς βαθμούς εξωστρέφειας και ιδιωτικότητας. Στο ψηλότερο βρίσκονται οι κύριοι χώροι καθιστικού, τραπεζαρίας και κουζίνας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στον υπαίθριο χώρο, μαζί με δύο κύρια υπνοδωμάτια.

Στο χαμηλότερο επίπεδο τοποθετούνται τέσσερις υπόσκαφες σουίτες, το γυμναστήριο και οι απαραίτητοι βοηθητικοί χώροι, οι οποίοι συνδέονται μέσω ανεξάρτητου διαδρόμου κυκλοφορίας. Η διάταξη εντάσσει τις περισσότερο ιδιωτικές λειτουργίες στο έδαφος, αφήνοντας την κοινή ζωή να αναπτυχθεί στο πιο ανοιχτό επάνω επίπεδο.

Δημιουργούνται έτσι διαδοχικές μεταβάσεις ανάμεσα στο πάνω και το κάτω, το εσωτερικό και το εξωτερικό, το στεγασμένο και το υπαίθριο. Η φύτευση και οι σκληρές επιφάνειες οργανώνουν περαιτέρω την κίνηση, επιτρέποντας στη σύνθεση να αποκαλύπτεται σταδιακά.

 

 

Η πέργκολα ως κοινός τόπος

Μια μεγάλη πέργκολα, ανάλαφρη παρά την έκτασή της, αναπτύσσεται μπροστά από τους κύριους χώρους διημέρευσης και συνδέει τους δύο κτιριακούς όγκους κατά μήκος της πισίνας υπερχείλισης.

Η επέμβαση μετατρέπει την αυλή στον κεντρικό χώρο της καθημερινής ζωής. Προστατευμένη από τον έντονο μυκονιάτικο ήλιο, φιλοξενεί το φαγητό, τη χαλάρωση και τις κοινωνικές συναθροίσεις, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτή τη σχέση με τον ορίζοντα.

Η πισίνα ενισχύει τη γραμμική οργάνωση της κατοικίας και επεκτείνει την αρχιτεκτονική προς το Αιγαίο. Παράλληλα, μικρότερες ιδιωτικές αυλές που συνδέονται με τα δωμάτια προσφέρουν περισσότερο προστατευμένους υπαίθριους χώρους.

Το έργο ισορροπεί έτσι ανάμεσα σε δύο συνθήκες: έναν κεντρικό χώρο σχεδιασμένο για τη συνύπαρξη και μια σειρά από ήσυχες περιοχές ιδιωτικότητας.

Σύγχρονη κατοίκηση και κυκλαδίτικες αναφορές

Ο σχεδιασμός συνδέει μια σύγχρονη χωρική γλώσσα με τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του νησιού. Αντί να αναπαράγει άμεσα τις μορφές της τοπικής παράδοσης, αντλεί από τις βασικές αρχές της μέσα από απλούς όγκους, προστατευμένους υπαίθριους χώρους και μια περιορισμένη παλέτα υλικών.

Ο σχεδιασμός των εσωτερικών χώρων από τους Lambs and Lions, StudioMacBride και Annabell Kutucu ακολουθεί την ίδια κατεύθυνση, με χώρους που υποστηρίζουν τόσο τη συνύπαρξη όσο και την ιδιωτικότητα.

Η συνεργασία με τοπικούς τεχνίτες για ειδικές κατασκευές επιτρέπει στην τοπική τεχνογνωσία να συνυπάρξει με τις σύγχρονες κατασκευαστικές απαιτήσεις. Διαμορφώνεται έτσι μια ήπια σύγχρονη γλώσσα, που στηρίζεται στην απτική ποιότητα του τόπου.

 

 

Φυσικά υλικά και η ομορφιά της ατέλειας

Τα φυσικά υλικά ενισχύουν τη σχέση της κατοικίας με το περιβάλλον. Το ασβεστοκονίαμα συνδυάζεται με την τοπική πέτρα των κτιριακών όγκων, ενώ το ξύλο και η αμμοβολημένη τραβερτίνη εισάγουν διαφορετικές υφές.

Η παλέτα αποφεύγει την απόλυτα ομοιόμορφη και στιλπνή εικόνα. Οι επιφάνειες διατηρούν την ικανότητα να καταγράφουν το φως, τη χρήση και τον χρόνο, υποστηρίζοντας μια προσέγγιση που βασίζεται στη λιτότητα, την αδρή απλότητα και την ομορφιά της ατέλειας.

Μέσα από τη σχέση των δύο επιπέδων, τη μεγάλη σκιασμένη πέργκολα και την εναλλαγή κοινόχρηστων και ιδιωτικών υπαίθριων χώρων, το Εν Κυανώ τοποθετεί την καθημερινή ζωή σε συνεχή επαφή με το τοπίο. Η αρχιτεκτονική γίνεται ένα πλαίσιο για την εμπειρία του μεταβαλλόμενου φωτός της Μυκόνου και του απέραντου γαλάζιου του Αιγαίου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην ειδική έκδοση MykonosVillas Vol.5 των ek Architectural Publications.

Μια σειρά τριαρθρωτών ξύλινων φορέων γεφυρώνει τον αγωνιστικό χώρο, συνδυάζοντας τη δομική έκφραση, τον παθητικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό και την επανάχρηση υλικών.

 

 

Ο Κύαθος είναι ένα προτεινόμενο κλειστό γυμναστήριο καλαθοσφαίρισης 4.000τ.μ. στο Γαλάτσι. Σχεδιασμένο από τους KAAF | Kitriniaris Associates Architecture Firm, το έργο ανατέθηκε από τον Πολιτιστικό και Αθλητικό Οργανισμό του Δήμου Γαλατσίου ως ειδικό δημόσιο κτίριο.

Η μελέτη απαιτεί εξειδικευμένη τεχνογνωσία στις κατασκευές από σύνθετη δομική ξυλεία. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τον κύριο αγωνιστικό χώρο, τις κερκίδες και ένα περιμετρικό εσωτερικό πατάρι-εξέδρα.

Αποδυτήρια αθλητών και διαιτητών, χώροι υγιεινής, γραφεία διοίκησης, γραφεία συλλόγων και βοηθητικές λειτουργίες συμπληρώνουν το συγκρότημα.

Το νέο κτίριο θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο ξύλινο γυμναστήριο στην ίδια θέση. Το παλαιότερο κέλυφος έχει κριθεί κατεδαφιστέο, κυρίως επειδή τα δομικά υλικά του δεν μπορούν να πιστοποιηθούν σύμφωνα με τα σύγχρονα πρότυπα.

 

Βάση από σκυρόδεμα και ξύλινη ανωδομή

Η κατασκευή εδράζεται σε μια βάση από οπλισμένο σκυρόδεμα. Εκεί εντάσσονται οι χώροι κάτω από την τελική στάθμη του αγωνιστικού χώρου, με εκτόνωση προς τον γειτονικό πεζόδρομο.

Πάνω από τη στάθμη του γηπέδου, ο φέρων οργανισμός και το κέλυφος διαμορφώνονται κυρίως από προϊόντα σύνθετης δομικής ξυλείας. Το σύστημα συνδυάζει επικολλητή ξυλεία, αντικολλητή ξυλεία και σταυρωτή-επικολλητή ξυλεία (CLT).

Μεταλλικά στοιχεία χρησιμοποιούνται επιλεκτικά στις συνδέσεις και στα σημεία όπου απαιτείται πρόσθετη δυσκαμψία. Η διάκριση ανάμεσα στη συμπαγή βάση και την ελαφρύτερη ξύλινη ανωδομή καθιστά σαφή την κατασκευαστική οργάνωση.

Δέκα φορείς ανοίγματος 30 μέτρων

Ο ξύλινος φέρων οργανισμός αναπτύσσεται περιμετρικά σε ορθογωνικό κάνναβο διαστάσεων 45m επί 30m. Ο βασικός εμβάτης είναι 5m.

Δέκα όμοιοι ισοστατικοί φορείς γεφυρώνουν το άνοιγμα των 30m. Καθένας αποτελείται από δοκούς και υποστυλώματα, τα οποία λειτουργούν μαζί ως τριαρθρωτό τόξο.

Η επανάληψη των φορέων καθορίζει τον βασικό ρυθμό του κτιρίου. Ο φέρων οργανισμός δεν αποκρύπτεται πίσω από μια ανεξάρτητη μορφολογική επεξεργασία. Αντίθετα, αποτελεί την αφετηρία της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.

Η στέγη καλύπτεται με ελαφριά, αδιάβροχα τεμάχια από ανακυκλώσιμο πολυμερές. Σύμφωνα με τη μελέτη, το υλικό παρουσιάζει υψηλή αντοχή στις καιρικές συνθήκες και επιδέχεται εκτύπωση.

 

Από τον αρχαίο κύαθο στο δομικό κέλυφος

Η ονομασία του έργου προέρχεται από τον κύαθο, ένα είδος αρχαίου κυπέλλου ή αντλητήρα. Η καμπύλη μορφή του λειτουργεί ως εννοιολογική αναφορά για τη γεωμετρία του ξύλινου κελύφους.

Μια δεύτερη πηγή έμπνευσης αποτελεί η κυπελλοειδής ταξιανθία της γαλατσίδας, ενός φυτού του γένους Euphorbia. Η ονομασία του φυτού δημιουργεί επιπλέον έναν συσχετισμό με το Γαλάτσι.

Οι αναφορές αυτές δεν εφαρμόζονται ως διακοσμητικά μοτίβα. Μεταφέρονται στη μορφή και την επανάληψη των δομικών στοιχείων της όψης.

Έτσι, η κατασκευή, η αρχιτεκτονική έκφραση και η περιβαλλοντική λειτουργία αντιμετωπίζονται ως μέρη του ίδιου συστήματος.

 

Σκίαση και φυσικός αερισμός

Βασικός στόχος του κελύφους είναι να διατηρεί το κτίριο και τις περιμετρικές ζώνες κυκλοφορίας σε μεγάλο βαθμό υπό σκιά. Το βάθος και η επανάληψη των ξύλινων στοιχείων περιορίζουν την άμεση ηλιακή ακτινοβολία.

Παράλληλα, τα ανοίγματα επιτρέπουν την είσοδο φυσικού φωτός και υποστηρίζουν τον φυσικό αερισμό και τον παθητικό δροσισμό. Ο κατασκευαστικός ρυθμός διαμορφώνει επίσης μια σταδιακή μετάβαση από το Άλσος Βεΐκου προς τον κύριο εσωτερικό χώρο.

Το βρόχινο νερό από τη στέγη και τις διαμορφωμένες επιφάνειες προβλέπεται να συλλέγεται και να επαναχρησιμοποιείται για άρδευση. Η τοπιακή μελέτη επιδιώκει, επιπλέον, τον εμπλουτισμό της υφιστάμενης μεσογειακής χλωρίδας.

Οι παραπάνω στρατηγικές αποτελούν σχεδιαστικούς στόχους και θα πρέπει να αξιολογηθούν κατά την τεχνική εξέλιξη του έργου.

 

Επανάχρηση της υφιστάμενης ξυλείας

Σημαντικό μέρος της ξυλείας του παλαιότερου γυμναστηρίου θα ανακτηθεί. Προβλέπεται να επαναχρησιμοποιηθεί σε περσίδες, επενδύσεις και ειδικές μη φέρουσες κατασκευές.

Με αυτόν τον τρόπο, διατηρείται μέρος της υλικής ιστορίας του τόπου χωρίς να ανατίθεται στα παλαιότερα στοιχεία στατική λειτουργία που δεν μπορεί πλέον να πιστοποιηθεί.

Ο νέος φέρων οργανισμός θα κατασκευαστεί από προϊόντα ξυλείας προερχόμενα από πιστοποιημένα δάση ελεγχόμενης διαχείρισης. Για την κατασκευή προβλέπονται συνολικά περίπου 2.000m³ ξυλείας.

Το σκυρόδεμα περιορίζεται κυρίως κάτω από τη στάθμη του αγωνιστικού χώρου. Αντίθετα, η ξυλεία καλύπτει τα μεγάλα ανοίγματα της ανωδομής.

Μέσα από αυτόν τον συνδυασμό, ο Κύαθος προτείνει ένα μοντέλο δημόσιας αθλητικής υποδομής όπου ο φέρων οργανισμός, η περιβαλλοντική απόκριση και η αρχιτεκτονική ταυτότητα σχεδιάζονται ως ενιαίο σύνολο.

Σε μια ελαιόφυτη πλαγιά με θέα στον ήσυχο κόλπο Αμπελάκι του Μεγανησίου, το Amphitheatro Boutique Hotel από τους ATENO Architecture Studio μεταμορφώνει δύο υφιστάμενες πέτρινες κατοικίες σε έναν μικρό σύγχρονο ξενώνα. Η επέμβαση διατηρεί τον χαρακτήρα των αρχικών κτισμάτων, εισάγοντας νέους κοινόχρηστους χώρους, σκιασμένες διαμορφώσεις και έναν εξ ολοκλήρου επανασχεδιασμένο περιβάλλοντα χώρο.

Οι δύο ανεξάρτητοι πέτρινοι όγκοι συνδέονταν παλαιότερα με έναν ιδιόμορφο διάδρομο. Το εσωτερικό τους αναδιαρθρώθηκε πλήρως, ώστε να φιλοξενήσει έξι δωμάτια, μαζί με τους απαραίτητους χώρους υποδοχής, κουζίνας και αποθήκευσης. Αντί να αλλοιώσει τα υφιστάμενα κτίρια, η επέμβαση εισάγει μια σειρά από ήπιες προσθήκες που μετριάζουν τη γεωμετρική τους αυστηρότητα και ενισχύουν τη σχέση με το τοπίο.

 

 

Σύνδεση των δύο υφιστάμενων όγκων

Ένα μεταλλικό στέγαστρο σε γήινη απόχρωση γεφυρώνει τα δύο πέτρινα κτίρια και δημιουργεί έναν προστατευμένο κεντρικό χώρο με υπαίθρια κουζίνα. Το νέο στοιχείο διαμορφώνει μια κοινόχρηστη ζώνη ανάμεσα στους υφιστάμενους όγκους, παραμένοντας παράλληλα διακριτό από την αρχική λιθοδομή.

Μπροστά του, η πισίνα γίνεται το κεντρικό σημείο της αυλής. Σε μικρή απόσταση, ένα καμπύλο χτιστό κάθισμα αναπτύσσεται κάτω από ένα κυκλικό στέγαστρο, εισάγοντας πιο ήπιες γεωμετρίες στη σύνθεση και εξισορροπώντας τις αυστηρές γραμμές των πέτρινων κτισμάτων.

Οι νέες επεμβάσεις διαμορφώνουν ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο ανάμεσα στις δύο κατοικίες. Το μέταλλο, ο σοβάς και το ξύλο συνδυάζονται με την τοπική λιθοδομή, ενώ οι ήρεμοι τόνοι διατηρούν την οπτική συνοχή του συνόλου.

Κοινόχρηστοι χώροι και ιδιωτικές αυλές

Ο περιβάλλων χώρος επανασχεδιάστηκε εξ ολοκλήρου και οργανώθηκε σε τρία επίπεδα. Στο κέντρο, η κύρια αυλή λειτουργεί ως κοινός τόπος συνάντησης, συγκεντρώνοντας την πισίνα, την υπαίθρια κουζίνα και τους σκιασμένους χώρους καθιστικού.

Γύρω της, μικρότερες υπαίθριες διαμορφώσεις εξυπηρετούν τα δωμάτια του ισογείου ως ιδιωτικές αυλές. Η διάταξη επιτρέπει στην κοινή ζωή και την απομόνωση να συνυπάρχουν μέσα στην ίδια σύνθεση, προσφέροντας τόσο χώρους συνάντησης όσο και περισσότερο προστατευμένες περιοχές σε άμεση επαφή με το τοπίο.

Η σταδιακή μετάβαση ανάμεσα στα διαφορετικά επίπεδα ιδιωτικότητας αποτελεί βασικό στοιχείο του έργου. Ο ξενώνας δεν οργανώνεται αποκλειστικά γύρω από έναν κοινόχρηστο πυρήνα, αλλά μέσα από μια διαδοχή από κοινές σε περισσότερο ιδιωτικές υπαίθριες συνθήκες.

 

 

Μια υλικότητα που εντάσσεται στο τοπίο

Η επιλογή των υλικών αποσκοπεί στην ήπια ένταξη της επέμβασης στο περιβάλλον. Γήινες αποχρώσεις και ήρεμοι τόνοι στις μεταλλικές επιφάνειες, τον σοβά και το ξύλο συμπληρώνουν την υφιστάμενη λιθοδομή.

Η επέμβαση αποφεύγει τις έντονες αντιθέσεις ανάμεσα στο παλιό και το νέο. Οι διαφορές στη γεωμετρία, την υφή και τον τρόπο κατασκευής διακρίνουν τις σύγχρονες προσθήκες, επιτρέποντας παράλληλα στα δύο αρχικά κτίρια να παραμένουν τα κύρια στοιχεία της σύνθεσης.

Η αρχιτεκτονική λειτουργεί ως ήρεμο φόντο για την εμπειρία του τόπου. Το μεταβαλλόμενο φως, η θέα προς τη θάλασσα και η κίνηση των γύρω δέντρων παραμένουν τα κυρίαρχα στοιχεία του ξενώνα.

Μέσα από περιορισμένες προσθήκες και στοχευμένες επεμβάσεις στον περιβάλλοντα χώρο, το Amphitheatro Boutique Hotel επαναχρησιμοποιεί τα υφιστάμενα κτίρια χωρίς να αποδυναμώνει τη σχέση τους με το τοπίο. Οι κοινόχρηστες αυλές, τα σκιασμένα περάσματα και οι ιδιωτικοί υπαίθριοι χώροι μετατρέπουν τις δύο πέτρινες κατοικίες σε έναν μικρό ξενώνα οργανωμένο γύρω από την εμπειρία του τόπου.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 299 | Ιούλιος-Αύγουστος 2025.

Το ek magazine επιλέγει δέκα αρχιτεκτονικά έργα όπου η άθληση, η ευεξία και η αποκατάσταση οργανώνονται μέσα από τον χώρο. Από αθλητικά campus και κλειστά γήπεδα έως γυμναστήρια, spa, χώρους φιλοξενίας και κέντρα μακροζωίας, τα έργα δείχνουν ότι η σύγχρονη ευεξία δεν περιορίζεται σε μια εικόνα χαλάρωσης. Αντίθετα, συνδέεται με την κίνηση, την αντοχή, την ανάπαυση, την κοινωνική εμπειρία και τη σχέση του σώματος με το φως, το νερό, το τοπίο και τα υλικά.

 

1. Korean Football Park στο Cheonan | UNS

 

Στο Cheonan της Νότιας Κορέας, το Korean Football Park από τους UNS δημιουργεί μια νέα βάση για την Korea Football Association. Το campus των 450.427 τ.μ. συνδυάζει την προπόνηση, την αποκατάσταση, την εκπαίδευση, τη δημόσια εμπειρία και την ταυτότητα του οργανισμού μέσα σε ένα ενιαίο masterplan.

Το έργο περιλαμβάνει 11 γήπεδα ποδοσφαίρου, εσωτερική κλιματιζόμενη αρένα, εξωτερικό στάδιο, γυμναστήρια, χώρους φυσικοθεραπείας, εγκαταστάσεις υγείας και χώρους διαμονής αθλητών. Έτσι, η αθλητική απόδοση αντιμετωπίζεται ως σύνθετο οικοσύστημα, όπου η προπόνηση, η ιατρική υποστήριξη, η αποκατάσταση και η ψυχική ισορροπία βρίσκονται σε άμεση σχέση με το τοπίο και τη δημόσια ζωή.

 

 

2. Telekom Center Athens στο ΟΑΚΑ

Τεύχος ek: 293 | Δεκέμβριος 2024

 

Στο ΟΑΚΑ, η ανακαίνιση του PAO BC Arena μετατρέπει το κλειστό γήπεδο μπάσκετ σε νέα έδρα της ΚΑΕ Παναθηναϊκός, μέσα από μια επέμβαση που συνδυάζει τεχνική αναβάθμιση, λειτουργική οργάνωση και νέα εμπειρία θεατή. Το έργο υλοποιήθηκε από τους Δέκαθλον, Μάρκο Βουζουνεράκη / RICHE, K-Division και Εύα Λαντζούνη / SEED Architects, καλύπτοντας έκταση μεγαλύτερη από 50.000 τ.μ.

Η πρώτη φάση περιλάμβανε στεγανώσεις, έλεγχο και ενίσχυση του χωροδικτυώματος, αναβάθμιση των υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, νέους χώρους κυκλοφορίας, εστίασης, Τύπου και φιλοξενίας. Παράλληλα, το διαδραστικό γυάλινο αθλητικό δάπεδο, οι νέες οθόνες, ο φωτισμός και οι σουίτες μετατρέπουν το γήπεδο σε σύγχρονη αθλητική και ψυχαγωγική υποδομή, χωρίς να ακυρώνουν την ταυτότητα του υφιστάμενου κελύφους.

 

 

3. Hidden Spa – Water Hope στο Βιετνάμ | IDEE Architects

 

Στο Cam Ranh του Βιετνάμ, το Hidden Spa – Water Hope από τους IDEE Architects σχεδιάζεται ως χώρος ευεξίας που αναδύεται μέσα από το τοπίο των παράκτιων αμμοθινών. Η αρχιτεκτονική δεν επιβάλλεται στο φυσικό περιβάλλον, αλλά ακολουθεί το ανάγλυφο, διαμορφώνοντας μια ήρεμη εμπειρία θεραπείας, νερού και σκιάς.

Στον πυρήνα της σύνθεσης, μια κεντρική υδάτινη αυλή λειτουργεί ως χωρικό και περιβαλλοντικό εργαλείο. Ανακλαστικές επιφάνειες νερού, φυτεμένες νησίδες και σκιασμένες διαδρομές δημιουργούν σταδιακές μεταβολές της θερμοκρασίας, της υγρασίας και του φωτός. Έτσι, το νερό δεν εμφανίζεται ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως υποδομή δροσισμού και αισθητηριακής αποκατάστασης.

 

 

4. Minthis Spa στην Πάφο | Woods Bagot

Τεύχος ek: 281 | Οκτώβριος 2023

 

Στην Πάφο, το Minthis Spa από τους Woods Bagot εντάσσεται σε ένα ευρύτερο τοπίο φιλοξενίας και ευεξίας, όπου η εμπειρία της φροντίδας αποκτά αρχιτεκτονική κλίμακα. Το έργο δεν περιορίζεται σε μια σειρά θεραπευτικών χώρων, αλλά οργανώνει μια σχέση ανάμεσα στο νερό, το φως, την κίνηση και την ηρεμία του τοπίου.

Ως resort spa, λειτουργεί ως χώρος απομάκρυνσης και ανασυγκρότησης, όπου η ατμόσφαιρα έχει την ίδια σημασία με το πρόγραμμα. Η υλικότητα, οι οπτικές φυγές και η σύνδεση με το περιβάλλον συγκροτούν μια εμπειρία ευεξίας που βασίζεται λιγότερο στην εικόνα της πολυτέλειας και περισσότερο στη διάρκεια, τη σωματική χαλάρωση και την αίσθηση καταφυγίου.

 

 

5. Hekate Fitness Club | Studio Maneo

 

Στο Μεταξουργείο, οι Studio Maneo μετατρέπουν μια παλιά αποθήκη σε έναν χώρο άσκησης 140 τ.μ., με ήρεμη και λιτή ατμόσφαιρα. Αντί για την επιθετική εικόνα ενός συμβατικού γυμναστηρίου, το έργο βασίζεται σε φυσικά υλικά, διάχυτο φως και προσεκτικά ελεγχόμενα όρια.

Η αρχιτεκτονική του χώρου συνδέει την άσκηση με την αίσθηση ασφάλειας και αποσυμπίεσης από την πόλη. Έτσι, το γυμναστήριο δεν λειτουργεί μόνο ως υποδομή σωματικής ενδυνάμωσης, αλλά και ως καθημερινός χώρος ψυχικής επαναφοράς.

 

 

6. Sentō Urban Shop & Spa στην Αθήνα | PHOS Architects

Τεύχος ek: 299 | Ιούλιος–Αύγουστος 2025

 

Στην Αθήνα, το Sentō Urban Shop & Spa από τους PHOS Architects συνδυάζει υπηρεσίες ομορφιάς, φροντίδας και ευεξίας με αναφορές στην ιαπωνική κουλτούρα του λουτρού. Το έργο διαμορφώνει μια ακολουθία από χώρους υποδοχής, θεραπείας και χαλάρωσης, όπου η υλικότητα και το φως ελέγχουν τον βαθμό ορατότητας και ιδιωτικότητας.

Η εμπειρία του spa βασίζεται σε ήπιες μεταβάσεις. Φυσικά υλικά, υφασμάτινα φίλτρα και προσεκτικά σχεδιασμένες επιφάνειες δημιουργούν ένα αστικό καταφύγιο, όπου η φροντίδα του σώματος συνδέεται με τη σιωπή, την αφή και την αίσθηση απομάκρυνσης από τον ρυθμό της πόλης.

 

 

7. + One More Gym | BIVA Design

 

Στο Muscat του Oman, το + One More Gym από τους BIVA Design οργανώνει ένα κέντρο CrossFit με έντονη βιομηχανική ταυτότητα και σύνθετο πρόγραμμα ευεξίας. Η υποδοχή, το café, οι δύο αθλητικές αίθουσες, τα αποδυτήρια, το ατμόλουτρο, η σάουνα, η πισίνα και το Jacuzzi συγκροτούν ένα περιβάλλον που συνδυάζει άσκηση, ανάπαυση και κοινωνικότητα.

Ο φωτισμός παίζει καθοριστικό ρόλο στην ατμόσφαιρα. Στους χώρους υποδοχής κυριαρχεί μια πιο ήρεμη αίσθηση, ενώ οι αθλητικές αίθουσες αποκτούν δυναμισμό μέσα από κατευθυντικές φωτιστικές χαράξεις. Το αποτέλεσμα είναι ένα γυμναστήριο που αντιμετωπίζει την ένταση της προπόνησης και την αποκατάσταση ως μέρη της ίδιας εμπειρίας.

 

 

8. Pow Box Fitness Boxing Club στην Αθήνα | GJP Design & Construction

Τεύχος ek: 258 | Ιούνιος 2021

 

Στην Αθήνα, το Pow Box Fitness Boxing Club από τους GIP Design & Construction εγκαθίσταται σε ένα νεοκλασικό κτίριο, δημιουργώντας μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στο ιστορικό κέλυφος και τη ριζικά σύγχρονη εσωτερική ταυτότητα. Μάρμαρο, μεταλλικά πλέγματα, νέον, γάντια του μποξ και θεατρικός φωτισμός μετατρέπουν το γυμναστήριο σε σκηνογραφημένο περιβάλλον άθλησης.

Οι διαφορετικοί όροφοι οργανώνουν την υποδοχή, τα αποδυτήρια, το ring, τον πολυχώρο γυμναστικής και έναν υπόγειο χώρο προπόνησης με έντονη club ατμόσφαιρα. Το έργο δείχνει πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να μεταφράσει την ενέργεια του boxing σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία χώρου, εικόνας και κίνησης.

 

 

9. Molon Labe Gym | ADP Architecture Design Practice

 

Στην Έγκωμη της Κύπρου, το Molon Labe Gym από τους ADP Architecture Design Practice μετατρέπει ένα εγκαταλελειμμένο βιομηχανικό κτίριο της δεκαετίας του 1960 σε σύγχρονο χώρο άθλησης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει χώρους για ελεύθερα βάρη, όργανα, MMA cage, πολεμικές τέχνες, αποδυτήρια και βοηθητικές λειτουργίες, ενώ η επέμβαση διατηρεί αναφορές στη βιομηχανική μνήμη του κελύφους.

Η νέα όψη επαναπροσδιορίζει τη σχέση του γυμναστηρίου με τον δρόμο, συνδυάζοντας την αίσθηση του συμπαγούς όγκου από corten με ένα τοιχοπέτασμα που ανοίγει τη θέα προς τον κύριο χώρο άθλησης. Στο εσωτερικό, οι εμφανείς εγκαταστάσεις, η νέα μεταλλική στέγη και ο στοχευμένος φωτισμός αναδεικνύουν τη σωματική ένταση και τη χρήση ως βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής.

 

 

10. Nao Longevity Hub στο Minos Palace | Stones & Walls

Τεύχος ek: 302 | Νοέμβριος 2025

 

Στο Minos Palace Resort στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, το Nao Longevity Hub από τους Stones & Walls διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο εσωτερικός σχεδιασμός μπορεί να υποστηρίξει μια ευρύτερη προσέγγιση στην ευζωία και τη μακροζωία. Η κίνηση μέσα στον χώρο, η επαφή με το φυσικό τοπίο, το φως, οι υλικότητες και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία.

Η εμπειρία οργανώνεται γύρω από την έννοια της ροής, από την εξατομικευμένη αξιολόγηση έως την κίνηση, τη θεραπεία και την ανάπαυση. Αντί να αποκαλύπτεται από ένα μοναδικό σημείο, το πρόγραμμα αναπτύσσεται μέσα από μια ακολουθία από κατώφλια. Οι μεταβολές στο φως, την περίκλειση, τις υφές και την ατμόσφαιρα διαμορφώνουν μια σταδιακή μετάβαση προς έναν πιο ήρεμο ρυθμό.

 

Με φόντο το βραχώδες τοπίο της νότιας Κρήτης, το Archway Enclosure από τους Entopos Architects μεταμορφώνει ένα υφιστάμενο κτίσμα σε εξοχική κατοικία με άμεση πρόσβαση στη θάλασσα. Η επέμβαση διατηρεί το αρχικό αποτύπωμα του κτιρίου, αναδιαμορφώνοντας τη σχέση ανάμεσα στο εσωτερικό, τον υπαίθριο χώρο και το τοπίο.

Το οικόπεδο των 1.800 τ.μ. παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδόμητο, με το ιστορικό φρούριο του Φραγκοκάστελλου να αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς στο ευρύτερο τοπίο. Το συγκεκριμένο περιβάλλον επηρεάζει μια αρχιτεκτονική που εναλλάσσεται ανάμεσα στην προστασία και την εξωστρέφεια: η κατοικία ανοίγεται επιλεκτικά προς τη θάλασσα, αντλώντας παράλληλα στοιχεία από τον αμυντικό χαρακτήρα της τοπικής αρχιτεκτονικής.

Καμάρες ανάμεσα στο εσωτερικό και το τοπίο

Μέσα στο αρχικό περίγραμμα του κτιρίου, οι παλαιοί χώροι του καθιστικού και της κουζίνας αναδιαμορφώθηκαν, ώστε να δημιουργηθούν δύο ανεξάρτητα δωμάτια με ανεμπόδιστη θέα προς το πέλαγος.

Η μετάβαση από το εσωτερικό προς τον υπαίθριο χώρο οργανώνεται μέσα από μια ακολουθία από καμάρες, οι οποίες αποτελούν το βασικό μορφολογικό στοιχείο των όψεων. Η καμάρα δεν λειτουργεί ως διακοσμητική αναφορά, αλλά ρυθμίζει την κίνηση και καδράρει διαδοχικές εικόνες του τοπίου.

Η λογική αυτή γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στα σημεία όπου οι προστατευμένοι χώροι ανοίγονται προς την ακτή. Η γεωμετρία των ανοιγμάτων διαμορφώνει μια σταδιακή μετάβαση από το περίκλειστο εσωτερικό προς το εκτεθειμένο παραθαλάσσιο τοπίο.

 

 

Αναφορές στη φρουριακή αρχιτεκτονική

Η βόρεια πλευρά της κατοικίας αποκτά έναν περισσότερο εσωστρεφή χαρακτήρα. Τα μικρά ανοίγματα παραπέμπουν σε πολεμίστρες, ενώ οι κεκλιμένες επιφάνειες των τοίχων αντλούν αναφορές από το ενετικό scarpo, τη χαρακτηριστική κεκλιμένη βάση των οχυρώσεων.

Τα στοιχεία αυτά διαμορφώνουν μια σαφή αντίθεση ανάμεσα στους δύο βασικούς προσανατολισμούς της κατοικίας. Προς τον βορρά, η αρχιτεκτονική γίνεται βαρύτερη και περισσότερο κλειστή, ενώ προς τον νότο και τη θάλασσα ανοίγεται μέσα από καμάρες, σκιασμένους χώρους και καδραρισμένες θέες.

Μια διάτρητη, αναρτώμενη πέργκολα ολοκληρώνει τη νότια όψη, φιλτράροντας την έντονη ηλιακή ακτινοβολία χωρίς να διακόπτει την οπτική σχέση με την ακτή.

Οι συνοδευτικές κατασκευές ως μέρος της σύνθεσης

Οι υφιστάμενες κατασκευές εκατέρωθεν του κύριου κτιρίου εντάχθηκαν στον συνολικό σχεδιασμό.

Στα δυτικά, ένας χώρος 15 τ.μ. μετατράπηκε σε ανεξάρτητη μονάδα φιλοξενίας με ιδιωτικό λουτρό. Δύο νέοι τοίχοι με τοξωτά περάσματα ενισχύουν την ιδιωτικότητα και διαμορφώνουν μια σταδιακή σύνδεση με το γύρω τοπίο.

Στα ανατολικά, τα παλαιά παραπήγματα ενός αυτοσχέδιου χώρου ψησίματος μετατράπηκαν σε αποθήκη και υπαίθρια κουζίνα με bbq. Μια υδατοστεγής πέργκολα καλύπτει το γειτονικό καθιστικό, συνενώνοντας τις διαφορετικές χρήσεις.

Ο υπαίθριος χώρος διημέρευσης συνεχίζεται κατά μήκος της βόρειας περίφραξης. Και εδώ, μια καμάρα πλαισιωμένη από διάτρητα τούβλα κατευθύνει τη θέα προς τη θάλασσα, επαναφέροντας το βασικό αρχιτεκτονικό στοιχείο του έργου στην κλίμακα του τοπίου.

 

 

Νερό, φύτευση και υφιστάμενο ανάγλυφο

Ο σχεδιασμός του περιβάλλοντος χώρου αποτελεί οργανικό τμήμα της επέμβασης. Στο ανατολικό άκρο του οικοπέδου, το παλιό πηγάδι διατηρήθηκε και εντάχθηκε σε μια νέα υδάτινη ζώνη με πισίνα και υδρομασάζ.

Χαμηλά πέτρινα τοιχία, με μέγιστο ύψος 45 εκ., ακολουθούν καμπύλες πορείες και διαχωρίζουν διακριτικά τις περισσότερο ιδιωτικές περιοχές χωρίς να δημιουργούν σκληρά όρια.

Η φύτευση οργανώνεται σε διαφορετικά ύψη, ενισχύοντας την αίσθηση απομόνωσης και εμπλουτίζοντας την υπάρχουσα βλάστηση. Νησίδες με ενδημικά κρητικά αρωματικά φυτά και βότανα ενδυναμώνουν τη σχέση της κατοικίας με το τοπικό περιβάλλον.

Η παλέτα των υλικών ανταποκρίνεται στις απαιτητικές παραθαλάσσιες συνθήκες. Τα δάπεδα επιστρώνονται με μάρμαρο και τοπική πέτρα, ενώ ξυλεία υψηλής αντοχής χρησιμοποιείται στα κουφώματα και τις πέργκολες. Μαζί με τις καμάρες, τα πέτρινα τοιχία και τη διαβαθμισμένη φύτευση, τα υλικά διαμορφώνουν μια κατοικία που αντλεί από τον χαρακτήρα του τόπου χωρίς να αναπαράγει άμεσα τις παραδοσιακές του μορφές.

 

Το έργο περιλαμβάνεται σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στην ετήσια έκδοση Maison de Campagne 2025.

Οι Mold Architects ιδρύθηκαν το 2011 από την Ηλιάνα Κερεστετζή, αρχιτέκτονα με σπουδές στην Αθήνα και τη Νέα Υόρκη. Με έδρα στην Αθήνα και τη Σέριφο, το πολυβραβευμένο γραφείο δραστηριοποιείται σε όλο το φάσμα του σχεδιασμού, χωρίς να περιορίζεται στην αρχιτεκτονική κτιρίων. Ανεξάρτητα από την κλίμακα ή το πρόγραμμα, τα έργα του διατηρούν την ίδια ερευνητική διάθεση και επιδιώκουν σαφείς, στοχευμένες απαντήσεις.

 

Σ.Μ.: Ανήκετε στα νέα αρχιτεκτονικά γραφεία που κατάφεραν να αναδειχθούν μέσα στην οικονομική κρίση, διατηρώντας την έδρα σας στη Σέριφο και ένα δεύτερο γραφείο στην Αθήνα. Πώς διαχειριστήκατε αυτή τη συνθήκη και πώς την αξιοποιούσατε σχεδόν μία δεκαετία αργότερα;

Η.Κ.: Το 2013 είχα την τύχη να υλοποιήσω το πρώτο μου έργο, μια εξοχική κατοικία στη Σέριφο. Στα χρόνια που ακολούθησαν, οι προτάσεις που δεχόμασταν αφορούσαν κυρίως μελέτες για off-plan πωλήσεις ακινήτων.

Το συγκεκριμένο μοντέλο τελικά δεν απέδωσε και τα περισσότερα από αυτά τα έργα δεν υλοποιήθηκαν. Παρ’ όλα αυτά, μέσα σε μια πολύ δύσκολη περίοδο, είχαμε τη δυνατότητα να κάνουμε αρχιτεκτονική, να εξελισσόμαστε και να εμβαθύνουμε στο αντικείμενο της μελέτης μας. Διαμορφώσαμε σαφή κατεύθυνση και συνειδητή στάση απέναντι στην επιλογή των έργων, σε μια εποχή όπου, στην πραγματικότητα, δεν υπήρχε η πολυτέλεια της επιλογής.

Με υπομονή και αισιοδοξία ξεπεράσαμε αυτόν τον σκόπελο. Αρκετό καιρό αργότερα, ετοιμαζόμαστε να δούμε πολλά ακόμη έργα μας να υλοποιούνται.

 

 

Σ.Μ.: Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός της παραθεριστικής κατοικίας καλείται να συμβιβάσει τις προδιαγραφές της «αυθεντικότητας» και της σύνδεσης με έναν συγκεκριμένο «τόπο» με την επιθυμία των κατοίκων για ανέσεις που αντιστοιχούν σε έναν διαφορετικό τρόπο ζωής. Πώς διατηρείτε αυτή την ισορροπία στα έργα σας;

Η.Κ.: Καταλαβαίνω τα εισαγωγικά στη λέξη «αυθεντικότητα» και υποθέτω ότι αναφέρεστε σε μια αρχιτεκτονική που αρέσκεται να αναπαράγει «παραδοσιακές» δομές, υλικά και κατασκευαστικές τεχνικές. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να προσεγγίσει την ιδέα του παλιού, του αγνού και του παραδοσιακού, η οποία αποτελεί βεβαίως ένα δοκιμασμένο τουριστικό προϊόν.

Το εγχείρημα, ωστόσο, είναι σαφώς δυσκολότερο από μια άκριτη αναπαραγωγή. Ανήκουμε στο σήμερα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται —τις ολοένα πιο σύνθετες ανάγκες, αλλά και τα διαρκώς εξελισσόμενα εργαλεία και μέσα— και δεν νοσταλγούμε το παρελθόν.

Ανήκουμε, όμως, και στον τόπο. Είτε μέσα από τη γεωμορφολογία είτε μέσα από την ιστορία του, αποτελεί το σημείο εκκίνησης της σκέψης μας, το αντικείμενο της ανάλυσης και τη δεξαμενή από όπου αντλούμε τις ιδέες μας. Ιδέες απλές και καθαρές, με λόγο και ουσία, ικανές να πλέξουν το νήμα που μας συνδέει μαζί του, με το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του.

 

 

Σ.Μ.: Έχοντας επεξεργαστεί πολλά έργα μικρής κλίμακας, πώς διαχειριστήκατε τη μετάβαση σε μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες; Τι μπορεί να διατηρηθεί και τι χάνεται από τη δική σας αρχιτεκτονική προσέγγιση όταν αλλάζει η κλίμακα;

Η.Κ.: Η προσέγγισή μας στην αρχιτεκτονική ασφαλώς δεν επηρεάζεται από το μέγεθος του έργου. Ωστόσο, τα επιμέρους ζητούμενα μπορεί να διαφοροποιούνται.

Ένα θέμα που δεν αντιμετωπίζουμε σε μια κατοικία είναι η χωροθέτηση των εκτεταμένων υποστηρικτικών λειτουργιών. Αυτές πρέπει να οργανώνονται χωρίς να διαταράσσουν την αμεσότητα της σχέσης ανάμεσα στον χρήστη και το τοπίο που επιδιώκουμε. Πρόκειται για μια μηχανή σε διαρκή κίνηση, η οποία οφείλει να λειτουργεί αθόρυβα, παρέχοντας όλες τις απαραίτητες υπηρεσίες.

Ένα ακόμη ζητούμενο είναι η εύρεση τρόπων για την εισαγωγή της έννοιας της μικρής κλίμακας στη μεγαλύτερη. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την ελαχιστοποίηση του κτιριακού αποτυπώματος. Εναλλακτικά, ο σχεδιασμός μπορεί να αποτρέπει τη συνολική αντίληψη του όγκου του κτιρίου από τα επιμέρους τμήματά του.

Όταν διακόπτεται η συνεχής οπτική επαφή, η κλίμακα αυτομάτως μικραίνει. Έτσι, η αρχιτεκτονική γίνεται πιο προσιτή και ανθρώπινη.

 

Διαβάστε την πλήρη συνέντευξη στο Τεύχος ek: 247 | Μάιος 2020.

Στην Πάτρα, το Δύο Έξι Δέκα από το KARN Studio μετασχηματίζει έναν εσωτερικό χώρο 173 τ.μ. σε ένα ανοιχτό και πορώδες περιβάλλον που μεσολαβεί ανάμεσα στον δρόμο και τις δραστηριότητες στο εσωτερικό. Με επικεφαλής του σχεδιασμού τη Νάνσυ Καραγιάννη, η μελέτη επανερμηνεύει τη γνώριμη τυπολογία του καταστήματος γειτονιάς μέσα από τη διαφάνεια, τη χωρική συνέχεια και την έμφαση στη συλλογική χρήση.

Τα μεγάλα ανοίγματα, οι περιστρεφόμενες θύρες και τα χαμηλά κατώφλια αποδυναμώνουν το συμβατικό όριο ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Αντί να λειτουργεί ως ένα περίκλειστο εμπορικό εσωτερικό, ο χώρος επεκτείνει τη δραστηριότητά του προς το πεζοδρόμιο, διατηρώντας συνεχή οπτική και φυσική σχέση με την πόλη.

 

 

Ένας ανοιχτός χώρος χωρίς διαχωριστικά

Το εσωτερικό οργανώνεται ως ένας ενιαίος και ευέλικτος χώρος. Αντί για την υποδιαίρεση της κάτοψης μέσω τοίχων, οι υπάρχοντες φέροντες στύλοι αρθρώνουν τις επιμέρους περιοχές, διατηρώντας παράλληλα τη συνολική χωρική συνέχεια.

Ένας σαφής οπτικός άξονας συνδέει την είσοδο με τον πάγκο εξυπηρέτησης, επιτρέποντας στις διαφορετικές λειτουργίες να αποκαλύπτονται σταδιακά και να παραμένουν άμεσα κατανοητές. Το μεγάλο ελεύθερο ύψος ενισχύει την αίσθηση ευρυχωρίας, ενώ τα αναρτημένα γραμμικά φωτιστικά εισάγουν ρυθμό και κλίμακα στον ενιαίο όγκο.

Το σύστημα φωτισμού συμβάλλει επίσης στον βιομηχανικό χαρακτήρα του εσωτερικού. Μεταλλικά πλαίσια, εμφανείς εγκαταστάσεις και τυποποιημένα στοιχεία παραμένουν ορατά, διαμορφώνοντας μια άμεση σχέση ανάμεσα στην κατασκευή, τη χρήση και την ατμόσφαιρα.

Ζώνες υλικών μέσα σε έναν ενιαίο χώρο

Η παλέτα των υλικών είναι σκόπιμα περιορισμένη. Το εμφανές τούβλο προσδίδει στον πάγκο εξυπηρέτησης μια θερμότερη και περισσότερο απτική παρουσία, σε αντίστιξη με το συνεχές δάπεδο και τις ουδέτερες επιφάνειες του περιβάλλοντος χώρου.

Κοντά στην όψη, μια ζώνη με πράσινα και λευκά πλακίδια σηματοδοτεί σημεία στάσης και αλληλεπίδρασης. Η αλλαγή της υλικότητας δεν λειτουργεί ως φυσικό όριο, αλλά καθοδηγεί διακριτικά την κίνηση και διαφοροποιεί τις χρήσεις μέσα στην κατά τα άλλα ενιαία κάτοψη.

Με αυτόν τον τρόπο, διαμορφώνονται διαφορετικές χωρικές συνθήκες χωρίς να διαταράσσεται η ανοιχτή οργάνωση του εσωτερικού. Τα υλικά, η επίπλωση και ο φωτισμός γίνονται τα κύρια εργαλεία οργάνωσης.

 

 

Ένα εσωτερικό σε επαφή με την πόλη

Το φυσικό φως εισέρχεται από τις υαλοστάσεις στις δύο πλευρές του χώρου, διατηρώντας συνεχή οπτική επαφή με τους γύρω δρόμους. Η φύτευση μετριάζει τον αυστηρό χαρακτήρα της υλικότητας και εισάγει μια πιο οικεία, σχεδόν οικιακή κλίμακα.

Η διάταξη των επίπλων παραμένει ευέλικτη, επιτρέποντας στο εσωτερικό να ανταποκρίνεται τόσο στην καθημερινή χρήση όσο και σε μεγαλύτερες συλλογικές συναθροίσεις. Η δυνατότητα προσαρμογής ενισχύει την αντίληψη του καταστήματος γειτονιάς ως ενός κοινού αστικού χώρου και όχι ως μιας στατικής σύνθεσης.

Το Δύο Έξι Δέκα συνδυάζει την αμεσότητα ενός βιομηχανικού εσωτερικού με στοιχεία οικειότητας και ανεπιτήδευτης χρήσης. Μέσα από τα ανοιχτά του όρια και την ευέλικτη οργάνωση, η καθημερινή δραστηριότητα του καταστήματος εντάσσεται στην ευρύτερη ζωή του δρόμου.

Το Hidden Spa–Water Hope είναι ένα συγκρότημα spa και λασπόλουτρων 3.000τ.μ. στην περιοχή Bãi Dài του Cam Ranh, στο Βιετνάμ. Σχεδιασμένο από τους IDEE Architects, το κτίριο εντάσσεται στους παράκτιους αμμόλοφους χωρίς να προβάλλει πάνω από το φυσικό ανάγλυφο.

Η αρχιτεκτονική ακολουθεί την υπάρχουσα τοπογραφία και οργανώνει τις λειτουργίες γύρω από ένα κεντρικό υδάτινο αίθριο. Η εσωστρεφής διάταξη ανταποκρίνεται στις έντονες κλιματικές συνθήκες της περιοχής. Η ισχυρή ηλιοφάνεια, οι παράκτιοι άνεμοι και η αρχικά περιορισμένη βλάστηση αντιμετωπίζονται μέσα από το νερό, τη φύτευση και τη βαθιά σκιά.

 

 

Αρχιτεκτονική κάτω από τους αμμόλοφους

Το spa αναπτύσσεται ως μια συνεχής καμπύλη γύρω από το αίθριο. Η οροφή ακολουθεί το περίγραμμα των αμμόλοφων και μετατρέπεται σε βατό φυτεμένο δώμα. Από τα ψηλότερα σημεία, η αρχιτεκτονική υποχωρεί κάτω από τη βλάστηση και διατηρεί τη συνέχεια της τοπογραφίας.

Η προσαρμογή στις φυσικές στάθμες περιόρισε επίσης την ανάγκη για εκτεταμένες εκσκαφές. Το κτίριο διατηρεί, επομένως, τη σχέση ανάμεσα στον αμμόλοφο, το υφιστάμενο τοπίο και το νέο πρόγραμμα.

Ένα ώριμο δέντρο που προϋπήρχε στο οικόπεδο διατηρήθηκε κατά την κατασκευή. Ο σχεδιασμός εξελίχθηκε γύρω από τη θέση του, μετατρέποντάς το σε σημείο αναφοράς της σύνθεσης.

Το νερό ως οικολογικός πυρήνας

Η είσοδος γίνεται μέσα από σκιασμένες διαδρομές με πέτρινους τοίχους και επαναλαμβανόμενες σειρές ξύλινων υποστυλωμάτων. Η πορεία δεν αποκαλύπτει αμέσως το σύνολο. Αντίθετα, οδηγεί σταδιακά προς το κεντρικό αίθριο.

Ανακλαστικές υδάτινες επιφάνειες, μικρές φυτεμένες νησίδες και προστατευμένοι διάδρομοι διαμορφώνουν το εσωτερικό του. Γύρω τους οργανώνονται οι χώροι λουτρού, λασποθεραπείας και ευεξίας. Έτσι, κάθε ενότητα διατηρεί άμεση σχέση με το νερό και τη φύτευση.

Το αίθριο δεν αποτελεί μόνο το οπτικό κέντρο του έργου. Οι υδάτινες επιφάνειες και η βλάστηση συμβάλλουν στη δημιουργία ενός δροσερότερου μικροκλίματος. Παράλληλα, οι μεταβολές στη σκιά, τη θερμοκρασία και το φως συνοδεύουν την κίνηση των επισκεπτών.

 

 

Τοπικά υλικά και παθητικός δροσισμός

Η περιορισμένη παλέτα υλικών περιλαμβάνει κυρίως πέτρα τοπικής προέλευσης, ξύλο και μπαμπού. Οι τοίχοι μεγάλου πάχους προσφέρουν θερμική αδράνεια και προστατεύουν τους εσωτερικούς χώρους από την άμεση ηλιακή ακτινοβολία.

Παράλληλα, οι ανοιχτοί διάδρομοι διευκολύνουν τον φυσικό διαμπερή αερισμό. Οι οροφές από μπαμπού φιλτράρουν το φως και προσθέτουν μια ελαφρύτερη υφή πάνω από τις βαριές πέτρινες επιφάνειες. Το εμφανές σκυρόδεμα συμπληρώνει τα φυσικά υλικά και τονίζει την αντίθεση ανάμεσα στους συμπαγείς τοίχους και τα ανοιχτά περάσματα.

Το φυτεμένο δώμα περιορίζει επιπλέον τα θερμικά φορτία. Το βρόχινο νερό συλλέγεται από τις κεκλιμένες επιφάνειές του και επαναχρησιμοποιείται για την άρδευση της φύτευσης.

Ένα τοπίο που εξελίσσεται

Η εισαγωγή νερού και σκιάς επέτρεψε στη βλάστηση να αναπτυχθεί γύρω από το κτίριο. Με αυτόν τον τρόπο, το αρχικά αραιό τοπίο των αμμόλοφων μετατρέπεται σταδιακά σε μια μικρή όαση.

Η αρχιτεκτονική δεν αντιμετωπίζει τη φύτευση ως πρόσθετη διακόσμηση. Αντίθετα, επιτρέπει στη σχέση ανάμεσα στο κτίριο, το κλίμα και τη φύση να συνεχίσει να μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου.

Στο Cheonan της Νότιας Κορέας, το Korean Football Park από τους UNS δημιουργεί μια νέα βάση για την Korea Football Association. Το campus των 450.427 τ.μ. συνδυάζει την προπόνηση, την αποκατάσταση, την εκπαίδευση, τη δημόσια εμπειρία και την ταυτότητα του οργανισμού.

Το έργο σχεδιάστηκε ως μακροπρόθεσμη έδρα για το κορεατικό ποδόσφαιρο. Εξυπηρετεί την εθνική ομάδα, αλλά παράλληλα υποστηρίζει την ανάπτυξη νέων αθλητών, το γυναικείο ποδόσφαιρο και το κοινό. Έτσι, οι αθλητικές εγκαταστάσεις συνδυάζονται με χώρους φιλοξενίας, υγείας, εμπορίου και δημόσιας χρήσης.

 

 

Ένα campus για το ποδόσφαιρο και το κοινό

Το masterplan οργανώνει το οικόπεδο μέσα από μια σαφή μετάβαση από τις δημόσιες προς τις περισσότερο ιδιωτικές περιοχές. Στο κέντρο του, μια δημόσια πλατεία λειτουργεί ως βασικό σημείο άφιξης και προσανατολισμού.

Γύρω από αυτήν τοποθετούνται οι κύριες λειτουργίες. Το εσωτερικό στάδιο, το εξωτερικό στάδιο με τα κεντρικά γραφεία της KFA και το μουσείο ποδοσφαίρου συγκροτούν τον δημόσιο πυρήνα του campus.

Με αυτόν τον τρόπο, ο επισκέπτης κατανοεί εύκολα τη διάταξη. Ταυτόχρονα, οι αθλητές, το προσωπικό και οι ομάδες υποστήριξης κινούνται αποτελεσματικά ανάμεσα στις εγκαταστάσεις.

Η σύνδεση του εξωτερικού σταδίου με τα γραφεία της KFA είναι σημαντική επιλογή. Φέρνει κοντά τη διοίκηση, τους προπονητές, τις ιατρικές ομάδες και τη δημόσια εικόνα του οργανισμού. Έτσι, ο αθλητισμός και η θεσμική λειτουργία παραμένουν σε άμεση επαφή.

Προπόνηση, αποκατάσταση και υποστήριξη

Το campus περιλαμβάνει 11 γήπεδα ποδοσφαίρου, εσωτερική κλιματιζόμενη αρένα, εξωτερικό στάδιο, γυμναστήρια, χώρους φυσικοθεραπείας, εγκαταστάσεις υγείας και χώρους διαμονής αθλητών.

Οι λειτουργίες αυτές ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες του επαγγελματικού αθλητισμού. Η απόδοση δεν εξαρτάται μόνο από την προπόνηση στο γήπεδο. Συνδέεται επίσης με την αποκατάσταση, την ανάλυση δεδομένων, την υγεία και την ψυχική ισορροπία.

Οι χώροι προπόνησης βρίσκονται κοντά στις ιατρικές και θεραπευτικές εγκαταστάσεις. Έτσι, η καθημερινή μετάβαση από την άσκηση στην αξιολόγηση και την αποκατάσταση γίνεται πιο άμεση.

Παράλληλα, οι χώροι διαμονής και ευεξίας προσφέρουν ηρεμία και ιδιωτικότητα. Τα φυσικά υλικά, οι φυτεύσεις και οι θέες προς το τοπίο ενισχύουν την αίσθηση ανάπαυσης.

 

 

Το τοπίο ως οργανωτικό εργαλείο

Ο σχεδιασμός ανταποκρίνεται άμεσα στο επικλινές ανάγλυφο του οικοπέδου. Αντί να αντιμετωπίσουν το campus ως επίπεδο αθλητικό συγκρότημα, οι UNS χρησιμοποιούν αναβαθμούς για να οργανώσουν την κίνηση και τις στάθμες.

Οι αναβαθμοί βοηθούν στη δημιουργία επίπεδων αγωνιστικών επιφανειών. Επιπλέον, καθορίζουν τη μετάβαση από τις ανοιχτές δημόσιες περιοχές προς τις πιο ήσυχες ζώνες για τους αθλητές και το προσωπικό.

Το τοπίο δεν λειτουργεί απλώς ως φόντο. Αντίθετα, γίνεται εργαλείο οργάνωσης της κυκλοφορίας, του προσανατολισμού και της σχέσης ανάμεσα στα κτίρια και τα γήπεδα.

Συνεργασία και μελλοντική προσαρμογή

Το έργο αναπτύχθηκε μέσα από συνεργασία των UNS με ειδικούς σε θέματα λειτουργίας σταδίων, αθλητικής επιστήμης και τεχνικών συστημάτων. Στη διαδικασία συμμετείχε και η ομάδα του Johan Cruijff ArenA.

Η εμπειρία αυτή επηρέασε ζητήματα όπως η ασφάλεια, η οργάνωση του προγράμματος, οι ανάγκες των μέσων ενημέρωσης και η πρόσβαση του κοινού. Επίσης, βοήθησε τον σχεδιασμό να παραμείνει ανοιχτός σε μελλοντικές αλλαγές.

Το campus προβλέπει την εξέλιξη των μεθόδων προπόνησης και της ανάλυσης δεδομένων. Οι τεχνικές υποδομές μπορούν να δεχθούν αναβαθμίσεις, καθώς αλλάζουν οι ανάγκες του αθλητισμού.

Μέσα από τον συνδυασμό αρχιτεκτονικής, τοπίου και λειτουργικής τεχνογνωσίας, το Korean Football Park δεν είναι απλώς ένα σύνολο αθλητικών εγκαταστάσεων. Είναι ένα συνεκτικό campus για αθλητές, θεσμούς και φιλάθλους, που δίνει στο κορεατικό ποδόσφαιρο μια ισχυρή δημόσια παρουσία και ένα πλαίσιο για τη μελλοντική του ανάπτυξη.

Το Minthis Spa από τους Woods Bagot βρίσκεται στο κέντρο ενός μεγάλου θερέτρου ευεξίας κοντά στην Πάφο. Τοποθετημένο στην κορυφή ενός υψώματος, το κτίριο έχει πανοραμική θέα προς την κοιλάδα της Έζουσας και το ιστορικό μοναστήρι του Σταυρού της Μίνθης.

Η αρχιτεκτονική ανταποκρίνεται με διαφορετικό τρόπο στις δύο πλευρές του οικοπέδου. Προς την κεντρική πλατεία και το κλιμακωτό υπαίθριο αμφιθέατρο, η όψη παραμένει ελεγχόμενη και σε μεγάλο βαθμό κλειστή. Αντίθετα, η απέναντι πλευρά ανοίγεται προς την κοιλάδα και τον μακρινό ορίζοντα.

 

 

Ανάδυση από την πλαγιά

Το κέντρο ευεξίας μοιάζει να αναδύεται από το επικλινές έδαφος. Τα φυτεμένα δώματα σχηματίζουν μια γεωμετρική προέκταση του τοπίου. Παράλληλα, η χαμηλή οριζόντια σύνθεση περιορίζει την οπτική παρουσία του κτιρίου όταν αυτό παρατηρείται από ψηλότερα σημεία.

Το διώροφο spa περιλαμβάνει 2.100τ.μ. χώρων ευεξίας. Το πρόγραμμα διαθέτει οκτώ εξειδικευμένα δωμάτια θεραπειών, τέσσερα από τα οποία έχουν ιδιωτικές εσωτερικές αυλές. Επιπλέον, περιλαμβάνει θερμαινόμενη εσωτερική πισίνα μήκους 25m, μικρότερη πισίνα thermal spa, γυμναστήριο, αίθουσα yoga, χώρο χαλάρωσης και εγκαταστάσεις σωματικής περιποίησης.

Στη βάση του κτιρίου βρίσκεται ένα ακόμη επίπεδο 700τ.μ. Απευθύνεται αποκλειστικά στο προσωπικό και στεγάζει τις υποστηρικτικές λειτουργίες. Έτσι, η καθημερινή λειτουργία δεν παρεμβαίνει στην πορεία των επισκεπτών.

Από την πλατεία προς το αίθριο

Η πρόσβαση γίνεται από την κεντρική πλατεία του θερέτρου, μέσω μιας υπαίθριας διαδρομής. Προς αυτή την πλευρά, ένα πλέγμα από τυποποιημένους όγκους ανεπίχριστου σκυροδέματος σχηματίζει μια προστατευμένη όψη. Τα κενά ανάμεσά τους επιτρέπουν την ανάπτυξη αναρριχώμενης βλάστησης.

Το πλέγμα διακόπτεται στο σημείο της εισόδου. Εκεί, τα υαλοστάσια αποκαλύπτουν το κεντρικό αίθριο. Ένας κατακόρυφος κήπος με αρωματικά φυτά της περιοχής αναπτύσσεται μέσα σε μαύρες μεταλλικές υποδοχές. Η επαναλαμβανόμενη γεωμετρία τους παραπέμπει άμεσα στη σύνθεση της εξωτερικής όψης.

Το φυτεμένο αίθριο αποτελεί τον χωρικό πυρήνα του έργου. Οδηγεί προς το lobby και τη reception, ενώ διατηρεί ελεύθερες τις οπτικές φυγές προς το θέρετρο και το τοπίο.

Στον χώρο υποδοχής, το γραφείο από λευκό μάρμαρο Βώλακα τοποθετείται μπροστά από επιφάνειες ανεπίχριστου σκυροδέματος. Μια επιτοίχια κεραμική σύνθεση λειτουργεί ως εικαστικό σημείο αναφοράς. Παράλληλα, οι μεγάλες ξύλινες επιφάνειες σε τοίχους και οροφές εξισορροπούν την αδρότητα του σκυροδέματος.

 

 

Διαβαθμισμένη ησυχία

Οι εσωτερικές λειτουργίες οργανώνονται σε δύο πτέρυγες, σύμφωνα με τις διαφορετικές απαιτήσεις ιδιωτικότητας και ησυχίας. Οι δύο πισίνες και το γυμναστήριο βρίσκονται αριστερά από το αίθριο. Στη δεξιά πλευρά, τα δωμάτια θεραπειών αναπτύσσονται γραμμικά.

Τέσσερα από αυτά διαθέτουν ιδιωτικές υπαίθριες αυλές. Οι περίκλειστοι αυτοί χώροι εισάγουν φυσικό φως, βλάστηση και αέρα στις αίθουσες, χωρίς να τις εκθέτουν στις κοινόχρηστες ζώνες κυκλοφορίας.

Προς την κοιλάδα, οι βασικές λειτουργικές ενότητες τονίζονται με στιβαρά πλαίσια από φυσική φλαμουριά, χωρίς χημική επεξεργασία. Στα διάκενα διαμορφώνονται μεταβατικοί χώροι με θέα προς το τοπίο. Τα ανοίγματα, που φτάνουν σε ύψος τα 5m, μεταφέρουν το φυσικό φως βαθιά στο εσωτερικό.

Υλικότητα και καδραρισμένες φυγές

Η υλική παλέτα συνδυάζει φυσικές ξύλινες δοκίδες, σκυρόδεμα με εμφανή ξυλότυπο και γκρίζα πέτρα. Η τελευταία εμφανίζεται άλλοτε γυαλισμένη και άλλοτε αδρή. Ο φυσικός και ο τεχνητός φωτισμός αναδεικνύουν τις διαφορετικές υφές και ενισχύουν τις προοπτικές φυγές προς το κατάφυτο περιβάλλον.

Η εσωτερική πισίνα τοποθετείται δίπλα σε υαλοστάσια πλήρους ύψους. Οι αντανακλάσεις του νερού επεκτείνουν οπτικά το τοπίο προς το εσωτερικό, ενώ η ξύλινη οροφή προσδίδει θερμότητα στον χώρο. Αντίθετα, οι σκοτεινότεροι διάδρομοι δημιουργούν μια σταδιακή μετάβαση προς τις πιο ιδιωτικές αίθουσες.

Η επίπλωση ακολουθεί την ίδια λογική φυσικότητας. Απαλά οργανικά σχήματα, πλεκτές επιφάνειες, ξύλο και υφάσματα με έντονο ανάγλυφο εξισορροπούν την αυστηρή γεωμετρία της αρχιτεκτονικής.

 

Το έργο παρουσιάστηκε σε πρώτη έντυπη δημοσίευση στο ek magazine 281 | Οκτώβριος 2023, μηνιαίο τεύχος των ek Architectural Publications.

Στο Haras del Bosque, μια οικιστική ανάπτυξη και φυσικό καταφύγιο στη νοτιοανατολική Πουέμπλα του Μεξικού, η Casa AE διαμορφώνεται μέσα στην πυκνή βλάστηση. Το τοπίο καθορίζει τη σχέση της κατοικίας με το περιβάλλον και δημιουργεί μια αίσθηση προστασίας.

Προς τον δρόμο, το κτίριο διατηρεί μια οριζόντια, λιτή και διακριτική παρουσία, προστατεύοντας την ιδιωτικότητα του εσωτερικού. Μετά την είσοδο, όμως, η κλίμακα αλλάζει. Ένας κεντρικός διάδρομος οργανώνει το έργο και κατευθύνει την κίνηση προς μια ακολουθία από αυλές, κενά, γέφυρες και πλατφόρμες.

 

 

Κλιμακωτοί όγκοι στην πλαγιά

Η κατοικία διασπάται σε κλιμακωτούς όγκους που προσαρμόζονται στην τοπογραφία και ανοίγονται προς τον γειτονικό λόφο και το δάσος από πεύκα και βελανιδιές. Η διάταξη συνδέει άμεσα την αρχιτεκτονική με τη θέα, αποδυναμώνοντας σταδιακά το όριο ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό.

Οι μεταβολές των επιπέδων γίνονται μέρος της καθημερινής κίνησης μέσα στην κατοικία. Οι διαδρομές ανοίγονται επανειλημμένα προς το δάσος και το ανάγλυφο, διατηρώντας το τοπίο ορατό από διαφορετικά ύψη.

Η συνέχεια ανάμεσα στους τοίχους και τις κεκλιμένες στέγες εξασφαλίζει καθαρή ανάγνωση της ογκοπλασίας, επανερμηνεύοντας την αρχετυπική μορφή της κατοικίας με σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα.

Φυσικό φως μέσα από την τομή

Γραμμικοί φεγγίτες ξεκινούν από τους τοίχους και συνεχίζονται στις οροφές, εισάγοντας το φυσικό φως βαθιά στο εσωτερικό και μεταβάλλοντας την ατμόσφαιρα στη διάρκεια της ημέρας. Ακόμη και οι πιο κλειστοί χώροι διατηρούν τη σχέση τους με το εξωτερικό μέσα από τις εναλλαγές φωτός και σκιάς.

Η κατοικία δεν οργανώνεται επομένως μόνο γύρω από τη θέα. Το φως εισέρχεται από ψηλά και ανάμεσα στους όγκους, επιτρέποντας στις μεταβολές του εξωτερικού περιβάλλοντος να γίνονται αισθητές ακόμη και στις πιο προστατευμένες περιοχές του εσωτερικού.

 

 

Βάρος και ελαφρότητα

Η κατασκευαστική οργάνωση βασίζεται στην αντίθεση ανάμεσα στο βάρος και την ελαφρότητα. Το ισόγειο διαμορφώνει μια συμπαγή βάση από σκυρόδεμα, εμφανή τοιχοποιία και τσιμεντοειδή επιχρίσματα, λειτουργώντας παράλληλα ως αντιστήριξη της πλαγιάς.

Πάνω από αυτή τη βάση, ο όροφος αποκτά ελαφρύτερο χαρακτήρα, με μεταλλικό σκελετό και περίβλημα από σκούρα μεταλλικά panels. Τα δύο επίπεδα διαφοροποιούνται έτσι τόσο κατασκευαστικά όσο και ως προς την υλικότητά τους.

Η κίνηση μετατρέπει την πλαγιά σε ενεργό μέρος της κατοίκησης. Η καθημερινή διαδρομή προϋποθέτει άνοδο, πορεία και στάσεις σε διαφορετικά ύψη, μετατρέποντας την κίνηση σε ευκαιρία παρατήρησης του τοπίου μέσα από την προστασία της αρχιτεκτονικής.

Η Βουλή των Ελλήνων κύρωσε τη σύμβαση παραχώρησης που δίνει στην U Resort Vasilitsa, εταιρεία του Ομίλου D Group, το δικαίωμα χρήσης, λειτουργίας, διαχείρισης και εκμετάλλευσης του Εθνικού Χιονοδρομικού Κέντρου Βασιλίτσας.

Η σύμβαση ψηφίστηκε στις 9 Ιουλίου 2026 και κυρώθηκε με τον Νόμο 5318/2026. Προβλέπει αρχική διάρκεια 30 ετών και δυνατότητα εφάπαξ παράτασης για ακόμη δέκα. Το νέο θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει πλέον στην εταιρεία να περάσει από τον στρατηγικό σχεδιασμό στην υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος.

 

 

Από τον χειμερινό προορισμό στη λειτουργία τεσσάρων εποχών

Βασικός στόχος της U Resort είναι ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων υποδομών. Παράλληλα, η εταιρεία σχεδιάζει να επεκτείνει τη δραστηριότητα της Βασιλίτσας πέρα από τη χειμερινή περίοδο.

Η στρατηγική προβλέπει έναν ορεινό προορισμό τεσσάρων εποχών. Η χιονοδρομία θα συνδυάζεται με υποδομές φιλοξενίας, υπαίθριες δραστηριότητες, αθλητικά προγράμματα και εκπαιδευτικές δράσεις.

Η κατεύθυνση αυτή ανταποκρίνεται στις μεταβολές του ορεινού τουρισμού. Οι λιγότερο προβλέψιμες χειμερινές περίοδοι και οι νέες απαιτήσεις των επισκεπτών καθιστούν απαραίτητη τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων. Επομένως, η βιωσιμότητα ενός χιονοδρομικού κέντρου δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στο χιόνι.

Η ανακοίνωση δεν συνοδεύεται ακόμη από αναλυτικό αρχιτεκτονικό ή κατασκευαστικό πρόγραμμα. Συνεπώς, η κλίμακα, οι φάσεις και η μορφή των νέων εγκαταστάσεων θα αξιολογηθούν όταν δημοσιοποιηθούν οι σχετικές μελέτες.

Μακροχρόνια λειτουργία και περιφερειακή ανάπτυξη

Ο Όμιλος D Group τοποθετεί το έργο στο πλαίσιο μιας μακροχρόνιας επένδυσης στη Δυτική Μακεδονία. Στους δηλωμένους στόχους περιλαμβάνονται η δημιουργία θέσεων εργασίας και η ενίσχυση της επισκεψιμότητας σε όλη τη διάρκεια του έτους.

Επιπλέον, η ανάπτυξη μπορεί να υποστηρίξει δραστηριότητες που συνδέονται με τη διαμονή, την εστίαση, τον αθλητισμό και την υπαίθρια αναψυχή. Ωστόσο, η πραγματική περιφερειακή επίδραση θα εξαρτηθεί από περισσότερους παράγοντες.

Η πρόσβαση, η περιβαλλοντική διαχείριση και η σύνδεση με τους γύρω οικισμούς θα είναι καθοριστικές. Το ίδιο ισχύει για τη συνεργασία με τις τοπικές επιχειρήσεις και το ευρύτερο τουριστικό δίκτυο της Πίνδου.

Ο πρόεδρος του D Group, Δρ. Δημήτρης Δερπάνης, συνδέει την επένδυση με την καταγωγή του από τα Γρεβενά. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στόχος του είναι το έργο να δημιουργήσει μακροπρόθεσμη αξία για την τοπική κοινωνία και την ελληνική περιφέρεια.

Από τον σχεδιασμό στην κατασκευή

Ο διευθύνων σύμβουλος της U Resort, Γιάννης Λίτος, επισημαίνει ότι η κύρωση επιτρέπει στην εταιρεία να ξεκινήσει την εφαρμογή του επιχειρησιακού της σχεδίου. Το πρόγραμμα θα συνδυάζει, σύμφωνα με την εταιρεία, αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις, υποδομές φιλοξενίας και νέες βιωματικές δραστηριότητες.

Η U Resort προγραμματίζει την έναρξη των πρώτων κατασκευαστικών εργασιών την άνοιξη του 2027. Πρόκειται για το χρονοδιάγραμμα που ανακοινώνει η εταιρεία. Η εφαρμογή του θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των μελετών, των αδειοδοτήσεων και των απαραίτητων προπαρασκευαστικών διαδικασιών.

Η νέα φάση για τη Βασιλίτσα ξεκινά, επομένως, με μια σαφή επιδίωξη. Το χιονοδρομικό κέντρο καλείται να διατηρήσει τον χαρακτήρα του, ενώ ταυτόχρονα θα διευρύνει τη λειτουργία του. Οι αρχιτεκτονικές, περιβαλλοντικές και επιχειρησιακές επιλογές που θα ακολουθήσουν θα κρίνουν την επιτυχία αυτής της μετάβασης.

 

U Resort | D Group

Το έργο αφορά την ανάπλαση της παραλίας της Βάρκιζας, μιας από τις πιο δημοφιλείς και πολυσύχναστες παραλιακές ζώνες της Αττικής. Στο συγκρότημα συνυπήρχαν στοιχεία του μοντερνισμού της δεκαετίας του 1960 και μεταγενέστερες παρεμβάσεις που είχαν σταδιακά αλλοιώσει τον χαρακτήρα του, θέτοντας το ζήτημα μιας νέας ταυτότητας χωρίς την εξάλειψη του υφιστάμενου.

 

 

Τοξωτές τυπολογίες

Ο σχεδιασμός δανείζεται στοιχεία της mid-century modern αρχιτεκτονικής και αντλεί από τις υπάρχουσες προκατασκευασμένες καμπύλες μορφές του συγκροτήματος, με στόχο τη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας ανεπιτήδευτης κομψότητας, ηρεμίας και φυσικής αρμονίας.

Πάνω στους διαφορετικούς ορθοκανονικούς κανάβους του μοντερνιστικού συγκροτήματος, η επανάληψη της καμπύλης, τόσο σε οριζόντιο όσο και σε κατακόρυφο επίπεδο, συγκροτεί ένα συνεκτικό αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο. Οι νέες επεμβάσεις εφαρμόζονται ως «δεύτερα κελύφη» στις υφιστάμενες κτιριακές τυπολογίες, προσδίδοντάς τους νέα ταυτότητα μέσα από ήπιους, οργανικούς όγκους που εντάσσονται ομαλά στο φυσικό περιβάλλον.

Η νέα κεντρική είσοδος, με τις έντονες αψιδωτές μορφές, οργανώνεται ως βιωματική πύλη και βασικό σημείο αναφοράς. Σε αντίστοιχη λογική, η ζώνη VIP εισόδου βασίζεται στην επανάληψη της καμάρας, διαμορφώνοντας μια διακριτή ακολουθία υποδοχής.

Σκίαση, εστίαση και κίνηση

Η νέα ζώνη F&B αναπτύσσεται κάτω από μια μεγάλη πέργκολα με φυσικά υλικά και οργανικές γραμμές. Η κατασκευή στεγάζει τα διαφορετικά food trucks, δημιουργώντας μια ανοιχτή και δυναμική περιοχή κοινωνικής συνεύρεσης.

Τα υφιστάμενα κτίρια των καμπανών και των κοινόχρηστων WC ανανεώνονται στην ίδια αρχιτεκτονική γλώσσα. Παράλληλα, οι άξονες κίνησης προς και από αυτά τονίζονται μέσα από την επανάληψη των τοξωτών τυπολογιών, επιτρέποντας σε ένα ενιαίο μορφολογικό σύστημα να συνδέσει τις διαφορετικές περιοχές του συγκροτήματος.

 

 

Υλικά, τοπίο και φως

Η επιλογή των υλικών ακολουθεί μια γήινη και διακριτική παλέτα. Φυσική βαφή κουρασάνι εφαρμόζεται στα εξωτερικά κελύφη και τσιμεντοκονία στο εσωτερικό, σε αποχρώσεις της άμμου, ενώ στοιχεία από bamboo χρησιμοποιούνται σε σκιάσεις και περιφράξεις.

Ο συνδυασμός υφών και καμπυλόγραμμων μορφών ενισχύει τη βιωματική διάσταση του έργου. Τα υλικά μεταβάλλονται με το φυσικό φως, δημιουργώντας ένα παιχνίδι φωτός και σκιάς και συμβάλλοντας σε μια ατμόσφαιρα ηρεμίας και θερινής άνεσης.

Ο επανασχεδιασμός του περιβάλλοντος γίνεται με στοχευμένες παρεμβάσεις, νέες χαράξεις και επιλογές φύτευσης. Η διακριτική αλλά δυναμική προσέγγιση του φωτισμού ενισχύει την αίσθηση καλοκαιρινής φυσικότητας και άνεσης, χωρίς να διαταράσσεται η συνέχεια του τοπίου.

Η συνολική σχεδιαστική πρόθεση ήταν η διατύπωση μιας έντονης ταυτότητας που δεν επιβάλλεται στο τοπίο, αλλά συνομιλεί μαζί του. Η παραλία λειτουργεί ως ένα συνεχές σύστημα εμπειριών, οργανωμένο μέσα από καμπυλόγραμμες μορφές και υλικά που μεταβάλλονται με την επίδραση του ηλιακού φωτός. Οι διαδρομές ξετυλίγουν σταδιακά την εμπειρία του χώρου, οδηγώντας τον επισκέπτη σε μια ακολουθία χώρων και συναντήσεων με το περιβάλλον.

Στο Σάο Πάολο, η Casa MAS είναι το αποτέλεσμα μιας πλήρους ανακαίνισης από τους SUITE Arquitetos, με αφετηρία την ενοποίηση των χώρων και την υλικότητα ως βασικό στοιχείο της σύνθεσης.

Η κατοικία επανασχεδιάζεται με βάση την καθημερινή ζωή της οικογένειας, ενισχύοντας τη συνέχεια των χώρων και τη σχέση ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Το φως, τα υλικά και η επίπλωση λειτουργούν σε άμεση σχέση μεταξύ τους, διαμορφώνοντας ένα ήρεμο και συνεκτικό περιβάλλον κατοίκησης.

Ο χώρος διημέρευσης ως κέντρο της κατοικίας

Στο κέντρο της κατοικίας, ο ενιαίος χώρος διημέρευσης οργανώνει τις κοινόχρηστες λειτουργίες, συνδέοντας το καθιστικό, την τραπεζαρία, την κουζίνα και τον υπαίθριο χώρο σε ένα ενιαίο σύνολο.

Ο χώρος υποστηρίζει διαφορετικούς τρόπους χρήσης, από την καθημερινή οικογενειακή ζωή έως πιο ήσυχες στιγμές, πάντοτε με τον κήπο ως σταθερή οπτική αναφορά. Τα μεγάλα ανοίγματα διευρύνουν την αίσθηση του χώρου και καθιστούν το φυσικό φως ενεργό στοιχείο της αρχιτεκτονικής, μεταβάλλοντας την ατμόσφαιρα στη διάρκεια της ημέρας.

Ο υπαίθριος χώρος γίνεται έτσι αισθητός από το εσωτερικό και δεν αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό τμήμα της κατοικίας. Ο κήπος αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς και ενισχύει τη συνέχεια ανάμεσα στην καθημερινή ζωή και το τοπίο.

 

 

Συνέχεια των υλικών και επίπλωση

Η υλικότητα ορίζει την ταυτότητα του έργου. Η χτενιστή πέτρα travertino, βραζιλιάνικης προέλευσης, διαμορφώνει μια ενιαία βάση στους χώρους διημέρευσης, ενώ οι ξύλινες κατασκευές με καπλαμά δρυός διατρέχουν το εσωτερικό και ενισχύουν τη συνοχή του συνόλου.

Ο χαλαζίτης, που ενσωματώνεται σε κόγχες και στα ξύλινα σταθερά έπιπλα της τραπεζαρίας, εισάγει υφή και βάθος. Σε συνδυασμό με τα υφάσματα, τις λείες επιφάνειες και τον προσεκτικά μελετημένο φωτισμό, η παλέτα δημιουργεί μια διακριτικά χρυσαφένια ατμόσφαιρα, χωρίς υπερβολές.

Η επίπλωση λειτουργεί ως συνέχεια της αρχιτεκτονικής. Στο καθιστικό, το βοηθητικό τραπέζι και το φωτιστικό συνδιαλέγονται με τον συνολικό σχεδιασμό και την υλικότητα. Ο καναπές επανασχεδιάστηκε ειδικά για την κατοικία. Οι πιο ευθείες γραμμές του τον καθιστούν κεντρικό στοιχείο της σύνθεσης και ενισχύουν τον χαρακτήρα του εσωτερικού.

 

 

Η ιδιωτική ζώνη και ο κήπος

Στην ιδιωτική ζώνη, η συνέχεια των υλικών και η χρωματική ουδετερότητα δημιουργούν μια πιο ήρεμη ατμόσφαιρα. Η master σουίτα συνδυάζει πλέξεις, υφάσματα και ξύλινο δάπεδο, με άμεση πρόσβαση στη βεράντα που επαναφέρει τη σχέση με το εξωτερικό.

Στο wc επισκεπτών, το μάρμαρο χρησιμοποιείται στις επενδύσεις και στον λαξευτό νιπτήρα με λείο φινίρισμα. Ο διάχυτος φωτισμός αναδεικνύει την υφή της πέτρας χωρίς να κυριαρχεί στον χώρο.

Στο εξωτερικό, η πυκνή φύτευση περιβάλλει την πισίνα και δημιουργεί έναν προστατευμένο χώρο, απομακρυσμένο από τον ρυθμό της πόλης. Έπιπλα λιτού σχεδιασμού και ανθεκτικά υλικά υποστηρίζουν τη συνεχή καθημερινή χρήση.

Μέσα από την ενοποίηση των χώρων, το φυσικό φως και τη συνέχεια των υλικών, η Casa MAS προτείνει έναν ευέλικτο τρόπο κατοίκησης, όπου το εσωτερικό, ο κήπος, η επίπλωση και η καθημερινότητα λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο.

Σκαρφαλωμένη στην κορυφή ενός λόφου, η Pride Rock Villa συνδυάζει την απλότητα της μεσογειακής ζωής με εκλεπτυσμένα φινιρίσματα και υψηλή κατασκευαστική ακρίβεια. Η κατοικία απολαμβάνει αμφιθεατρική θέα 270° προς το Καλό Λιβάδι, τα Διβούνια και τον Καλαφάτη, ενώ στο βάθος αποκαλύπτονται σταδιακά η νησίδα Χταπόδι και η Νάξος.

Οι σύγχρονες αρχιτεκτονικές γραμμές συνυπάρχουν με στοιχεία που αντλούν αναφορές από την τοπική οικοδομική παράδοση, διαμορφώνοντας μια στενή σχέση με το φυσικό τοπίο και τη διαρκή παρουσία του νερού. Η χειροποίητη επεξεργασία των φινιρισμάτων συνδυάζεται με σύγχρονες τεχνολογίες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από καθαρότητα, άνεση και ηρεμία.

 

 

Ένας ορίζοντας 270 μοιρών

Ο σχεδιασμός βασίστηκε σε τέσσερις κύριους άξονες: τον προσανατολισμό των κτιριακών όγκων προς τις σημαντικότερες θέες, την παρακολούθηση της πορείας του ήλιου για τη μεγιστοποίηση του φυσικού φωτισμού, την προστασία από τους ισχυρούς βόρειους ανέμους και την αβίαστη μετάβαση ανάμεσα στους εσωτερικούς και τους υπαίθριους χώρους.

Η βραχώδης τοπογραφία αποτέλεσε βασικό συνθετικό παράγοντα. Τα χαρακτηριστικά του εδάφους δεν αντιμετωπίστηκαν απλώς ως φόντο, αλλά καθόρισαν τους κύριους άξονες του κτιρίου και τις οπτικές φυγές προς το τοπίο. Τα υπαίθρια καθιστικά χωροθετήθηκαν σε προστατευμένα σημεία, ώστε η πανοραμική θέα να μπορεί να αξιοποιείται ακόμη και όταν επικρατούν ισχυροί άνεμοι.

Δύο πτέρυγες σε διάλογο με το τοπίο

Η κατοικία διακρίνεται σε δύο πτέρυγες, καθεμία από τις οποίες συνδέεται με μια τριγωνική πισίνα. Η μία στρέφεται προς τον Καλαφάτη και η άλλη προς το Καλό Λιβάδι, ενισχύοντας τη σχέση του κτιρίου με τις δύο κύριες κατευθύνσεις του οικοπέδου.

Η πρώτη πτέρυγα είναι λευκή και κυβιστική. Στο ισόγειο φιλοξενεί μια ενιαία ζώνη διημέρευσης με άμεση πρόσβαση στους υπαίθριους χώρους, ενώ στον όροφο τοποθετείται το κύριο υπνοδωμάτιο, με ανεμπόδιστη θέα προς τη θάλασσα.

Η δεύτερη πτέρυγα είναι επενδεδυμένη με πέτρα και εντάσσεται εν μέρει στο έδαφος κάτω από ένα φυτεμένο δώμα. Περιλαμβάνει τρία ensuite υπνοδωμάτια, στα οποία ο διαμπερής φυσικός αερισμός και ο φωτισμός εξασφαλίζονται μέσω μιας βυθισμένης πίσω αυλής. Η αντίθεση ανάμεσα στις δύο πτέρυγες επιτρέπει στην κατοικία να εναλλάσσεται ανάμεσα σε μια περισσότερο εξωστρεφή παρουσία και μια ήπια ενσωμάτωση στην πλαγιά.

 

 

Ο βράχος ως χωρικός πυρήνας

Στο κέντρο του οικοπέδου, ένας υπάρχων βράχος διατηρήθηκε και ενσωματώθηκε στην αρχιτεκτονική διαρρύθμιση. Μια εσωτερική αυλή αναπτύσσεται γύρω του, εντάσσοντας ένα τμήμα του αρχικού τοπίου στην καθημερινή εμπειρία της κατοικίας. Από την κορυφή του βράχου αποκαλύπτεται το ευρύτερο πανόραμα του Αιγαίου.

Η ίδια λογική διατρέχει ολόκληρο το έργο: τα φυσικά χαρακτηριστικά του οικοπέδου δεν αποκρύπτονται, αλλά αξιοποιούνται για να οργανώσουν την κίνηση, τις θέες και τις χωρικές σχέσεις. Η αρχιτεκτονική, το νερό και το ανάγλυφο συνδέονται σε μια σύνθεση που συνδυάζει τις λειτουργικές απαιτήσεις μιας εξοχικής κατοικίας με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της τοποθεσίας.

Το έργο είχε την πρώτη έντυπη δημοσίευση στο MykonosVillas Vol.5, ειδική έκδοση του ek magazine.

Προκατασκευασμένο σκυρόδεμα ως αρχιτεκτονική ταυτότητα

Στο Chave της Arouca, στην Πορτογαλία, τα G–5 Houses από τους Summary σχεδιάζονται ως ένα συγκρότημα κατοικιών πλήρως προκατασκευασμένο από οπλισμένο σκυρόδεμα. Αρθρωτά panels διαμορφώνουν όλα τα βασικά στοιχεία του κτιρίου, από τις όψεις και τις στέγες έως τα εσωτερικά χωρίσματα, επιταχύνοντας την κατασκευή και προσδίδοντας στο έργο σαφή αρχιτεκτονική ταυτότητα.

Η προκατασκευή δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως τεχνική, αλλά ως αφετηρία της χωρικής οργάνωσης, της υλικότητας και της κατασκευαστικής λογικής του έργου. Η επανάληψη και η τυποποίηση των στοιχείων παράγει ένα κτίριο απλό, ευανάγνωστο και ισχυρά προσδιορισμένο από το κατασκευαστικό του σύστημα.

Πέντε κατοικίες, μία κοινή οργάνωση

Το συγκρότημα περιλαμβάνει πέντε κατοικίες: τρεις διώροφες ως πλήρως προκατασκευασμένες ενότητες και δύο ισόγειες. Στο ισόγειο, οι κατοικίες μοιράζονται μια κανονική ορθογωνική κάτοψη, με κάθε μονάδα να διαθέτει δύο ελεύθερες όψεις.

Πάνω σε αυτή τη βάση, τρεις ανεξάρτητοι όγκοι τοποθετούνται ακανόνιστα επάνω στη μεγάλη πλάκα του δώματος. Τα ενδιάμεσα κενά μετατρέπονται σε υπαίθριες βεράντες, προσβάσιμες από εξωτερική σκάλα στην ανατολική πλευρά του κτιρίου. Από εκεί, οι βεράντες ανοίγονται προς τη θέα της Serra da Freita.

 

 

Άμεση πρόσβαση και περιορισμένη κυκλοφορία

Κάθε κατοικία διαθέτει ανεξάρτητη πρόσβαση από τον δρόμο, η οποία οδηγεί αρχικά σε έναν προστατευμένο υπαίθριο χώρο. Από αυτό το κατώφλι, η κύρια είσοδος ανοίγει απευθείας στο καθιστικό, περιορίζοντας την κυκλοφορία και καταργώντας την ανάγκη για ενδιάμεσους χώρους όπως τα χωλ.

Η κάτοψη οργανώνεται με έμφαση στην αποδοτικότητα και την άμεση χρήση. Η είσοδος είναι σύντομη, το καθιστικό λειτουργεί ως σημείο διανομής και οι κατοικίες αποφεύγουν την περιττή ιεράρχηση των χώρων. Αυτή η οικονομία κίνησης ενισχύει τη συνολική λογική κατασκευαστικής σαφήνειας του έργου.

Αρθρωτά panels ως φορέας και πλήρωση

Τα εσωτερικά χωρίσματα κατασκευάζονται από προκατασκευασμένα panels σκυροδέματος, τα οποία λειτουργούν ταυτόχρονα ως στοιχεία πλήρωσης και ως φορέας πλευρικής ακαμψίας. Με αυτόν τον τρόπο καταργείται η ανάγκη για πρόσθετη τοιχοποιία και το σκυρόδεμα γίνεται το κυρίαρχο υλικό τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό του κτιρίου.

Η διαδικασία παραγωγής δίνει σε κάθε panel μία λεία και μία αδρή πλευρά. Ο σχεδιασμός αξιοποιεί στρατηγικά αυτή τη συνθήκη: οι λείες επιφάνειες παραμένουν εμφανείς όπου είναι δυνατόν, ενώ οι πιο αδρές κρύβονται πίσω από σταθερά στοιχεία, εξοπλισμό κουζίνας ή άλλες ενσωματωμένες κατασκευές.

 

 

Φως, αερισμός και καθημερινή άνεση

Ο ανατολικός-δυτικός προσανατολισμός των κατοικιών εξασφαλίζει φυσικό φωτισμό και διαμπερή αερισμό. Έτσι, οι κατοικίες μπορούν να διατηρούν συνθήκες άνεσης χωρίς μηχανικά συστήματα ψύξης ή αερισμού.

Η περιβαλλοντική απόδοση επιτυγχάνεται μέσα από απλά μέσα: προσανατολισμό, ελεύθερες όψεις, άμεσα ανοίγματα και τη θερμική μάζα του σκυροδέματος. Το αποτέλεσμα είναι ένα συμπαγές συγκρότημα κατοικιών όπου το κατασκευαστικό σύστημα, η χωρική αποδοτικότητα και η παθητική άνεση λειτουργούν σε άμεση σχέση.

Μια καθαρή κατασκευαστική λογική

Το G–5 Houses δείχνει πώς η προκατασκευή μπορεί να παραγάγει περισσότερα από ταχύτητα και αποδοτικότητα. Εδώ, δίνει μορφή σε μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική γλώσσα, από τη συνολική οργάνωση των πέντε κατοικιών έως την υλική παρουσία των panels σκυροδέματος στο εσωτερικό.

Μέσα από το αρθρωτό σύστημα, τη συμπαγή κάτοψη και τις υπαίθριες βεράντες με θέα στο τοπίο, το έργο προτείνει ένα πραγματιστικό αλλά διακριτό μοντέλο συλλογικής κατοίκησης: ορθολογικό στην κατασκευή του, ακριβές στη χωρική του οργάνωση και ανοιχτό προς τον γύρω τόπο.

Ένα πράσινο τοπόσημο στην είσοδο του οικισμού

Στη νότια είσοδο του δήμου Barbian / Barbiano, στο Νότιο Τιρόλο, οι Roland Baldi Architects σχεδίασαν ένα πολυλειτουργικό δημόσιο συγκρότημα που συνδυάζει εκπαίδευση, κινητικότητα, κοινωνική συναναστροφή και τοπική ανάπτυξη. Το έργο περιλαμβάνει νηπιαγωγείο, παιδικό σταθμό, παιδικό εστιατόριο, τουριστικό γραφείο και δημόσιες υποδομές, επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο ενός κτιρίου κοινής χρήσης σε αγροτικό περιβάλλον.

Ως μέρος του ιταλικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του NextGenerationEU, το κτίριο λειτουργεί ως νέο τοπόσημο στην είσοδο του οικισμού. Η αρχιτεκτονική του ανταποκρίνεται ταυτόχρονα στην τοπογραφία, στην καθημερινή χρήση και στην ανάγκη άμεσης σύνδεσης του νέου δημόσιου πυρήνα με το κέντρο του χωριού.

Δύο κτίρια, μία ιδέα

Το συγκρότημα αποτελείται από δύο διακριτά κτίρια, τοποθετημένα στις δύο πλευρές του δρόμου. Στην πλαγιά, ο μεγαλύτερος όγκος φιλοξενεί το νηπιαγωγείο, τον παιδικό σταθμό, την τραπεζαρία και προστατευμένους χώρους παιχνιδιού. Απέναντι, ένα μικρότερο κτίριο στεγάζει το τουριστικό γραφείο και προσβάσιμους δημόσιους χώρους υγιεινής.

Δίπλα στο τουριστικό γραφείο, ένας πύργος κλιμακοστασίου και ανελκυστήρα εξασφαλίζει προσβάσιμη σύνδεση από το υφιστάμενο διώροφο υπόγειο parking απευθείας προς το κέντρο του οικισμού. Μια γέφυρα περνά πάνω από τον δρόμο και συνδέει τα δύο κτίρια, λειτουργώντας τόσο ως πρακτική διαδρομή όσο και ως καθοριστικό αρχιτεκτονικό στοιχείο της σύνθεσης.

 

 

Μάθηση μέσα από την κίνηση και τον ανοιχτό χώρο

Η αρχιτεκτονική υποστηρίζει μια παιδαγωγική προσέγγιση που βασίζεται στην κίνηση, τον ανοιχτό χώρο και την αυτοκατευθυνόμενη μάθηση. Αντί για την τυπική αίθουσα διδασκαλίας, το κτίριο οργανώνεται μέσα από διαπερατές, θεματικά ορισμένες περιοχές: ζώνες δημιουργίας και έρευνας, ήσυχα δωμάτια και χώρους παιχνιδιού.

Οι διάδρομοι διευρύνονται κατά τόπους σε μικρές νησίδες συνάντησης, που λειτουργούν ως χώροι καθιστικού, παιχνιδιού και περισυλλογής. Η ποικιλία αυτή εμπλουτίζει την καθημερινή εκπαιδευτική εμπειρία και μετατρέπει το κτίριο σε ενεργό τοπίο μάθησης, αντί για απλή ακολουθία κλειστών δωματίων.

Κλιμακωτό πρόγραμμα σε έντονη πλαγιά

Η έντονη κλίση της πλαγιάς γίνεται αφετηρία του σχεδιασμού. Λόγω της τοπογραφίας, οι λειτουργίες οργανώνονται οριζόντια, σε διαδοχικά επίπεδα: βοηθητικοί χώροι στη βάση, εκπαιδευτικές χρήσεις στους ορόφους και ασφαλής υπαίθριος χώρος παιχνιδιού στο δώμα.

Στο πρώτο υπόγειο, το οποίο ανοίγεται πλήρως προς την κοιλάδα και φωτίζεται φυσικά, χωροθετούνται δύο αίθουσες συνάθροισης και το παιδικό εστιατόριο με κουζίνα, η οποία εξυπηρετεί και το γειτονικό δημοτικό σχολείο. Το ισόγειο περιλαμβάνει ακόμα μία ομάδα νηπιαγωγείου και τον αυτόνομα οργανωμένο παιδικό σταθμό, με αίθουσα συνάθροισης και ησυχίας, μικρή κουζίνα, βεστιάριο, χώρους υγιεινής και εσωτερική βεράντα. Στον τελευταίο όροφο βρίσκεται μια πολυλειτουργική αίθουσα κίνησης, με άμεση πρόσβαση στον προστατευμένο χώρο παιχνιδιού.

 

 

Τουριστικό γραφείο, κινητικότητα και δημόσια υποδομή

Το τουριστικό γραφείο διευρύνει τον ρόλο του έργου πέρα από την εκπαίδευση. Εισάγει στο συγκρότημα ένα σημείο πληροφόρησης, δημόσιες εξυπηρετήσεις και μια νέα στάση λεωφορείου, ενισχύοντας τη σχέση του με τους επισκέπτες, τους κατοίκους και την καθημερινή κινητικότητα.

Οι κινήσεις πεζών και οχημάτων οργανώνονται με σαφήνεια, ενώ δύο ήπιοι αναβαθμοί επιβραδύνουν την κυκλοφορία και αυξάνουν την ασφάλεια γύρω από την είσοδο. Μέσα από τον συνδυασμό εκπαίδευσης, μεταφορών και δημόσιων εξυπηρετήσεων, το έργο λειτουργεί ως νέο κατώφλι για τον οικισμό.

Βάση από σκυρόδεμα και πράσινη ξύλινη όψη

Η υλικότητα του κτιρίου ακολουθεί τη λογική της τοπογραφίας. Μια στιβαρή βάση από εμφανές σκυρόδεμα δένει το κτίριο με την πλαγιά, ενώ τα ανώτερα επίπεδα αναπτύσσονται ως ελαφριά ξύλινη κατασκευή. Η κατακόρυφα οργανωμένη, πράσινη ξύλινη όψη καθιστά το σύνολο αναγνωρίσιμο από μακριά και του προσδίδει ιδιαίτερη παρουσία στην είσοδο του Barbiano.

Η αρχιτεκτονική δεν αποκρύπτει την πολυπλοκότητα του προγράμματος. Αντίθετα, της δίνει σαφήνεια, χρησιμοποιώντας το τοπίο ως αφετηρία του σχεδιασμού και μετατρέποντας την πλαγιά σε οργανωμένη δημόσια τομή.

 

 

Βιωσιμότητα και ατμόσφαιρα φιλική προς τα παιδιά

Το κτίριο κατασκευάστηκε σύμφωνα με το πρότυπο Climate House Gold. Τα φωτοβολταϊκά panels συμβάλλουν στη βιώσιμη ενεργειακή τροφοδοσία του, ενώ η θέρμανση παρέχεται από αντλία θερμότητας, με την υποστήριξη ελεγχόμενου αερισμού και ανάκτησης θερμότητας.

Στο εσωτερικό, ανοιχτόχρωμα υλικά, σταθερός φυσικός φωτισμός και τοπική ξυλεία δημιουργούν μια ήρεμη ατμόσφαιρα, φιλική προς τα παιδιά. Λαδωμένα δάπεδα, έπιπλα από μασίφ ξύλο και ξύλινες ηχοαπορροφητικές οροφές συγκροτούν το εσωτερικό περιβάλλον, επιτρέποντας στην αρχιτεκτονική και την εκπαίδευση να λειτουργούν ως ενιαία εμπειρία.

Ένας τόπος για το μέλλον

Με το κτίριο πολλαπλών χρήσεων στο Barbiano, οι Roland Baldi Architects μετατρέπουν ένα σύνθετο λειτουργικό πρόγραμμα σε καθαρή αρχιτεκτονική αφήγηση. Εκπαιδευτικό κτίριο, βιώσιμη κινητικότητα και τουριστική υποδομή συνδυάζονται σε μια ενιαία, δημόσια χειρονομία.

Το αποτέλεσμα είναι ένας τόπος συνάντησης, ένα σημείο άφιξης και ένα νέο τοπόσημο για τον οικισμό: μια πράσινη γέφυρα που συνδέει επίπεδα, χρήσεις και κοινότητες, ανοίγοντας νέες δυνατότητες για τη δημόσια αρχιτεκτονική σε αγροτικές περιοχές.

Η Vechro απέσπασε δύο διακρίσεις στα Home Improvement Awards 2026, οι οποίες αφορούν δύο διαφορετικούς τομείς της δραστηριότητάς της: την ανάπτυξη προϊόντων και την κοινωνική υπευθυνότητα.

Η πρώτη διάκριση απονεμήθηκε στο Vechro Pro Acrylic PU Hybrid, στην κατηγορία Χρώματα | Outdoor. Το προϊόν προορίζεται για εξωτερικές επιφάνειες και συνδυάζει υψηλή αντοχή, διαπνοή και προηγμένη προστασία, ανταποκρινόμενο στις απαιτήσεις σύγχρονων κατασκευαστικών εφαρμογών.

Η δεύτερη βράβευση αφορούσε την πρωτοβουλία «Πακέτα Αγάπης», στην κατηγορία CSR | Product. Μέσα από τη συγκεκριμένη δράση, η Vechro υποστήριξε ανθρώπους και κοινότητες που βρίσκονται σε ανάγκη, διευρύνοντας το πεδίο της δραστηριότητάς της πέρα από την ανάπτυξη και τη διάθεση προϊόντων χρώματος.

Απόδοση προϊόντων και υπεύθυνη επιχειρηματικότητα

Οι δύο διακρίσεις αναδεικνύουν δύο παράλληλες πλευρές της προσέγγισης της Vechro. Από τη μία, η εταιρεία συνεχίζει να επενδύει σε προϊόντα που ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της αγοράς και των σύγχρονων κατασκευών. Από την άλλη, εντάσσει κοινωνικές πρωτοβουλίες σε μια ευρύτερη αντίληψη υπεύθυνης επιχειρηματικής λειτουργίας.

Η διάκριση του Vechro Pro Acrylic PU Hybrid δίνει έμφαση στις τεχνικές επιδόσεις για εφαρμογές σε εξωτερικές επιφάνειες, όπου η αντοχή και η διαχείριση της υγρασίας αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη μακροχρόνια προστασία τους.

Παράλληλα, η βράβευση της πρωτοβουλίας «Πακέτα Αγάπης» αναδεικνύει τον ρόλο που μπορούν να έχουν οργανωμένες εταιρικές δράσεις στην υποστήριξη ευρύτερων κοινωνικών αναγκών.

Δύο βραβεύσεις, μια ευρύτερη κατεύθυνση

Αναγνωρίζοντας τόσο ένα συγκεκριμένο προϊόν όσο και μια κοινωνική πρωτοβουλία, οι διακρίσεις στα Home Improvement Awards 2026 συνδέουν δύο πεδία που συχνά εξετάζονται χωριστά: την τεχνολογική εξέλιξη και το κοινωνικό αποτύπωμα.

Για τη Vechro, οι δύο βραβεύσεις υπογραμμίζουν μια ευρύτερη κατεύθυνση που βασίζεται στην ποιότητα, την καινοτομία και την υπεύθυνη ανάπτυξη, με τη δημιουργία αξίας να αφορά τόσο τα προϊόντα που εισάγονται στην αγορά όσο και τις πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται γύρω από τον ευρύτερο κοινωνικό ρόλο της εταιρείας.

 

Vechro Paints

Ο Όμιλος Eltrak εγκαινίασε νέο κατάστημα στο Πέραμα, ενισχύοντας την παρουσία του σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα ναυτιλιακών και ναυπηγοεπισκευαστικών δραστηριοτήτων της χώρας. Η νέα εγκατάσταση, στη Λεωφόρο Δημοκρατίας 393, φέρνει τα προϊόντα, το εξειδικευμένο προσωπικό και τις τεχνικές υπηρεσίες του Ομίλου πιο κοντά στις επιχειρήσεις και τα συνεργεία που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη ζώνη.

Η νέα τοποθεσία εντάσσεται στη στρατηγική της Eltrak για άμεση φυσική παρουσία εκεί όπου συγκεντρώνονται οι καθημερινές ανάγκες συντήρησης, επισκευής και τεχνικής υποστήριξης του ναυτιλιακού κλάδου. Μέσω του νέου καταστήματος, παρέχεται τοπική πρόσβαση σε προϊόντα και υπηρεσίες που συνδέονται με τις Caterpillar, Palfinger και MaK.

Στα εγκαίνια παρευρέθηκαν πελάτες της Eltrak, στελέχη της ναυτιλιακής αγοράς και υψηλόβαθμοι εκπρόσωποι των διεθνών οίκων που εκπροσωπεί ο Όμιλος, οι οποίοι ταξίδεψαν στην Ελλάδα για την εκδήλωση.

 

 

Στρατηγική παρουσία στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη

Το Πέραμα αποτελεί κομβικό σημείο για την επισκευή και την τεχνική υποστήριξη πλοίων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή. Η νέα εγκατάσταση της Eltrak αναπτύχθηκε ως απάντηση στην αυξανόμενη ανάγκη για άμεση πρόσβαση σε εξειδικευμένο προσωπικό, εξοπλισμό, ανταλλακτικά και τεχνική υποστήριξη.

Η επιλογή της συγκεκριμένης θέσης φέρνει τις υπηρεσίες της εταιρείας πιο κοντά στις τεχνικές διευθύνσεις και τα συνεργεία, περιορίζοντας την απόσταση ανάμεσα στο σημείο υποστήριξης και τις ναυτιλιακές δραστηριότητες που εξυπηρετεί.

Η εγκατάσταση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο δίκτυο μέσω του οποίου η Eltrak διαθέτει κινητήρες και γεννήτριες, συστήματα ανύψωσης και γερανούς, γνήσια ανταλλακτικά και εξειδικευμένη τεχνική υποστήριξη. Για τις εφαρμογές στη ναυτιλία, το χαρτοφυλάκιο του Ομίλου περιλαμβάνει κινητήρες και γεννήτριες Cat, υπηρεσίες MaK και ανυψωτικό εξοπλισμό Palfinger.

Άμεση επαφή και τεχνική υποστήριξη

Αναφερόμενη στη νέα εγκατάσταση, η Natasha Covas-Kneiss, CEO του Eltrak Group, υπογράμμισε τη σημασία της μόνιμης παρουσίας στο Πέραμα:

«Η στρατηγική μας επιλογή να αποκτήσουμε φυσική παρουσία στο Πέραμα υπογραμμίζει τη δέσμευσή μας να βρισκόμαστε εκεί που χτυπά η καρδιά των ελληνικών ναυτιλιακών εργασιών. Με τη νέα αυτή εγκατάσταση, προσφέρουμε άμεση, προσωπική επαφή και κορυφαία τεχνική υποστήριξη Caterpillar στις τεχνικές διευθύνσεις και τα συνεργεία της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης».

Όπως σημείωσε, στόχος του Ομίλου παραμένει η έμπρακτη υποστήριξη της ελληνικής ναυτιλίας μέσα από την τεχνογνωσία και την αξιοπιστία που έχει αναπτύξει η Eltrak στη διάρκεια της πολυετούς παρουσίας της στην αγορά.

Πιο κοντά στις λειτουργικές ανάγκες της ναυτιλίας

Με παρουσία από το 1982, η Eltrak είναι ο επίσημος αντιπρόσωπος της Caterpillar στην Ελλάδα και εκπροσωπεί επίσης διεθνή brands όπως οι Palfinger και MaK. Η δραστηριότητά της εκτείνεται, μεταξύ άλλων, στις κατασκευές, τη ναυτιλία, την ενέργεια, την ανακύκλωση, τις μεταφορές και την αποθήκευση.

Το νέο κατάστημα στο Πέραμα τοποθετεί αυτό το τεχνικό και εμπορικό δίκτυο μέσα στο άμεσο περιβάλλον της ναυπηγοεπισκευαστικής δραστηριότητας. Περισσότερο από ένα νέο σημείο λιανικής, η εγκατάσταση προορίζεται να λειτουργήσει ως τοπικός σύνδεσμος ανάμεσα στις τεχνικές δυνατότητες του Ομίλου και στις καθημερινές επιχειρησιακές ανάγκες του ναυτιλιακού κλάδου.

Για την Eltrak, η επένδυση σηματοδοτεί μια κίνηση πιο κοντά στους πελάτες της. Για το ευρύτερο οικοσύστημα της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης, προσθέτει ένα νέο σημείο άμεσης πρόσβασης σε εξοπλισμό, ανταλλακτικά και εξειδικευμένη τεχνική υποστήριξη.

 

Eltrak

Γεωμετρική καθαρότητα και ένταξη στο τοπίο

Στο Loulé της Πορτογαλίας, το PCG House από τους Visioarq Arquitectos σχεδιάζεται ως μια κατοικία που συνδυάζει τη μορφολογική καθαρότητα, τη λειτουργική αποδοτικότητα και την ένταξη στο τοπίο. Το έργο συγκροτείται μέσα από μια αφαιρετική ογκοπλασία, με διακριτούς όγκους που αρθρώνονται με συνοχή και ισορροπία.

Η αρχιτεκτονική γλώσσα βασίζεται σε καθαρές, ουσιώδεις μορφές. Τα μεγάλα υαλοστάσια δημιουργούν άμεση σχέση ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό, επιτρέποντας στο φυσικό φως να εισέρχεται γενναιόδωρα στους χώρους διημέρευσης και καθιστώντας το γύρω τοπίο μέρος της καθημερινής κατοίκησης.

Νοτιοδυτικός προσανατολισμός και φυσική άνεση

Οι κοινωνικοί χώροι στρέφονται προς τον νότο και τη δύση, αποκτώντας κεντρικό ρόλο στη στρατηγική εξωστρέφειας του έργου. Τα μεγάλα ανοίγματα καδράρουν το τοπίο, ενώ παράλληλα επιτρέπουν τον διαμπερή αερισμό, στοιχείο καθοριστικό για τον θερμικό έλεγχο κατά τους θερινούς μήνες.

Η άνεση και η ενεργειακή αποδοτικότητα δεν επιτυγχάνονται μόνο μέσω τεχνολογίας, αλλά και μέσα από τον προσεκτικό σχεδιασμό του προσανατολισμού, της χωροθέτησης και των ανοιγμάτων. Η κατοικία αξιοποιεί τη σχέση της με τον ήλιο, τον άνεμο και το ανάγλυφο ως μέρος της περιβαλλοντικής της στρατηγικής.

 

 

Οριζοντιότητα και τοπογραφία

Η κατοικία βασίζεται σε μια έντονη αίσθηση οριζοντιότητας. Η χειρονομία αυτή μειώνει το οπτικό αποτύπωμα του κτιρίου στο έδαφος και ενισχύει την ένταξή του στην υπάρχουσα τοπογραφία.

Κάθε όγκος αντιστοιχεί σε διαφορετική λειτουργία, όμως η κοινή πλαστικότητα των μορφών εξασφαλίζει ενότητα και ισορροπία. Οι διακριτικοί πρόβολοι και οι εσοχές των όψεων δημιουργούν ένα μεταβαλλόμενο παιχνίδι φωτός και σκιάς στη διάρκεια της ημέρας, εμπλουτίζοντας τη χωρική και αισθητηριακή εμπειρία της κατοικίας.

Πισίνα, βεράντες και υπαίθρια ζωή

Η σχέση με το εξωτερικό αποτελεί βασική αρχή του έργου. Προς τον νότο και τη δύση, μια πισίνα υπερχείλισης εκτείνεται προς τον ορίζοντα, αποδυναμώνοντας οπτικά το όριο ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και το τοπίο.

Στον όροφο, η ανατολική όψη υποχωρεί σε σχέση με το ισόγειο, δημιουργώντας μια προστατευμένη βεράντα, θωρακισμένη από έναν τοίχο που εξασφαλίζει ιδιωτικότητα από τον γειτονικό δρόμο. Προς τη δύση, σκιασμένες βεράντες με πέργκολες προσκαλούν σε παρατεταμένη χρήση των υπαίθριων χώρων, ενισχύοντας έναν τρόπο κατοίκησης που βασίζεται στην εξωστρέφεια και την εγγύτητα με τη φύση.

 

 

Ρευστό εσωτερικό και καθημερινή ευελιξία

Οι εσωτερικοί χώροι επικοινωνούν ρευστά μεταξύ τους και με τους εξωτερικούς χώρους. Η οργάνωση αυτή υποστηρίζει ευελιξία χρήσης και ενισχύει την αίσθηση συνέχειας ανάμεσα στην κατοικία, τις βεράντες, την πισίνα και το τοπίο.

Η κάτοψη διαμορφώνεται γύρω από την καθημερινή άνεση, την καθαρή κίνηση και την εμπειρία του φυσικού φωτός. Η διαφάνεια δεν λειτουργεί μόνο ως μορφολογικό χαρακτηριστικό, αλλά ως τρόπος οργάνωσης της κατοίκησης γύρω από τη θέα, το κλίμα και τον εξωτερικό χώρο.

Ακρίβεια και ευαισθησία στον τόπο

Το PCG House συνδυάζει τον γεωμετρικό έλεγχο με την ευαισθησία απέναντι στον τόπο. Η καθαρότητα της ογκοπλασίας, η διακριτική ένταξη στο τοπίο και η δυνατότητα παροχής περιβαλλοντικής ποιότητας και άνεσης διαμορφώνουν μια κατοικία οπτικά ελεγχόμενη και ταυτόχρονα βαθιά συνδεδεμένη με την εμπειρία της κατοίκησης.

Το έργο δεν βασίζεται στην υπερβολή. Αντίθετα, χρησιμοποιεί την αναλογία, τον προσανατολισμό, το φως, τη σκιά και τη συνέχεια με το ύπαιθρο για να δημιουργήσει μια ήρεμη και αποδοτική σύγχρονη κατοικία.

Η Gratalum συμμετέχει στην υλοποίηση του The Ilisian, του νέου πολυλειτουργικού προορισμού που αναπτύσσεται στη θέση του πρώην Hilton Athens. Η εταιρεία έχει αναλάβει την κατασκευή και εφαρμογή συστημάτων αλουμινίου στο σύνολο του έργου, ανταποκρινόμενη στις απαιτήσεις ενός έργου διεθνούς κλίμακας και αυξημένης τεχνικής πολυπλοκότητας.

Το αντικείμενο εκτείνεται από τον κεντρικό πύργο έως το λόμπι και τους κοινόχρηστους χώρους. Διαφορετικά συστήματα εφαρμόζονται ανάλογα με τη λειτουργία και τις κατασκευαστικές απαιτήσεις κάθε ζώνης, με στόχο την ποιότητα, τη λειτουργικότητα και την αισθητική συνοχή του συνόλου.

 

 

Συστήματα αλουμινίου στον πύργο

Στον πύργο εφαρμόζονται τα minimal συστήματα Exalco Space Replace για τα συρόμενα κουφώματα, ενώ στα ανοιγόμενα χρησιμοποιούνται τα συστήματα Elvial W67BS.

Η επιλογή ανταποκρίνεται στους διαφορετικούς τύπους ανοιγμάτων του κτιρίου και εντάσσεται στο ευρύτερο σύνολο εφαρμογών αλουμινίου που έχει αναλάβει η Gratalum.

 

 

Λόμπι και κοινόχρηστοι χώροι

Στους χώρους του λόμπι και στους κοινόχρηστους χώρους εφαρμόζονται τα συστήματα υαλοπετασμάτων Exalco Albio 130, οι θύρες Albio 135 και τα κουφώματα Albio 127C Superthermo.

Στο αντικείμενο της εταιρείας περιλαμβάνονται επίσης πυράντοχα συστήματα Alufire, καλύπτοντας ζώνες με διαφορετικές λειτουργικές και τεχνικές απαιτήσεις.

Μέσα από την κατασκευή και εφαρμογή των διαφορετικών συστημάτων στο σύνολο του έργου, η Gratalum συμβάλλει στη διαμόρφωση του κελύφους και των ανοιγμάτων του The Ilisian, συνδυάζοντας διαφορετικές λύσεις σε ένα έργο ιδιαίτερα μεγάλης κλίμακας.

Gratalum